Arbizu galderak

1. ARBIZUKO TESTUA. GALDERAK
Ahoskera
Nola ahoskatzen du ez + z, r, n?
Etzakiyen, etzien, esantzion, etortzaitte ekartzazu
Hiztegia
 Ernaldu: haurdun egon
 Apotea: aketza
 Inguratu: hurbildu
 Estarbia: ukuilua
 Heldu esaldi honetan: beiya zezenaangana ekartzia eldu neiz.: Behia zezenangana ekartzera
nator.
Joskera
 Zer funtzio du eta-k adibide honetan? Txerriyek-eta.: zerrenda ez amaitzeko.
 Bila ezazu aditzaren ezabaketaren adibide zenbait:
- Ta alaxe eldu (-) gue neskatue.
- ba neskatuek bee beiya artu (-) eta buelta (-) itxaa beeixe.
- lenbiziko beiya estarbiti artu (-) eta andua zezenaan itxaa.
- konturetua beiya ernaai daola, eta neskatuaangana (-).
 Kontaketa egiteko zeina ditz denbora darabil? Adibideak eman:
Hartu zuen: hartu du.
Behia ernai zegoela: beiya ernaai daola.
Hau da, iragan hurbila erabiltzen du.

2. Aditzak
 Bila itzatzu hikako eta alokutibozko forma zenbait eta esan bata ala bestea diren:
-HIKA: ze iñen diñet
-ALOKUTIBOA: ze pasatzen dakiten
 Zein da geroaldiko aspektu marka?
‘’-en’’: iñen…
Esamoldeak
 Le gustaba un chico.: Mutiko batekin gustaturik.
 Oye! Tal! : Halako! : tal.
 Muy avergonzada: lotsa-lotsa einda
 Se debió de meter monja: monja sartu mentzen
EUSKALKIA
Fonologia
 Zer gertatzen da bi bokalen artean b, d, g, r kontsonanteekin?
Galdu egiten dira: dia, beiyooi, urrenookuen.
 Bokal luzeak eta bikoitzak erabiltzen ditu? Noiz?
Bai: ooten, itxaa, laaumbeti, aakusteko, Errazaakan, zezenaan, beeixe.
 Nola agertzen da bat hitza?
‘’bet’’.
 Zer dauka komunean hitz hauen fonologiak?: kontuboi; orduben; momentubortan; emantzuben;
ezmentzubien; beiya; etzakiyen; erriyen.
Kontsonante antihiatikoak dituzte.
 Mentzen hitzean aferesia dago. Igar dezakezu zer den?.
‘’omen zen’’.

3. Izen morfologia
 Destinatiboa (para): batendako
 Soziatiboa (con) : mutikuateki.
 Ablatiboa (desde): emendi.
 Instrumentala (eskuz...): etzakiyenes.
Aditz morfologia
 Nola esaten du ez zekienez?
‘’etzakiyenes’’
 Nola dira euskara batuan adibide hauek? ze pasatzen dakiten; Au gertatzen zakin; ze pasatzen
dakiñen.
Ze pasatzen zaidan; Au gertatzen zaizu; Ze pasatzen zainan.
 Nola da euskara batuan ez mentzubien ikusi?.
‘’Ez omen zuten ikusi’’.
Hiztegia
 Baina: beya
 Etxe: itxe
 Eduki: iruu
 Joan: fan
 Berarengana: biarrengana