хө бодлого

1. Бага ангийн багш
М . Бадамцэцэг
Тоо бодвол
толгой сэргэнэ

2. Сэдэв:...............
Хөдөлгөөний бодлого
гэж юу вэ?
Хурд, хугацаа, зам гэсэн
хэмжигдэхүүнүүдийн хамаарал
бүхий бодлогыг хөдөлгөөний
бодлого гэнэ.
ХӨДӨЛГӨӨНИЙ
БОДЛОГО

3. мын хэмжээг олохдоо хурдыг хугацаагаар үржүүлнэ.
•Нийт зам-SS=Vxt
1
Нэг цагт
туулах
замын
хэмжээ нь
амьтан, хүн,
техник янз
бүр байдаг.
Үүнийг хурд
гэсэн нэр
томьёогоор
илэрхийлдэг.
Туулсан
замын
хэмжээг
хурдны
хэмжээтэй
харьцуулсн
ыг хугацаа
гэсэн нэр
томьёогоор
илэрхийлдэг.
Хөдөлгөөний бодлогын
үндсэн хэмжигдэхүүнүүдийн
хоорондын хамаарал
S=Vxt
Хурдыг олохдоо туулсан бүх
замыг зарцуулсан хугацаанд
хуваана.
Явсан хугацааг олохдоо замыг
хурдад хуваана.
Нийт замын хэмжээг олохдоо
хурдыг хугацаагаар үржүүлнэ

4. 3
2
Хөөцөлдөх
хөдөлгөөний бодлого
60 км/ц хурдтай
машин өөрөөсөө 120
км зайтай байгаа
40км/ц хурдтай
машиныг хэдэн
цагийн дараа гүйцэж
түрүүлэх вэ?
? цагийн дараа
60км/ц –40км/ц = 20км/ц (цаг тутамд ойртох зай)
120км ÷20км/ц = 6 цаг (гүйцэж түрүүлнэ)
Нэг ижил чиглэлд хөдөлж
буй 2 биеийн хоорондох
зай тэдгээрийн хурдны
зөрүүгээр өөрчлөгдөнө.

5. 32
Нохой өөрөөсөө 120 м
зайтай байсан үнэгний
хойноос хөөжээ.Хэрэв
үнэг минутад 320 м,
нохой 350 м давхивал
нохой үнэгийг
хэчнээн хугацааны
дараа гүйцэх вэ?
( цаг тутамд ойртох зай )
350м – 320м= 30 м
( гүйцэж түрүүлнэ )
120м ÷ 30м= 4 цаг
350м х 4 = 1400 м
320м х 4 = 1280 м
1280 м + 120м = 1400 м

6. 32
Нэгдүгээр тамирчин
хоёрдугаар тамирчныг
60км зайтай байхад цагт
40км хурдтайгаар 10
цагийн дараа гүйцсэн
бол хоёрдугаар тамирчин
ямар хурдаар явсан бэ?
60км
40км
10цаг
Нэгдүгээр тамирчин 40кмцаг хурдтайгаар
10 цаг яваад очсон бол хоорондын зай
2-р тамирчин 60км-ийн урдаас
явсан гэхээр
400 -60=340 км зам явсан
40км х10 =400км
10 цаг явсан гэхээр
340:10 =34кмцаг хурдтай
2-р тамирчин
Бодолт

7. Хөлөг онгоц 2 зогсоолын
хоорондох зайг 23 цагт
туулдаг. Хэрвээ хурдаа
цагт 3 км-ээр
нэмэгдүүлвэл дээрх зайг
20 цагт туулна. Хөлөг
онгоцны хурд болон
зогсоолын хоорондох зайг
ол.
Бодлого 4 Бодолт
Хөлөг онгоцны хурдыг
Х - гэвэл
Х · 23=(Х+3) x 20
23х = 20х+60
23х – 20х =60
3х = 60
х=20 км/цаг
20 x 23 = 460км

8. А өртөөнөөс 65кмцаг
хурдтай нэг дахь галт
тэрэг, түүнээс 30км зайтай
Б өртөөнөөс 2 дахь галт
тэрэг нэгэн зэрэг нэгэн зүг
чиглэн гарч 2цаг яваад
С өртөөн дээр зэрэг ирсэн
бол Б өртөөнөөс гарсан
галт тэрэг ямар хурдтай
явсан бэ?
Бодлого 5
А Б
30км
С
Нэг дахь галт тэрэг 65кмцаг хурдтайгаар
2 цаг яваад очсон бол А-аас С хүртэлх зай
2-р галт тэрэг 30км-ийн урдаас
явсан гэхээр
130-30=100км зам явсан
65х2=130км
2цаг явсан гэхээр
100:2=50кмцаг хурдтай
2-р галт тэрэг
Бодолт

9. Завь урсгалын дагуу 5
цагийн турш 125км явжээ.
Хэрэв урсгалын хурд
2.5кмцаг байсан бол
завины урсгал сөрж явах
хурдыг олоорой.
Бодлого 6
Хугацаа – 5 цаг
Зам – 125км
Урсгалын хурд – 2.5кмцаг
Урсгал сөрөх хурд -?
125км : 5 цаг = 25кмцаг
урсгал дагуух хурд
25 – 2.5 = 22.5кмцаг
Завины хурд
22.5 – 2.5 = 20кмцаг
урсгөл сөрөх хурд
 Урсгалын дагуу явах хурдыг олохдоо
завины хурд дээр урсгалын хурдаа нэмнэ,
 Харин урсгал сөрж явахдаа завины хурднаас
урсгалын хурдыг хасаж олно.
Бодолт

10. Бодлого 7 Бодолт
Нэг хотоос эсрэг зүгт
гарсан хоёр дугуйтай
хүний хоорондын зай
4 цагийн дараа 92км
болжээ.Эхний дугуйны
хурд нөгөөгөөсөө цагт
2км-ээр илүү бол тус
бүрийн хурдыг
олоорой.
А
92км
2 дугуйчны хурдыг Х - гэвэл
(Х · 4) +4= 92
Х · 4 = 88
Х = 88 : 4
Х= 22км/цаг
22км/цаг + 2 = 24км/цаг
22км/цаг х 2 = 44км 24км/цаг х 2 = 48км

11. Хотоос суудлын ба ачааны
машин нэг зүгт зэрэг хөдлөв.Нэг
нь цагт 120км,нөгөө нь цагт
70км хурдтай явсан бол хэдэн
цагийн дараа тэдний хоорондох
зай 200км болох вэ?
Бодлого 8 Бодолт
120кмц - 70кмц= 50кмц
200км : 50кмц= 4цаг
120км х 4= 480км
70км х 4= 280км
480км - 280= 200км

12. Бодлого 9
Урсгалын хурд – 4.5кмцаг
Хөлөг онгоцны хурд – 18.9км
Бодолт
Голын урсгалын хурд
4.5км. хөнгөн онгоц цагт
18.9км явна. Энэ онгоцоор
голын урсгалын дагуу 5.3
цаг яваад буцсан бол
буцахдаа хэдэн цаг явсан
бэ?
Хөлөг онгоц голын урсгал дагуу явахад
онгоцны хурд дээр урсгалын хурдыг нэмнэ
18.9 + 4.5 = 23.4км
хөлөг онгоц урсгал дагуу
Хөлөг онгоц урсгал сөрж явахад хөлөг
онгоцны хурднаас урсгалын хурдыг хасна.
18.9 – 4.5 =14.4км
урсгал сөрж явах хурд
23.4 х 5.3 = 124.02км
124.02 : 14.4 = 8.6
урсгал сөрж 8.6 цаг явна.

13. Бодлого 10
2 машины хурдны зөрөө
Бодолт
40км – 36км =4км
Эхний машин цагт
36км-ийн хурдтай
явдаг.Түүний араас
40км хурдтай өөр
машин гарчээ.Тэдний
хооронд эхлээд 60км
зайтай байсан бол
хэдэн цагийн дараа
хоёрдахь машин эхний
машиныг гүйцэх вэ?
60км : 4 =15
36км x 15 =540
40км x 15 =600
Эхний машин 1 цагийн өмнө гарсан.
Тэдний хооронд эхлээд 60км зайтай
байсан гэхээр
540км + 60 =600км

14. Бодлого 11
 Урсгалын дагуу явах хурдыг олохдоо
завины хурд дээр урсгалын хурдаа нэмнэ,
 Харин урсгал сөрж явахдаа завины хурднаас
урсгалын хурдыг хасаж олно.
Бодолт
Моторт завь тогтмол усанд цагт
30 км зам, харин голын урсгал
усанд цагт 3,5 км зам явах бол
моторт завь урсгал дагуу 9 цаг,
урсгал сөрж 4 цаг явах тийм
замын нийт уртыг ол.
Моторт завины өөрийн хурд 30 км.цаг.
Урсгал усанд 3.5 км.цаг явна гэсэн тул
урсгалын хурд 30 – 3.5=26.5 км.цаг байна.
Иймд нийт замаа олохдоо урсгал дагуу
9х56.5=508.5 км
урсгал сөрөөд 4х3.5=14 км зам туулсан.
Нийт 508.5+14=522.5км зам явна.
моторт завь урсгал сөрөөд
30 – 26.5=3.5 км.цаг хурдтай,
урсгал дагуу
30+26.5=56.5 км.цаг хурдтай явдаг.

15. Улаанбаатараас Ховд аймаг
хүртэл 1540км. Эдгээр хотоос
нэгэн зэрэг угталцан гарсан 2
машин 10 цаг явсны дараа
тэдний хоорондох зай 740км
болжээ. Улаанбаатар хотоос
гарсан машин цагт 35км хурдтай
явсан бол нөгөө машины
хурдыг олоорой.
Бодлого 12
Нийт – 1540км
1540 – 740 = 800км явсан зам
Хугацаа – 10 цаг
1-р машин – 35кмцаг
800 км : 10 цаг = 80 км цаг
2 машины 1 цагт явсан хурд
80кмцаг – 35км цаг = 45кмцаг
нөгөө машины хурд

16. 32
Бодлого 14
Мориор цаг тутам 18
км явав. Хэрэв цаг
тутам 24 км явбал
хүрэх газраа 30
минутын өмнө очно.
Морьтой хүн хэдэн
километр явах ёстой
вэ?
Бодлого 13
24км – 18 = 6км илүү 30мин
6+6 = 12км 1цаг
24+12 = 36км
36 : 18 = 2 цаг буюу
36км явах ёстой байсан
Галт тэрэг гүүрээр 35 сек,
ажиглагчийн хажуугаар 15 сек
явж өнгөрнө. Хэрэв галт
тэрэгний урт 450 м бол
гүүрний урт ба галт
тэрэгний хурдыг ол.
Галт тэрэгний хурд?
450км÷15=30
Гүүрээр өнгөрөхийн тулд хэдэн
м зам туулах вэ?
30 ｘ35= 1050
Гүүрний урт: 1050-450=600м
Гүүрээр өнгөрөх гэдэг нь галт тэрэгний
толгой гүүрэн дээр гараад сүүл нь
гүүрнээс буух хүртлэх үе

18. 45%-ийн зэс бүхий
36кг зэс цайрын
хайлш байв. Энэ
хайлшийг 67% ийн
зэс бүхий хайлш
болгохын тулд
хэчнээн кг зэс нэмэх
вэ?
100% - 36кг
45% - ?
100% - 67% = 33% буюу
19.8кг цайр нь 33% болно
.
Бодлого 12 Бодолт
36 х 45 : 100% = 16.2кг зэс
36 – 16.2 = 19.8кг цайр
33% - 19.8кг
67% - Х Х = 40.2кг зэс
40.2 – 16.2 = 24кг зэс нэмнэ.