eğitim dokumanı

1. 1
DERS
BİLGİSAYAR II
KONU
UZAKTAN EĞİTİM
6.HAFTA

2. 2
ÖĞRENME ÇIKTILARI
Bu bölümü tamamladıktan sonra;
 Uzaktan eğitim kavramını tanımlayabilecek,
 Uzaktan eğitimin farklı tanımlarını yorumlayabilecek,
 Türkiye’de ve dünyada yükseköğrenimdeki uzaktan eğitim
uygulamalarını karşılaştırabilecek,
 Uzaktan eğitimin tarihsel gelişimini teknoloji alanındaki gelişmelere
paralel olarak açıklayabilecek,
 Uzaktan eğitim için gerekli alt yapıyı tanımlayabilecek,
 Uzaktan eğitimde kullanılan başlıca teknolojileri karşılaştırabilecek,
 Uzaktan eğitimde yeni teknolojileri tanımlayabileceksiniz.

3. 3
İÇİNDEKİLER
 Uzaktan Eğitim Nedir?
Uzaktan Eğitimin Tanımı
 Uzaktan Eğitimin Tarihsel Gelişimi
 Uzaktan Eğitimin Evreleri
 Uzaktan Eğitim İçin Gerekli Alt Yapı
Uzaktan Eğitimin Planlanması
Genel Yapı ve Organizasyon
Ders Geliştirme
Öğrenme Nesneleri ve Nesne Havuzları
Uzaktan Eğitimde Kullanılan Başlıca Teknolojiler
Öğrenme- Öğrenme Süreçlerinde Gelecekte Öne Çıkması
Beklenen Teknolojiler

4. 4
 Uzaktan eğitimde ana fikir, öğretmen ve öğrencilerin öğretmen ve
öğrenme sürecinde fiziksel olarak ayrı yerlerde bulunması olduğunu
söyleyebiliriz.
 Ayrı fiziksel mekanlarda bulunarak öğretme ve öğrenme
gerçekleşebilmesi için iletişim teknolojilerine gereksinim vardır.
 Söz konusu teknolojileri kullanabilmek için öğretmenlerin bu
teknolojilerin tekniğini bilmeleri, organize etmeleri ve öğrencilerin
kendi öğretmenlerini nasıl yönlendireceğini bilmeleri gerekir.
UZAKTAN EĞİTİM NEDİR?

5. 5
UZAKTAN EĞİTİMİN TANIMI
 Uzaktan eğitimin birden çok tanımı vardır. Uzaktan öğrenme
sürecinde öğrenen özelliklerine odaklanılmaktadır. Öğrenenin temel
gereksinimleri ve öğrenen öğrenme sürecini nasıl yönlendirdiği gibi
unsurlar önemlidir.
 Yaygın olarak bu alanda kullanılan diğer bir terim olan e-öğrenme ise
bu hem öğretme hem de öğrenmeye dayalı olduğunu gösterir. Terimin
başında yer alan ‘e’ harfi interneti baz alan tüm elektronik ortamları
kapsar.

6. 6
UZAKTAN EĞİTİMİN TANIMI
 Dağınık öğrenme terimi ise uzaktan eğitimin her zaman her yerde
ulaşılabilir olduğunu göstermektedir.
 Simonson, uzaktan eğitimi öğrenen grupların birbirinden ayrı olduğu
ve öğrenci, öğretmen kaynaklarının birbirine bağlanmak için iletişim
teknolojisini kullandığı kurumsal ve resmi eğitim olarak tanımlar.
 Bu tanımda;
 Kurumsal yapı
 Etkileşimli telekomünikasyon

7. 7
 Öncelikle kurumlar geleneksel yapıdaki eğitim kurumları olarak
vurgulansa da öğrencilere sadece uzaktan eğitim veren ve geleneksel
olmayan kurumlar artmaktadır. Öğretmen ve öğrencilerin ayrı
olmasına dikkat çekilmektedir.
 Televizyon, telefon ve internet gibi elektronik ortamlarda olan
etkileşim ve öğrencilerin birbirleri, öğretmenleri ve materyalleri ile
olan iletişimi uzaktan eğitimin vazgeçilmez unsurlarıdır.
Simonson’un Uzaktan Eğitim Tanımındaki Ana Bileşenler
UZAKTAN EĞİTİMİN TANIMI

8. 8
UZAKTAN EĞİTİMİN TARİHSEL GELİŞİMİ
 Uzaktan eğitimin tarihçesi 1800’lerin sonundan günümüze kadar olan
süreci kapsar. Uzaktan eğitimin ilk şekli mektup ile yazılı haberleşme
olarak Avrupa’da ortaya çıkmıştır.
 Mektupla öğretimin ilk örneklerinden birisi İngiltere’de 1840’larda Sir
Isaac Pitman’ın koleji bünyesinde kırsal kesimdeki öğrencilere ders
materyallerinin ulaştırılarak eğitim almalarına olanak sağlanması olmuştur.
Burada öğrenciler ders materyallerini bağımsız olarak çalışmakta ve
öğretmen ile aralarındaki iletişim sadece tek yönlü olarak kalmaktadır.
 1970’lerin sonları ve 1980’lerin başından itibaren ise kablo ve uydu
bağlantılı televizyon uzaktan öğretimde temel iletişim aracı olarak yer
almış, daha sonraları masaüstü bilgisayarlar ve 1990’larda internetin ortaya
çıkışı ise uzaktan eğitime bambaşka boyut kazandırdı.

9. 9
UZAKTAN EĞİTİM TARİHSEL GELİŞİMİ
 Türkiye’de Uzaktan Eğitim 1920’lerin sonlarından itibaren gündemdir.
1950’lerin sonunda Ankara Üniversitesi ve daha sonraları MEB
bünyesinde mektupla öğretim gerçekleşmiştir.
 1980’lerde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi’nin kurulması
ile ülkemizde hız kazanan uzaktan eğitim kullanılan yöntemler,
teknolojiler ve organizasyon yapıları açısından dünyada bu alanda
benzer süreçleri geçirerek günümüze ulaşmıştır.

10. 10
UZAKTAN EĞİTİMİN EVRELERİ
 Uzaktan eğitim;
 Mektupla öğretim,
 Basın yayın, video kaset gibi tek yönlü birden fazla ortamın birlikte
kullanılması,
 Sesli ve video konferans gibi iki yönlü eşzamanlı öğrenme ortamları,
 Eş zamanlı etkileşimli çoklu ortamlar ile eşzamanlı olmayan
öğrenmenin birlikte kullanıldığı esnek öğrenme ortamları,
 Etkileşimli çoklu ortamlar ve eş zamanlı olmayan çevrimiçi öğrenme
üzerinde önemli ölçüde otomasyon ve öğrenci kontrolü sağlayan akıllı
esnek öğrenme ortamları olmak üzere beş ana nesilden bahseder.
 Bu beş neslin geçirdiği aşamaların başlıca sürükleyicisi şüphesiz
teknoloji ve eğitim alanındaki teori-yaklaşımlarındaki değişimlerdir.

11. 11
BİRİNCİ NESİL: MEKTUPLA ÖĞRETİM
MODELİ
 Standart ders kitaplarının ve genellikle ticari bir kaynak tarafından
görevlendirilen öğretmenin oluşturduğu ders materyali yaygın olarak
kullanılır.
 Öğretmen ile öğrenci arasında direk etkileşim yoktur, basılı materyaller
posta yoluyla öğrenciye ulaştırılır.

12. 12
İKİNCİ NESİL: ÇOKLU ORTAM KULLANIM
MODELİ
 Bu nesilde başlıca ortam özel olarak geliştirilen basılı metinler,
standart ders kitapları ve makalelerin televizyonla veya radyo
programları ile sunulmaktaydı.
 İlk nesilde olduğu gibi iletişim sadece tek yönlüdür ve materyaller
öğretmenden öğrenciye ulaştırılır.

13. 13 ÜÇÜNCÜ NESİL: TELE-ÖĞRENME
MODELİ
 İki yönlü iletişimin olduğu ses ve
video konferansın kullanıldığı tele-
öğrenme ortamlarıdır.
 Burada sınıflara olan mesafenin
olabildiğince uzak olduğu varsayılan
bir yapıda ve eş zamanlı video
konferans gibi etkileşimli teknolojiler
aracılığı ile temelde ders anlatımı ve
soru sorma metodunun izlendiği
görülmekte.

14. 14
DÖRDÜNCÜ NESİL: ESNEK ÖĞRENME
MODELİ
 Öğretimin ayrı olmasına gerek olmadan internet ve web üzerinden
gerçekleşen öğrenme modelidir.
 Öğrencilere istedikleri yer ve sürede çalışabilme esnekliği sağlar.
 Öğrenci-öğretmen ve öğrenci-öğrenci etkileşimi ile işbirlikçi
çalışmaya olanak tanır.

15. 15
BEŞİNCİ NESİL: AKILLI ESNEK
ÖĞRENME MODELİ
 Yaparak öğrenilen, öğrenci merkezli, öğrenenin kendi öğrenmesini
yönetebildiği sanal ortamlar, sosyal ağlar gibi teknolojilerin kullanıldığı
öğrenme modelidir.
 Model diğer nesillere oranla materyal harcamalarında daha tasarruflu
olduğu görülür.

16. 16
BEŞİNCİ NESİL: AKILLI ESNEK
ÖĞRENME MODELİ
 Beşinci nesil yerini yeni bir nesile bırakmaktadır. Mobil teknoloji uzaktan
eğitime hızla farklı bir boyut kazandırmaktadır.
 Mobil iletişim, semantik web teknolojileri, sanal gerçeklik uygulamaları,
sosyal ağlar uzaktan eğitimde gelecekteki yapının başlıca unsurları olarak
karşımıza çıkıyor ve çıkacaktır.

17. 17
UZAKTAN EĞİTİM İÇİN GEREKLİ
ALT YAPI
 Eğitim dünyada en hızlı gelişen alanlardan birisi.
 Eğitimde yeni teknolojilerin kullanılması bu hızlı gelişimin en önemli
nedenlerindendir.
 Günümüzde eğitimin tüm seviyelerinde her zaman her yerde öğrenme
olarak bilinen çevrimiçi öğrenme yaygınlaşmakta olduğunu görüyoruz.

18. 18 UZAKTAN EĞİTİMİN PLANLANMASI
Tüm öğrenme ve öğretim sistemlerinde planlama aşamasında düşünülmesi
gereken iki konu vardır.
 Öğrenenin gereksinimleri,
 Dersin hedefleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Diğer eğitim sistemlerinde olduğu gibi uzaktan eğitimde de bu iki temel
unsur dikkate alınmalıdır.
Uzaktan Eğitim Altyapısı
Öğrenci
İhtiyaçları
Öğrenme
Hedefleri

19. 19 GENEL YAPI VE ORGANİZASYON
 Uzaktan eğitime yönelik organizasyon yapısını belirleme de en ideal yol
bu yapıyı kurmaya başlamadan önce amaç ve değerlerin belirlenmesi
olmalıdır.
 Öğrenme yönetim sistemi ders materyallerini, dijital kaynaklar ile
iletişimi düzenlemenin yanı sıra öğrenci bilgilerini kaydetmek, yönetmek
ve öğrencilerin kayıt işlemlerini yürütür.
 Göz önünde bulundurulması gereken çok önemli bir nokta değerlendirme
ve kalite kontrol unsurlarıdır.

20. 20

Öğrenme
Yönetim
Sistemi ile
Sunulan
Program
Öğrenci Kullanıcı
Portalı
Hizmetler
Dijital
Kaynaklar
Öğrenme
Nesne
Havuz
Sunucu
Güvenliği
Öğrenci Bilgi
Sistemi
Kalite
Kontrol
Ders
Geliştirme
Ekibi
Pedagoji-
İçerik
Öğrenme
Çıktıları
UZAKTAN EĞİTİMDE ÇEVRİM-İÇİ ÖĞRENME ALTYAPISI

21. 21
DERS GELİŞTİRME
 Derslerin planlanması, tasarımı
ve geliştirilmesinde izlenen
yöntemlerle birlikte ekip
çalışması da çok önemlidir. Bu
uygulamalarda ekibin aynı
zamanda konu uzmanı, öğretim
tasarımcısı ve teknik altyapı
bilgisine sahip tek bir kişiden
oluştuğu durumlar vardır.
 Bununla birlikte her birisi farklı
uzmanlık alanlarından kişilerde
bulunur.
Ders
Geliştirme
Ekibi
Öğretim
Tasarımcısı
Konu
Uzmanı
Programcı
Sistem
Yöneticisi
Grafik
Uzmanı
Pedagog

22. 22 ÖĞRENME YÖNETİM SİSTEMİ
 Bu kavram genelde çevrimiçi eğitim vermek üzere geliştirilmiş web
portalı yazılımlarını tanımlamaktadır. Öğrenme yönetim sistemleri,
ders yönetim sistemleri terimleri ile sıklıkla karıştırılmaktadır.
 İçerik yönetim sistemi ise genellikle web tabanlı bir uygulama olup,
yönetme işleminde genellikle içeriği yaratma, düzenleme, arşivleme,
yayınlama, raporlama gibi seçenekler vardır.

23. 23 VİDEO KONFERANS SİSTEMİ
 Farklı ve uzak yerlerde bulunan katılımcılar arasında video ve ses
sinyalleriyle bağlantı sağlamak uzaktan eğitimin en temel unsurlarından
biridir. Özellikle öğretmenin kontrol unsuru olduğu ya da rehber olarak
yer aldığı derslerde öğrenciler ile aynı anda, canlı iletişimi sağlayan bu
sistemler etkileşimin artmasında çok önemli rol oynar.

24. 24
ÖĞRENME NESNELERİ ve NESNE
HAVUZLARI
 Wiley tarafından öğrenmeyi desteklemek amacıyla tekrar kullanılabilen
dijital kaynaklar olarak tanımlanır. Öğrenme nesnelerinin içinde
barındırıldığı profesyonel öğretim tasarımcıları, konu uzmanları,
öğretmenler ve hatta öğrenciler tarafından geliştirilerek paylaşılan ve
birçok farklı formatta olabilen bu materyaller sadece uzaktan öğretimde
değil klasik öğrenme ortamlarında da etkin öğrenmeyi desteklemiştir.
 EBA, AtaNesa, SAMAP, DOCEBO vs.

25. 25
UZAKTAN EĞİTİMDE KULLANILAN
BAŞLICA TEKNOLOJİLER
Eğitim ve teknoloji alanında öne çıkan başlıca eğilimler şöyle
özetlenmektedir;
 Bireyler artık istedikleri her zaman ve her yerde öğrenmek ve çalışmak
istemektedirler.
 Kaynakların ve bilgiye ulaşımın bu kadar kolaylaşması eğitimcilerin
öğrenme-öğretim süreçlerindeki rolleri tekrar gözden geçirmelerini
gerektirmektedir.

26. 26
ÖĞRENME SÜREÇLERİNDE GELECEKTE ÖNE
ÇIKMASI BEKLENEN TEKNOLOJİLER
Çok sayıda alan uzmanı ve akademisyenin görüşlerine dayalı olarak ciddi
bir çalışma ile hazırlanan raporda
 Kısa vadede yani bir yıl içerisinde öne çıkacak teknolojiler; mobil
uygulamalar ve tabletler,
 Orta vadede yani iki-üç yıl içerisinde belirleyici olacak teknolojiler;
oyun tabanlı öğrenme ve öğrenen analizi teknolojileri,
 Uzun vadede yani dört- beş yıl içerisinde öne çıkacak olan teknolojiler;
mimik tabanlı bilişim ve internet üzerindeki akıllı nesneler olacaktır.
 Uzaktan eğitim kavramı yerine e-eğitim kavramının yakın gelecekte çok
daha yaygın bir biçimde kullanılacağını söyleyebiliriz.

27. 27
ÖĞRENME SÜREÇLERİNDE GELECEKTE ÖNE ÇIKMASI
BEKLENEN TEKNOLOJİLER
 Oyun tabanlı öğrenme, son yıllarda eğitim teknolojileri alanında
üzerinde çalışmaların yoğunlaştığı konulardan birisidir.
 Oyunların eğitim süreçlerindeki etkinliğinin nedeni; işbirlikli ve birlikte
çalışma ortamı sunmaları ve kazandırdıkları problem çözme, kritik
düşünme ve dijital okuryazarlık becerileri ile öğrenciye derinlemesine
öğrenme fırsatı vermeleridir.
 Öğrenme analizi yapan teknolojiler özellikler öğrenci merkezli öğrenme
yaklaşımlarında son derece fayda sağlayan araçlar olup, hazırlanan
içeriğin öğrenenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanmasında
önemli rol oynarlar.

28. 28 ÖZET
 Bu bölümde günümüzde öğretim ve öğrenme süreçlerinde önemli bir
yer tutan uzaktan eğitim kavramı, tarihsel gelişimi; uzaktan eğitimin
özellikle kullanılan yöntem, teknolojik araç ve sistemler açısından
başlıca evreleri; uzaktan eğitimde kullanılan başlıca teknolojiler,
sistemler, yöntem ve yaklaşımlar ile dünyada ve ülkemizde başlıca
uzaktan eğitim uygulamaları sunulmuştur.

29. 29
ÖĞRENCİLER İÇİN UYGULAMA
 Elinizdeki bu sunu ve farklı kaynaklardan (en az 3 kaynak)
yapacağınız araştırmalar sonucunda aşağıdaki şu sorulara yanıt
veren bir sayfalık bir metin dosyası (Word) hazırlayarak öğretim
üyesine yollayınız.
 1-Uzaktan eğitim nedir?
 2-Türkiye’de uzaktan eğitim ne zaman ve nasıl başlamıştır?
 3-Öğrenme Yönetim Sistemi ne demektir?
 4-Senkron ve Asenkron kavramlarını açıklayarak eğitim-öğretim
sürecinde nasıl kullanılabileceğini örneklendiriniz.

30. 30
TEŞEKKÜRLER