Download as PDF, PPTX
คุณภาพอากาศกับผลกระทบต่อสุขภาพ 2
- 1. เปดโลกลานเกียร คุณภาพอากาศกับผลกระทบตอสุขภาพ โดย รองศาสตราจารย วงศพันธ ลิมปเสนีย Wongpun.L@chula.ac.th 19 มีีนาคม 2554
- 2.
- 3. หัวขอบรรยาย 1. บทนํา มลพิษอากาศคือ ? 2. ผลกระทบตอสุขภาพและสิงแวดลอม ่ 3. แหลงที่มาของมลพิษอากาศ 4. การตรวจวัดคุณภาพอากาศ และสถานการณมลพิษอากาศ 5. คณภาพอากาศภายในอาคาร คุณภาพอากาศภายในอาคาร 6. การปองกันและควบคุมมลพิษอากาศ 3
- 4. ความหมายของมลภาวะอากาศ (Air Pollution) มลภาวะอากาศหมายถึง ภาวะทีมสารใด ๆ ในอากาศ ใน ่ ี ระดับความเขมขนอันกอใหเกิดผลเสียตอสุขภาพของ มนุษย เกดผลเสยหายตอพช สตว ทรพยสนและ มนษย เกิดผลเสียหายตอพืช สัตว ทรัพยสนและ ิ สิ่งแวดลอม โดยทางตรงและทางออม
- 5. ความสาคญของอากาศตอมนุษย ํ ั มนุษย และสตวทงหลายตองการออกซเจนเพอใชในเผาผลาญอาหารใหเกดพลงงาน มนษย และสัตวทั้งหลายตองการออกซิเจนเพือใชในเผาผลาญอาหารใหเกิดพลังงาน ่ น ที่ใชในการดํารงชีวต ิ ในการดํารงชีวิตมนุษยตองการอากาศอยางตอเนื่อง โดยประมาณวาคนเรา สามารถมีชีวิตอยูโดยปราศจากอาหารได 5 สัปดาห ขาดน้ําได 5 วัน แตอยูโดยไมมอากาศไดเพยงไมเกน 5 นาที ไ ี ไ ี ไ ิ เปรียบเทียบความตองการน้้ํา อาหาร และอากาศในการดํารงชีวต ิ โดยเฉลี่ยของผูใหญ เพศชาย ตองการ อากาศประมาณ 14 กิโลกรัมตอวัน (ประมาณ 12 ลบ.ม. ตอวัน) กโลกรมตอวน ตอวน) อาหารประมาณ 1.5 กิโลกรัมตอวัน น้ําประมาณ 2 กิโลกรัมตอวัน
- 6. ระบบหายใจของคน ทางเดินหายใจ จมูก หลอดลม ถุงลม หลอดลมฝอย ถงลม ปอด มีความจุเฉลี่ย 4.7-6 ลิตร อัตราการหายใจปกติ 0.5 ลิตร/ครั้ง 12-20 ครั้ง/นาที คนเราหายใจประมาณวนละ ลบ.ม./วน คนเราหายใจประมาณวันละ 12 ลบ ม /วัน 6
- 7. องคประกอบของอากาศ อากาศสะอาด -อากาศทีี่เหมาะตอการดํํารงชีวิตของมนุษย ี องคประกอบของอากาศแหง 21 1 ไนโตรเจน 78 % ออกซิเจน 21 % Nitrogen Oxygen อารกอน 0.9 % Argon and Other อื่น ๆ 0.1 % 78 - คารบอนไดออกไซด 330 ppm - นีออน 18 ppm - ฮีเลียม 5 ppm ฮเลยม - มีเทน 1 5 ppm มเทน 1.5 - กาซอื่น ๆ
- 8. แผนภูมิการเกิดมลพิษอากาศและผลกระทบตอมนุษยและสิ่งแวดลอม แหลงกําเนิดสารมลพิษอากาศ สภาวะทางอุตุนิยมวิทยา (Emission Sources) (Meteorology) คุณภาพอากาศ (Air Quality) ผลตอสุขภาพ ผลตอสขภาพ ผลตอพืช สัตว วัสดุตางๆ ผลตอทัศนวิสยั ผลเสยหายจากมลพษอากาศ ี ิ ผลตอระบบนิเวศน (Air Pollution Effects) ผลตอบรรยากาศโลก
- 9. ผลของมลพิิษอากาศตอมนุษยและสิงแวดลอม ิ่ ที่มา: www.epa.gov
- 10. ผลของมลพิิษอากาศตอสุขภาพ มลพษอากาศพนฐาน มลพิษอากาศพื้นฐาน มลพษอากาศพษสูง มลพิษอากาศพิษสง (Criteria Air Pollutants) (Toxic Air Pollutants หรือ Hazardous Air เกดการระคายเคองตา เกิดการระคายเคืองตา Pollutants) เชน SO2 , photochemical oxidants เปนสาเหตุของการเจ็บปวยที่รุนแรง (เชน มะเร็ง ผลตอระบบหัวใจและหลอดเลือด ทารกที่เกิดมาผิดปกติ) หรือตาย เชน CO, lead สามรถดูดซึมเขาสูกระแสเลือด ผลกระทบตอสุขภาพที่ไมสามารถฟนฟูได ผลตอระบบหายใจ ผลกระทบตอสุขภาพโดยทั่วไปเกี่ยวเนื่องกับการ ระบบนีี้ รั บผิิ ด ชอบในการแลกเปลีี่ ยนก า ซ มีี ห นา ที่ีส ง ใ ป ไดรบสมผสเปนเวลานานป ไดรับสัมผัสเปนเวลานานป ออกซิเจนใหรางกายเพื่อใชในกระบวนการเมตาบอลิซึม บางชนิดคงทนอยูในสิ่งแวดลอม ทั้งที่แขวนลอย เพื่อใหเกิดพลังงาน และขับคารบอนไดออกไซดออกจาก ในอากาศและที่ตกสะสมบนดินและในแหลงน้ํา ร า งกาย ดั ง นั้ น ระบบนี้ จ ะสั ม ผั ส กั บ มลพิ ษ อากาศ บางชนิดสะสมในสิ่งมีชีวิต (Bioaccumulation) โดยตรงทั้งที่เปนอนุภาคและแกส มีความเปนพิษแมจํานวนเล็กนอย
- 11. คาใชจายดานสุขภาพเนื่องจากฝุนเล็็กใน 6 จัังหวััด ใ ื ฝ ใ ที่มา: ธนาคารโลก 2545 60 50 40 30 20 10 0 1996 1997 1998 1999 B a ngko k C hia ngm a i Na kho n S a wa n Kho n Ka e n Na kho n R a tc ha s im a S o ngkhla 11
- 12. มลพิษอากาศทัวไป (Criteria airpollutants) ไดแก ่ ฝุนละออง กาซซัลเฟอรไดออกไซด ไ กาซคารบอนมอนอกไซด กาซไนโตรเจนไดออกไซด ไ โ ไ ไ กาซโอโซน ตะกว ตะกั่ว มลพิษอากาศอันตราย (Toxic Air Pollutants หรือ Hazardous Air Pollutants) ตัวอยาง เชน สารอินทรียระเหย (Volatile Organic compounds) ตามประกาศคณะกรรมการ สิ่งแวดลอมแหงชาติ ฉบับที่ 30 (พ.ศ. 2550) ไดแก Benzene, Vinyl chloride, 1,2- Dichloroethane, Trichloroethylene, Dichloromethane 1,2- 1 2- Dichloroethane Trichloroethylene Dichloromethane, 1 2- Dichloropropane, Tetrachloroethylene, Chloroform, 1,3- Butadiene โลหะ (Metals) เชน ปรอท (Hg), สารหนู (As), เบอริลเลียม (Be) สารอนทรยกงระเหย สารอินทรียกึ่งระเหย (Semivolatile Organic Compounds) เชน PAH PCB, Dioxin เชน PAH, PCB อื่น ๆ เชน Asbestos, Radionuclides
- 13. มาตรฐานคุณภาพอากาศในบรรยากาศโดยทั่วไป ตามประกาศคณะกรรมการสิงแวดลอมแหงชาติ (พ.ศ. 2538, 2547, 2550 และ 2553) ่ คาเฉลียในเวลา 1 คาเฉลียในเวลา ่ ่ คาเฉลียในเวลา ่ คาเฉลียในเวลา ่ คาเฉลียในเวลา ่ ชั่วโมง ไมเกิน 8 ชั่วโมง ไมเกิน 24 ชั่วโมง ไมเกิน 1 เดือนไมเกิน 1 ปไมเกิน กาซหรือสาร วิธีการวัด สนล สนล สนล สนล สนล (มก./ลบ.ม.) (มก./ลบ.ม.) (มก./ลบ.ม.) (มก./ลบ.ม.) (มก./ลบ.ม.) 1. ฝุนละอองขนาด ไมเกน ไมเกิน 100ไมครอน (0.33 (0 33 ) (0.10 (0 10 ) Gravimetric 2. ฝุนละอองขนาด (0.12 ) (0.05 ) Gravimetric ไมเกน ไมเกิน 10 ไมครอน 3. ฝุนละอองขนาด (0.05 ) (0.025 ) Gravimetric ไมเกิน 2.5 ไมครอน 4. กาซซัลเฟอร กาซซลเฟอร 0.3 0.12 0.04 Pararosaniline ไดออกไซด ( 0.78) ( 0.30) ( 0.10) UV Fluorescence 5. กาซไนโตรเจน 0.17 0.03 Chemiluminescence ไดออกไซด (0.32) (0.057) 6. กาซคารบอน 30 9 Non-dispersive มอนอกไซด (34.2) (10.26) infrared 7. กาซโอโซน 0.1 0.07 Chemiluminescence Ch il i (0.02) (0.14) 8. ตะกั่ว 1.5 Gravimetric / AAS มคก./ลบ.ม.
- 14. ฝุ ละอองขนาดตางๆ ฝนละอองขนาดตางๆ TSP (TotalSuspended Particuate Matter): Particle with aerodynamic diameter of <= 80- 100 μm PM10: Particulate matter with aerodynamic diameter of <= 10 < μm PM2.5: Particulate matter with an aerodynamic diameter of <= 2.5 μm Nano-Particle: Particulate matter with an aerodynamic diameter of <= 0.10 μm APTI –SM 413/415
- 15. มาตรฐานคาสารอินทรียระเหยงายในบรรยากาศโดยทั่วไปในเวลา 1 ป มาตรฐานคาสารอนทรยระเหยงายในบรรยากาศโดยทวไปในเวลา ป สารมลพิษ มาตรฐานคาสารอินทรียระเหยงายในบรรยากาศโดยทั่วไปในเวลา 1 ป ฐ คามาตรฐาน 1. เบนซีน (Benzene) ไมเกิน 1.7 มคก./ลบ.ม 2. ไวนิลคลอไรด (Vinyl Chloride) ไมเกิน 10 มคก./ลบ.ม 3. 1,2 - ไดคลอโรอีเทน (1,2 - Dichloroethane) ไมเกิน 0.4 มคก./ลบ.ม 4. ไ ไตรคลอโรเอทธิิลีน (Trichloroethylene) โ ไม ิ ไ เ กิน 23 มคก./ลบ.ม 5. ไดคลอโรมีเทน (Dichloromethane) ไมเกิน 22 มคก./ลบ.ม 6. 1,2 - ไดคลอโรโพรเพน (1,2 - Dichloropropane) ไมเกิน 4 มคก./ลบ.ม 7. เตตระคลอโรเอทธลน (Tetrachloroethylene) 7 เตตร คลอโรเอทธิลีน (T hl h l ) ไมเกน ไ ิ 200 มคก./ลบ.ม / 8. คลอโรฟอรม (Chloroform) ไมเกิน 0.43 มคก./ลบ.ม 9. 1,3 - บิวทาไดอีน (1,3 - Butadiene) ไมเกิน 0.33 มคก./ลบ.ม
- 16. ผลเสียของมลพิษอากาศอันตราย (Toxic AirPollutants) ตอสุขภาพ (ตอ) Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) แหลงกําเนิด : จาการเผาไหมไมสมบูรณของถานหิน น้ํามัน ขยะ ยาสูบ เนื้อที่ยางดวย ถาน แหลงธรรมชาติ จากภูเขาไฟระเบิด ไฟปา ผลตอสุขภาพ : ผลตอพัฒนาการของทารก เจริญเติบโตชา น้ําหนักแรกเกิดต่ํา หัวเล็ก ไอ คิวต่ํา; ทําลายยีน; ขัดขวางการสรางฮอรโมน; ผลตอระบบสืบพันธุ เปนสารกอ มะเรงกรุ มะเร็งกรป 2เอ มีโอกาศเกิดมะเร็งปอด กระเพาะปสสาวะ ผิวหนัง มโอกาศเกดมะเรงปอด กระเพาะปสสาวะ ผวหนง Dioxin (2,3,7,8-tetrachlorodibenzo para dioxin) แหลงกาเนด แหลงกําเนิด : by product จากกระบวนการอตสาหกรรม การหลอม กระบวนการฟอก จากกระบวนการอุตสาหกรรม ขาวเยื่อกระดาษดวยคลอรีน การผลิตยาฆาแมลงและฆาวัชพืช จากธรรมชาติ ภูเขา ไฟระเบิด ไฟปา ผลตอสุขภาพ : ผลเฉียบพลัน – ผิวหนังหนาขึ้นตุมคลายสิวหัวดํา มีผลตอการ ทํางานของตับ การไดรบเปนเวลา ผลตอระบบภูมค กัน ผลตอการพฒนาระบบ การไดรับเปนเวลา – ผลตอระบบภมิคุมกน ผลตอการพัฒนาระบบ ประสาท ผลตอการ ทํางานของระบบตอมไรทอ และระบบสืบพันธุ
- 17. ผลเสีียของมลพิิษอากาศ ตอพืช (ตอ) ื ใบพืชเกิด necrosis ที่ขอบใบ เนื่องจาก SO2 ผลกระทบเฉียบพลัน เนื่องจาก SO2 ตอใบถั่วเหลือง เกิด necrosis
- 18. ผลเสีียของมลพิิษอากาศ ตอวััสดุตางๆ ต ทางกายภาพ เกิดการขัดสี (Abrasive effect) ( ) เกิดการกัดกรอน (Corrosion) เกดความสกปรก (Dirtiness, เกิดความสกปรก (Dirtiness Soiling deterioration) ทางเคม ทางเคมี แกสมลพิษทําปฏิกริยากับผิววัสดุ มีผลตอคุณสมบัติ ิ และประโยชนใชสอย ป โ
- 19. ผลเสียของมลพิษอากาศตอระบบนิเวศ ี การเกิดฝนกรด เปนปรากฏการณที่น้ําฝนมีความเขมขนของไฮโดรเจนอิออนสูงกวาน้ําฝนโดยปกติทั่วไป (น้ําฝนโดยทั่วไปมี pH ประมาณ 5.6) สงกระทบตอดิน และแหลงน้ําที่มีความไวตอความเปนกรด มลพิษอากาศที่ทําใหเกิดฝนกรด ไดแก SO2 และ NOx ในบรรยากาศทําปฏิกิริยากับไอน้ํา ออกซิเจน และ ออกซิิแดนทตางๆ ใ ในบรรยากาศเกิิดเปนสารประกอบ ป ป ที่เปนกรด ตกลงสูพื้นดินและแหลงน้ํา ทั้ง Dry deposition และ Wet depositionการตกสะสม ทง ของกรดสามารถเกิดหางจากแหลงกําเนิดไดหลายรอย ุ กิโลเมตรตามสภาพอุตุนิยมวิทยาเริ่มพบทะเลสาบ ในประเทศแถบสแกนดิเนเวีย มีความเปนกรดจน ไมมีสิ่งมีชีวิตดํารงชีวิตอยูได ประมาณกลางทศวรรษ ทีี่ 1960 และตนทศวรรษทีี่ 1970 ใ ในอเมริิกาเหนืือ
- 20. ชัั้นบรรยากาศทีี่สําคัญ และ Profileของอุณหภูมิ ั ชั้นโทรโปสเฟยร ประมาณ 9-16 กม. จากผิว โลก ในชั้นนีเ้ ปนบรรยากาศที่เราใชในการ หายใจ มีระบบลม และฤดูกาล มระบบลม และฤดกาล ชั้นสตราโตสเฟยร ประมาณ 50 กม. จากผิว โลก ในชั้นนี้มีความชื้นนอยมาก อุณหภูมิสูง ุ ู มีโอโซนประมาณ 90% ชั้นเมโซสเฟยร ประมาณ 80 กม. จากผิว โ อุณหภูมิในชัั้นนีต่ําสุด โลก ี้ ชั้นเทอรโมสเฟยร เริ่มจาก เมโซสเฟยรขึ้น ไปในอวกาศ
- 21. บทบาทของโอโซนในชันสตราโ ฟยรและการถูกทํําลาย โ โ ใ ั้ สตราโตสเฟ และการถู โตสเฟ โอโซนในชั้นสตราโตสเฟยรทําหนาที่เหมือน เกราะปองกันผิวโลกจากรังสี UV ที่เปนอันตราย (UV-B) ตอมนุษย พืช สัตว และวัสดุ สาร CFCs ถูกสัังเคราะหและนํํามาใชใน ใ อุตสาหกรรมเครื่องทําความเย็น ใชเปนสารขับ ดน สารทาความสะอาดอุปกรณอเลคโทรนคส ดัน สารทําความสะอาดอปกรณอิเลคโทรนิคส ตั้งแต ทศวรรษที่ 1920 ในป 1973 Malino & Rowland 973 o ow d นักวิทยาศาสตรชาวอเมริกัน เสนอวา CFCs ที่ ใชอยูนี้ สามารถลอยขึ้นไปในชันสตราโตสเฟยร ้ ทําปฏิกิริยากับโอโซนในชั้นสตราโตสเฟยร ป 1985, The British Antarctic Survey ยืนยัน วาเกิดชองโหวโอโซนเหนืือแอนตารกติิก และ ิ โ โ ชั้นโอโซนในบรรยากาศสตราโตสเฟยรบางลง
- 22. ผลเสีียเนื่องจากการสูญเสียโ โ ใั้นสตราโ ฟยร ื ี โอโซนในชั สตราโตสเฟ โตสเฟ การทโอโซนในชนสตราโตสเฟยรบางลงหรอเกดชองโหวขนทาใหรงสอลตราไวโอเลตทเปนอนตราย การที่โอโซนในชั้นสตราโตสเฟยรบางลงหรือเกิดชองโหวขึ้นทําใหรังสีอัลตราไวโอเลตที่เปนอันตราย (<320 ไมครอน) มาถึงพื้นโลกมากขึ้น รังสี UV-B นี้ มีอันตรายตอมนุษย พืช สัตว ตอมนุษย ตอมนษย มะเรงผวหนง โรคตอทตา ยบยงระบบภูมตานทานโรค ทําลายยีน (genetic มะเร็งผิวหนัง โรคตอที่ตา ยับยั้งระบบภมิตานทานโรค ทาลายยน ( ti damage) เพิ่มปริมาณ photochemical smog ซึงจะมีผลตอสุขภาพ ่ ตอสิ่งมีชวิตในทะเล ยับยั้งกระบวนการเจริญเติบโตของ oceanic algae ทีสําคัญในหวงโซอาหาร ี ่ ทําลายชีวิตสัตวทะเล ผลกระทบตอพืช ทําใหเกิดการกลายพันธุยับยังการงอกของเมล็็ด ทําลายฮอรโมนที่ชวยในการ ้ เจริญเติบโตพืช ลดผลผลิต ผลกระทบตอสัตว เกิดโรคมะเร็งในแกะและมา เสริมอาการอักเสบเนื่องจากเชื้อแบคทีเรีย ในวัวควาย ผลตอวััสดุ ทํําใ วัสดุพวก synthetic polymers มีีอายุการใชงานกลางแจงสันลด สูญเสีีย ให ใ ั้ คุณสมบัตบางประการเร็วขึ้น เชน ความยืดหยุน ิ
- 23. การเกิิดภาวะโลกรอน โ หลกฐานทางวทยาศาสตรแสดงวา การเกดภาวะ หลักฐานทางวิทยาศาสตรแสดงวา การเกิดภาวะ โลกรอน เนื่องจากมีการปลดปลอยแกสเรือน กระจกเขาสูบรรยากาศเปนจํานวนมากขึ้น ู ดังนันรังสีอินฟาเรดซึ่งปลดปลอยออกจากโลก ้ จะถูกดูดซึมไวมากขึ้นกวาโดยธรรมชาติทําให อุณหภูมิของผิิวโลกเพิิ่มสูงขึึ้น โ กราฟแสดงความสัมพันธระหวางอุณหภูมิของ โลกที่เพิมสูงกับปริมาณ CO2 ที่ปลอยสู ่ บรรยากาศ
- 24. การเพิิ่มขึึ้นของ greenhouse gasesทําใ อณหภูมิของโลกสูงขึ้น ให ุ โ ึ Natural greenhouse effect Man-made greenhouse effect
- 25. กาซเรืือนกระจกที่สําคัญ ี ั คารบอนไดออกไซด (CO2) จากการเผาเชื้อเพลิงฟอสซิล และการ เปลี่ยนแปลงการใชประโยชนที่ดนิ มเทน มีเทน (CH4) จากการผลิตแกสธรรมชาติ การเกษตร ั ี้ ื้ จากสตวเคยวเออง จากดนชุมนา นา ิ ้ํ ขาว และสัตวพวกปลวก บอน้ําเสีย ไนตรั ไ สออกไซด (N2O) ไ การเผาถานหิน การแตกตัวของปุยเคมี อื่น ๆ ไดแก ไอน้ํา โอโซนในชันโทรโปสเฟยร ้ สารทาลายชนโอโซน เชน ไ โ ฟ ออโรคารบอน ํ ั้ โ โ ไฮโดรฟลู โ ที่ใชในการเกษตร เปนตน
- 26. คาดการณผลทีี่จะเกิดขึึ้นตอประเทศไทยเนืองจากภาวะโลกรอน ไ ่ื โ ศูนยเครือขายการเปลี่ยนแปลงของโลกแหงภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต (START) ไดศึกษาภาวะโลกรอนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: แนวโนมผลกระทบตอ ู ประเทศไทย ภายใตเงื่อนไขการคํานวณสภาพภูมิอากาศในอนาคต คือ Atmospheric CO2 = 360 ppm (ประมาณป 2000), 540 ppm (ประมาณป 2060) และ 720 ppm (ประมาณป 2080) ดังนี้ อุณหภูมิสูงขึ้นเล็กนอย 1-2 ๐ซ. ฤดูรอนยาวขึ้น 1-2 เดือน ฤดูหนาวสั้นลง 1-2 เดือน ฤดูฝนคงระยะเวลาเดิม แตปริมาณน้าฝนรายปเพิ่มขึ้น 10-20% ํ ความผัันผวนระหวางฤดู และระหวางปเพิิ่มสูงขึึ้น ป นําไปสูปญหาน้ําทวม และปญหาผลผลิตการเกตร
- 27. สรุปผลกระทบเนื่องจากภาวะโลกรอน ื โ ผลตอสุขภาพ ผลตอสขภาพ เสี่ยงตอการตายเนื่องจาก Heat stress การระบาดของโรคเมืองรอนที่มียุงและแมลงเปนพาหะขึ้นไปสูเขตอบอุน หรือการกลับ มาระบาดของโรคทีี่เคยควบคุมไ ในอดีีต เชน ไ เลือดออก มาเลเรีีย ไ เหลืือง โ ได ไข ื ไข โรคไขสมองอักเสบ โรคอหิวาตกโรค การเพมขนของระดบนาทะเล ิ่ ึ้ ั ้ํ มีผลตอพื้นที่ชายฝง การกัดเซาะพังทลายของชายหาด และชายฝง มีผลตอกิจกรรมการเกษตร เชน การเพาะเลี้ยงชายฝง ตลอดจนทรัพยากรธรรมชาติ เชน ปาชายเลน มีผลตอแหลงน้ําจืดและการลุกล้ําโดยน้ําเค็ม เกิดผลกระทบตอการเกษตร ผลกระทบตอภูมิอากาศ เกิดความแปรปรวนของภูมิอากาศ ฤดูรอนเร็วและยาวนาน ความรุนแรงของพายุมกําลังแรงขึน ความรนแรงของพายมีกาลงแรงขน ้ เปลี่ยนแปลงรูปแบบปริมาณน้ําฝน เกิดน้ําทวมในบางพื้นที่ และภัยแลงในบางพืนที่ ้
- 28. โครงการ โครงการ Clean Development Mechanism - CDM •โครงการกลไกการพฒนาทสะอาดเปนโครงการภายใตพธสารเกยวโตเพอใหเกดความรวมมอ •โครงการกลไกการพัฒนาทีสะอาดเปนโครงการภายใตพิธีสารเกียวโตเพื่อใหเกิดความรวมมือ ่ ระหวางประเทศ Annex กับกลุมประเทศกําลังพัฒนา เพื่อใหเกิดการลงทุนในโครงการที่มีผลใน การลดปริมาณการปลอยกาซเรือนกระจกในพื้นที่กําลังพัฒนา โครงการที่เกิดขึ้นในประเทศกําลัง พัฒนา และสามารถพิสูจนไดวาลดกาซเรืือนกระจกไดจริงจะไดรับเครดิตที่เรียกวา ไ ไ Certified Emission Reduction, CERs หรือ คารบอนเครดิต •โครงการที่เขาขาย CDM ในประเทศไทย ไดแก โครงการดานพลังงาน เชน โครงการพลังงานทดแทนการใชน้ํามันเชื้อเพลิง การแปลงกากของเสียอุตสาหกรรมเปนพลังงาน พลังงานหมุนเวียน การปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพในการใชพลังงาน โครงการดานการจดการสงแวดลอม เชน โครงการแปลงขยะชุมชนเปนพลงงาน โครงการดานการจัดการสิ่งแวดลอม เชน โครงการแปลงขยะชมชนเปนพลังงาน โครงการแปลงน้ําเสียชุมชนเปนพลังงาน โครงการดานคมนาคมขนสง เชน โครงการพัฒนาประสิทธิภาพในการคมนาคม ขนสง
- 29.
- 30. แหลงกํําเนิิดมลพิิษอากาศ 12 ป ประเภท (USEPA) 1. โรงไฟฟา 7. รถยนต 2. การเผาเชื้อเพลิงฟอสซิล 8. พาหนะและเครื่องจักรนอกถนน 3. 3 การเผาชวมวลในครวเรอน การเผาชีวมวลในครัวเรือน 9. 9 ฝุ ฝนถนน 4. การเผามูลฝอย 10. การกสิกรรมและการใชปุย 5. ไ าและในเกษตรกรรม ไฟป 11. การใชตัวทําละลาย 6. อุตสาหกรรม 12. อื่นๆ เชน การกอสราง สถานีน้ํามัน 31
- 31. โรงไฟฟ โ ไฟฟาแมเ มาะจังหวัดลําปาง ั ั ป 32
- 32. การยกเลิกน้ํามันเบนซินที่มีสารตะกั่ว (ที่มา: สพัฒน หวงวงศวฒนา) (ทมา: สุพฒน หวังวงศวัฒนา) การยกเลิกน้ํามันเบนซินทีมีสารตะกั่ว ่ ปริมาณระดับตะกั่วในเลือดของตํารวจจราจรใน กรุงเทพ ระหวางป 2538 กรงเทพ ระหวางป 2538- 2543 0.5 2.5 ) 3 0.45 25.00 g/m Premium ULG was introduced in 1991 22.32 (μg/dl) 0.4 2 Regular ULG was introduced in 1993 20.27 0.35 Complete phase out of regular leaded 20.00 0.3 gasoline in 1993 1.5 14.61 Pb Content in Gasoliine (g/l) Complete phase out of premium Average Blood Pb 0.25 leaded gasoline in 1995 g 15.00 12.26 12 26 Average Pb Air Concentration ( 0.2 1 0.15 10.00 0.1 0.5 5.46 0.05 5.00 No Data 0 0 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 0.00 Pb Content in Gasoline Pb Air Concentration 1995 1996 1997 1998 1999 2000 % ของเด็กนักเรียนที่มีปริมาณตะกั่วในเลือด ของเดกนกเรยนทมปรมาณตะกวในเลอด ปริมาณระดับตะกั่วในเลือดของเด็กนักเรียนใน ปรมาณระดบตะกวในเลอดของเดกนกเรยนใน 40 มากกวา 10 มก/เดซิลิตร กรุงเทพ ระหวางป 2536 และ 2543 36.4 12 2536 2543 (μg/dl) 35 2536 2543 10.08 9.64 9.56 29.7 10 8.97 8.61 9.02 9.31 30 26.8 26 8 27.92 25.3 26.4 26 4 25 22.9 8 Percent Average Blood Pb 5.59 6.14 6.01 20 6 5.60 5.42 4.94 15 4.22 4 10 e 6.25 5.94 3.26 3.12 2 5 1.58 1.71 0 0 0 School 1 School 2 School 3 School 4 School 5 School 6 Average School 1 School 2 School 3 School 4 School 5 School 6 Average
- 33. สัดสวนปริมาณฝุนเล็กจากแหลงกําเนิดตางๆ ที่มา: Radian, 1998 า: 3% 12% ฝุนฟุงปลิวจากถนน 33% หมอไอนาโรงงาน หมอไอน้ําโรงงาน 22% ยานยนต โรงไฟฟา โรงไฟฟา การกอสราง 30% 34
- 34. สัดสวนฝุนเล็กจากยานยนตประเภทตางๆ ที่มา: Parson, 2000 า: รถประจําทางในเมื อง 1% 18% รถบรรทุกใน เมือง 32% รถเม ลแ ละรถบรรทุ กระหวา งจังหวัด รถดีเซลขนาดเล็ก 33% 11% รถสวนบุค คล รถจักรยานยนต 5% 35
- 35. ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กําหนดคาปริมาณของ สารเจือปนในอากาศที่ระบายออกจากโรงงาน พ.ศ. 2548 ชนิดของสารเจือปน แหลงที่มาของสารเจือปน คาปริมาณของสารเจือปนในอากาศที่ ไมมีการเผาไหม มีการเผาไหม เชื้อเพลิง เชื้อเพลิง 1. ฝุนละออง ุ • แหลงกําเนิดความรอนที่ใช (Total Suspended เชื้อเพลิง - นํ้ ามันเตา - 240 Particulates) - ถานหิน - 320 (มิลลิกรัมตอลูกบาศกเมตร) - ชีวมวล - 320 - เชื้อเพลิงอื่นๆ - 320 • การถลุง หลอหลอม รีดดึง 300 240 และ /หรือผลิต อลูมิเนียม • การผลิตทั่วไป 400 320 36
- 36. การตรวจวััดมลพิิษอากาศจากแหลงกําเนิิด : ประเภทปลองควัน 37
- 37. การตรวจวัดมลพิษอากาศจากแหลงกําเนิด : ไอเสียจากยานพาหนะ 38
- 38.
- 39. สถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ แบบอัตโนมัติ จุดตรวจวัดคุณภาพอากาศ รมถนนแบบชวคราว ริมถนนแบบชั่วคราว สารมลพิษ : TSP, PM10, CO, O3, NO, NO2, SO2, HC and Pb 40
- 40. เครองตรวจวดฝุ เครื่องตรวจวัดฝนละออง ในบรรยากาศอยางงาย เครื่องมือใชสติกเกอรกระดาษ ติิดบนกระถางเปนตััวจับฝุน ป ั ฝ อานคาความดําของฝุุนที่ติด บนสติกเกอรโดยเทียบกับดัชนี ความดํา ความดา เทียบคาความดําของฝุนกับ ความเขมขนของฝุนละออง ฐ มาตรฐาน 41
- 41.
- 42.
- 43. Comparison of VOCannuall average concentrations (unit : μg/m3 ) C i f i ( i / VOCs Annual MTP BKK Standard Near source Near source Roadside Benzene 1.7 17 1.6-4.3 16 43 1.8-5.7 18 57 3.9-11 3 9 11 1,3-butadiene 0.33 0.17-0.65 0.18-0.78 0.24-0.94 Chloroform 0.43 0.05-0.26 0.09-0.19 0.10-0.22 Dichloromethane 22 0.50-0.96 1.2-13 0.89-2.7 1,2-dichloroethane 0.40 0.19-2.7 0.07-0.09 0.03-0.10 1,2-dichloropropane 4.0 0.05-0.08 0.03-0.05 0.02-0.34 Tetrachloroethylene 200 0.04-0.07 0.07-0.42 0.20-0.36 Trichloroethylene 23 0.06-0.32 0 06-0 32 0.24-3.2 0 24-3 2 0.18-0.86 0 18-0 86 Vinyl chloride 10 0.04-2.2 0.03-1.0 0.06-0.92 44
- 44.
- 45. การปองกันและควบคุมมลพิษอากาศ ป มาตรการของรัฐ •กฎหมาย มาตรฐาน เพื่อสขภาพอนามัย กฎหมาย เพอสุขภาพอนามย •การบังคับใชที่มีประสิทธิภาพ บทบาทของวิศวกรในการใชเทคโนโลยีควบคุม • ใชเทคโนโลยีท่ีทันสมัยและดีท่ีสุด • ติดตามตรวจสอบและปรับปรุง การมีสวนรวมของประชาชน ในชีวิตประจําวัน 46
- 46. การมีีสวนรวมของประชาชน ใ วิตประจําวัน ป ในชีี ป การเฝาระวังแหลงกําเนิดมลพิษ ใชผลิตภัณฑที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม บํํารุงรกษารถยนตและอุปกรณเครองใช ั ื่ ใ งดการเผาหญาและมููลฝอย ญ ฯลฯ 47