SlideShare a Scribd company logo
PETROCHEM 2 - 2016  50
De tankopslagbranche is rede-
lijk conservatief, zo mag wel
worden geconcludeerd. Veel
van de bestaande oplossingen
die beheer en onderhoud naar
een hoger plan tillen, worden
maar mondjesmaat toegepast.
Laat staan dat partijen in de rij
staan om te experimenteren met
nog niet in de praktijk bewezen
technologie. Gelukkig steekt
een handjevol pioniers zijn nek
uit om te zien wat innovatieve
techniek voor hun business kan
betekenen.
David van Baarle
De opslag van brandbare stoffen in tanks
brengt risico’s met zich mee. In 2005
woedde er een grote brand in het Engelse
Buncefield bij de Hertfordshire Oil Sto-
rage Terminal, een bedrijf met een groot
aantal opslagtanks voor aardolieproduc-
ten. De brand was ontstaan door ontste-
king van brandstof die uit een overvulde
opslagtank stroomde. De ramp was voor
de Nederlandse inspectie aanleiding om
de regelgeving aan te scherpen om zo te
voorkomen dat iets dergelijks in Neder-
land zou gebeuren.
Desondanks stelde de overheid in 2012
ernstige problemen vast bij tankopslag-
bedrijf Odfjell, dat de werkzaamheden
op een gegeven moment zelfs helemaal
moest neerleggen. Naar aanleiding van
die misstanden besloot men de overige
tankopslagbedrijven ook te inspecteren
en de resultaten waren niet heel bemoe-
digend. Bij achttien bedrijven werden
geen overtredingen vastgesteld, maar bij
de overige 73 bedrijven werden in totaal
323 overtredingen aangetroffen. Nu
waren niet alle overtredingen even ern-
stig, maar bij een viertal bedrijven moest
de toezichthouder direct ingrijpen en 28
bedrijven kregen een dwingende sanctie
opgelegd.
Regeldruk
Het inzicht in de veiligheidsprestaties
is inmiddels verbeterd, zegt beleids-
adviseur duurzaamheid en veiligheid
Hennie Holtman van Votob. Het bedrijf
ontwikkelde een zogenaamde safety
maturity tool (SMT, red.), een driedaag-
se audit waarbij de veiligheidscultuur,
managementprocedures en de hardware
zoals tanks, drukvaten en leidingen van
Votob-bedrijven worden gescreend. ‘Vei-
ligheid hangt nauw samen met onder-
houd en door inspecties uit te voeren,
borg je de integriteit van installaties.
Gelukkig zijn uit die SMT-audits geen
zaken gevonden die de betrouwbaarheid
direct in gevaar brengen, maar verbete-
ring is altijd mogelijk.’
Holtman ziet bijvoorbeeld dat er verbe-
tering mogelijk is in de onderhoudsbe-
heersystemen. ‘Dit soort methoden is in
de industrie al gangbaar, maar de onder-
houds- en inspectieresultaten van veel
opslagbedrijven moeten nog uit verschil-
lende systemen komen. Met name de
wat oudere terminals hebben te maken
met bestaande systemen die doen wat
ze moeten doen, maar die standalone
draaien. Een volgende stap zou zijn om
die systemen te integreren, maar tot nog
toe voelen veel bedrijven de noodzaak
niet. Als tankterminals al investeren, dan
is het vaker in uitbreiding van capaciteit
dan in systemen die de efficiency verbe-
teren.’
Desondanks ziet Holtman steeds meer
bedrijven die innovatieve diensten aanbie-
den om de taken van de plant- en main-
tenance manager te verlichten. Bedrijven
zoals Rosen, die pijpleidingen inspecteren
met behulp van robots. ‘Ook de leveran-
ciers van procesbesturingssystemen bieden
steeds meer intelligente systemen die
informatie kunnen geven over de techni-
sche status van de assets. Door in dit soort
systemen te investeren, ervaringen uit te
wisselen en kennis te delen, win je het
vertrouwen terug en laat je zien ‘in con-
trol’ te zijn. Daarmee kan op den duur
ook de regeldruk afnemen.’
Drijfveer
Dat de veiligheid, efficiency en het maat-
schappelijk verantwoord ondernemen
kan worden verbeterd, daar is Ivo van
der Gaag van overtuigd. De maintenance
manager bij de Nederlandse vestigin-
gen van VTTI investeert dan ook wel
degelijk in innovatieve technieken die
Pioniers maken
tankopslag veiliger
OPSLAG
PETROCHEM 2 - 2016  51
hem helpen in zijn dagelijkse werk. ‘Het
klopt dat de tankopslagwereld redelijk
conservatief is. Maar intussen gebeurt er
genoeg. De meeste bedrijven willen ech-
ter pas meedoen als de technologie zich
in de praktijk heeft bewezen. Bovendien
gaat het al jaren goed op de manier waar-
op ze de terminals hebben bedreven, dus
waarom zou je veranderen? De meeste
innovaties komen dan ook niet vanuit
de branche zelf, maar vanuit startups
of mkb’ers met een goed idee. Binnen
VTTI proberen we die partijen ruimte
te geven om hun ideeën in de praktijk te
toetsen.’
De drijfveer voor innovatie is vooral
ingegeven door verbetering van de veilig-
heid en de productiviteit. ‘Onze klanten
zijn voornamelijk traders die de markt
volgen, voorspelbaarheid en beschikbaar-
heid zijn hier erg belangrijk. Het is daar-
om voor ons als terminal de kunst om
een balans te vinden tussen die beschik-
baarheid, maar wel conform richtlijnen
en wet- en regelgeving.’
Als BRZO-bedrijf worden er eisen
gesteld door toezichthouders met betrek-
king tot veiligheid, gezondheid, milieu
en compliance. Het kunnen aantonen
dat je conform de regels werkt, is een
grotere drijfveer voor innovatie. ‘Het
inspectieregime is veranderd na ontwik-
kelingen binnen de industrie. Je merkt
dat het veiligheidsbewustzijn is toege-
nomen en de rolverdeling is gewijzigd.
De toezichthouder heeft meer afstand
genomen en laat de bewijslast dat de
veiligheid is geborgd over aan de organi-
saties. Dat betekent dat de assets moeten
worden onderhouden conform wet- en
regelgeving, en ik vind dat terecht.’
Drone
‘Innovatie betaalt zich uiteindelijk wel
terug’, vindt Van der Gaag. ‘Als door
inzet van technologische ontwikkelin-
gen personeelskosten omlaag kunnen,
heeft dit toegevoegde waarde voor de
organisatie. Denk hierbij bijvoorbeeld
aan inspectierondes door operators. Als
technologie deze ronde overneemt, kan
de persoon die momenteel de rondes
uitvoert, worden ingezet om een schip te
lossen.’
Het voorbeeld is niet uit de lucht gegre-
pen, want met het volwassen worden van
de technologie voor drones, nemen ook
de mogelijkheden toe voor gebruik in de
omgeving van tankterminals. ‘We spelen
met het idee om regelmatig een drone
via een vast schema te laten opstijgen
die vervolgens geheel automatisch een
inspectieronde uitvoert. Je kunt die dro-
nes uitrusten met hyperspectrale camera’s
die heel nauwkeurige opnamen maken.
Daarmee wordt het mogelijk om afwij-
kingen op detailniveau te constateren.
Zo kan je lekkages al detecteren voordat
ze een echt probleem gaan vormen. Of
wat bij tanks ook belangrijke informatie
is: de differentiële zetting. Tanks kunnen
verzakken doordat de grond inklinkt
en op een gegeven moment bereikt dat
een kritische grens. Met een drone zou
je dat heel goed in de gaten kunnen
houden. Diezelfde drone kan ook wor-
den uitgerust met een thermografische
camera zodat we isolatie op pijpleidingen
kunnen controleren op eventuele lekken.
We hebben ook tracés met stroomkabels
en als de weerstand te groot wordt, is
dat een teken van degradatie. Ook dat is
eenvoudig te meten met een thermogra-
fische camera.’
Het gaat Van der Gaag overigens te ver
om zo’n drone zelf aan te schaffen. ‘Onze
kerntaak is het op- en overslaan van
vloeistoffen. Maar als er partijen zijn die
dit soort inspecties als dienst aanbieden,
houd ik me aanbevolen.’
Duurzaam schoonmaken
Een innovatie waar Van der Gaag veel
belangstelling voor heeft, is die van
magnetische ankerpunten van McNetiq.
‘Dit is typisch zo’n innovatie die op den
duur veel geld kan besparen. Je hoeft
dan niet meer te boren om een stelling
te verankeren. Je zou zelfs mensen aan
zo’n anker kunnen laten hangen. Omdat
je echter met de veiligheid van mensen
experimenteert, vind ik het nog te vroeg
om het in onze omgeving toe te passen.
Daar ligt wat mij betreft de grens. Maar
als de leverancier de veiligheidscijfers kan
FOTO'S:PETROBOTPROJECT.EUENA.HAK
Van der Gaag: ‘We vinden dat we een maat-
schappelijke verantwoordelijkheid hebben om zo
duurzaam mogelijk te opereren.’
PETROCHEM 2 - 2016  53
overhandigen en meer voorbeeldcases
kan laten zien, dan kan het voor ons heel
veel tijd en geld schelen.’
Ook het schoonmaken van tanks is
onderwerp van onderzoek. ‘Normaal
gesproken gebruiken we chemische
oplosmiddelen om de residuen uit de
tanks te halen. We hebben nu op kleine
schaal geëxperimenteerd met het gebruik
van enzymen met de firma Produsafe.
Dit is een veel milieuvriendelijkere
oplossing voor mens en milieu. We heb-
ben het nu op kleine schaal getest bij
een aantal IBC’s en de resultaten van die
proef zien er positief uit. We zouden dan
ook graag een tank op dezelfde manier
willen aanpakken. Uiteindelijk blijven
we er wel naar streven dat een tank zo
snel mogelijk beschikbaar is, dus als het
schoonmaken sneller kan dan weegt dat
zwaar mee in de beoordeling van een
nieuwe technologie. Maar we vinden
ook dat we een maatschappelijke verant-
woordelijkheid hebben om zo duurzaam
mogelijk te opereren.’
Inspectierobot
Wensen heeft Van der Gaag ook nog wel.
‘Een inspectie van de bodem kost ons
nog veel geld omdat we een tank volledig
leeg moeten halen. Idealiter zou je een
robot in een tank moeten kunnen laten
afdalen die de inspectie kan doen terwijl
het medium nog in de tank zit. Als hij
kritieke waarden detecteert, moet de
tank alsnog leeg worden gehaald. Maar
als hij ziet dat de bodem nog jaren mee
kan, is dat zeer waardevol.
Overigens hoeft dat niet per se met een
robot. Ook sensoren worden steeds
goedkoper en beter. Als je in een auto
rijdt, krijg je op den duur vanzelf een
waarschuwing als het oliepeil te laag
wordt of de bandenspanning terugloopt.
Een sensor op de bodem of de wand van
een tank die de dikte in de gaten houdt,
zou al veel informatie kunnen opleveren
voor het maintenance managementsys-
teem.’
Cor van de Linde van iTanks kan de
wensen van Van der Gaag direct ver-
vullen. Er wordt momenteel namelijk
al een dergelijke inspectierobot getest.
De Petrobot is ontwikkeld binnen het
zevende raamwerkprogramma van de EU
en onder andere Vopak, A.Hak en Shell
zijn vanuit Nederland bij de ontwikke-
ling betrokken. ‘Hetzelfde geldt voor de
sensoren’, vervolgt Van de Linde. ‘Ook
daar zijn we samen met twee contractors
bezig met testen bij Vopak. Het is goed
mogelijk om scheefstand en bijvoorbeeld
wanddiktes met sensoren te meten.’
iTanks is een innovatiecluster dat speci-
aal is opgericht om de tankwereld te hel-
pen bij hun zoektocht naar efficiencyver-
betering. ‘We hebben het over innovatie’,
zegt Van de Linde, ‘Maar soms zijn
kleine verbeterstapjes net zo waardevol.
De wil om te veranderen heeft vooral
te maken met bedrijfscultuur. Natuur-
lijk zijn er altijd risico’s verbonden aan
innovatie, maar je hoeft ook niet direct
je hele tankpark om te gooien. Probeer
eerst in een veilige omgeving of een goed
idee ook in de praktijk goed werkt. Dan
kan je daarna kijken of de businesscase
interessant genoeg is.’
iTanks zit zelf vaak risicodragend in dit
soort innovatietrajecten, bijvoorbeeld
bij de ontwikkeling van een spuitpistool
en van een lastoorts met afzuiging. Van
de Linde: ‘Ook de contracters worstelen
met de implementatie van verbetertrajec-
ten of innovatie. En ook zij kunnen beter
samenwerken met hun opdrachtgevers of
innovatieve mkb-ers om de investering
zo laag mogelijk te houden en de risico’s
te spreiden. Mijn ervaring is dat je in dat
soort trajecten altijd waardevolle kennis
opbouwt, of je de businesscase nu rond
krijgt of niet. Een veel gehoord excuus is
dat men niet zeker weet of de veiligheid
in het geding is. Natuurlijk moet de
veiligheid goed zijn, maar het moet geen
excuus zijn om dan maar niets te doen.
Zo’n robot komt er toch wel. Je moet
wel op de hoogte blijven van dat soort
technieken en kijken wat die voor jouw
business kunnen betekenen. Anders haalt
de concurrentie je links en rechts in.’ ■
Van de Linde: ‘Je moet op de hoogte blijven van
nieuwe technieken, anders haalt de concurrentie
je links en rechts in.’

More Related Content

Similar to Artikel Ivo van der Gaag Petrochem vakblad

Kick-off WCM Zuid
Kick-off WCM ZuidKick-off WCM Zuid
Kick-off WCM Zuid
World Class Maintenance
 
Veiligheidschecklistopdrachtgevers 27.11
Veiligheidschecklistopdrachtgevers  27.11Veiligheidschecklistopdrachtgevers  27.11
Veiligheidschecklistopdrachtgevers 27.11
Henk Dolleman
 
Opslagtanks 2015
Opslagtanks 2015Opslagtanks 2015
Opslagtanks 2015
Barbara Kr
 
Introductie Supertech By Green Innovations Bv
Introductie Supertech By Green Innovations BvIntroductie Supertech By Green Innovations Bv
Introductie Supertech By Green Innovations Bv
Greeninnovat03
 
Mvh en de rol van rhvk
Mvh en de rol van rhvkMvh en de rol van rhvk
Mvh en de rol van rhvk
Henk Dolleman
 
Somehow cases february 2013
Somehow cases february 2013Somehow cases february 2013
Somehow cases february 2013
Wilbert Baan
 
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business defRoadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
Coen Sanderink
 
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
HAN Lean-QRM Centrum / HAN Lectoraat Lean
 
Magazine VideoGuard 2020
Magazine VideoGuard 2020Magazine VideoGuard 2020
Magazine VideoGuard 2020
Anne Mulder
 
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
Colt International
 
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS
 
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
Colt International
 
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
Peter Thorenaar
 
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
Peter Thorenaar
 
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
Bas van der Wiel
 
Koninklijke Marine
Koninklijke MarineKoninklijke Marine
Koninklijke Marine
Global Green Connections
 
Ikologik case - Pall Water (nl)
Ikologik case - Pall Water (nl)Ikologik case - Pall Water (nl)
Ikologik case - Pall Water (nl)
Ikologik
 

Similar to Artikel Ivo van der Gaag Petrochem vakblad (20)

Kick-off WCM Zuid
Kick-off WCM ZuidKick-off WCM Zuid
Kick-off WCM Zuid
 
Veiligheidschecklistopdrachtgevers 27.11
Veiligheidschecklistopdrachtgevers  27.11Veiligheidschecklistopdrachtgevers  27.11
Veiligheidschecklistopdrachtgevers 27.11
 
Opslagtanks 2015
Opslagtanks 2015Opslagtanks 2015
Opslagtanks 2015
 
Introductie Supertech By Green Innovations Bv
Introductie Supertech By Green Innovations BvIntroductie Supertech By Green Innovations Bv
Introductie Supertech By Green Innovations Bv
 
PT11_paneelbouw
PT11_paneelbouwPT11_paneelbouw
PT11_paneelbouw
 
Mvh en de rol van rhvk
Mvh en de rol van rhvkMvh en de rol van rhvk
Mvh en de rol van rhvk
 
Somehow cases february 2013
Somehow cases february 2013Somehow cases february 2013
Somehow cases february 2013
 
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business defRoadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
Roadmap Ontwikkelpaden Predictive maintenance voor Service Business def
 
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
HAN Lean Event 2016 – Snel en wendbaar in de maakindustrie (TNO)
 
Magazine VideoGuard 2020
Magazine VideoGuard 2020Magazine VideoGuard 2020
Magazine VideoGuard 2020
 
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
6 voordelen van CFD bij het ontwerpen van tunnelventilatie
 
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
 
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
Geen woorden maar daden bij de aanschaf van een klimaatsysteem?
 
GEA _ Aquarama 2014
GEA _ Aquarama 2014GEA _ Aquarama 2014
GEA _ Aquarama 2014
 
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
 
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
CAG schrijft artikel voor vakblad 'Installatie en Bouw'
 
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
Fijnstof: De indicator voor binnenmilieu.
 
Koninklijke Marine
Koninklijke MarineKoninklijke Marine
Koninklijke Marine
 
Spare Parts SABIC 2
Spare Parts SABIC 2Spare Parts SABIC 2
Spare Parts SABIC 2
 
Ikologik case - Pall Water (nl)
Ikologik case - Pall Water (nl)Ikologik case - Pall Water (nl)
Ikologik case - Pall Water (nl)
 

Artikel Ivo van der Gaag Petrochem vakblad

  • 1. PETROCHEM 2 - 2016  50 De tankopslagbranche is rede- lijk conservatief, zo mag wel worden geconcludeerd. Veel van de bestaande oplossingen die beheer en onderhoud naar een hoger plan tillen, worden maar mondjesmaat toegepast. Laat staan dat partijen in de rij staan om te experimenteren met nog niet in de praktijk bewezen technologie. Gelukkig steekt een handjevol pioniers zijn nek uit om te zien wat innovatieve techniek voor hun business kan betekenen. David van Baarle De opslag van brandbare stoffen in tanks brengt risico’s met zich mee. In 2005 woedde er een grote brand in het Engelse Buncefield bij de Hertfordshire Oil Sto- rage Terminal, een bedrijf met een groot aantal opslagtanks voor aardolieproduc- ten. De brand was ontstaan door ontste- king van brandstof die uit een overvulde opslagtank stroomde. De ramp was voor de Nederlandse inspectie aanleiding om de regelgeving aan te scherpen om zo te voorkomen dat iets dergelijks in Neder- land zou gebeuren. Desondanks stelde de overheid in 2012 ernstige problemen vast bij tankopslag- bedrijf Odfjell, dat de werkzaamheden op een gegeven moment zelfs helemaal moest neerleggen. Naar aanleiding van die misstanden besloot men de overige tankopslagbedrijven ook te inspecteren en de resultaten waren niet heel bemoe- digend. Bij achttien bedrijven werden geen overtredingen vastgesteld, maar bij de overige 73 bedrijven werden in totaal 323 overtredingen aangetroffen. Nu waren niet alle overtredingen even ern- stig, maar bij een viertal bedrijven moest de toezichthouder direct ingrijpen en 28 bedrijven kregen een dwingende sanctie opgelegd. Regeldruk Het inzicht in de veiligheidsprestaties is inmiddels verbeterd, zegt beleids- adviseur duurzaamheid en veiligheid Hennie Holtman van Votob. Het bedrijf ontwikkelde een zogenaamde safety maturity tool (SMT, red.), een driedaag- se audit waarbij de veiligheidscultuur, managementprocedures en de hardware zoals tanks, drukvaten en leidingen van Votob-bedrijven worden gescreend. ‘Vei- ligheid hangt nauw samen met onder- houd en door inspecties uit te voeren, borg je de integriteit van installaties. Gelukkig zijn uit die SMT-audits geen zaken gevonden die de betrouwbaarheid direct in gevaar brengen, maar verbete- ring is altijd mogelijk.’ Holtman ziet bijvoorbeeld dat er verbe- tering mogelijk is in de onderhoudsbe- heersystemen. ‘Dit soort methoden is in de industrie al gangbaar, maar de onder- houds- en inspectieresultaten van veel opslagbedrijven moeten nog uit verschil- lende systemen komen. Met name de wat oudere terminals hebben te maken met bestaande systemen die doen wat ze moeten doen, maar die standalone draaien. Een volgende stap zou zijn om die systemen te integreren, maar tot nog toe voelen veel bedrijven de noodzaak niet. Als tankterminals al investeren, dan is het vaker in uitbreiding van capaciteit dan in systemen die de efficiency verbe- teren.’ Desondanks ziet Holtman steeds meer bedrijven die innovatieve diensten aanbie- den om de taken van de plant- en main- tenance manager te verlichten. Bedrijven zoals Rosen, die pijpleidingen inspecteren met behulp van robots. ‘Ook de leveran- ciers van procesbesturingssystemen bieden steeds meer intelligente systemen die informatie kunnen geven over de techni- sche status van de assets. Door in dit soort systemen te investeren, ervaringen uit te wisselen en kennis te delen, win je het vertrouwen terug en laat je zien ‘in con- trol’ te zijn. Daarmee kan op den duur ook de regeldruk afnemen.’ Drijfveer Dat de veiligheid, efficiency en het maat- schappelijk verantwoord ondernemen kan worden verbeterd, daar is Ivo van der Gaag van overtuigd. De maintenance manager bij de Nederlandse vestigin- gen van VTTI investeert dan ook wel degelijk in innovatieve technieken die Pioniers maken tankopslag veiliger OPSLAG
  • 2. PETROCHEM 2 - 2016  51 hem helpen in zijn dagelijkse werk. ‘Het klopt dat de tankopslagwereld redelijk conservatief is. Maar intussen gebeurt er genoeg. De meeste bedrijven willen ech- ter pas meedoen als de technologie zich in de praktijk heeft bewezen. Bovendien gaat het al jaren goed op de manier waar- op ze de terminals hebben bedreven, dus waarom zou je veranderen? De meeste innovaties komen dan ook niet vanuit de branche zelf, maar vanuit startups of mkb’ers met een goed idee. Binnen VTTI proberen we die partijen ruimte te geven om hun ideeën in de praktijk te toetsen.’ De drijfveer voor innovatie is vooral ingegeven door verbetering van de veilig- heid en de productiviteit. ‘Onze klanten zijn voornamelijk traders die de markt volgen, voorspelbaarheid en beschikbaar- heid zijn hier erg belangrijk. Het is daar- om voor ons als terminal de kunst om een balans te vinden tussen die beschik- baarheid, maar wel conform richtlijnen en wet- en regelgeving.’ Als BRZO-bedrijf worden er eisen gesteld door toezichthouders met betrek- king tot veiligheid, gezondheid, milieu en compliance. Het kunnen aantonen dat je conform de regels werkt, is een grotere drijfveer voor innovatie. ‘Het inspectieregime is veranderd na ontwik- kelingen binnen de industrie. Je merkt dat het veiligheidsbewustzijn is toege- nomen en de rolverdeling is gewijzigd. De toezichthouder heeft meer afstand genomen en laat de bewijslast dat de veiligheid is geborgd over aan de organi- saties. Dat betekent dat de assets moeten worden onderhouden conform wet- en regelgeving, en ik vind dat terecht.’ Drone ‘Innovatie betaalt zich uiteindelijk wel terug’, vindt Van der Gaag. ‘Als door inzet van technologische ontwikkelin- gen personeelskosten omlaag kunnen, heeft dit toegevoegde waarde voor de organisatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan inspectierondes door operators. Als technologie deze ronde overneemt, kan de persoon die momenteel de rondes uitvoert, worden ingezet om een schip te lossen.’ Het voorbeeld is niet uit de lucht gegre- pen, want met het volwassen worden van de technologie voor drones, nemen ook de mogelijkheden toe voor gebruik in de omgeving van tankterminals. ‘We spelen met het idee om regelmatig een drone via een vast schema te laten opstijgen die vervolgens geheel automatisch een inspectieronde uitvoert. Je kunt die dro- nes uitrusten met hyperspectrale camera’s die heel nauwkeurige opnamen maken. Daarmee wordt het mogelijk om afwij- kingen op detailniveau te constateren. Zo kan je lekkages al detecteren voordat ze een echt probleem gaan vormen. Of wat bij tanks ook belangrijke informatie is: de differentiële zetting. Tanks kunnen verzakken doordat de grond inklinkt en op een gegeven moment bereikt dat een kritische grens. Met een drone zou je dat heel goed in de gaten kunnen houden. Diezelfde drone kan ook wor- den uitgerust met een thermografische camera zodat we isolatie op pijpleidingen kunnen controleren op eventuele lekken. We hebben ook tracés met stroomkabels en als de weerstand te groot wordt, is dat een teken van degradatie. Ook dat is eenvoudig te meten met een thermogra- fische camera.’ Het gaat Van der Gaag overigens te ver om zo’n drone zelf aan te schaffen. ‘Onze kerntaak is het op- en overslaan van vloeistoffen. Maar als er partijen zijn die dit soort inspecties als dienst aanbieden, houd ik me aanbevolen.’ Duurzaam schoonmaken Een innovatie waar Van der Gaag veel belangstelling voor heeft, is die van magnetische ankerpunten van McNetiq. ‘Dit is typisch zo’n innovatie die op den duur veel geld kan besparen. Je hoeft dan niet meer te boren om een stelling te verankeren. Je zou zelfs mensen aan zo’n anker kunnen laten hangen. Omdat je echter met de veiligheid van mensen experimenteert, vind ik het nog te vroeg om het in onze omgeving toe te passen. Daar ligt wat mij betreft de grens. Maar als de leverancier de veiligheidscijfers kan FOTO'S:PETROBOTPROJECT.EUENA.HAK Van der Gaag: ‘We vinden dat we een maat- schappelijke verantwoordelijkheid hebben om zo duurzaam mogelijk te opereren.’
  • 3. PETROCHEM 2 - 2016  53 overhandigen en meer voorbeeldcases kan laten zien, dan kan het voor ons heel veel tijd en geld schelen.’ Ook het schoonmaken van tanks is onderwerp van onderzoek. ‘Normaal gesproken gebruiken we chemische oplosmiddelen om de residuen uit de tanks te halen. We hebben nu op kleine schaal geëxperimenteerd met het gebruik van enzymen met de firma Produsafe. Dit is een veel milieuvriendelijkere oplossing voor mens en milieu. We heb- ben het nu op kleine schaal getest bij een aantal IBC’s en de resultaten van die proef zien er positief uit. We zouden dan ook graag een tank op dezelfde manier willen aanpakken. Uiteindelijk blijven we er wel naar streven dat een tank zo snel mogelijk beschikbaar is, dus als het schoonmaken sneller kan dan weegt dat zwaar mee in de beoordeling van een nieuwe technologie. Maar we vinden ook dat we een maatschappelijke verant- woordelijkheid hebben om zo duurzaam mogelijk te opereren.’ Inspectierobot Wensen heeft Van der Gaag ook nog wel. ‘Een inspectie van de bodem kost ons nog veel geld omdat we een tank volledig leeg moeten halen. Idealiter zou je een robot in een tank moeten kunnen laten afdalen die de inspectie kan doen terwijl het medium nog in de tank zit. Als hij kritieke waarden detecteert, moet de tank alsnog leeg worden gehaald. Maar als hij ziet dat de bodem nog jaren mee kan, is dat zeer waardevol. Overigens hoeft dat niet per se met een robot. Ook sensoren worden steeds goedkoper en beter. Als je in een auto rijdt, krijg je op den duur vanzelf een waarschuwing als het oliepeil te laag wordt of de bandenspanning terugloopt. Een sensor op de bodem of de wand van een tank die de dikte in de gaten houdt, zou al veel informatie kunnen opleveren voor het maintenance managementsys- teem.’ Cor van de Linde van iTanks kan de wensen van Van der Gaag direct ver- vullen. Er wordt momenteel namelijk al een dergelijke inspectierobot getest. De Petrobot is ontwikkeld binnen het zevende raamwerkprogramma van de EU en onder andere Vopak, A.Hak en Shell zijn vanuit Nederland bij de ontwikke- ling betrokken. ‘Hetzelfde geldt voor de sensoren’, vervolgt Van de Linde. ‘Ook daar zijn we samen met twee contractors bezig met testen bij Vopak. Het is goed mogelijk om scheefstand en bijvoorbeeld wanddiktes met sensoren te meten.’ iTanks is een innovatiecluster dat speci- aal is opgericht om de tankwereld te hel- pen bij hun zoektocht naar efficiencyver- betering. ‘We hebben het over innovatie’, zegt Van de Linde, ‘Maar soms zijn kleine verbeterstapjes net zo waardevol. De wil om te veranderen heeft vooral te maken met bedrijfscultuur. Natuur- lijk zijn er altijd risico’s verbonden aan innovatie, maar je hoeft ook niet direct je hele tankpark om te gooien. Probeer eerst in een veilige omgeving of een goed idee ook in de praktijk goed werkt. Dan kan je daarna kijken of de businesscase interessant genoeg is.’ iTanks zit zelf vaak risicodragend in dit soort innovatietrajecten, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van een spuitpistool en van een lastoorts met afzuiging. Van de Linde: ‘Ook de contracters worstelen met de implementatie van verbetertrajec- ten of innovatie. En ook zij kunnen beter samenwerken met hun opdrachtgevers of innovatieve mkb-ers om de investering zo laag mogelijk te houden en de risico’s te spreiden. Mijn ervaring is dat je in dat soort trajecten altijd waardevolle kennis opbouwt, of je de businesscase nu rond krijgt of niet. Een veel gehoord excuus is dat men niet zeker weet of de veiligheid in het geding is. Natuurlijk moet de veiligheid goed zijn, maar het moet geen excuus zijn om dan maar niets te doen. Zo’n robot komt er toch wel. Je moet wel op de hoogte blijven van dat soort technieken en kijken wat die voor jouw business kunnen betekenen. Anders haalt de concurrentie je links en rechts in.’ ■ Van de Linde: ‘Je moet op de hoogte blijven van nieuwe technieken, anders haalt de concurrentie je links en rechts in.’