Μέθοδοι και πρακτικές στη δια βίου μάθηση.

1. Μέθοδοι και πρακτικές στη δια βίου μάθηση.Μαριλένα Αποστολάκη 4354Μαρία Λιαροπούλου 4422

2. ΕισαγωγήΟ όρος «δια βίου μάθηση» είναι ευρύτερος όρος από τον όρο «εκπαίδευση ενηλίκων». Ο μεν πρώτος αναφέρεται στο ευρύτατο πεδίο δραστηριοτήτων μέσα από τις οποίες μαθαίνει ο άνθρωπος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο δε δεύτερος αναφέρεται στις σχεδιασμένες δραστηριότητες από κάποιο φορέα που απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες, και στις οποίες οι τελευταίοι συμμετέχουν συνειδητά για την επίτευξη συγκεκριμένου στόχου.

3. «Δια βίου μάθηση» Όλες οι μορφές μαθησιακών δραστηριοτήτων στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, που αποσκοπούν στην απόκτηση ή την ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων, οι οποίες συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, στην επαγγελματική ένταξη και εξέλιξη του ατόμου, στην κοινωνική συνοχή, στην ανάπτυξη της ικανότητας ενεργού συμμετοχής στα κοινά και στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη. Περιλαμβάνει την τυπική εκπαίδευση, τη μη τυπική εκπαίδευση και την άτυπη μάθηση. ΝΟΜΟΣ 3879/2010

4. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενηλίκωνέχουν συγκεκριμένες ανάγκες, που συχνά είναι επιτακτικές, και έχουν περιορισμένο χρόνο.Kατά συνέπεια για να εμπλακούν σε ένα πρόγραμμα μάθησης θέλουν να είναι σαφής η πρακτική του χρησιμότητα, η διασύνδεσή του με όσα τους απασχολούν στην επαγγελματική, κοινωνική ή προσωπική ζωή.διαθέτουν μεγάλο απόθεμα εμπειριών που προέρχονται από την επαγγελματική και προσωπική τους δραστηριότητα, οπότε το αντικείμενο της μάθησης πρέπει να συνδέεται με αυτές τις εμπειρίες.έχουν διαμορφωμένη προσωπικότητα και αυτοδυναμία, επιθυμούν να συμμετέχουν ενεργά στην πορεία της μάθησης, αλλά και την αξιολόγηση

5. Ο ρόλος του εκπαιδευτή ενηλίκων Ο ρόλος του εκπαιδευτή στα προγράμματα διά βίου μάθησης είναι κυρίως καθοδηγητικός και συντονιστικός. Δημιουργεί κατάλληλο μαθησιακό κλίμα εφαρμόζοντας συμμετοχικές μεθόδους, που αναπτύσσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ του ίδιου και των εκπαιδευομένων.

6. Μέθοδοι Οι μέθοδοι αυτές υλοποιούνται μέσα από εκπαιδευτικές τεχνικές που προωθούν την ενεργητική συμμετοχή, την αλληλεπίδραση, την ανταλλαγή εμπειριών, την ευρετική πορεία προς τη γνώση και τη συνεργασία.

7. Εισήγηση 1/6 Κατά τον Jarvis (2004) εισήγηση είναι η προφορική παρουσίαση ενός θέματος.Παρ’ όλο που είναι τεχνική επικεντρωμένη στον εκπαιδευτή και δεν ενισχύει καθόλου την ενεργητική συμμετοχή είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη τεχνική.

8. Ομάδες εργασίας 2/6 Είναι η πλέον χρησιμοποιούμενη από τις συμμετοχικές εκπαιδευτικές τεχνικές , είναι αρκετά εύκολη στην εφαρμογή της και ενεργοποιεί σε μεγάλο βαθμό τους εκπαιδευόμενους. Η τεχνική αυτή συνίσταται στο χωρισμό των εκπαιδευομένων σε ομάδες των 3 έως 5 ατόμων που επεξεργάζονται ένα ζήτημα σε προκαθορισμένα από τον εκπαιδευτή χρονικά όρια.

9. Μελέτη περίπτωσης (case study) 3/6Είναι μια μορφή σύνθετης άσκησης, η οποία απαιτεί από τους εκπαιδευόμενους μια ιδιαίτερη εμβάθυνση σε μια κατάσταση, συνήθως πραγματική.Σύμφωνα με τον Κόκκο(2006), χρησιμοποιείται σε 2 περιπτώσεις :α) όταν στόχος είναι η εμπέδωση γνώσεων που αποκτήθηκαν από άλλες τεχνικέςβ) όταν στόχος είναι να υποκινηθεί η ευρετική πορεία προς τη μάθηση

10. Παιχνίδι ρόλων (role play) 4/6Οι εκπαιδευόμενοι υποδύονται ρόλους που συνδέονται με μια εξεταζόμενη κατάσταση στον επαγγελματικό ή στον κοινωνικό τομέα.Το Παιχνίδι ρόλων εφαρμόζεται κυρίως όταν επιδιώκεται η ανάλυση συγκρουσιακών καταστάσεων που αφορούν ικανότητες, στάσεις, συμπεριφορές.Απαιτεί από τον εκπαιδευτή την εκπόνηση ενός σεναρίου, που περιλαμβάνει την ακριβή περιγραφή των ρόλων που υποδύονται οι εκπαιδευόμενοι.

11. Καταιγισμός ιδεώνή Ιδεοθύελλα (brainstorming) 5/6Η τεχνική αυτή συνίσταται στην πολυεπίπεδη εξέταση ενός ζητήματος μέσω της παρακίνησης των εκπαιδευομένων να εκφράσουν ελεύθερα και αυθόρμητα τις ιδέες τους σχετικά με το θέμα που έχει τεθεί.

12. Ερωτήσεις – απαντήσεις και Συζήτηση 6/6Πρόκειται για δύο διαφορετικές τεχνικές οι οποίες όμως συνδυάζονται σε αρκετές περιπτώσεις μεταξύ τους.Συνήθως αποτελούν τα βασικά στοιχεία εμπλουτισμού μιας εισήγησης.Η βασική διαφορά τους είναι ότι οι ερωτήσεις – απαντήσεις περιστρέφονται γύρω από τον εκπαιδευτή ενώ κατά τη συζήτηση συμμετέχουν ισότιμα όλα τα μέλη της ομάδας και ο εκπαιδευτής.

13. Πρακτικές Όσον αφορά το κομμάτι των πρακτικών της δια βίου μάθησης συναντώνται διαφορετικές στη τυπική εκπαίδευση απ’ ότι στην άτυπη. Στη τυπική εκπαίδευση η πρακτική άσκηση ως τεχνική στοχεύει στο να αποκτήσει ο εκπαιδευόμενος ορισμένες συγκεκριμένες δεξιότητες υπό την καθοδήγηση του εκπαιδευτή ενώ παλαιότερα, υπό τη μορφή της μαθητείας, αποτελούσε τη μόνη μέθοδο εκπαίδευσης σε τεχνικές ειδικότητες. Η πρακτική άσκηση γίνεται με τους παρακάτω τρόπους:

14. Τυπική Εκπαίδευση

15. Άτυπη εκπαίδευση Η δια βίου διαδικασία όπου το κάθε άτομο αποκτά στάσεις, αξίες, δεξιότητες και γνώσεις από την καθημερινή εμπειρία του και την επίδραση του περιβάλλοντος, από την οικογένεια, την γειτονιά, την εργασία, την ψυχαγωγία, την αγορά εργασίας, τις βιβλιοθήκες και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.ΣεμινάριαΕπιμορφώσειςΤμήματα του ανοιχτού πανεπιστημίουΕπίσκεψη σε μουσεία, χώρους πολιτισμού κ.λ.πΣχολές γονέωνΚοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοίΕπιμορφωτικές εκπομπές

16. Βιβλιογραφία Links:https://eclass.upatras.gr/modules/document/file.php/PN1472/DVEP_PA.pdfhttps://eclass.upatras.gr/modules/document/file.php/PN1457/dve.pdfhttp://www.gsae.edu.gr/images/stories/file/Nomos%20dia%20viou.pdfBιβλία:Εκπαίδευση ενηλίκων: Ανιχνεύοντας το πεδίο(Αλέξης Κόκκος)Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενηλίκων: Τόμος Β’ Εκπαιδευτικές μέθοδοι(Αλέξης Κόκκος),Πάτρα 2005