Bigarren DBHko ikasleentzat zuzendutako Aro Modernoaren hastapenei buruzko Power Pointa.

1. Aurkikuntzen garaiaAurkikuntzen garaia

2. 
 XV. Mende bukaeran Erdi Aroa bukatutzat.
 1453: Turkiarrek kostantinopla hartu/
1492: Amerikaren aurkikuntza.
 Aurretik Europa Isolatua, Aro berrian Europa hedatu egin
zen. Merkataritza-bideak eta koloniak.
 Europan eraldatze garrantzitsuak:
Erdi Arotik Aro Berrira
Sistema Politikoak
Ekonomia
Kultura

3.  XV.mende hasieran Iberiar penintsulan 5 lurralde.
 1469. urtean Gaztelako Elisabet
eta Aragoiko fernando ezkondu ziren,
aliantza sortuz.
 Elisabet eta Fernandok 3 helburu:
- Botereak indartzea.
- Erreinuak hedatzea.
- Iberiar Penintsulan erlijio-batasuna lortzea.
Errege-Erregina
Katolikoak

4. 
 Europarrek Europa, Mediterraneoaren eta Itsaso Beltzaren
inguruko lurraldeak ezagutu.
 Erdi Aroan: Bidaiak (Marco Polo) eta merkataritza-bideak.
 Afrika eta Asia barrualdea ez zuten ezagutzen eta ez
zuten Amerika eta Ozeaniaren berririk.
XV. Mendean ezagutzen
den mundua
- Mediterraneoko Bidea
- Atlantikoko Bidea
- Baltikoko Bidea.

6. 
1. Ekialdeko beste merkataritza-bide batzuk
aurkitzearen beharra.
 1453: Turkiarrek konstantinopla menderatu.
 Ondorioz, Europako mendebaldeko herrialdeak
Asiara joateko beste bideak bilatu behar.
Aurkikuntzaren kausak
Horrek Europa eta ekialde urrunaren lotura eten zuen.

7. 
2. Aurrerapen teknikoak :
 Nabigatzeko tresnen erabilera: Orientazioa erraztu.
 Mapa berriak: Mapa portulanoak (nabigatzeko mapa
bereziak)
 Itsasontzi mota berriak: XV. Mendeko espedizio
gehienetan erabili zena Karabela
 Erregeen finanziazioa
- Iparrorratza
- Astrolabioa
- Koadrantea.

10. • Portugaldarren esplorazioakPortugaldarren esplorazioak
• Gaztelauen esplorazioakGaztelauen esplorazioak
Amerikaren aurkikuntza Munduari lehen bira

11. 
 Portugalgo errege- erreginek eta Henrike
nabigatzaileak espedizioak antolatu.
 Indiarako bide berria bilatu nahi Afrika inguratuz.
 Diogo Cao: Madeira (1418) eta Azore (1431) uharteak
eta hegoalderantz jarraitu zuen.
 Bartolomeu Dias: 1488an Esperantza Onaren
lurmuturra igaro zuen indiako Ozeanorantz.
 Vasco de Gama: 1498an Indiara heldu zen.
Portugaldarraren
esplorazioak

14.  Kristobal Kolon Asiako ekialdeko kostaldera iritsi nahi zuen,
Ozeano Atlantikoa zeharkatuz.
 1492ko abuztuaren 3an espedizioa abiatou zen “Palos de la
Frontera”-tik.
 1492ko urriaren 12an kostaldea ikusi zuen.
 Beste hiru bidai egin zituen Amerikara.
 1504an Kolon hil egin zen.
 1502an Ameriko Vespuzio (italiar nabigatzailea) beste kontinente
bat zela zehaztu, Amerika izena jarriz.
Amerikako Aurkikuntza

16. 
 1519an Fernando Magallanes eta harén
kontramaisuak, Juan Sebastian Elkano.
 Ozeano Atlantiko eta Barearen arteko igarobidea
aurkitzea eta munduari bira ematea.
 1520ean Magallanes itsasartea aurkitu. Filipina
uharteetan Magallanes hil zen.
 1522an Elkano Espainiara Vitoria ontzia baino ez zen
heldu, 18 gizonekin.
 Munduari lehen bira eman eta lurra borobila zela
frogatu.
Munduari lehen bira

17. Maiak, Inkak eta Aztekak.Maiak, Inkak eta Aztekak.

19. 
Maiak

20. 
Aztekak

21. 
Inkak
https://www.youtube.com/watch?v=oWE6xVxjDNw

22. 
Aurkikuntzen ondorioak

24. Aldaketa politikoak,Aldaketa politikoak,
ekonomikoak eta sozialak.ekonomikoak eta sozialak.

25. 
 Aurretik, XIV. Mendean: Uzta txarrak (nekazal
ekoizpena ), gerrak, gaixotasunak , herri
matxinadak.
 1348. urtean Izurri beltza.
 XV. Mendean: Egoera hobera, biztanleriaren
susperraldia.
Biztaleriaren susperraldia

27.  XV-XVI. Mendeetan Europako ekonomiaren
oparotasuna.
 Kapitalismo komertzialaren aroa.
 Merkataritza salerosketa errazteko, banku sistema hbetu
zen. Ordainketa eta mailegu metdoak garatuz.
 Hiriak potentzia ekonomikoak
Ekonomiaren hazkundea
Hiri nagusiak:
•Venezia eta Florentzia (Italia)
•Anberes
•Flandes
•Hansa
•Lisboa
•Sevilla
•Londres

29. 
 Errege-erregina katolikoen atoritatearen menpean.
 Gizartea 3 estamentutan banatuta jarraitzen zuen,
Erdi Aroan bezala.
 Pribilegiatuak eta ez-pribilegiatuak zeuden
Gizarte aldaketa
Noblezia eta kleroa Burgesia eta nekazariak

30. 
 Noblezia eta kleroa osatzen zuten .
 Ez zuten zergarik ordaintzen.
 Gizartea menderatzen zuten.
 Lur gehienak haien esku zeuden.
Pribilegiatuak
Kargu politiko nagusiak
betetzen zituztelarik

31. 
Ez- Pribilegiatuak
Burgesia
 Indar handia lortu
zuten.
 Merkatari eta bankari
familia handiak osatu.
 Adibidez Medici, Fugger
eta Welser familiak.
Nekazariak
 Baldintza gogorrak
zituzten.
 Europa Mendebaldean
egoera hobera.
Pertsona libre izatea lortu
zuten.

34. 
 XV. Mendean Europako errege-erreginek boterea
sendotu.
 Ezarri zituzten mekanismoak:
Estatu Modernoa:
Monarkia autoritarioak
- Burokrazia eta administrazio a
zentralizatu
- Armada indartu zuten.
- Zergak areagotu zituzten.
- Diplomazia-sarea sortu zuten.
- Gorteak hiri finkoan kokatu.

35. 
 XV.Mendetik aurrera estatu asko batu ziren.
 Europan lau erresuma handi nabarmendu ziren:
- Frantzia
- Inglaterra
- Espainia
- Errusia
Erresuma handiak
Potententzia handiak sortuz.

38. Monarkia autoritarioaMonarkia autoritarioa

39. 
 Gaztelako kororan:
- Henrike IV.a 1474. urtean hil zen, eta Gaztela bi
alderditan banatu zen.
 Aragoiko koroan:
- Martin I.a 1410ean ondorengo barik hil zen, tronua
hutsik zegoelarik.
Gaztela eta Aragoi XV.
mendean
Ondorengotza Gerra (1475-1479)
1412ko Kaspe-ko
kompromisuan Fernando
Antequerakoa errege
izendatu zuten.

40.  1469. urtean Fernando Aragoikoa eta Elisabet
Gaztelakoa ezkondu ziren.
 Batasun pertsonala baino ez
 1502: Elisabet hil zen eta batasun dinastikoa arriskuan.
 1516: Karlos I.ak bien tronua hartu, batasun dinastikoa
finkatuz.
Batasun Dinastikoa
Erresuma bakoitzak bere
lege eta erakundeei eutsi.
Gaztelako tronua oinordetzan Joana
eroak, baina Fernando
erregeordetzan

42. 
 Errege-Erregina katolikoak bere erreinua baketu
zuten:
1. Ermandade Santuak sortu zituzten Gaztelan
2. Justizia berantolatu, kantzelaritza indartuz.
3. Hirian boterea kontrolatzeko korrejidoreak ezarri.
4. Errege-ogasuna sendotu.
5. Armada profesionala eta iraunkorra sortu.
Barne-Politika

43.  Iberiar Penintsulan:
 Penintsulatik kanpo:
 Errege-Erregina katolikoak seme-alaben ezkontza
itunak burutu.
Lurralde hedapena
- 1492an Granadako Erresuma konkistatu.
- 1512an Nafarroako erresuma konkistatu.
- 1504ean Napoliko Erresuma Aragoiko koroan sartu.
- Afrikan=> Melilla(1497), Oran, Argelia (1509), Tripoli
(1510)
- Ozeano Atlantikoan=> Kanariar uharteak eta
Amerikako aurkikuntza.

45. 
 Errege-Erregina katolikoek bere erresumako erlijioa
bateratzen saiatu ziren.
 1478an: Inkisizio auzitegia sortu zuten.
 1492an: Errege dekretu bidez Juduak kanporatzeko
neurria.
 1512an: Musulmanak kristau bihurtzeko antzeko
dekretua.
Erlijio-batasuna