Openbare	
  bibliotheken	
  
leveren	
  open	
  data?
Bibliotheektweedaagse
Middelburg,	
  donderdag	
  13	
  december	
  2012

Nikki	
  Timmermans	
  
&	
  Maarten	
  Zeinstra
Programma
• Open	
  data	
  &	
  hergebruik	
  (20	
  minuten)
• Auteursrecht	
  &	
  licenties	
  voor	
  open	
  data	
  (20	
  minuten)
• Discussie	
  voor-­‐	
  en	
  nadelen	
  (30	
  minuten)
Open	
  Cultuur	
  Data
•

Open	
  Cultuur	
  Data	
  is	
  kennis	
  en	
  informatie	
  van	
  culturele	
  instellingen,	
  organisaties	
  en	
  initiatieven	
  over	
  hun	
  
collecties	
  en/of	
  werken

•

Het	
  is	
  iedereen	
  toegestaan	
  om	
  Open	
  Cultuur	
  Data	
  te	
  raadplegen,	
  verspreiden	
  en	
  hergebruiken	
  (middels	
  een	
  
open	
  licentie	
  of	
  het	
  vrijgeven	
  van	
  het	
  materiaal	
  in	
  het	
  Publiek	
  Domein)

•

Open	
  Cultuur	
  Data	
  is	
  beschikbaar	
  in	
  een	
  digitaal	
  (standaard)formaat	
  dat	
  hergebruik	
  mogelijk	
  maakt

•

De	
  structuur	
  en	
  mogelijke	
  toepassingen	
  van	
  Open	
  Cultuur	
  Data	
  gedocumenteerd,	
  bijvoorbeeld	
  in	
  de	
  vorm	
  
van	
  een	
  ‚datablog’

•

De	
  aanbieder	
  van	
  Open	
  Cultuur	
  Data	
  is	
  bereid	
  om	
  vragen	
  van	
  geïnteresseerden	
  over	
  de	
  data	
  te	
  
beantwoorden	
  en	
  respecteert	
  de	
  moeite	
  die	
  de	
  open	
  data	
  gemeenschap	
  investeert	
  in	
  het	
  ontwikkelen	
  van	
  
nieuwe	
  toepassingen
5	
  Sterren	
  van	
  Berners-­‐Lee
•

*	
  De	
  data	
  is	
  onder	
  een	
  vrije	
  licentie	
  beschikbaar	
  op	
  het	
  internet,	
  in	
  welk	
  formaat	
  dan	
  ook

•

**	
  De	
  data	
  is	
  online	
  beschikbaar	
  in	
  een	
  gestructureerd	
  formaat	
  (bijv.	
  een	
  Excelsheet	
  i.p.v.	
  
scan	
  van	
  een	
  tabel)

•

***	
  De	
  data	
  is	
  online	
  beschikbaar	
  in	
  een	
  open	
  bestandsformaat	
  (zoals	
  CSV	
  in	
  plaats	
  van	
  
Excel)

•

****	
  	
  Objecten	
  uit	
  de	
  data	
  worden	
  geïdentificeerd	
  (URI’s)	
  zodat	
  er	
  makkelijk	
  naar	
  
verwezen	
  kan	
  worden,	
  via	
  open	
  standaarden	
  (RDF,	
  SPARQL)	
  wordt	
  meer	
  info	
  gegeven

•

*****	
  De	
  data	
  linkt	
  naar	
  andere	
  data	
  voor	
  meer	
  context	
  (linked	
  data)
LOD-­‐project	
  WWII	
  VU

videbo.wordpress.com
Library	
  of	
  Congress
Open	
  Library
nl.DBpedia.org
#1	
  Onderzoek
OKFN,	
  Pundit
#2	
  Mobiel
KB,	
  Hier	
  was	
  het	
  Nieuws
#3	
  Nieuws/	
  journalistiek
Open	
  State	
  Foundation,	
  Nu	
  Publiek
#4	
  Creatief	
  hergebruik
JELLE	
  VAN	
  DER	
  STER,	
  MUSEAPP.ORG
Auteursrecht	
  en	
  licenties
• Auteursrecht
• Licenties
• Ontwikkelingen
Auteursrecht	
  
“het	
  uitsluitend	
  recht	
  van	
  den	
  maker	
  van	
  een	
  werk	
  van	
  
letterkunde,	
  wetenschap	
  of	
  kunst,	
  of	
  van	
  diens	
  
rechtverkrijgenden,	
  om	
  dit	
  openbaar	
  te	
  maken	
  en	
  te	
  
verveelvoudigen,	
  behoudens	
  de	
  beperkingen,	
  bij	
  de	
  wet	
  
gesteld.”
Open	
  Licenties	
  (1/3)
• “A	
  piece	
  of	
  content	
  or	
  data	
  is	
  open	
  if	
  anyone	
  is	
  free	
  to	
  use,	
  
reuse,	
  and	
  redistribute	
  it	
  —	
  subject	
  only,	
  at	
  most,	
  to	
  the	
  
requirement	
  to	
  attribute	
  and	
  share-­‐alike.”
Geen rechten voorbehouden
(publiek domein)

Sommige rechten voorbehouden

C

Alle rechten voorbehouden
Licenties	
  (3/3)
Ontwikkelingen
• Europeana	
  Data	
  Exchange	
  Agreement
• PSI	
  Directive	
  en	
  de	
  extensie	
  voor	
  cultuur
• OCLC	
  gebruikt	
  ODC-­‐BY
Europeana	
  DEA
• Metadata	
  onder	
  CC-­‐0
• Publiek	
  Domein	
  materiaal	
  als	
  dusdanig	
  markeren
PSI-­‐directive
• Niet	
  exclusief	
  beschikbaar	
  maken	
  van	
  publieke	
  data
• Geen	
  restrictieve	
  licenties
• “Volgens	
  Nederland	
  hoort	
  cultuur	
  ten	
  principale	
  niet	
  
thuis	
  in	
  de	
  richtlijn	
  over	
  hergebruik	
  van	
  
overheidsinformatie”
OCLC	
  onder	
  ODC-­‐BY
• Open	
  Data	
  Commons	
  Open	
  Database	
  License
• Licentie	
  compatibiliteit
• Splitsing	
  van	
  de	
  Commons
• OCLC	
  ook	
  onder	
  CC0

ODC-BY
Aanbevelingen
• Voor	
  zover	
  je	
  zelf	
  recht	
  hebt	
  of	
  toestemming	
  om	
  data	
  
(metadata,	
  content/	
  full	
  text)	
  beschikbaar	
  te	
  stellen,	
  
maak	
  dit	
  beschikbaar	
  (API	
  /	
  LOD)
• Sluit	
  je	
  dienstverlening	
  aan	
  op	
  beschikbare	
  open	
  data	
  in	
  
de	
  cloud	
  en	
  ontwikkel	
  (gezamenlijke)	
  nieuwe	
  diensten	
  
die	
  aansluiten	
  op	
  informatiebehoefte	
  van	
  de	
  klant
Voor-­‐	
  en	
  nadelen?
+

_
Dank!	
  Vragen?
nt@kl.nl // mz@kl.nl
@nikkitimmermans
@mzeinstra

Openbare bibliotheken leveren open data?

  • 1.
    Openbare  bibliotheken   leveren  open  data? Bibliotheektweedaagse Middelburg,  donderdag  13  december  2012 Nikki  Timmermans   &  Maarten  Zeinstra
  • 2.
    Programma • Open  data  &  hergebruik  (20  minuten) • Auteursrecht  &  licenties  voor  open  data  (20  minuten) • Discussie  voor-­‐  en  nadelen  (30  minuten)
  • 3.
    Open  Cultuur  Data • Open  Cultuur  Data  is  kennis  en  informatie  van  culturele  instellingen,  organisaties  en  initiatieven  over  hun   collecties  en/of  werken • Het  is  iedereen  toegestaan  om  Open  Cultuur  Data  te  raadplegen,  verspreiden  en  hergebruiken  (middels  een   open  licentie  of  het  vrijgeven  van  het  materiaal  in  het  Publiek  Domein) • Open  Cultuur  Data  is  beschikbaar  in  een  digitaal  (standaard)formaat  dat  hergebruik  mogelijk  maakt • De  structuur  en  mogelijke  toepassingen  van  Open  Cultuur  Data  gedocumenteerd,  bijvoorbeeld  in  de  vorm   van  een  ‚datablog’ • De  aanbieder  van  Open  Cultuur  Data  is  bereid  om  vragen  van  geïnteresseerden  over  de  data  te   beantwoorden  en  respecteert  de  moeite  die  de  open  data  gemeenschap  investeert  in  het  ontwikkelen  van   nieuwe  toepassingen
  • 4.
    5  Sterren  van  Berners-­‐Lee • *  De  data  is  onder  een  vrije  licentie  beschikbaar  op  het  internet,  in  welk  formaat  dan  ook • **  De  data  is  online  beschikbaar  in  een  gestructureerd  formaat  (bijv.  een  Excelsheet  i.p.v.   scan  van  een  tabel) • ***  De  data  is  online  beschikbaar  in  een  open  bestandsformaat  (zoals  CSV  in  plaats  van   Excel) • ****    Objecten  uit  de  data  worden  geïdentificeerd  (URI’s)  zodat  er  makkelijk  naar   verwezen  kan  worden,  via  open  standaarden  (RDF,  SPARQL)  wordt  meer  info  gegeven • *****  De  data  linkt  naar  andere  data  voor  meer  context  (linked  data)
  • 7.
  • 8.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
  • 13.
  • 14.
  • 15.
    KB,  Hier  was  het  Nieuws
  • 16.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
    JELLE  VAN  DER  STER,  MUSEAPP.ORG
  • 20.
    Auteursrecht  en  licenties •Auteursrecht • Licenties • Ontwikkelingen
  • 21.
    Auteursrecht   “het  uitsluitend  recht  van  den  maker  van  een  werk  van   letterkunde,  wetenschap  of  kunst,  of  van  diens   rechtverkrijgenden,  om  dit  openbaar  te  maken  en  te   verveelvoudigen,  behoudens  de  beperkingen,  bij  de  wet   gesteld.”
  • 22.
    Open  Licenties  (1/3) •“A  piece  of  content  or  data  is  open  if  anyone  is  free  to  use,   reuse,  and  redistribute  it  —  subject  only,  at  most,  to  the   requirement  to  attribute  and  share-­‐alike.”
  • 23.
    Geen rechten voorbehouden (publiekdomein) Sommige rechten voorbehouden C Alle rechten voorbehouden
  • 24.
  • 25.
    Ontwikkelingen • Europeana  Data  Exchange  Agreement • PSI  Directive  en  de  extensie  voor  cultuur • OCLC  gebruikt  ODC-­‐BY
  • 26.
    Europeana  DEA • Metadata  onder  CC-­‐0 • Publiek  Domein  materiaal  als  dusdanig  markeren
  • 27.
    PSI-­‐directive • Niet  exclusief  beschikbaar  maken  van  publieke  data • Geen  restrictieve  licenties • “Volgens  Nederland  hoort  cultuur  ten  principale  niet   thuis  in  de  richtlijn  over  hergebruik  van   overheidsinformatie”
  • 28.
    OCLC  onder  ODC-­‐BY •Open  Data  Commons  Open  Database  License • Licentie  compatibiliteit • Splitsing  van  de  Commons • OCLC  ook  onder  CC0 ODC-BY
  • 29.
    Aanbevelingen • Voor  zover  je  zelf  recht  hebt  of  toestemming  om  data   (metadata,  content/  full  text)  beschikbaar  te  stellen,   maak  dit  beschikbaar  (API  /  LOD) • Sluit  je  dienstverlening  aan  op  beschikbare  open  data  in   de  cloud  en  ontwikkel  (gezamenlijke)  nieuwe  diensten   die  aansluiten  op  informatiebehoefte  van  de  klant
  • 30.
  • 31.
  • 32.
    Dank!  Vragen? nt@kl.nl //mz@kl.nl @nikkitimmermans @mzeinstra