...

2. 2982 - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ STEM
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ
STEM
ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Στέλιος Γεωργαντζίνος, Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

3. Σκοπός Παρουσίασης:
Α) Αποσαφηνίζεται εννοιολογικά το θέμα της
ηγεσίας σε θεωρητικό υπόβαθρο
Β) Χαρακτηριστικά της ηγεσίας στην εκπαίδευση
STEM

4. Τι είναι ηγεσία;
1. Η ηγεσία είναι σήμερα ένα από τα πιο ευρέως
συζητούμενα και ταυτόχρονα ένα από τα πιο σύνθετα
θέματα, καθώς αποτελεί μία από τις κεντρικές έννοιες
στη θεωρία της Διοικητικής Επιστήμης
2. Βασική συνιστώσα για την επιτυχία και αποτυχία
κοινωνικών οργανώσεων
3. Κρίσιμος συντελεστής της οργανωτικής και
εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

5. Διαστάσεις της ηγεσίας
 Η ηγεσία αφορά μια διαδικασία επιρροής από ένα πρόσωπο ή μια
ομάδα πάνω σε άλλους ανθρώπους ή ομάδες για να δομηθούν οι
δραστηριότητες και οι σχέσεις σε έναν οργανισμό
 Βασίζεται σε σταθερές προσωπικές και επαγγελματικές αξίες.
 Έχει σχέση με την ανάπτυξη και την έκφραση ενός οράματος για τον
οργανισμό

6. Προϋποθέσεις ηγεσίας
 Η ύπαρξη ηγέτη (leader), ο οποίος πρέπει να κατέχει μια «καίρια» θέση
στην ιεραρχική κλίμακα της οργάνωσης
 Η ύπαρξη μελών ομάδας / οπαδών (followers), που θα υλοποιήσουν
τους στόχους.
 Η ύπαρξη αποτελεσματικής δράσης, δηλαδή το έργο (task) που επιτελεί
ο ηγέτης και η επίτευξη επιδιωκόμενων στόχων, αλλά και η κατάσταση
ή το περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα ο ηγέτης.

7. Ρόλος του ηγέτη
 Ο ρόλος του ηγέτη επικεντρώνει τις δραστηριότητές του σε πέντε
λειτουργίες α) σχεδιασμός, β) οργάνωση, γ) ηγεσία, δ) έλεγχος, ε)
εφαρμογή
 Ο ρόλος του ηγέτη κατατάσσεται σε τρεις κατηγορίες:
• Διαπροσωπικός ρόλος
• Πληροφοριακός ρόλος
• Λήψη αποφάσεων

8. Εκπαιδευτική ηγεσία
Η εκπαιδευτική ηγεσία ορίζεται ως η
διαδικασία της επιρροής που βασίζεται σε
σαφείς αξίες και ηγείται σε ένα όραμα για
το σχολείο. Οι επιτυχείς ηγέτες
αναπτύσσουν ένα όραμα για τα σχολεία τους
με βάση τις προσωπικές και επαγγελματικές
τους αξίες.

9. Χαρακτηριστικά της ηγεσίας στην εκπαίδευση
Ηγεσία και όραμα
Το όραμα εξυπηρετεί τρεις κυρίως σκοπούς
1. Την αποσαφήνιση της κατεύθυνσης
2. Την παρακίνηση των ατόμων
3. Την ευθυγράμμιση και τον επιτυχή συντονισμό τους
Τα ουσιαστικά οράματα είναι αντιληπτά, επιθυμητά, εφικτά,
εστιασμένα, ευέλικτα και μεταδόσιμα

10. Χαρακτηριστικά της ηγεσίας στην εκπαίδευση
Ηγεσία και επιρροή
Η επιρροή στα πλαίσια της εκπαιδευτικής ηγεσίας δε
συσχετίζεται με την αυθεντία και την εξουσία που παρέχει
στο διευθυντή-ηγέτη η θέση του στην ιεραρχία του
οργανισμού.
Η ηγεσία ως άσκηση επιρροής μπορεί να αναδυθεί από
κάθε μέλος του σχολείου, είτε από άτομα, είτε από
ομάδες

11. Χαρακτηριστικά της ηγεσίας στην εκπαίδευση
Ηγεσία και αξίες
O πρωταρχικός ρόλος του κάθε ηγέτη είναι η ενοποίηση των ανθρώπων
γύρω από τις βασικές αξίες.
• Τα σχολεία είναι άμεσα συνδεδεμένα με τη μάθηση και όλα τα μέλη
της σχολικής κοινότητας είναι μαθητευόμενοι,
• Κάθε μέλος της σχολικής κοινότητας έχει μοναδική αξία και
αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερη προσωπικότητα,
• Το σχολείο υπάρχει για να εξυπηρετεί τη συνολική ανάπτυξη του
ατόμου και συμβαίνει μέσα και έξω από τις αίθουσες διδασκαλίας,
• Οι άνθρωποι ευημερούν με την εμπιστοσύνη, την ενθάρρυνση και τον
έπαινο.

12. Ο ρόλος της ηγεσίας στα STEM
• Προϋποθέτει ένα νέο είδος ηγεσίας, που απαιτεί από τους
πρωτοπόρους της να συνδυάσουν τους τομείς της επιστήμης, της
τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών για να μεταδώσουν
το περιεχόμενο αυτό, χρησιμοποιώντας νέες παιδαγωγικές μεθόδους.
• Το σύνολο των δεξιοτήτων που χρειάζονται είναι αρκετά μεγάλο,
εκτός από τις διοικητικές και παιδαγωγικές ικανότητες χρειάζεται ένα
ευρύ επιστημονικό πεδίο.
• Βασικό κριτήριο για την επιτυχία είναι οι εκπαιδευτικοί να
αγκαλιάσουν τις νέες αλλαγές, ώστε να δημιουργηθεί ένα
περιβάλλον που να μπορεί να υποστηρίξει την καινοτομία.

13. Επιτυχή προσαρμογή της σχολικής μεταρρύθμισης
1. Καθιέρωση της αίσθησης του επείγοντος
2. Δημιουργία καθοδηγητικού συνασπισμού
3. Ανάπτυξη οράματος και στρατηγικής
4. Επικοινωνία
5. Ενίσχυση της δράσης
6. Δημιουργία βραχυπρόθεσμων νικών
7. Εδραίωση και δημιουργία αλλαγών
8. Σταθεροποίηση των νέων αλλαγών
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι τακτικές συνελεύσεις μεταξύ των μελών
της ομάδας ώστε να ληφθούν οι κατάλληλες αποφάσεις.
Διατήρηση σχολικής
κουλτούρας

14. Δημιουργία κοινοτήτων επαγγελματικής μάθησης
Οι ΚΕΜ χαρακτηρίζονται από τα εξής 6 χαρακτηριστικά
1. Κοινή αποστολή, όραμα και αξίες
2. Συλλογική έρευνα
3. Συνεργατικές έρευνες
4. Προσανατολισμός δράσης και πειραματισμός
5. Συνεχής βελτίωση
6. Προσανατολισμός αποτελεσμάτων
Προώθηση : αμοιβαίας συνεργασίας, συναισθηματική υποστήριξη
και την προσωπική ανάπτυξη

15. Δημιουργία κοινοτήτων επαγγελματικής μάθησης
Επιπτώσεις από τη δημιουργία ΚΕΜ
1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σχετικά με τις παιδαγωγικές
πρακτικές.
2. Προσαρμογή στις νέες μεθόδους διδασκαλίας.
3. Αύξηση των δεξιοτήτων (κριτική, αναλυτική σκέψη, επίλυση
προβλημάτων, βελτίωση των επιδόσεων στα μαθηματικά και στις
επιστήμες).

16. Προώθηση έρευνας δράσης
Αποτελεί ένα άλλο μέσο για την προώθηση της κοινότητας, της
συλλογικότητας και της επαγγελματικής ανάπτυξης γύρω από την
εκπαίδευση STEM.
Ο προβληματισμός είναι το κλειδί σε μια ερευνητική διαδικασία
δράσης τεσσάρων σταδίων, η οποία περιλαμβάνει:
1. Αποσαφήνιση του οράματος και των στόχων της έρευνας
2. Εισαγωγή μια νέας θεωρίας
3. Εκτελεστική δράση
4. Συλλογή δεδομένων
5. Προβληματισμός σχετικά με τα δεδομένα και τον προγραμματισμό
τεκμηριωμένης δράσης

17. Ανάπτυξη ηγεσίας για την προώθηση μεταρρυθμίσεων
Οι ηγέτες των εκπαιδευτικών πρέπει να είναι σε θέση
1. Κατανόηση και πλοήγηση στην σχολική οργάνωση
2. Καρποφόρα συνεργασία με τους συναδέλφους
3. Δημιουργία συνεργατικής επιχείρησης
Τα οφέλη της αποδοχής της ηγεσίας των εκπαιδευτικών
1. Η επικοινωνία και ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εκπαιδευτικών
2. Μείωση της απομόνωσης, η οποία είναι εμφανής στη διδασκαλία
3. Διαφοροποίηση των ευθυνών και επιρροής

18. Γονική Συμμετοχή
• Η εμπλοκή των γονέων καθώς και οι προσδοκίες τους παίζουν
σημαντικό ρόλο για τα μαθησιακά επιτεύγματα και επηρεάζουν το
ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη των μαθητών στα μαθήματα
STEM.
• Η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της γονικής συμμετοχής είναι
εξαιρετικά πολύτιμη για την επέκταση της μάθησης STEM πέρα
του σχολικού ωραρίου.
• Οι γονείς με εξειδίκευση στους τομείς STEM μπορούν να
συμβάλλουν στην προώθηση των μαθησιακών ευκαιριών STEM.