Dokumen ini membahas transformasi desa menjadi bandar yang melibatkan peningkatan ekonomi, sosioekonomi, dan kemudahan asas. Faktor seperti potensi sumber alam, perkembangan ekonomi moden, dan polisi kerajaan mempengaruhi perkembangan petempatan, serta adanya hubungan saling bergantung antara desa dan bandar. Selain itu, terdapat kelemahan dalam pembangunan yang tidak seimbang di Malaysia, khususnya antara wilayah maju dan mundur.

1. TRANSFORMASI DESA & PEMBANDARAN

2. TRANSFORMASI DESA IALAH PROSES PERUBAHAN SESUATU PETEMPATAN DARI SATU KAW YG KECIL KEPADA KAW YG LEBIH LUAS SEPERTI PERTAMBAHAN BIL PENDUDUK, PERTAMBAHAN KEMUDAHAN ASAS DAN PENGANGGKUTAN, PERUBAHAN STRUKTUR EKONOMI DR TRADISIONAL KPD MODEN, PERTAMBAHAN FUNGSI PETEMPATAN, DAN CIRI-CIRI SOSIAL EKONOMI LAIN. BUKTI DESA MENGALAMI TRANFORMASI @ KEMAJUAN 1. PENINGKATAN KDNK PERKAPITA PENDUDUK 2. PENINGKATAN % TENAGA KERJA DLM SEK EKONOMI MODEN 3. PERUBAHAN DEMOGRAFI: PENINGKATAN KADAR KELAHIRAN DAN KEJATUHAN KADAR KEMATIAN PENDUDUK DESA 4. PENINGKATAN KEMUDAHAN ASAS: AIR BERSIH, ELEKTRIK DLL 5. PENINGKATAN KUASA BELI, PEMILIKAN HARTA, & TABUNGAN 6. PENINGKATAN TAHAP PENDIDIKAN: PENINGKATAN CELIK HURUF, ICT DLL. 7. PENINGKATAN DARJAH KETERSAMPAIAN ANT TEMPAT DI KAW DESA KERANA PEMODENAN SIS PENGANGGKUTAN. 8. PENINGKATAN KMDHN & PERKHIDMATAN SOSIAL.

3. FAKTOR-FAKTOR YG MEMPENGARUHI PERKEMBANGAN PETEMPATAN LB. 1. POTENSI SUMBER ALAM YG ADA: I. B.TIMAH – KL, IPOH, SEREMBAN, TAIPING II. PETROLEUM- KERTIH, BINTULU, MIRI III. KECANTIKAN- KUAH LANGKAWI 2. PERKEMBANGAN EKONOMI MODEN SEK. PERNIAGAAN SEKTOR PERKHIDMATAN SEKTOR PERINDUSTRIAN. 3. TAPAK YG STRATEGIK I. PERDAGANGAN & PELABUHAN: P.PINANG, P.KELANG II. PERSINGGAHAN & STESEN BDR GEMAS  KERETA API BANDAR GRIK  LEBUH RAYA TIMUR BARAT AYER KEROH  LALUAN PLUS 4. TARIKAN FIZIKAL/ SMJ YG MENARIK BIASANYA DESA AKAN MENJADI BANDAR PELANCONGAN - PORT DICKSON, KUAH (KEINDAHAN PANTAI) - BANDAR GOH TONG (KEINDAHAN TANAH TINGGI)

4. 5. POLISI KERAJAAN. A) UNTUK MEMAJUKAN PENDUDUK SEKITAR L/B -MEMAJUKAN KAW YG BERPOTENSI YG BERFUNGSI SBG PUSAT PERTUMBUHAN SOSIO EKONOMI, PELENGKAP KPD BANDAR BANDAR SEDIA ADA SEPERTI: GUA MUSANG – ULU KELANTAN KUALA BERANG – ULU TERENGGANU GERIK - ULU PERAK B) PEMBANGUNAN WIL. YG BARU DIBUKA. - BDR PUSAT JENGKA – UTK WIL JENGKA - BDR MUADZAM SHAH – WIL. DARA - BDR MUKTAFI BILLAH SHAH – WIL KETENGAH

5. HUBUNGAN ANT DESA -BANDAR. ( SALING INTERAKSI ANTARA DESA DGN BANDAR) BANDAR 1.SEBAGAI PUSAT PENTADBIRAN DAERAH 2. PENYEDIA, PEMBEKAL & PASARAN 3. PUSAT PERINDUSTRIAN 4. MEMBEKAL PERKHIDMATAN SOSIAL 5. PUSAT PERTEMUAN DESA 1. MEMBEKAL BHN MENTAH 2. MEMBEKAL TENAGA KERJA 3. KAWASAN REAKREASI .

6. BUKTI WUJUDNYA HUBUNGAN DESA BANDAR -ANT DESA DGN BDR WUJUD KEADAAN SALING BERGANTUNG ANTARA SATU SAMA LAIN DAN TIDAK BOLEH DIPISAHKAN. -BANDAR BERGANTUNG KPD LUAR BANDAR UNTUK MEMPEROLEHI BEKALAN MAKANAN KPD PDK BDR DAN BEKALAN BHN MENTAH UNTUK INDUSTRI PERKILANGAN YG BEROPERASI DI SESEBUAH BDR. -MANAKALA BANDAR PULA MENJADI PASARAN UNTUK PENDUDUK LB, BDR MENJUAL HASIL PERTANIAN DAN PENTERNAKAN MEREKA. -SELAIN ITU, SESEBUAH BDR JUGA BERPERANAN MEMBEKALKAN KEPERLUAN BARANGAN DAN PERKHIDMATAN KPD PENDUDUK LUAR BDR. BUKTI WUJUDNYA HUBUNGAN DESA-BANDAR: 1. ADANYA JARINGAN PENGANGGKUTAN DESA-BANDAR 2. KEDAI RUNCIT DAN PREMIS PERNIAGAAN DI DESA – BRG DIBEKALKAN OLEH BDR. 3. ADANYA MORBALITI PENDUDUK 4. PASAR MALAM & PASAR TANI 5. PUSAT PERKHIDMATAN.

7. KESAN AKTIVITI PEMBADARAN TERHADAP A/S SETEMPAT 1. HAKISAN & GEGALUR – AIR LARIAN PERMUKAAN 2. KETIDAKSTABILAN CERUN – POTONGAN <45 3. PENCEMARAN SG 4. KEMUSNAHAN EKOLOGI HUTAN & AKUATIK 5. PENINGKATAN IKLIM MIKRO

8. KETIDAKSEIMBANGAN PW (KES MALAYSIA) DEF- ARAS KEMAJUAN SOSIAL-EKO YG TIDAK SAMA RATA DLM WIL/NG IAITU ADA KAW YG MAJU & MUNDUR: CTH: ANT M’SIA BARAT VS TIMUR PNT TIMUR VS PNT BARAT BND VS L/B NG VS NG KAUM

9. PEMBAHAGIAN WILAYAH DLM RM7 & RM8 SABAH & SWK WP LABUAN SELATAN JOHOR TIMUR KELANTAN TERENGGANU PAHANG UTARA PERLIS, KEDAH P.PINANG TENGAH PERAK SELANGOR N.SEMBILAN MELAKA WPKL WIL UTK UKUR, RANCANG, NILAI SERTA LAKSANA STRATEGI BG MENGURANGKAN JURANG ANT WIL

10. INDIKATOR WUJUDNYA KETIDAKSEIMBANGAN WIL 1. PERBEZAAN Y/KAPITA WP TIDAK MENGAMBARKAN KEADAAN SEBENAR, NAMUM IA BOLEH MENJADI ASAS BG MEMBEZAKAN KAW MAJU - MUNDUR. NILAI Y/PERKAPITA YG TINGGI MENUNJUKKAN KEMAJUAN DSB. CTH: NG MAJU- WPKL, S’GOR, P.PINANG & PERAK NG MUNDUR- TRG, PHG & K’TAN 2. KDR PENGANGGURAN KDR PNGGURN TINGGI: KURANG MAJU DSB. CTH: TRG & K’TAN 3. PETUNJUK EKONOMI JUMLAH TABUNGAN KUASA BELI POLA PERBELANJAAN JENIS KEGIATAN EKONOMI.

11. 4. PETUNJUK SOSIAL TARAF KESIHATAN: BIL HSPT, KLINIK, DOKTOR DLL. TARAF PENDIDIKAN: CELIK HURUF, THP PENDIDIKAN DLL KEMUDAHAN SOSIAL: KMDHN AWAM, JARINGAN PGKTN. 5. DEMOGRAFI KDR KELAHIRAN KDR KEMATIAN JANGKA HAYAT STRUKTUR UMUR

12. MASALAH PEMBANGUNAN TIDAK SEIMBANG KETIDAKSEIMBANGAN PBGN EKO ANT M’SIA BARAT YG LEBIH MAJU BERBANDING M’SIA TIMUR. KETIDAKSEIMBANGAN ANT WIL YG DITUBUHKN DLM RM7 & RM8- WIL TENGAH MAJU SDGKN WIL TIMUR & WIL SABAH DAN S’WAK MUNDUR. KETIDAKSEIMBANGAN ANT PANTAI BARAT DGN TIMUR SERTA TENGAH KETIDAKSEIMBANGAN ANT KAW BDR YG MAJU DGN L/BDR YG MUNDUR KETIDAKSEIMBANGAN ANT KAUM JURANG KEKAYAAN ANTAR KAW SETINGGAN DAN KG TRADISIONAL DGN MASY BANDAR

13. FAKTOR PEMBANGUNAN TIDAK SEIMBANG 1.FIZIKAL BMB KESUBURAN JENIS TANIH 2. TABURAN SUMBER ALAM 3. KESAN PENJAJAHAN 4. POLITIK, DASAR & RANC KERAJAAN 5. KADAR PERINDUSTRIAN YG BERBEZA 6. PROSES PERBANDARAN/ URBANISASI 7. PENDUDUK 8. SOSIAL

14. DASAR DAN STRATEGI PEMBANGUNAN DESA DI MALAYSIA PROGRAM PEMBANGUNAN IN-SITU - TEKANKAN PEMBANGUNAN FIZIKAL DESA SPT: KEMUDAHAN ASAS. PPRT. MENYEDIAKAN PUSAT-PUSAT PERTUMBUHAN EKO DESA. - SESETENGAH KAW DESA YG BERPOTENSI PERTUMBUHANDIPILIH SEC KHUSUS DAN DINAIK TARAF MENERUSI PROJEK DESA WAWASAN SPT DESA TANI. MENYEDIAKAN KEMUDAHAN ASAS UTK PERTANIAN SPT RANC PENGAIRAN MUDA DAN KEMUBU AGAR MIGRASI DPT DIKURANGKAN STRATEGI KHAS UTK BAIK PULIH SERTA MEMODENKAN KG TRDISIONAL DGN MENYEDIAKAN PELBAGAI KEMUDAHAN ASAS PROG PEMBANGUNAN IN-SITU a) UNTUK KAW PENANAMAN PADI - MADA: KEDAH - KADA: KELANTAN - TALI AIR: BESUT TRG - PRJK PERTANIAN BARAT LAUT S’GOR

15. b) KAWASAN BUKAN PENANAMAN PADI - GETAH, K/SAWIT, KELAPA, NANAS, BUAH-BUAHAN DLL CTH: PROJEK PEMBANGUNAN INTEGRASI PERTANIAN DI 1. JOHOR BARAT 2. PAHANG BARAT 3. N.9 TIMUR. PROGRAM IN-SITU YG DIBIAYAI OLEH BANK DUNIA DAN BANK PEMBANGUNAN ASIA (ADB) 29 PROJEK SELURUH NEGARA MELIBATKAN 1.5 JUTA HEKTAR MELIBATKAN 500K KELUARGA PETANI 2. PROGRAM PEMBANGUNAN PERTANIAN BERSEPADU (IADP) BERSIFAT “KESEPADUAN” IAITU MENGABUNGJALINKAN TENAGA, SUMBER POTENSI DAN AGENSI ( RISDA, FAMA, MAJUIKAN, MAJUTERNAK, LPP, MARDEC, KADA, LKW, MADA, MARDI DLL) BG MEMAJUKAN SEKTOR PERTANIAN L/BDR DAN SETERUSNYA MEMBASMI KEMISKINAN MEMALUI PENYELARASAN, MENGINTERGR TTITIK BERAT REFORMASI TANAH PERTANIAN -PROJEK PERTANIAN BERKELOMPOK -TANAMAN KOMERSIAL DI TANAH TERBIAR

16. -IADP MENJADI STRATEGI UTAMA RANC PBGN L/BDR DI BWH KMT PBGN L/BDR DLM RMK 2 BG MENGATASI MASALAH KEMISKINAN DAN MENGURANGKAN JURANG PBGN ANT BDR DGN L/BDR STRATEGI: PROG PBGN TANAH PERTANIAN KEPELBAGAIAN TANAMAN PROG PENANAMAN SEMULA PERTANIAN BERKELOMPOK TUJUAN IADP. MENINGKATKAN PRODUK SEK PERTANIAN DAN Y PEKEBUN KECIL. MEMODENKAN SEK PERTANIAN L/BDR. MEMPERBAIKI SIS PERKHIDMATAN PERTANIAN L/BDR. MEMODENKAN KEHIDUPAN PETANI L/BDR. MEMBENTUK SIKAP PETANI AGAR BEKERJASAMA, SISTEMATIK, BERJADUAL, TERATUR, DGN MEMPERBAIKI SIS INSTITUSI PERTANIAN DAN PENYEBARAN INFO PERTANIAN YG MODEN.

17. PROGRAM IADP DI BWH PEMBIAYAAN BD & ADB SEHINGGA 1992: 18 PROG SELURUH NEGARA 1.45 JUTA HEKTAR KAWASAN PERTANIAN 446K KELUARGA PETANI L/BDR TERLIBAT 3. MENYELERAK DAN MENYEBARKAN INDUSTRI KE DESA. DESA YG BERPOTENSI DIBINA KILANG PEMBUATAN SPT FTZ (FREE TRADE ZON) DGN KEMUDAHAN ASAS YG LENGKAP BAGI MENARIK FDI. PEMBERIAN TERAF PERINTIF 5 – 10 TH KPD FDI. 4. RANCANGAN PEMBANGUNAN WILAYAH (RPW) RANC KHUSUS BG WIL YG MUNDUR. BERMULA PD TH 70AN BG PENJANAAN SUMBER ALAM DAN PEMBANGUNAN TANAH BARU. CTH: LKW JENGKA, KETENGAH, KESEDAR, KEJORA, KEDA, PERDA, DARA, DLL S/ALAM (GALIAN, TNH YG SUBUR DAN BALAK) DIJANA SEC SISTEMATIK DAN OPTIMA

18. 5.MEMBANDARKAN KAW LUAR BANDAR SBG PUSAT PERTUMBUHAN BARU. -MATLAMAT: MEMPERCEPATKAN PEMBANGUNAN EKO DI KAW YG MUNDUR. MENGURANGKAN KESESAKAN KAW BANDAR RAYA YG PADAT DAN TEPU BINA. MENGIMBANGI PEMBANGUNAN ANT BANDAR DGN L/BDR. -LANGKAH: MEWUJUDKAN BANDAR BARU DI KAWASAN PEMBANGUNAN WILAYAH SPT: BANDAR JENGKA – WILAYAH JENGKA BANDAR MUAZAM SHAH – DARA BANDAR AL-MUKTAFI BILLAH SHAH – KETENGAH 2. MEMBANDARKAN PEKAN BERPOTENSI: BANDAR MARAN – PAHANG PERMAISURI – TERENGGANU JERTIH – TERENGGANU

19. 3. PEMBANDARAN SIMPANG- SIMPANG YANG BERPOTENSI DI MAJUKAN DENGAN PELBAGAI KEMUDAHAN ASAS DAN AKTIVITI INDUSTRI. -MEC CITY: PERSIMPANGAN GAMBANG- L/R TUN RAZAK. -BANDAR BARU MENTAKAB- PERSIMPANGAN MENTAKAB. 4. MEWUJUDKAN BANDAR INDUSTRI. DASAR PENYELERAKAN INDUSTRI KE KAW L/BDR. GOV GALAKN PELABUR MELABUR DI KAW L/BDR YG ADA POTENSI. MELENGKAPKAN KEMUDAHAN ASAS SETANNDING BANDAR. CTH: BANDAR BARU BANGI BANDAR BARU BATU RAKIT BANDAR BARU GEBENG BANDAR BARU NILAI. 5.MEMPERBAIKI TARAF SOSIAL DNG MENYEDIAKAN KMDHN PENDIDIKAN MENENGAH, IPT, PENGANGKUTAN, PERHUBUNGAN DLL CTH: UUM SINTOK, UTARA KEDAH UiTM CAW PAHANG, JENGKA UiTM CAW TRG, DUNGUN (BT.BESI,,BILA LG!!)

20. PROGRAM PEMBANGUNAN WILAYAH SECARA KHUSUS KAJIAN KES: PRGM PW JENGKA.  INTROOOO WIL JENGKA JUGA DIKENALI SBG SEGI TIGA JENGKA. TERLETAK DI NEGERI PAHANG. MELIPUTI TIGA GUGUSAN UTAMA IAITU:- a. FELDA JENGKA b. FELDA KOTA GELANGGI c. FELDA SG. TEKAM SEGALA PRGM PEMBANGUNAN UTAMA DI WIL INI ANT TH 1970-2000 DIJALANKAN OLEH LEMBAGA KEMAJUAN WILAYAH JENGKA (LKWJ) TH 2000 LKWJ DIBUBARKAN DAN SEGALA PEMBANGUNAN WIL INI DISWASTAKAN KPD SYKT WARISAN JENGKA BERHAD.

21. PROGRAM PEMBANGUNAN YG TELAH DAN SEDANG DILAKSANAKAN DI WIL JENGKA 1. PROGRAM PEMBANGUNAN BANDAR TERTUBUHNYA BANDAR BARU ‘BDR PUSAT JENGKA’ PD 1970 DAN DITUKAR NAMA KPD ‘BDR JENGKA’ PD 1995. - BANDAR JENGKA BERKONSEPKAN BANDAR MELAYU YG CUBA BERSAING DGN BDR MARAN, BDR TEMERLOH DAN BDR JERANTUT YG MELINGKUNGI BDR JENGKA. 2. PROG PEMBANGUNAN PERINDUSTRIAN 3. PROG PEMBANGUNAN PERUMAHAN DAN INFRASTRUKTUR PROSPEK WILAYAH JENGKA