1. บทที่ 8 การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้

2. การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ การวัดผลการ หมายถึง กระบวนการหาปริมาณ หรือจำนวนของสิ่งต่างๆโดยใช้เครื่องมือ อย่างใดอย่างหนึ่ง ผลจากการวัดจะออกมาเป็นตัวเลข หรือสัญลักษณ์ การทดสอบการศึกษา หมายถึง กระบวนการวัดผลอย่างหนึ่งที่กระทำอย่างมีระบบเพื่อใช้ในการเปรียบเทียบความสามารถของบุคคล โดยใช้ข้อสอบหรือคำถามไปกระตุ้นให้สมองแสดงพฤติกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง ออกมา การประเมินผล หมายถึง การตัดสิน หรือวินิจฉัยสิ่งต่างๆ ที่ได้จากการวัดผล

3. จุดมุ่งหมายของการวัดผลการศึกษา 1. วัดผลเพื่อและพัฒนาสมรรถภาพของนักเรียน 2. วัดผลเพื่อวินิจฉัย 3. วัดผลเพื่อจัดอันดับหรือจัดตำแหน่ง 4. วัดผลเพื่อเปรียบเทียบหรือเพื่อทราบพัฒนาการของนักเรียน 5. วัดผลเพื่อพยากรณ์ 6. วัดผลเพื่อประเมินผล

4. หลักการวัดผลการศึกษา 1. ต้องวัดให้ตรงกับจุดมุ่งหมายของการเรียนการสอน 2. เลือกใช้เครื่องมือวัดที่ดีและเหมาะสม 3. ระวังความคลาดเคลื่อนหรือความผิดพลาดของการวัด 4. ประเมินผลการวัดให้ถูกต้อง 5. ใช้ผลการวัดให้คุ้มค่า จุดประสงค์สำคัญของการวัด

5. เครื่องมือที่ใช้ในการวัด 1. การสังเกต คือ การพิจารณาปรากฏการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้น เพื่อค้นหาความจริงบางประการ โดยอาศัยประสาท สัมผัสของผู้สังเกตโดยตรง รูปแบบของการสังเกต 1. การสังเกตโดยผู้สังเกตเข้าไปร่วมในเหตุการณ์หรือกิจกรรม 2. การสังเกตโดยผู้สังเกตไม่ได้เข้าไปร่วมในเหตุการณ์ 2.1 การสังเกตแบบไม่มีโครงสร้าง 2.2 การสังเกตแบบมีโครงสร้าง 2. การสัมภาษณ์ คือ การสนทนาหรือการพูดโต้ตอบกันอย่างมีจุดมุ่งหมาย เพื่อค้นหาความรู้ ความจริง ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

6. รูปแบบของการสัมภาษณ์ 1. การสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง 2. การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง 3. แบบสอบถาม คือ แบบสอบถามเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่นิยมใช้กันมาก โดยเฉพาะการเก็บข้อมูลทางสังคมศาสตร์ ทั้งนี้เพราะเป็นวิธีการที่สะดวก และสามารถใช้วัดได้อย่างกว้างขวาง รูปแบบของแบบสอบถาม 1. แบบสอบถามชนิดปลายเปิด 2. แบบสอบถามปลายปิด 2.1 แบบตรวจสอบรายการ 2.2 มาตราส่วนประมาณค่า 2.3 แบบจัดอันดับ 2.4 แบบเติมคำสั้นๆในช่องว่าง แบบสอบถามลักษณะนี้จะต้องกำหนดขอบเขตจำเพาะเจาะจงไป

7. 4. การจัดอันดับ คือ เป็นเครื่องมือวัดผลให้นักเรียน หรือผู้ได้รับแบบสอบถามเป็นผู้ตอบ โดยการจัดอันดับความสำคัญ หรือจัดอันดับคุณภาพ และใช้จัดอันดับของข้อมูลหรือผลงานต่างๆของนักเรียนแล้วจึงให้คะแนน ภายหลังเพ่อการประเมิน 5. การประเมินผลจากสภาพจริง หมายถึง กระบวนการสังเกต การบันทึก และรวบรวมข้อมูลจากงานและวิธีการที่นักเรียนทำการประเมินผลจากสภาพจริงจะเน้นให้นักเรียนสามารถแก้ปัญหา เป็นผู้ค้นพบและผู้ผลิตความรู้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง รวมทั้งเน้นการพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียน ความสำคัญของการประเมินผลจากสภาพจริง 1. การเรียนการสอนและการวัดประเมินผลจากสภาพจริง 2. เป็นการเอื้อต่อการเรียนการสอนที่เน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง 3. เป็นการเน้นให้นักเรียนได้สร้างงาน 4. เป็นการผสมผสานให้กิจกรรมการเรียนรู้และการประเมินผล 5. เป็นการลดภาระงานซ่อมเสริมของครู

8. 6. การวัดผลภาคปฏิบัติ คือ เป็นการวัดผลงานที่ให้นักเรียนลงมือปฏิบัติ ซึ่งสามารถวัดได้ทั้งกระบวนการและผลงาน ในสถานการณ์จริง หรือในสถานการณ์จำลอง สิ่งที่ควรคำนึงในการสอบวัดภาคปฏิบัติ คือ 1. ขั้นเตรียมงาน 2. ขั้นปฏิบัติงาน 3. เวลาที่ใช้ในการทำงาน 4. ผลงาน 7. การประเมินผลโดยใช้แฟ้มสะสมงาน คือ เป็นแนวทางการประเมินผลโดยการรวมข้อมูลที่ครูและผู้เรียนทำกิจกรรมต่างๆร่วมกันโดยกระทำอย่างต่อเนื่องตลอดภาคเรียน ดังนั้นการวัดผลและการประเมินผลโดยใช้แฟ้มสะสมผลงานส่วนหนึ่ง จะเป็นกิจกรรมที่สอดแทรกอยู่ในสภาพการเรียนประจำวัน

9. 8. แบบทดสอบ หมายถึง ชุดของคำถามหรือกลุ่มงานใดๆที่สร้างขึ้นเพื่อชักนำให้ผู้ถูกทดสอบ แสดงพฤติกรรม หรือ ปฏิกิริยาโต้ตอบอย่างใดอย่างหนึ่งออกมาให้สามารถสังเกตได้ ประเภทของแบบทดสอบ สามารถแบ่งประเภทได้หลายลักษณะ ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่จะใช้ดังนี้ 8.1 แบ่งตามพฤติกรรมหรือสมรรถภาพที่จะวัด แบ่งเป็น 3 ประเภท 1. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ 1.1 แบบทดสอบที่ครูสร้างขึ้น 1.2 แบบทดสอบมาตรฐาน 2. แบบทดสอบวัดความถนัด 1. แบบทดสอบวัดความถนัดทางการเรียน 2. แบบทดสอบวัดความถนัดเฉพาะ 3. แบบทดสอบวัดบุคลิกภาพทางสังคม

10. 8.2 แบ่งตามลักษณะการตอบ 1. แบบทดสอบภาคปฏิบัติ 2. แบบทดสอบข้อเขียน 3. แบบทดสอบปากเปล่า 8.3 แบ่งตามเวลาที่กำหนดให้ตอบ 1. แบบทดสอบที่จำกัดเวลาในการตอบ 2. แบบทดสอบที่ไม่จำกัดเวลาในการตอบ 8.4 แบ่งตามจำนวนผู้เข้าสอบ 1. แบบทดสอบเป็นรายบุคคล 2. แบบทดสอบเป็นชั้นหรือเป็นหมู่

11. 8.5 แบ่งตามสิ่งเร้าของการถาม 1. แบบทดสอบทางภาษา 2. แบบทดสอบที่ไม่ใช้ภาษา 8.6 แบ่งตามลักษณะของการใช้ประโยชน์ 1. แบบทดสอบย่อย 2. แบบทดสอบรวม 8.7 แบ่งตามเนื้อหาของข้อสอบในฉบับ 1. แบบทดสอบอัตนัย 2. แบบทดสอบปรนัย

12. 9. การสังเกต คือ การสังเกตเป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ประสาทสัมผัสต่างๆของผู้สังเกตเป็นเครื่องมือ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตา และ หู เก็บข้อมูลตามที่ปรากฏ โดยไม่แปลความหมายของข้อมูลนั้นตามความนึกคิดของผู้สังเกต ธรรมชาติของข้อมูลจากการสังเกต ข้อมูลที่ได้จากการสังเกต แบ่งออกได้ 2 ระดับ คือ 1. เป็นรูปธรรม 2. เป็นนามธรรม ชนิดของการสังเกต การสังเกตแบ่งออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆดังนี้ 1. การสังเกตแบบมีส่วนร่วม 2. การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม

13. 10. การสัมภาษณ์ คือ เป็นการสนทนาอย่างมีจุดมุ่งหมาย เพื่อต้อการผลอย่างใดอย่างหนึ่ง เป็นกระบวนการสื่อสารระหว่างบุคคลสองคน หรือระหว่างบุคคลกับกลุ่มจำนวนจำกัด โดยมีจุดมุ่งหมายที่แน่นนอน ประเภทของการสัมภาษณ์ 1. การสัมภาษณ์แบบมีโคร้างสร้างแน่นนอน 2. การสัมภาษณ์แบบไม่มีโคร้างสร้างแน่นนอน 11. แบบสอบถามและแบบสำรวจ คือ เป็นชุดของคำถามที่สร้างขึ้นเพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับตัวบุคคลในด้านต่างๆ เช่น ความคิดเห็น ความรู้สึก ท่าที เจตคติ ฯลฯ ประเภทของแบบสอบถาม แบบสอบถามแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1. แบบสอบถามปลายเปิด 2. คำถามแบบปลายปิด

14. 12. แบบสำรวจ คือ แบบสำรวจหรือแบบตรวจสอบรายการ เป็นเครื่องมือที่ใช้กันมากอีกชนิดหนึ่ง โดยปกติจะประกอบด้วยบัญชีรายการสิ่งของหรือเรื่องราวต่างๆที่จะให้ผู้ตอบ ตอบในลักษณะให้เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งในสองอย่างที่กำหนดให้ เช่น มี - ไม่มี , ชอบ - ไม่ชอบ การวิเคราะห์ข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นกระบวนการนำข้อมูลซึ้งเก็บรวบรวมได้ มาจัดกระทำโดยการจัดระเบียน แยกประเภท หรือใช้วิธีการทางสถิติ เพื่อตอบคำถามตามจุดมุ่งหมายของการประเมิน ลักษณะของข้อมูล ข้อมูล หมายถึง ข้อเท็จจริงหรือข่าวสาร เกี่ยวกับเรื่องต่างๆที่สนใจจะศึกษา ข้อมูลอาจแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1. ข้อมูลเชิงปริมาณ 2. ข้อมูลเชิงคุณภาพ

15. ประเภทของการวิเคราะห์ข้อมูล แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1. การวิเคราะห์โดยไม่ใช้วิธีทางสถิติ 2. การวิเคราะห์โยใช้วิธีทางสถิติ การประเมินผลทางการศึกษา หมายถึง กระบวนการในการตัดสินใจลงคุณลักษณะหรือพฤติกรรมของนักเรียนว่ามีคุณภาพดีระดับใดโดยอาศัยเกณฑ์อย่างใดอย่างหนึ่งในการเปรียบเทียบ มีองค์ประกอบ 3 ประการ คือ 1. ผลการวัด 2. เกณฑ์การพิจารณา 3. การตัดสินใจ

16. ขอบข่ายของการประเมินผลทางการศึกษา Input ได้แก่ ตัวนักเรียนทั้งในแง่ของระดับสติปัญญา ความสนใจสภาพแวดล้อมฐานะทางเศรษฐกิจและสังคม Process ได้แก่ การวางแผนการดำเนินการ การบริหาร ซึ่งกอให้เกิดพฤติกรรมการเรียนการสอน Product หรือ Output ได้แก่ ผลที่ได้จากผลรวมของ input และ Process เช่นความรู้ ความสามรถ สติปัญญา เจตคติ คุณธรรม ทักษะในด้านต่างๆเป็นต้น

17. ความมุ่งหมายของการประเมินทางการศึกษา 1. การประเมินเพื่อวินิจฉัย 2. การประเมินเพื่อปรับปรุง 3. การประเมินเพื่อตัดสินเพื่อลงสรุป

18. ความสำคัญของการประเมินผลทางการศึกษา 1. ช่วยชี้ให้เห็นว่าการดำเนินงานเหมาะสมเพียงใด 2. ทำให้ทราบว่าการดำเนินงานบรรลุจุดประสงค์หรือไม่ 3. ช่วยกระตุ้นให้มีการเร่งรัด ปรับปรุง และการดำเนินงาน 4. ช่วยเห็นข้อบกพร่องในการดำเนินงานในแต่ละขั้นตอนเป็นหลักในการปรับปรุงในการดำเนินงาน 5. ช่วยควบคุมการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพ 6. เป็นแนวทางในการกำหนดวิธีการในการดำเนินงานครั้งต่อไป

19. หลักการของการประเมินผลทางการศึกษา 1. กำหนดสิ่งที่จะประเมินให้ขัดเจนและวัดได้ 2. วางแผนการประเมินให้รัดกุม 3. เกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินต้องสัมพันธ์กับสิ่งที่ต้องการวัดและจุดมุ่งหมายของการประเมิน 4. เลือกใช้เครื่องมือในการประเมินที่มีคุณภาพให้เหมาะสมกับสิ่งที่จะประเมิน 5. ปราศจากความลำเอียง

20. การกำหนดสิ่งที่จะประเมินเกี่ยวกับการเรียนการสอน 1. การประเมินก่อนมีการเรียนการสอน 2. การประเมินขณะทำการเรียนการสอน 3. การประเมินผลเมื่อสิ้นสุดการเรียนการสอน 3.1 พฤติกรรมด้านพุทธิพิสัย 3.2 พฤติกรรมด้านจิตพิสัย 3.3 พฤติกรรมด้านทักษะพิสัย

21. จากการเรียนรู้โดยทั่วไปอาจแยกลักษณะการประเมินผลจากข้อมูล จากการเรียนรู้โดยทั่วไปอาจแยกลักษณะการประเมินผลจากข้อมูลออกเป็น 2 วิธี ที่สำคัญ คือ 1. การประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ 2. การประเมินผลแบบอิงกลุ่ม

22. การประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ การประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ เป็นการวัดเพื่อต้องกาทราบว่าบุคคลนั้นๆมีความสามารถถึงเกณฑ์ที่กำหนดไว้หรือไม่ การประเมินผลต้องนำคะแนนที่ได้จากผลงานไปเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนดไว้ การวัดผลใช้ในการวัดสมรรถภาพเป็นรายบุคคล ข้อควรคำนึงการประเมินแบบอิงเกณฑ์ 1. วัตถุประสงค์การสอนต้องชัดเจน 2. ข้อสอบมีความเที่ยงตรงสูงและครอบคลุมวัตถุประสงค์การสอน 3. เกณฑ์ที่วัดต้องเด่นชัด มีหลักเกณฑ์ที่อ้างอย่างยุติธรรม

23. การประเมินแบบอิงกลุ่ม การประเมินแบบอิงกลุ่ม เป็นการวัดเพื่อเปรียบเทียบคะแนนของบุคคลใดบุคคลหนึ่งกับบุคคลอื่นๆ คือจำแนกคะแนนสูงสุดจนต่ำสุดแล้วจึงนำคะแนนเหล่านั้นมาเปรียบเทียบเพื่อประเมินต่อไป ข้อควรคำนึงการประเมินแบบอิงกลุ่ม 1. ข้อสอบต้องมีคุณภาพสูง มีความเชื่อมั่นและเที่ยงตรง 2. ข้อสอบที่ใช้จะต้องครอบคลุมเนื้อหาทั้งหมด

24. จบการนำเสนอแล้วค่ะ โดย นางสาวพนิดา ธงชัยธนากุล 521121039 โปรแกรมคอมพิวเตอร์ศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร