9. Τα κυριότερα επαναστατικά κινήματα.pdf

1. Οι Έλληνες κάτω από την οθωμανική και τη λατινική
κυριαρχία (1453-1821)
Η ναυμαχία της Ναυπάκτου
9. Τα κυριότερα επαναστατικά κινήματα

4. Στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας έγιναν
αρκετές εξεγέρσεις των υπόδουλων εναντίον
των Οθωμανών.
Οι Δυτικοί πρώτα και οι Ρώσοι αργότερα,
προκειμένου να ικανοποιούν τα συμφέροντά
τους διέδιδαν τις φήμες πως θα βοηθούσαν
τους Έλληνες, αν
ξεσηκώνονταν εναντίον των
Οθωμανών.
Παρ’ όλα αυτά, ποτέ δεν
βοήθησαν πραγματικά.

5. Έτσι, καθώς οι Έλληνες βασίζονταν στην βοήθεια
των άλλων –που έτσι κι αλλιώς δεν ερχόταν– οι
εξεγέρσεις που έκαναν δεν είχαν επιτυχία μια που,
εκτός των άλλων, ήταν ανοργάνωτες και τοπικού
χαρακτήρα.
Τα πρώτα επαναστατικά κινήματα ξέσπασαν τον 16ο
αιώνα, καθώς τότε οι Τούρκοι βρίσκονταν σε πόλεμο
με τους Δυτικούς, κυρίως Βενετούς
και Ισπανούς.
Έτσι οι Έλληνες έβρισκαν
την ευκαιρία να
επαναστατούν, είτε μόνοι
τους είτε στο πλευρό των
Δυτικών.

6. 16ος ΑΙΩΝΑΣ - Ναυμαχία της Ναυπάκτου
Σημαντικότερο πολεμικό γεγονός εκείνης της
περιόδου ήταν η ναυμαχία της Ναυπάκτου το
1571, κατά την οποίαν οι Ευρωπαίοι, μαζί με ελληνικά
πλοία, κατέστρεψαν ολοκληρωτικά τον τουρκικό στόλο.

7. Αλταμούρα Ιωάννη: "Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου"
(Εθνική Πινακοθήκη, Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)
Ήταν μία πολύ σκληρή ναυμαχία, που κράτησε μία
ημέρα και είχε γύρω στους 30.000 νεκρούς
(~20.000 τούρκους, ~8.000 Δυτικούς).
Ταυτόχρονα ήταν η πρώτη μεγάλη ήττα των
Οθωμανών από τους Ευρωπαίους.

8. Χωρίς να είναι ένα επαναστατικό κίνημα των
Ελλήνων, η ναυμαχία της Ναυπάκτου έχει την
σημασία της στον ελληνικό αγώνα αφού, αφ' ενός
πήραν μέρος και Έλληνες με την πλευρά των
Δυτικών, αφ' ετέρου ήταν το πρώτο μεγάλο γεγονός
της αντιπαράθεσης της Δυτικής Ευρώπης με την
Οθωμανική αυτοκρατορία· γεγονός που έδωσε
ελπίδες στους υποδουλωμένους πληθυσμούς της
Οθωμανικής αυτοκρατορίας πως οι Δυτικοί, θα τους
βοηθούσαν να ανακτήσουν την ελευθερία τους.

9. ΑΡΧΕΣ 17ου ΑΙΩΝΑ: Διονύσιος ο Φιλόσοφος (1611)
Ο Διονύσιος ήταν Μακεδόνας ιερέας. Ήταν
τόσο μορφωμένος που ο κόσμος τον έλεγε
“Φιλόσοφο”. Έγινε μητροπολίτης, αλλά
εξαιτίας της επαναστατικής του δράσης το
Πατριαρχείο τον καθαίρεσε.
(Εδώ βλέπουμε άλλο ένα χαρακτηριστικό
παράδειγμα του διπλού ρόλου της
Εκκλησίας στην Επανάσταση του 1821,
οποιαδήποτε εξήγηση και αν δίνεται στο
θέμα: Από την μια έχουμε έναν ιερωμένο,
και μάλιστα μητροπολίτη, τον Διονύσιο, να
οργανώνει μία μεγάλη εξέγερση στην
Θεσσαλία και την Ήπειρο και από την άλλη
έχουμε την εκκλησιαστική εξουσία να
καταδικάζει την εξέγερσή του με τον πιο
έντονο τρόπο: να τον καθαιρεί, δηλαδή να
του απαγορεύει να ασκεί τα ιερατικά του
καθήκοντα...)
Οι εχθροί του (ο "απλός" θρησκόληπτος
λαός και αυτοί που δεν ήθελαν εξεγέρσεις
και φασαρίες) κάνοντας λογοπαίγνιο τον
έβριζαν “Σκυλόσοφο”. (Μουσείο Παύλου Βρέλλη, Ιωάννινα)

10. ΤΕΛΗ 17ου ΑΙΩΝΑ: Πόλεμοι Βενετών εναντίον των Οθωμανών
Στα τέλη του 17ου αιώνα οι Βενετοί ξεκίνησαν
εκστρατεία εναντίον των Τούρκων και κατέλαβαν την
Αθήνα και σχεδόν όλη την Πελοπόννησο.

11. ΤΕΛΗ 17ου ΑΙΩΝΑ: Πόλεμοι Βενετών εναντίον των Οθωμανών
Κατά την πολιορκία της Αθήνας το 1687 οι Τούρκοι
είχαν αποθηκεύσει τα πυρομαχικά τους μέσα στον
Παρθενώνα.

12. ΤΕΛΗ 17ου ΑΙΩΝΑ: Πόλεμοι Βενετών εναντίον των Οθωμανών
Οι Βενετοί, με αρχηγό τον Μοροζίνι, αδιαφορώντας για
το μνημείο, προκειμένου να καταλάβουν την πόλη τον
βομβάρδισαν και τον ανατίναξαν.

13. ΤΕΛΗ 17ου ΑΙΩΝΑ: Πόλεμοι Βενετών εναντίον των Οθωμανών
Από την αποτρόπαια αυτή πράξη ο Παρθενώνας
καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς και αυτός είναι ο
λόγος που σήμερα βρίσκεται σ’ αυτήν την κατάσταση..

14. ΤΕΛΗ ΤΟΥ 18ΟΥ ΑΙΩΝΑ: Ορλωφικά (1770)
Οι προσπάθειες για
απελευθέρωση
συνεχίζονταν. Αυτή
την φορά οι Έλληνες
είχαν εναποθέσει τις
ελπίδες τους στους
Ρώσους.

15. ΤΕΛΗ ΤΟΥ 18ΟΥ ΑΙΩΝΑ: Ορλωφικά (1770)
Η Ρωσία βρισκόταν
σε πόλεμο με τους
Τούρκους και για να
στρέψει την προσοχή
τού αντιπάλου της
αλλού έσπειρε τις
φήμες πως θα
βοηθούσε τους
Έλληνες αν
ξεσηκώνονταν.

16. Πράγματι, οι αδελφοί Ορλώφ από την Ρωσία,
ενίσχυαν τα επαναστατικά κινήματα σε Πελοπόννησο
και Στερεά (τα γνωστά Ορλωφικά).

17. Στην ναυμαχία του Τσεσμέ (στα
στενά μεταξύ Χίου και Τουρκίας)
νικήθηκε ο τουρκικός στόλος.
Την ίδια εποχή ο πρόκριτος Ιωάννης Βλάχος ή
Δασκαλογιάννης ξεσήκωσε τα Σφακιά της Κρήτης
Οι επαναστάτες, όμως,
τελικά νικήθηκαν και οι
Τούρκοι τιμώρησαν σκληρά
τις περιοχές που είχαν
ξεσηκωθεί.

18. Αμέσως μετά την αποχώρηση των Ρώσων, μέλη της
οθωμανικής κυβέρνησης πρότειναν την γενική σφαγή
των Ελλήνων, αδιακρίτως φύλου κι ηλικίας.

19. Όλοι συμφώνησαν εκτός από τον αρχιναύαρχο Χασάν
Τζεζαϊρλή, ο οποίος κατόρθωσε τελικά να επιβάλει την
άποψή του με το ακαταμάχητο επιχείρημα
«Εάν φονευθώσιν όλοι οι Έλληνες, ποίος θα πληρώνη το
χαράτσι;»...

20. Παρ’ όλα αυτά ο ρωσοτουρκικός πόλεμος είχε και
ένα καλό αποτέλεσμα για τους Έλληνες: την συνθήκη
του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774). Με αυτήν δόθηκε η
δυνατότητα στα ελληνικά καράβια να πλέουν ελεύθερα
με ρωσική σημαία. Το γεγονός αυτό συνέβαλε πολύ στην
οικονομική ανάπτυξη των Ελλήνων.

21. Η συνθήκη αυτή είναι πολύ σημαντική, αφού η Ρωσία
θεώρησε πως απέκτησε το δικαίωμα να παρεμβαίνει στα
εσωτερικά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προκειμένου
να προστατεύσει τους Χριστιανούς που ζούσαν εκεί.
Επίσης, οι Έλληνες έμποροι απέκτησαν το δικαίωμα να
υψώνουν στα καράβια τους τη ρωσική σημαία.

22. ΤΕΛΗ 18ου ΑΙΩΝΑ: Λάμπρος Κατσώνης (1788)
Ο Λάμπρος Κατσώνης, αξιωματικός του ρωσικού
στρατού, έχοντας ως ορμητήριο την Κέα (Τζια), και
νομίζοντας πως οι Ρώσοι θα τον βοηθούσαν, κατάφερε
με τον μικρό του στρατό
να γίνει για λίγα
χρόνια ο φόβος
και ο τρόμος όχι
μόνον των Τούρκων
αλλά και των
πειρατών.

23. ΤΕΛΗ 18ου ΑΙΩΝΑ: Λάμπρος Κατσώνης (1788)
Όμως οι Ρώσοι, που στο μεταξύ είχαν κλείσει ειρήνη
με τους Τούρκους, τον εγκατέλειψαν στην τύχη του.
Το αποτέλεσμα
ήταν να
αγωνίζεται μόνος
του και τελικά να
καταστραφεί
ο στόλος του
από τους
Τούρκους
στην θαλάσσια
περιοχή έξω από
την Άνδρο.

24. ΤΕΛΗ 18ου ΑΙΩΝΑ: Γαλλική Επανάσταση
Μετά την Γαλλική Επανάσταση οι ελπίδες των
Ελλήνων στράφηκαν και προς τους Γάλλους.
Πράγματι, στην Γαλλία είχε αναπτυχθεί ένα ισχυρό
φιλελληνικό ρεύμα. Ωστόσο και αυτές οι ελπίδες
διαψεύστηκαν..
Οι υπόδουλοι Έλληνες δεν είχαν
συνειδητοποιήσει πως κάθε πρωτοβουλία για
απελευθέρωση έπρεπε να βασιστεί αποκλειστικά
στους ίδιους...