Δ’ Ενότητα
13ος Κύκλος
45ο Κεφάλαιο
Δημιουργία Πέτρος Μιχαηλίδης - Δάσκαλος
Ελληνισμός
εκτός συνόρων
Κεφ. 45: Κύπρος: Το
ανθρωπογενές
περιβάλλον
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
● για τους κατοίκους της Κύπρου
και τον πολιτισμό της
Το video να παίξει 2 φόρες. Την πρώτη χωρίς υπότιτλους και την δεύτερη με
υπότιτλους. Ενδιάμεσα μπορούν να γίνουν ερωτήσεις όπως:
● Πού βρισκόμαστε (Στο οδόφραγμα του Λήδρα πάλας)
● Πού βρίσκεται αυτό το οδόφραγμα; (Στην Λευκωσία, την πρωτεύουσα της
Κύπρου)
● Τι χωρίζει αυτό το οδόφραγμα; (Την Λευκωσία στα δύο)
● Πότε έγινε αυτό;(τον Ιούλιο του 1974)
● Τι μέρος του νησιού κατέχουν οι Τούρκοι; (περίπου 37%)
Όσες ερωτήσεις δεν απαντηθούν ενδιάμεσα στις προβολές επαναλαμβάνονται στο
τέλος της δεύτερης προβολής
Ο παραπάνω χάρτης της Κύπρου
περιλαμβάνει μια διαχωριστική γραμμή, η
οποία καθορίζει την κατανομή του πληθυσμού
της από το 1974 κι έπειτα. Ας συζητήσουμε
μαζί για το διαχωρισμό των Κυπρίων που
προκαλεί αυτή η γραμμή, η «γραμμή του
Αττίλα».
Εικόνα: 45.1: Πολιτικός χάρτης της Kύπρου
Το οδόφραγμα του «Λήδρα Πάλας»
Από το φυλάκιο-οδόφραγμα του «Λήδρα Πάλας», οι
Ελληνοκύπριοι,οι Τουρκοκύπριοι και οι τουρίστες μπορούν
να περνούν από τη μια πλευρά της πόλης στην άλλη. Στον
χώρο του ελληνοκυπριακού φυλακίου υπάρχει περίπτερο
ενημέρωσης για τους επισκέπτες. Σε περίπτωση που θέλετε
να περάσετε στην τουρκοκυπριακή πλευρά, πρέπει να έχετε
μαζί το διαβατήριό σας και να συμπληρώσετε το απαραίτητο
έντυπο εισόδου.
Το πρώτο link οδηγεί σε εφαρμογή πολυχάρτη σχετικού με τις επαρχίες της
Κύπρου στο Φωτόδεντρο
Τα λινκ για τα video παρουσιάζουν 2 ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της
ΕΡΤ
● Το πρώτο είναι σχετικό με την ΚΥΡΗΝΕΙΑ, τη ΛΑΠΗΘΟ, το
ΡΙΖΟΚΑΡΠΑΣΟ, τη ΣΑΛΑΜΙΝΑ, την ΚΑΡΠΑΣΙΑ. Ο αφηγητής
αναφέρεται στην ιστορία και τον πολιτισμό αυτών των περιοχών,
μιλώντας για διάφορα μνημεία ιστορικής αξίας. Ειδική αναφορά κάνει
στο γοτθικό μνημείο της Ανατολικής Μεσογείου, ΜΠΕΛΑ ΠΑΗΣ, και στο
κάστρο του ΑΓΙΟΥ ΙΛΑΡΙΩΝΑ. Μιλά για το κάστρο της ΚΥΡΗΝΕΙΑΣ, την
εκκλησία του Αρχαγγέλου και για τις τρεις εκκλησίες της ΛΑΠΗΘΟΥ.
● Το δεύτερο λινκ είναι σχετικό με ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Γίνεται λόγος για την
Τουρκοκυπριακή πλευρά και τις συνέπειες του διχασμού της πόλης.
Περιγράφει την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Ο αφηγητής μιλά για την
ΑΜΜΟΧΩΣΤΟ και τη ΜΟΡΦΟΥ, ενώ κάνει ειδική μνεία στις εκκλησίες του
ΑΝΤΙΦΩΝΗΤΗ και του ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ.
Απάντηση στο θέμα διερεύνησης
Η “γραμμή του Αττίλα” είναι μια διαχωριστική γραμμή που δημιουργήθηκε στο 1974,
ύστερα από την εισβολή των Τούρκων στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Από τότε το
νησί είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, στο βόρειο τμήμα, όπου κατοικούν οι
Τουρκοκύπριοι και οι έποικοι από τα βάθη της Τουρκίας, και στο νότιο τμήμα, όπου
κατοικούν οι Ελληνοκύπριοι και οι πρόσφυγες (200000 περίπου) οι οποίοι
αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους και να
συγκεντρωθούν στις νότιες περιοχές του νησιού.
Διεθνή ψηφίσματα και αποφάσεις του ΟΗΕ έχουν καταδικάσει τις ενέργειες των
Τούρκων αλλά δυστυχώς δεν εφαρμόζονται Παρ’ όλα αυτά, οι Ελληνοκύπριοι
συνεχίζουν να αγωνίζονται την ανεξαρτησία και την ενότητα της Κύπρου και για την
ειρηνική συνύπαρξη των δύο εθνοτήτων.
Η σύνθεση του πληθυσμού της Κύπρου συνδέεται με τη
μακραίωνη πολιτική ιστορία του νησιού. Επηρεάζεται μάλιστα από
τη μορφολογία του εδάφους και από τις πολιτικές εξελίξεις, οι
οποίες επικράτησαν στο νησί τα τελευταία 26 χρόνια του 20ού
αιώνα.
Πριν από το 1974 το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της
Κύπρου ήταν οι Ελληνοκύπριοι, απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων.
Αυτοί εγκαταστάθηκαν στο νησί μετά τον Τρωικό Πόλεμο και
δημιούργησαν πόλεις σε όλη την έκταση του νησιού. Στο νησί
κατοικούσαν και Τούρκοι, πολύ λίγοι όμως σε σχέση με τους
Έλληνες. Οι Τούρκοι αυτοί ήταν απόγονοι των Οθωμανών
στρατιωτών, οι οποίοι κατέλαβαν το νησί το 1571. Επίσης
κατοικούσαν και οι Μαρωνίτες που ήρθαν από τη γειτονική Συρία
και τον Λίβανο, οι Αρμένιοι, απόγονοι μεταναστών που έφθασαν
στη Κύπρο την εποχή του Βυζαντίου και οι Λατίνοι, απόγονοι των
Φράγκων, των Βενετών και των Γενοβέζων που κατέκτησαν το
νησί.
Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, η Κύπρος γνώρισε τη
φραγκοκρατία, τη βενετοκρατία και την τουρκοκρατία. Το 1878 η
Τουρκία παραχώρησε την Κύπρο στην Αγγλία, η οποία κράτησε
το νησί στην κατοχή της μέχρι το 1960, έτος κατά το οποίο η
Κύπρος ανακηρύχθηκε σε ανεξάρτητη δημοκρατία.
Η σύνθεση του πληθυσμού της Κύπρου συνδέεται με τη
μακραίωνη πολιτική ιστορία του νησιού. Επηρεάζεται μάλιστα από
τη μορφολογία του εδάφους και από τις πολιτικές εξελίξεις, οι
οποίες επικράτησαν στο νησί τα τελευταία 26 χρόνια του 20ού
αιώνα.
Πριν από το 1974 το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της
Κύπρου ήταν οι Ελληνοκύπριοι, απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων.
Αυτοί εγκαταστάθηκαν στο νησί μετά τον Τρωικό Πόλεμο και
δημιούργησαν πόλεις σε όλη την έκταση του νησιού. Στο νησί
κατοικούσαν και Τούρκοι, πολύ λίγοι όμως σε σχέση με τους
Έλληνες. Οι Τούρκοι αυτοί ήταν απόγονοι των Οθωμανών
στρατιωτών, οι οποίοι κατέλαβαν το νησί το 1571. Επίσης
κατοικούσαν και οι Μαρωνίτες που ήρθαν από τη γειτονική Συρία
και τον Λίβανο, οι Αρμένιοι, απόγονοι μεταναστών που έφθασαν
στη Κύπρο την εποχή του Βυζαντίου και οι Λατίνοι, απόγονοι των
Φράγκων, των Βενετών και των Γενοβέζων που κατέκτησαν το
νησί.
Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, η Κύπρος γνώρισε τη
φραγκοκρατία, τη βενετοκρατία και την τουρκοκρατία. Το 1878 η
Τουρκία παραχώρησε την Κύπρο στην Αγγλία, η οποία κράτησε
το νησί στην κατοχή της μέχρι το 1960, έτος κατά το οποίο η
Κύπρος ανακηρύχθηκε σε ανεξάρτητη δημοκρατία.
Τηλλυρκώτισσα
Παραδοσιακός κυπριακός χορός
Εκτέλεση του τραγουδιού από την Δόμνα Σαμίου.
Στην περιγραφή υπάρχουν οι στίχοι.
Περισσότερα για την ιστορία του τραγουδιού υπάρχουν στο λινκ που βρίσκεται στην
κάτω δεξιά γωνία
Το τραγούδι, που μπορεί να δοθεί και σαν δραστηριότητα είναι από αυτά που
περιέχουν ένα κρυμμένο μήνυμα,
έτσι ενώ οι στίχοι που τραγουδιούνται είναι: αν
αφαιρεθούν οι επαναλήψεις
οι στίχοι είναι:
Εσέ Ε-βερεβέ-ναν Εσέ Εναν
Ά-βαραβά-στρον Άστρον
Τσε Εν-βερέ Μιτσίν Τσε Εν
Μιτσίν
Μες Στους-βουρουβούς Μες
Στους
Εφτά-βαραβά Πλανή-βιριβί-τες Εφτά
Πλανήτες
Μα-βαρά-βρομά-βαρά-τα Μου.
Μαβρομάτα Μου.
Τρια λα λα λα λα λα λα
Τσε Επιά-βαραβά-σαν Με-βερεβέ Τσε
Επιάσαν Με
Μες Στη-βιρβί Καρκιάν Μες Στη
Καρκιάν
Τα Λό-βοροβό-για Τα Λόγια
Που βουρουβού Μου Που
Μου
Εί-βιριβι-πες Είπες
Για-βαρά-λουρού-βουρού-δα Μου.
Γιαλουρούδα Μου.
Τρια λα λα λα λα λα λα
Επή-βιριβί-αν Τσ Εί-βιριβί-παν Επήαν Τσ
Είπαν
Της βιριβίς Πελλής Της
Πελλής
Πως Έ-βερεβέ-ν Να Πά-βαραβά-ω
Πως Έν Να Πάω
Πέ-βερεβέ-ρα
Πέρα
Μα-βαρά-βρομά-βαρά-τα Μου.
Μαβρομάτα Μου.
Τρια λα λα λα λα λα λα
Τσε Εμά-βαραβά-εψε βερεβέν Τσε
Εμάεψε
Την Θά-βαραβά-λασσαν Την
Θάλασσαν
Τσε Εσή-βιριβί-κωσε βερεβέν Τσε
Εσήκωσε
Αέ-βερεβέ-ραν
Αέραν
Για-βαρά-λουρού-βουρού-δα Μου.
Γιαλουρούδα Μου.
Τρια λα λα λα λα λα λα
Η “μετάφραση” του τραγουδιού είναι:
"Έχει ένα αστέρι και είναι μικρό μεσ΄ τους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου. Και
με πείραξαν μες την καρδιά τα λόγια που μου είπες, γαλανομμάτα μου. Και πήγαν
και της είπαν της παλαβής πως θεν να πάω πέρα. Και μάγεψεν την θάλασσα και
σήκωσεν αέρα.
Ο πολιτισμός, που αναπτύχθηκε στο νησί είχε
έντονα τα χαρακτηριστικά του ελληνικού
πολιτισμού, δηλαδή την ίδια γλώσσα, τα ίδια ήθη
και έθιμα, την ίδια θρησκεία
Ας συζητήσουμε μαζί πώς στο κατεχόμενο
τμήμα του νησιού τα πολιτιστικά μνημεία
καταστράφηκαν και η σύνθεση του
πληθυσμού άλλαξε δραματικά ύστερα από
τον Ιούλιο του 1974.
1) Καταστροφή μνημείων
Από το 1974 μέχρι σήμερα στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού, ιστορικά μνημεία του
κυπριακού πολιτισμού έχουν λεηλατηθεί συστηματικά. Περισσότερα για την
καταστροφή των μνημείων στα σχετικά links
Το πρώτο λινκ οδηγεί στην Πρεσβεία της Κύπρου στην Στοκχόλμη όπου υπάρχει
εκτενής περιγραφή των καταστροφών και το δεύτερο σε ένα φωτογραφικό
ντοκουμέντο των καταστροφών
2) Σύνθεση πληθυσμού
Μετά την εισβολή 200 χιλιάδες Κύπριοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το βόρειο
τμήμα του νησιού και να γίνουν πρόσφυγες ενώ χιλιάδες Τούρκοι έποικοι, οι οποίοι
μεταφέρθηκαν από το εσωτερικό της Τουρκίας και δεν έχουν καμιά σχέση με την
Κύπρο, ήρθαν να μείνουν στο νησί έτσι, η τουρκοκυπριακή μειονότητα αυξήθηκε σε
σχέση με τους Ελληνοκύπριους.
Η Κύπρος σήμερα, μέλος της Ενωμένης
Ευρώπης, αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα
συμβίωσης των λαών της. Μετά την εισβολή των
Τούρκων, στην τουρκική μειoνότnτα πρoστέθnκαν
και οι έπoικoι. Αυτοί είναι Τούρκοι που
μεταφέρθηκαν από το εσωτερικό της Τουρκίας και
εγκαταστάθηκαν στο νησί. Η εισβολή υποχρέωσε
τους Ελληνοκύπριους κατοίκους του βόρειου
τμήματος του νησιού να εγκαταλείψουν τα σπίτια
και τις περιουσίες τους και να συγκεντρωθούν στις
νότιες περιοχές. Διακόσιες χιλιάδες Ελληνοκύπριοι
έγιναν πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα,
ενώ πολλές χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή
τους ή έπαψαν να δίνουν σημεία ζωής
(αγνοούμενοι).
Συζητήστε μεταξύ σας τα προβλήματα
που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, όταν
ξαφνικά κάποιος τους υποχρεώνει να γίνουν
πρόσφυγες. Τι θα έπρεπε να κάνει η διεθνής
κοινότητα μπροστά σ’ αυτή την αδικία;
Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες
Προτάσεις για την διεθνή κοινότητα
● Αφήνουν πίσω σπίτια περιουσίες και γενικά ότι χρειάστηκε μια ζωή για να
δημιουργηθεί
● Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να φροντίσει έτσι ώστε οι νόμοι και οι
κανονισμοί για την προστασία των προσφύγων να εφαρμόζονται από όλους.
Να κάνει προσπάθειες, αν είναι δυνατόν, αυτοί να επιτρέψουν στα σπίτια τους
ή να τους προσφέρει βοήθεια έτσι ώστε να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους.
Περισσότερα από το ελληνικό παράρτημα της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους
πρόσφυγες καθώς και εκπ/κό υλικό στο link
Σήμερα στην Κύπρο το μεγαλύτερο μέρος του
πληθυσμού είναι συγκεντρωμένο στις μεγάλες πόλεις
είτε λόγω της αστυφιλίας είτε εξαιτίας των πολιτικών
εξελίξεων.
Οι μεγαλύτερες πόλεις της Κύπρου είναι: η
Λευκωσία (η πρωτεύουσα), η Λεμεσός, η Λάρνακα, η
Πάφος και η Κερύνεια.
Εντοπίστε τις πόλεις αυτές στο χάρτη της
Κύπρου. Ποιες από αυτές, αν και δημιουργήθηκαν
από τους Έλληνες, δεν τους ανήκουν;
Εικόνα: 45.3: Λάρνακα. Εικόνα: 45.4: Λεμεσός. Εικόνα: 45.5: Μονή
Κύκκου
Πάφος Κερύνεια
Από τις πόλεις αυτές η Κερύνεια και ένα τμήμα της Λευκωσίας δεν ανήκουν στους
Ελληνοκύπριους. Η Αμμόχωστος επίσης είναι πόλη φάντασμα καθώς ανήκει στη
“νεκρή ζώνη” και δεν κατοικείται από κανέναν.
Το link οδηγεί σε εφαρμογή πολυχάρτη σχετικού με τις επαρχίες της Κύπρου στο
Φωτόδεντρο
Ομαδική δραστηριότητα (προαιρετική)
Διαμορφώνουμε προτάσεις για μια
ειρηνική συμβίωση των Ελληνοκυπρίων και των
Τουρκοκυπρίων σήμερα, που όλοι μαζί είναι
Ευρωπαίοι πολίτες
Αν θέλεις, διάβασε κι αυτό…
Οι κάτοικοι της Κύπρου
Οι Έλληνες ήρθαν για πρώτη φορά στην Κύπρο τουλάχιστον 1400
χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού. Εγκαταστάθηκαν στο νησί και
έχτισαν πολλές πόλεις: τη Σαλαμίνα, την Πάφο, τη Λάπηθο, την Αίπεια, το
Ιδάλιο και άλλες. Με τον τρόπο αυτό κυριάρχησαν στο νησί και με το
πέρασμα των χρόνων η Κύπρος έγινε ένα ελληνικό νησί. Οι Τούρκοι
κατέκτησαν την Κύπρο το 1571 μ.Χ., δηλαδή 3000 χρόνια μετά τον ερχομό
των Ελλήνων. Έφεραν στο νησί αρκετούς Τούρκους στρατιώτες με τις
οικογένειές τους και κατοίκησαν στις πλούσιες περιοχές του νησιού. Οι
πρώτοι Μαρωνίτες ήρθαν στην Κύπρο από το Λίβανο τον όγδοο αιώνα μ.Χ.
για να γλιτώσουν από τις αραβικές επιδρομές. Οι πιο πολλοί Αρμένιοι
ήρθαν στο νησί μετά τη μεγάλη σφαγή των Αρμενίων στην Τουρκία το
1915. Όλοι κατοικούν στις πόλεις και ασχολούνται με το εμπόριο. Οι
κάτοικοι της Κύπρου ζούσαν αρμονικά για πολλά χρόνια, αλλά η κατάσταση
άλλαξε με την τουρκική εισβολή το 1974, η οποία δημιούργησε πολλά
προβλήματα στις σχέσεις των κοινοτήτων.
«Γνωρίζω το περιβάλλον μου», Γεωγραφία Δ΄ Δημοτικού Κύπρου
Προτάσεις
Σήμερα η Κύπρος είναι μέλος της Ε.Ε., και οι κάτοικοί της (Ελληνοκύπριοι και
Τουρκοκύπριοι) θεωρούνται Ευρωπαίοι πολίτες. Θα πρέπει λοιπόν, για την ειρηνική
συμβίωση των δύο εθνοτήτων να ίνει επανένωση των δύο τμημάτων στα οποία έχει
χωριστεί το νησί και να υπάρχει μια ενιαία Κυπριακή Δημοκρατία. Θα πρέπει επίσης
να γίνει αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής και να επιστρέψουν οι
πρόσφυγες στον τόπο κατοικίας τους απ΄ όπου εκδιώχθηκαν μετά την τουρκική
εισβολή το 1974
1ο link:
Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ
Περιγραφή
Το επεισόδιο με τον τίτλο «ΣΥΜΒΙΩΣΗ» μας ταξιδεύει στην ΠΟΤΑΜΙΑ, επαρχία
της ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, που αποτελεί τη μόνη μεικτή κοινότητα στις ελεύθερες
περιοχές όπου οι Έλληνες και οι Τουρκοκύπριοι συμβιώνουν αρμονικά μέχρι
σήμερα. Ο Δάσκαλος ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΡΚΟΥΛΗΣ και κάτοικοι της ΠΟΤΑΜΙΑΣ
καταθέτουν βιώματα και εμπειρίες ζωής για τη σχέση Τουρκοκυπρίων με
Ελληνοκύπριους και την αρμονική συμβίωσή τους, περιγράφοντας την
καθημερινότητά τους.
2ο link:
Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ
Περιγραφή
Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΚΥΠΡΟΣ ΟΥ Μ’ΕΘΕΣΠΙΣΕΝ» ταξιδεύει στο νησί της
ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ και παρουσιάζει στους τηλεθεατές ένα αφιέρωμα για τους μύθους,
την ιστορία, τον πολιτισμό και τις φυσικές ομορφιές της ΚΥΠΡΟΥ. Στο πρώτο
επεισόδιο με τον τίτλο «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Ο ΜΥΘΟΣ», ο τηλεθεατές γοητεύεται από
την άγρια φυσική ομορφιά του Ακρωτηρίου ΑΚΑΜΑΣ, στο οποίο σύμφωνα με
τον μύθο γεννήθηκε η θεά του έρωτα, η ΑΦΡΟΔΙΤΗ. Ο Λαογράφος ΑΝΔΡΕΑΣ
ΡΟΥΣΣΟΥΝΙΔΗΣ διηγείται παραδόσεις σχετικά με τον έρωτα του ήρωα των
Βυζαντινών χρόνων ΔΙΓΕΝΗ ΑΚΡΙΤΑ και της ΡΙΓΑΙΝΑΣ. Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΑΚΡΙΤΑΣ
στην προσπάθεια του να κερδίσει την καρδιά της αγαπημένης του έφερνε σε
πέρας κατορθώματα, ξεπερνώντας ανυπέρβλητες για τους κοινούς θνητούς
δυσκολίες. Επίσης αφηγείται ιστορίες για τεραστίου μεγέθους πέτρες, που
βρίσκονται σε ναούς και εκκλησίες και αποτελούν αντικείμενα λατρείας για τους
πιστούς. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ακούγονται και παραδοσιακά
κυπριακά τραγούδια τα ΤΣΑΤΤΙΣΜΑΤΑ.
3ο link:
Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ
Περιγραφή
Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΚΥΠΡΟΣ ΟΥ Μ’ΕΘΕΣΠΙΣΕΝ» ταξιδεύει στο νησί της
ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ και παρουσιάζει στους τηλεθεατές ένα αφιέρωμα για τους μύθους,
την ιστορία, τον πολιτισμό και τις φυσικές ομορφιές της ΚΥΠΡΟΥ. Στο δεύτερο
επεισόδιο με τον τίτλο «ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ», ο τηλεθεατής ταξιδεύει
στην ύπαιθρο της ΚΥΠΡΟΥ, στην Κοιλάδα των Κέδρων, με τα επιβλητικά δέντρα
να προσφέρουν συναισθήματα μεγαλοσύνης στον επισκέπτη. Ο Λαογράφος
ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΣΣΟΥΝΙΔΗΣ διηγείται τον μύθο της καταγωγής των αγρινιών,
είδος άγριων κατσικών, που ανήκαν στο κοπάδι του Αγίου ΜΑΜΑ και των
βοσκών του, τους Άγιους ΗΛΙΟΦΩΤΟΥΣ. Επίσης στο επεισόδιο παρουσιάζεται το
Φράγμα κοντά στην ΠΑΦΟ και ο Ζωολογικός Κήπος της ΛΕΜΕΣΟΥ. Ένα
επεισόδιο αφιερωμένο στη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού της ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ.
Τετράδιο εργασιών - Δραστηριότητα 1η
Διάβασε το παρακάτω κείμενο και βρες τα στοιχεία που ενώνουν την Κύπρο με τη βυζαντινή ιστορία.
Γράψε τα συμπεράσματά σου.
«Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι βυζαντινοί
αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολεμάρχους από τον Ταύρο της Μικρασίας να προστατέψουν το
νησί. Ήταν οι λεγόμενοι Ακρίτες που φύλαγαν τα σύνορα.
Όταν ένας από τους πιο δυνατούς παλικαράδες Σαρακηνούς, ύστερ’ από φοβερή μάχη με το Διγενή,
βγήκε νικημένος, για να σωθεί από του Ακρίτα τα χέρια, μπήκε σ’ ένα πλεούμενο και τράβηξε για την Κύπρο,
απ’ όπου θα πήγαινε στη Συρία. Ο Διγενής τον πήρε στο κατόπι και βγήκε στην Κερύνεια. Κι ότι κόντευε να τον
προφτάσει, βλέπει ξαφνικά να ορθώνεται μπροστά του ένα πελώριο βουνό, που δεν ήταν από πέτρα
φτιαγμένο, αλλά ήταν τόσο μαλακό σαν το προζύμι. Ο Διγενής θέλησε να το ανεβεί, για ν’ αγναντέψει πίσω απ’
αυτό τον καταδιωκόμενο εχθρό του. Βάζοντας μεγάλη δύναμη, απλώνει το τεράστιο χέρι του στην κορφή του
βουνού, αρπάζεται απ’ αυτήν και πηδάει από την Κερύνεια στην Κυθρέα, αφήνοντας τα σημάδια της
χερούκλας του πάνω στο βουνό, που πέτρωσε και από τότε ονομάστηκε Πενταδάχτυλος».
Αθηνά Ταρσούλη, Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ, 1995, Στ΄ Δημοτικού, ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ
Από αυτά τα στοιχεία διαπιστώνουμε ότι στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η
Κύπρος αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της και οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες
προστάτευαν το νησί από τις πειρατικές επιδρομές και γενικότερα από τους κινδύνους
που το απειλούσαν.
Τετράδιο εργασιών - Δραστηριότητα 2η
Η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, επονομάζεται Αφροδίτη Παφία, επειδή ένα πολύ σημαντικό
ιερό της βρίσκεται στην Κύπρο.
Στον κόλπο της Αμμοχώστου η περιοχή της Σαλαμίνας κατοικήθηκε στην αρχαιότητα από τον
Τεύκρο, γιο του Τελαμώνα, βασιλιά της νήσου Σαλαμίνας του Σαρωνικού.
Τι παρατηρείς από αυτές τις πληροφορίες που πήρες;
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
Από τις πληροφορίες αυτές διαπιστώνουμε τους δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου στο
πέρασμα των αιώνων. Θα δούμε για παράδειγμα ότι η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, λατρευόταν
εξίσου και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Εκτός όμως από τους κοινούς θεούς, βλέπουμε ότι ο γιος
του Έλληνα βασιλιά της Σαλαμίνας Τελαμώνα, ο Τεύκρος, ίδρυσε στον κόλπο της Αμμοχώστου
ομώνυμη πόλη με το βασίλειο του πατέρα του, δείχνοντας ουσιαστικά ότι Έλληνες Κύπριοι είναι
ένας λαός με κοινά χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα μέχρι στης μέρες μας
Από τις πληροφορίες αυτές διαπιστώνουμε τους δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και της
Κύπρου στο πέρασμα των αιώνων. Θα δούμε για παράδειγμα ότι η Αφροδίτη, η θεά
της ομορφιάς, λατρευόταν εξίσου και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Εκτός όμως από
τους κοινούς θεούς, βλέπουμε ότι ο γιος του Έλληνα βασιλιά της Σαλαμίνας
Τελαμώνα, ο Τεύκρος, ίδρυσε στον κόλπο της Αμμοχώστου ομώνυμη πόλη με το
βασίλειο του πατέρα του, δείχνοντας ουσιαστικά ότι Έλληνες Κύπριοι είναι ένας λαός
με κοινά χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα μέχρι στης μέρες μας.
Τετράδιο εργασιών - Δραστηριότητα 3η
Έχετε γνωστούς ή φίλους Κυπρίους; Αν ναι, ζητήστε τους να σας στείλουν μία κάρτα με μνημείο ή
αξιοθέατο μιας περιοχής, για να γνωρίσετε κι εσείς κάτι όμορφο από το νησί. Αν όχι, μπείτε στο
διαδίκτυο και διαλέξτε εικόνα που προκαλεί τον θαυμασμό σας. Ο δάσκαλος ή η δασκάλα θα σας
βοηθήσουν να βρείτε διεύθυνση στο διαδίκτυο.
Ώρα για διάβασμα.
Καλή
συνέχεια!!!
Δημιουργία Πέτρος Μιχαηλίδης - Δάσκαλος

45. Κύπρος: Το ανθρωπογενές περιβάλλον

  • 1.
    Δ’ Ενότητα 13ος Κύκλος 45οΚεφάλαιο Δημιουργία Πέτρος Μιχαηλίδης - Δάσκαλος Ελληνισμός εκτός συνόρων
  • 2.
    Κεφ. 45: Κύπρος:Το ανθρωπογενές περιβάλλον Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε: ● για τους κατοίκους της Κύπρου και τον πολιτισμό της Το video να παίξει 2 φόρες. Την πρώτη χωρίς υπότιτλους και την δεύτερη με υπότιτλους. Ενδιάμεσα μπορούν να γίνουν ερωτήσεις όπως: ● Πού βρισκόμαστε (Στο οδόφραγμα του Λήδρα πάλας) ● Πού βρίσκεται αυτό το οδόφραγμα; (Στην Λευκωσία, την πρωτεύουσα της Κύπρου) ● Τι χωρίζει αυτό το οδόφραγμα; (Την Λευκωσία στα δύο) ● Πότε έγινε αυτό;(τον Ιούλιο του 1974) ● Τι μέρος του νησιού κατέχουν οι Τούρκοι; (περίπου 37%) Όσες ερωτήσεις δεν απαντηθούν ενδιάμεσα στις προβολές επαναλαμβάνονται στο τέλος της δεύτερης προβολής
  • 3.
    Ο παραπάνω χάρτηςτης Κύπρου περιλαμβάνει μια διαχωριστική γραμμή, η οποία καθορίζει την κατανομή του πληθυσμού της από το 1974 κι έπειτα. Ας συζητήσουμε μαζί για το διαχωρισμό των Κυπρίων που προκαλεί αυτή η γραμμή, η «γραμμή του Αττίλα». Εικόνα: 45.1: Πολιτικός χάρτης της Kύπρου Το οδόφραγμα του «Λήδρα Πάλας» Από το φυλάκιο-οδόφραγμα του «Λήδρα Πάλας», οι Ελληνοκύπριοι,οι Τουρκοκύπριοι και οι τουρίστες μπορούν να περνούν από τη μια πλευρά της πόλης στην άλλη. Στον χώρο του ελληνοκυπριακού φυλακίου υπάρχει περίπτερο ενημέρωσης για τους επισκέπτες. Σε περίπτωση που θέλετε να περάσετε στην τουρκοκυπριακή πλευρά, πρέπει να έχετε μαζί το διαβατήριό σας και να συμπληρώσετε το απαραίτητο έντυπο εισόδου. Το πρώτο link οδηγεί σε εφαρμογή πολυχάρτη σχετικού με τις επαρχίες της Κύπρου στο Φωτόδεντρο Τα λινκ για τα video παρουσιάζουν 2 ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ ● Το πρώτο είναι σχετικό με την ΚΥΡΗΝΕΙΑ, τη ΛΑΠΗΘΟ, το ΡΙΖΟΚΑΡΠΑΣΟ, τη ΣΑΛΑΜΙΝΑ, την ΚΑΡΠΑΣΙΑ. Ο αφηγητής αναφέρεται στην ιστορία και τον πολιτισμό αυτών των περιοχών, μιλώντας για διάφορα μνημεία ιστορικής αξίας. Ειδική αναφορά κάνει στο γοτθικό μνημείο της Ανατολικής Μεσογείου, ΜΠΕΛΑ ΠΑΗΣ, και στο κάστρο του ΑΓΙΟΥ ΙΛΑΡΙΩΝΑ. Μιλά για το κάστρο της ΚΥΡΗΝΕΙΑΣ, την εκκλησία του Αρχαγγέλου και για τις τρεις εκκλησίες της ΛΑΠΗΘΟΥ. ● Το δεύτερο λινκ είναι σχετικό με ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Γίνεται λόγος για την Τουρκοκυπριακή πλευρά και τις συνέπειες του διχασμού της πόλης. Περιγράφει την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Ο αφηγητής μιλά για την ΑΜΜΟΧΩΣΤΟ και τη ΜΟΡΦΟΥ, ενώ κάνει ειδική μνεία στις εκκλησίες του ΑΝΤΙΦΩΝΗΤΗ και του ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ. Απάντηση στο θέμα διερεύνησης Η “γραμμή του Αττίλα” είναι μια διαχωριστική γραμμή που δημιουργήθηκε στο 1974, ύστερα από την εισβολή των Τούρκων στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Από τότε το νησί είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, στο βόρειο τμήμα, όπου κατοικούν οι Τουρκοκύπριοι και οι έποικοι από τα βάθη της Τουρκίας, και στο νότιο τμήμα, όπου κατοικούν οι Ελληνοκύπριοι και οι πρόσφυγες (200000 περίπου) οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους και να
  • 4.
    συγκεντρωθούν στις νότιεςπεριοχές του νησιού. Διεθνή ψηφίσματα και αποφάσεις του ΟΗΕ έχουν καταδικάσει τις ενέργειες των Τούρκων αλλά δυστυχώς δεν εφαρμόζονται Παρ’ όλα αυτά, οι Ελληνοκύπριοι συνεχίζουν να αγωνίζονται την ανεξαρτησία και την ενότητα της Κύπρου και για την ειρηνική συνύπαρξη των δύο εθνοτήτων.
  • 5.
    Η σύνθεση τουπληθυσμού της Κύπρου συνδέεται με τη μακραίωνη πολιτική ιστορία του νησιού. Επηρεάζεται μάλιστα από τη μορφολογία του εδάφους και από τις πολιτικές εξελίξεις, οι οποίες επικράτησαν στο νησί τα τελευταία 26 χρόνια του 20ού αιώνα. Πριν από το 1974 το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Κύπρου ήταν οι Ελληνοκύπριοι, απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Αυτοί εγκαταστάθηκαν στο νησί μετά τον Τρωικό Πόλεμο και δημιούργησαν πόλεις σε όλη την έκταση του νησιού. Στο νησί κατοικούσαν και Τούρκοι, πολύ λίγοι όμως σε σχέση με τους Έλληνες. Οι Τούρκοι αυτοί ήταν απόγονοι των Οθωμανών στρατιωτών, οι οποίοι κατέλαβαν το νησί το 1571. Επίσης κατοικούσαν και οι Μαρωνίτες που ήρθαν από τη γειτονική Συρία και τον Λίβανο, οι Αρμένιοι, απόγονοι μεταναστών που έφθασαν στη Κύπρο την εποχή του Βυζαντίου και οι Λατίνοι, απόγονοι των Φράγκων, των Βενετών και των Γενοβέζων που κατέκτησαν το νησί. Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, η Κύπρος γνώρισε τη φραγκοκρατία, τη βενετοκρατία και την τουρκοκρατία. Το 1878 η Τουρκία παραχώρησε την Κύπρο στην Αγγλία, η οποία κράτησε το νησί στην κατοχή της μέχρι το 1960, έτος κατά το οποίο η Κύπρος ανακηρύχθηκε σε ανεξάρτητη δημοκρατία.
  • 6.
    Η σύνθεση τουπληθυσμού της Κύπρου συνδέεται με τη μακραίωνη πολιτική ιστορία του νησιού. Επηρεάζεται μάλιστα από τη μορφολογία του εδάφους και από τις πολιτικές εξελίξεις, οι οποίες επικράτησαν στο νησί τα τελευταία 26 χρόνια του 20ού αιώνα. Πριν από το 1974 το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Κύπρου ήταν οι Ελληνοκύπριοι, απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Αυτοί εγκαταστάθηκαν στο νησί μετά τον Τρωικό Πόλεμο και δημιούργησαν πόλεις σε όλη την έκταση του νησιού. Στο νησί κατοικούσαν και Τούρκοι, πολύ λίγοι όμως σε σχέση με τους Έλληνες. Οι Τούρκοι αυτοί ήταν απόγονοι των Οθωμανών στρατιωτών, οι οποίοι κατέλαβαν το νησί το 1571. Επίσης κατοικούσαν και οι Μαρωνίτες που ήρθαν από τη γειτονική Συρία και τον Λίβανο, οι Αρμένιοι, απόγονοι μεταναστών που έφθασαν στη Κύπρο την εποχή του Βυζαντίου και οι Λατίνοι, απόγονοι των Φράγκων, των Βενετών και των Γενοβέζων που κατέκτησαν το νησί. Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, η Κύπρος γνώρισε τη φραγκοκρατία, τη βενετοκρατία και την τουρκοκρατία. Το 1878 η Τουρκία παραχώρησε την Κύπρο στην Αγγλία, η οποία κράτησε το νησί στην κατοχή της μέχρι το 1960, έτος κατά το οποίο η Κύπρος ανακηρύχθηκε σε ανεξάρτητη δημοκρατία. Τηλλυρκώτισσα Παραδοσιακός κυπριακός χορός Εκτέλεση του τραγουδιού από την Δόμνα Σαμίου. Στην περιγραφή υπάρχουν οι στίχοι. Περισσότερα για την ιστορία του τραγουδιού υπάρχουν στο λινκ που βρίσκεται στην κάτω δεξιά γωνία Το τραγούδι, που μπορεί να δοθεί και σαν δραστηριότητα είναι από αυτά που περιέχουν ένα κρυμμένο μήνυμα, έτσι ενώ οι στίχοι που τραγουδιούνται είναι: αν αφαιρεθούν οι επαναλήψεις οι στίχοι είναι: Εσέ Ε-βερεβέ-ναν Εσέ Εναν Ά-βαραβά-στρον Άστρον Τσε Εν-βερέ Μιτσίν Τσε Εν Μιτσίν Μες Στους-βουρουβούς Μες Στους Εφτά-βαραβά Πλανή-βιριβί-τες Εφτά Πλανήτες Μα-βαρά-βρομά-βαρά-τα Μου. Μαβρομάτα Μου. Τρια λα λα λα λα λα λα
  • 7.
    Τσε Επιά-βαραβά-σαν Με-βερεβέΤσε Επιάσαν Με Μες Στη-βιρβί Καρκιάν Μες Στη Καρκιάν Τα Λό-βοροβό-για Τα Λόγια Που βουρουβού Μου Που Μου Εί-βιριβι-πες Είπες Για-βαρά-λουρού-βουρού-δα Μου. Γιαλουρούδα Μου. Τρια λα λα λα λα λα λα Επή-βιριβί-αν Τσ Εί-βιριβί-παν Επήαν Τσ Είπαν Της βιριβίς Πελλής Της Πελλής Πως Έ-βερεβέ-ν Να Πά-βαραβά-ω Πως Έν Να Πάω Πέ-βερεβέ-ρα Πέρα Μα-βαρά-βρομά-βαρά-τα Μου. Μαβρομάτα Μου. Τρια λα λα λα λα λα λα Τσε Εμά-βαραβά-εψε βερεβέν Τσε Εμάεψε Την Θά-βαραβά-λασσαν Την Θάλασσαν Τσε Εσή-βιριβί-κωσε βερεβέν Τσε Εσήκωσε Αέ-βερεβέ-ραν Αέραν Για-βαρά-λουρού-βουρού-δα Μου. Γιαλουρούδα Μου. Τρια λα λα λα λα λα λα Η “μετάφραση” του τραγουδιού είναι: "Έχει ένα αστέρι και είναι μικρό μεσ΄ τους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου. Και
  • 8.
    με πείραξαν μεςτην καρδιά τα λόγια που μου είπες, γαλανομμάτα μου. Και πήγαν και της είπαν της παλαβής πως θεν να πάω πέρα. Και μάγεψεν την θάλασσα και σήκωσεν αέρα.
  • 9.
    Ο πολιτισμός, πουαναπτύχθηκε στο νησί είχε έντονα τα χαρακτηριστικά του ελληνικού πολιτισμού, δηλαδή την ίδια γλώσσα, τα ίδια ήθη και έθιμα, την ίδια θρησκεία Ας συζητήσουμε μαζί πώς στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού τα πολιτιστικά μνημεία καταστράφηκαν και η σύνθεση του πληθυσμού άλλαξε δραματικά ύστερα από τον Ιούλιο του 1974. 1) Καταστροφή μνημείων Από το 1974 μέχρι σήμερα στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού, ιστορικά μνημεία του κυπριακού πολιτισμού έχουν λεηλατηθεί συστηματικά. Περισσότερα για την καταστροφή των μνημείων στα σχετικά links Το πρώτο λινκ οδηγεί στην Πρεσβεία της Κύπρου στην Στοκχόλμη όπου υπάρχει εκτενής περιγραφή των καταστροφών και το δεύτερο σε ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο των καταστροφών 2) Σύνθεση πληθυσμού Μετά την εισβολή 200 χιλιάδες Κύπριοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το βόρειο τμήμα του νησιού και να γίνουν πρόσφυγες ενώ χιλιάδες Τούρκοι έποικοι, οι οποίοι μεταφέρθηκαν από το εσωτερικό της Τουρκίας και δεν έχουν καμιά σχέση με την Κύπρο, ήρθαν να μείνουν στο νησί έτσι, η τουρκοκυπριακή μειονότητα αυξήθηκε σε σχέση με τους Ελληνοκύπριους.
  • 10.
    Η Κύπρος σήμερα,μέλος της Ενωμένης Ευρώπης, αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα συμβίωσης των λαών της. Μετά την εισβολή των Τούρκων, στην τουρκική μειoνότnτα πρoστέθnκαν και οι έπoικoι. Αυτοί είναι Τούρκοι που μεταφέρθηκαν από το εσωτερικό της Τουρκίας και εγκαταστάθηκαν στο νησί. Η εισβολή υποχρέωσε τους Ελληνοκύπριους κατοίκους του βόρειου τμήματος του νησιού να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους και να συγκεντρωθούν στις νότιες περιοχές. Διακόσιες χιλιάδες Ελληνοκύπριοι έγιναν πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα, ενώ πολλές χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή έπαψαν να δίνουν σημεία ζωής (αγνοούμενοι). Συζητήστε μεταξύ σας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, όταν ξαφνικά κάποιος τους υποχρεώνει να γίνουν πρόσφυγες. Τι θα έπρεπε να κάνει η διεθνής κοινότητα μπροστά σ’ αυτή την αδικία; Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες Προτάσεις για την διεθνή κοινότητα ● Αφήνουν πίσω σπίτια περιουσίες και γενικά ότι χρειάστηκε μια ζωή για να δημιουργηθεί ● Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να φροντίσει έτσι ώστε οι νόμοι και οι κανονισμοί για την προστασία των προσφύγων να εφαρμόζονται από όλους. Να κάνει προσπάθειες, αν είναι δυνατόν, αυτοί να επιτρέψουν στα σπίτια τους ή να τους προσφέρει βοήθεια έτσι ώστε να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους. Περισσότερα από το ελληνικό παράρτημα της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες καθώς και εκπ/κό υλικό στο link
  • 11.
    Σήμερα στην Κύπροτο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι συγκεντρωμένο στις μεγάλες πόλεις είτε λόγω της αστυφιλίας είτε εξαιτίας των πολιτικών εξελίξεων. Οι μεγαλύτερες πόλεις της Κύπρου είναι: η Λευκωσία (η πρωτεύουσα), η Λεμεσός, η Λάρνακα, η Πάφος και η Κερύνεια. Εντοπίστε τις πόλεις αυτές στο χάρτη της Κύπρου. Ποιες από αυτές, αν και δημιουργήθηκαν από τους Έλληνες, δεν τους ανήκουν; Εικόνα: 45.3: Λάρνακα. Εικόνα: 45.4: Λεμεσός. Εικόνα: 45.5: Μονή Κύκκου Πάφος Κερύνεια Από τις πόλεις αυτές η Κερύνεια και ένα τμήμα της Λευκωσίας δεν ανήκουν στους Ελληνοκύπριους. Η Αμμόχωστος επίσης είναι πόλη φάντασμα καθώς ανήκει στη “νεκρή ζώνη” και δεν κατοικείται από κανέναν. Το link οδηγεί σε εφαρμογή πολυχάρτη σχετικού με τις επαρχίες της Κύπρου στο Φωτόδεντρο
  • 12.
    Ομαδική δραστηριότητα (προαιρετική) Διαμορφώνουμεπροτάσεις για μια ειρηνική συμβίωση των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων σήμερα, που όλοι μαζί είναι Ευρωπαίοι πολίτες Αν θέλεις, διάβασε κι αυτό… Οι κάτοικοι της Κύπρου Οι Έλληνες ήρθαν για πρώτη φορά στην Κύπρο τουλάχιστον 1400 χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού. Εγκαταστάθηκαν στο νησί και έχτισαν πολλές πόλεις: τη Σαλαμίνα, την Πάφο, τη Λάπηθο, την Αίπεια, το Ιδάλιο και άλλες. Με τον τρόπο αυτό κυριάρχησαν στο νησί και με το πέρασμα των χρόνων η Κύπρος έγινε ένα ελληνικό νησί. Οι Τούρκοι κατέκτησαν την Κύπρο το 1571 μ.Χ., δηλαδή 3000 χρόνια μετά τον ερχομό των Ελλήνων. Έφεραν στο νησί αρκετούς Τούρκους στρατιώτες με τις οικογένειές τους και κατοίκησαν στις πλούσιες περιοχές του νησιού. Οι πρώτοι Μαρωνίτες ήρθαν στην Κύπρο από το Λίβανο τον όγδοο αιώνα μ.Χ. για να γλιτώσουν από τις αραβικές επιδρομές. Οι πιο πολλοί Αρμένιοι ήρθαν στο νησί μετά τη μεγάλη σφαγή των Αρμενίων στην Τουρκία το 1915. Όλοι κατοικούν στις πόλεις και ασχολούνται με το εμπόριο. Οι κάτοικοι της Κύπρου ζούσαν αρμονικά για πολλά χρόνια, αλλά η κατάσταση άλλαξε με την τουρκική εισβολή το 1974, η οποία δημιούργησε πολλά προβλήματα στις σχέσεις των κοινοτήτων. «Γνωρίζω το περιβάλλον μου», Γεωγραφία Δ΄ Δημοτικού Κύπρου Προτάσεις Σήμερα η Κύπρος είναι μέλος της Ε.Ε., και οι κάτοικοί της (Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι) θεωρούνται Ευρωπαίοι πολίτες. Θα πρέπει λοιπόν, για την ειρηνική συμβίωση των δύο εθνοτήτων να ίνει επανένωση των δύο τμημάτων στα οποία έχει χωριστεί το νησί και να υπάρχει μια ενιαία Κυπριακή Δημοκρατία. Θα πρέπει επίσης να γίνει αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής και να επιστρέψουν οι πρόσφυγες στον τόπο κατοικίας τους απ΄ όπου εκδιώχθηκαν μετά την τουρκική εισβολή το 1974 1ο link: Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ Περιγραφή Το επεισόδιο με τον τίτλο «ΣΥΜΒΙΩΣΗ» μας ταξιδεύει στην ΠΟΤΑΜΙΑ, επαρχία της ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, που αποτελεί τη μόνη μεικτή κοινότητα στις ελεύθερες περιοχές όπου οι Έλληνες και οι Τουρκοκύπριοι συμβιώνουν αρμονικά μέχρι σήμερα. Ο Δάσκαλος ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΡΚΟΥΛΗΣ και κάτοικοι της ΠΟΤΑΜΙΑΣ καταθέτουν βιώματα και εμπειρίες ζωής για τη σχέση Τουρκοκυπρίων με Ελληνοκύπριους και την αρμονική συμβίωσή τους, περιγράφοντας την καθημερινότητά τους. 2ο link: Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ Περιγραφή Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΚΥΠΡΟΣ ΟΥ Μ’ΕΘΕΣΠΙΣΕΝ» ταξιδεύει στο νησί της ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ και παρουσιάζει στους τηλεθεατές ένα αφιέρωμα για τους μύθους,
  • 13.
    την ιστορία, τονπολιτισμό και τις φυσικές ομορφιές της ΚΥΠΡΟΥ. Στο πρώτο επεισόδιο με τον τίτλο «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Ο ΜΥΘΟΣ», ο τηλεθεατές γοητεύεται από την άγρια φυσική ομορφιά του Ακρωτηρίου ΑΚΑΜΑΣ, στο οποίο σύμφωνα με τον μύθο γεννήθηκε η θεά του έρωτα, η ΑΦΡΟΔΙΤΗ. Ο Λαογράφος ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΣΣΟΥΝΙΔΗΣ διηγείται παραδόσεις σχετικά με τον έρωτα του ήρωα των Βυζαντινών χρόνων ΔΙΓΕΝΗ ΑΚΡΙΤΑ και της ΡΙΓΑΙΝΑΣ. Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΑΚΡΙΤΑΣ στην προσπάθεια του να κερδίσει την καρδιά της αγαπημένης του έφερνε σε πέρας κατορθώματα, ξεπερνώντας ανυπέρβλητες για τους κοινούς θνητούς δυσκολίες. Επίσης αφηγείται ιστορίες για τεραστίου μεγέθους πέτρες, που βρίσκονται σε ναούς και εκκλησίες και αποτελούν αντικείμενα λατρείας για τους πιστούς. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ακούγονται και παραδοσιακά κυπριακά τραγούδια τα ΤΣΑΤΤΙΣΜΑΤΑ. 3ο link: Ντοκιμαντέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ Περιγραφή Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΚΥΠΡΟΣ ΟΥ Μ’ΕΘΕΣΠΙΣΕΝ» ταξιδεύει στο νησί της ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ και παρουσιάζει στους τηλεθεατές ένα αφιέρωμα για τους μύθους, την ιστορία, τον πολιτισμό και τις φυσικές ομορφιές της ΚΥΠΡΟΥ. Στο δεύτερο επεισόδιο με τον τίτλο «ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ», ο τηλεθεατής ταξιδεύει στην ύπαιθρο της ΚΥΠΡΟΥ, στην Κοιλάδα των Κέδρων, με τα επιβλητικά δέντρα να προσφέρουν συναισθήματα μεγαλοσύνης στον επισκέπτη. Ο Λαογράφος ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΣΣΟΥΝΙΔΗΣ διηγείται τον μύθο της καταγωγής των αγρινιών, είδος άγριων κατσικών, που ανήκαν στο κοπάδι του Αγίου ΜΑΜΑ και των βοσκών του, τους Άγιους ΗΛΙΟΦΩΤΟΥΣ. Επίσης στο επεισόδιο παρουσιάζεται το Φράγμα κοντά στην ΠΑΦΟ και ο Ζωολογικός Κήπος της ΛΕΜΕΣΟΥ. Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού της ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ.
  • 14.
    Τετράδιο εργασιών -Δραστηριότητα 1η Διάβασε το παρακάτω κείμενο και βρες τα στοιχεία που ενώνουν την Κύπρο με τη βυζαντινή ιστορία. Γράψε τα συμπεράσματά σου. «Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολεμάρχους από τον Ταύρο της Μικρασίας να προστατέψουν το νησί. Ήταν οι λεγόμενοι Ακρίτες που φύλαγαν τα σύνορα. Όταν ένας από τους πιο δυνατούς παλικαράδες Σαρακηνούς, ύστερ’ από φοβερή μάχη με το Διγενή, βγήκε νικημένος, για να σωθεί από του Ακρίτα τα χέρια, μπήκε σ’ ένα πλεούμενο και τράβηξε για την Κύπρο, απ’ όπου θα πήγαινε στη Συρία. Ο Διγενής τον πήρε στο κατόπι και βγήκε στην Κερύνεια. Κι ότι κόντευε να τον προφτάσει, βλέπει ξαφνικά να ορθώνεται μπροστά του ένα πελώριο βουνό, που δεν ήταν από πέτρα φτιαγμένο, αλλά ήταν τόσο μαλακό σαν το προζύμι. Ο Διγενής θέλησε να το ανεβεί, για ν’ αγναντέψει πίσω απ’ αυτό τον καταδιωκόμενο εχθρό του. Βάζοντας μεγάλη δύναμη, απλώνει το τεράστιο χέρι του στην κορφή του βουνού, αρπάζεται απ’ αυτήν και πηδάει από την Κερύνεια στην Κυθρέα, αφήνοντας τα σημάδια της χερούκλας του πάνω στο βουνό, που πέτρωσε και από τότε ονομάστηκε Πενταδάχτυλος». Αθηνά Ταρσούλη, Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ, 1995, Στ΄ Δημοτικού, ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ Από αυτά τα στοιχεία διαπιστώνουμε ότι στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η Κύπρος αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της και οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες προστάτευαν το νησί από τις πειρατικές επιδρομές και γενικότερα από τους κινδύνους που το απειλούσαν.
  • 15.
    Τετράδιο εργασιών -Δραστηριότητα 2η Η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, επονομάζεται Αφροδίτη Παφία, επειδή ένα πολύ σημαντικό ιερό της βρίσκεται στην Κύπρο. Στον κόλπο της Αμμοχώστου η περιοχή της Σαλαμίνας κατοικήθηκε στην αρχαιότητα από τον Τεύκρο, γιο του Τελαμώνα, βασιλιά της νήσου Σαλαμίνας του Σαρωνικού. Τι παρατηρείς από αυτές τις πληροφορίες που πήρες; ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... Από τις πληροφορίες αυτές διαπιστώνουμε τους δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου στο πέρασμα των αιώνων. Θα δούμε για παράδειγμα ότι η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, λατρευόταν εξίσου και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Εκτός όμως από τους κοινούς θεούς, βλέπουμε ότι ο γιος του Έλληνα βασιλιά της Σαλαμίνας Τελαμώνα, ο Τεύκρος, ίδρυσε στον κόλπο της Αμμοχώστου ομώνυμη πόλη με το βασίλειο του πατέρα του, δείχνοντας ουσιαστικά ότι Έλληνες Κύπριοι είναι ένας λαός με κοινά χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα μέχρι στης μέρες μας Από τις πληροφορίες αυτές διαπιστώνουμε τους δεσμούς μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου στο πέρασμα των αιώνων. Θα δούμε για παράδειγμα ότι η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, λατρευόταν εξίσου και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Εκτός όμως από τους κοινούς θεούς, βλέπουμε ότι ο γιος του Έλληνα βασιλιά της Σαλαμίνας Τελαμώνα, ο Τεύκρος, ίδρυσε στον κόλπο της Αμμοχώστου ομώνυμη πόλη με το βασίλειο του πατέρα του, δείχνοντας ουσιαστικά ότι Έλληνες Κύπριοι είναι ένας λαός με κοινά χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα μέχρι στης μέρες μας.
  • 16.
    Τετράδιο εργασιών -Δραστηριότητα 3η Έχετε γνωστούς ή φίλους Κυπρίους; Αν ναι, ζητήστε τους να σας στείλουν μία κάρτα με μνημείο ή αξιοθέατο μιας περιοχής, για να γνωρίσετε κι εσείς κάτι όμορφο από το νησί. Αν όχι, μπείτε στο διαδίκτυο και διαλέξτε εικόνα που προκαλεί τον θαυμασμό σας. Ο δάσκαλος ή η δασκάλα θα σας βοηθήσουν να βρείτε διεύθυνση στο διαδίκτυο.
  • 17.