Download to read offline
1. สารและการเปลี่ยนแปลง.pptkjytydrtseraezsdxgfxf
- 2. ความหมาย สสาร (matter) คือสิ่งที่มีมวล ต้องการที่ อยู่ และสัมผัสได้ สารและสมบัติของ สาร
- 3. ความหมาย สาร (substance) คือสสารที่มีการ เจาะจงลงไปว่าเป็ นชนิดใด สารและสมบัติของ สาร
- 4. สมบัติของสาร หมายถึง ลักษณะของ สารนั้นๆซึ่งจะทาให้บอกได้ว่าเป็นสารใด สมบัติของสารได้แก่ เนื้อสาร องค์ประกอบ สถานะ การนาไฟฟ ้ า ฯลฯ สมบัติของสาร
- 5. ได้แก่ 1.สมบัติทางกายภาพ คือ สมบัติที่ สังเกตเห็นได้หรือทดลองด้วยวิธีง่ายๆได้ เช่นสี กลิ่น รส จุดเดือด จุดหลอมเหลว สถานะ การนาไฟฟ ้ า ความแข็ง เป็ น ต้น 2.สมบัติทางเคมี คือ สมบัติที่ทราบ ได้เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางเคมี หรือ สมบัติเฉพาะตัวของสารที่เกี่ยวข้องกับ การเกิดปฏิกิริยาเคมีนั่นเอง เช่น ความ
- 6. การเปลี่ยนแปลงของสาร ถ้าเรานาสมบัติของสารมาเป็ น เกณฑ์ก็จะสามารถแบ่งการเปลี่ยนแปลง ของสารได้ 2ลักษณะ คือ 1. การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ คือ การเปลี่ยนแปลงที่ทาให้สมบัติทาง กายภาพของสารเปลี่ยนไป เช่น การ เปลี่ยนสถานะ การเปลี่ยนขนาด ซึ่ง องค์ประกอบภายในจะยังคงเหมือนเดิม
- 7. 2. การเปลี่ยนแปลงทางเคมี คือ การเปลี่ยนแปลงที่ทาให้สมบัติทาง เคมีของสารเปลี่ยนไปหรือ การ เปลี่ยนไปเป็ นสารใหม่นั่นเอง เช่น การเกิดสนิมเหล็ก การเผาไหม้ของ น้ามัน *สิ่งที่บ่งบอกว่ามีปฏิกิริยาเคมีเกิดขึ้น ได้แก่ การเปลี่ยนสี การเกิดตะกอน การเกิดควัน มีแสงสว่าง
- 8. การจัดจาแนกสาร ส า รใน ท า ง เ ค มี จ า แ น ก หมวดหมู่ได้เป็ นหลายประเภท ขึ้นอยู่กับ ว่าจะใช้หลักเกณฑ์ใดมาเป็ นแนวทางใน การพิจารณา เช่น - ถ้าใช้สถานะเป็ นเกณฑ์ - การนาไฟฟ ้ าเป็ นเกณฑ์ - เนื้อสารเป็ นเกณฑ์
- 9.
- 10. สารเนื้อเดียว (Homogeneous subs คือส า ร ที่มีอ ง ค์ป ร ะ ก อ บ ภายในเหมือนกัน มองเห็นเป็ นเนื้อ เดียวกัน แบ่งออกได้เป็ น สาร บริสุทธิ์ สารละลาย ตัวอย่างเช่น น้า น้าเกลือ สารหนู เป็ นต้น
- 11. สารเนื้อผสม (Heterogenous substance) หรือของผสมเนื้อผสม คือ ของผสมที่มองเห็นไม่ เป็นเนื้อเดียวกันหรือไม่บริสุทธิ์ ทุกๆ ส่วนมีสมบัติที่ไม่เหมือนกัน โดยแต่ ละส่วนนั้นยังมีสมบัติของสารเดิม เหลืออยู่ ตัวอย่างเช่น พริกผสมเกลือ ดิน คอนกรีต เป็ น ต้น
- 12. ของผสม (Mixture) คือ สารที่ประกอบด้วยสาร ตั้งแต่สองชนิดขึ้นไปมารวมกันโดย ไม่มีอัตราส่วนของส่วนประกอบไม่ แน่นอน และไม่มีปฏิกิริยาเคมี เกิดขึ้น ได้แก่ สารเนื้อผสม สาร แ ข ว น ล อ ย ส า ร ล ะ ล า ย แ ล ะ คอลลอยด์
- 13. สารแขวนลอย (Suspension) คือ ของผสมที่ประกอบด้วย อนุ ภ า ค ที่มีข น า ด เ ส้น ผ่ า น ศู น ย์ก ล า งใ ห ญ่ ก ว่ า 1 0 - 4 เซนติเมตร กระจายอยู่ในสารอีก ชนิดหนึ่ง ตัวอย่าง เช่น น้าคลอง น้า แป้ งดิบ
- 14. คอลลอยด์ ค อ ลล อ ย ด์ เ ป็ น ข อ ง ผ ส ม ที่ ประกอบด้วยอนุภาคที่มี ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10-7เชนติ เมตร ถึง 10-4 เซนติเมตร โดยกระจาย อยู่ในสารอีกชนิดหนึ่งที่เป็ นตัวกลาง ตัวอย่าง เช่น น้านม น้าสลัด น้าแป้ งสุก หมอก ควันไฟ เป็ นต้น
- 15. สมบัติสาคัญของคอลลอยด์ 1. สามารถ กระเจิงแสงได้เรียกปรากฏการณ์นี้ ว่า ปรากฎการณ์ทินดอลล์ 2. คอลลอยด์ไม่ตกตะกอน 3. เส้นผ่านศูนย์กลางยาว 10-7 เซนติเมตร ถึง 10-4 เซนติเมตร 4.เมื่อส่องดูด้วยเครื่องมือ ที่เรียกว่า อัลตราไม โครสโคป(Ultramicroscope) จะพบว่าอนุภาค มีการเคลื่อนที่ แบบบราวเนียน (Brownion Movement) คือ เคลื่อนที่เป็ นเส้นตรง ไม่มี
- 16. สารบริสุทธิ์ สารบริสุทธิ์คือ สารที่ประกอบด้วย สารเพียงชนิดเดียว อาจเป็น ของแข็ง ของเหลว หรือ ก๊าซ ก็ได้ เช่น เหล็ก ทองแดง น้า น้าตาล ซึ่งยัง แบ่งย่อยได้เป็ นธาตุและสารประกอบ
- 17.
- 18.
- 19.
- 20. สารละลาย สารละลาย คือ สารเนื้อเดียวที่ เกิดจากสารบริสุทธิ์ ตั้งแต่2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน สารละลายจึงไม่เป็ นสารบริสุทธิ์แต่เกิด จากการรวมตัวของสารบริสุทธิ์โดยที่ รวมกันแล้วยังต้องเป็ นสารเนื้อเดียว สารละลายจะมี 3 สถานะคือ ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ ตัวอย่างสารละลายได้แก่ น้าเกลือ อากาศ ก๊าซหุงต้ม ฟิ วส์ฯ
- 21. องค์ประกอบของสารละลาย สารละลายจะมี 2 องค์ประกอบ คือตัวทาละลายและตัวถูกละลาย โดยเราจะมีหลักในการพิจารณา ว่าสารใดเป็ นตัวถูกละลายหรือตัว ทาละลายดังนี้
- 22. 1. ดูสถานะ ถ้าสาร 2ชนิดที่มีสถานะต่างกันมา ละลายซึ่งกันและกัน ให้ถือว่าสารที่มีสถานะเดียวกับ สารละลายเป็ นตัวทาละลาย สารอื่นที่เหลือเป็ นตัวถูกละลาย
- 23. 2. ดูปริมาณ ถ้าสถานะของสารเหมือนกันให้ เราพิจารณาที่ปริมาณแทน โดยให้ ถือว่าสารที่มีปริมาณมากเป็นตัวทา ละลาย และสารที่มีปริมาณน้อยเป็ น ตัวถูกละลาย
- 24.
- 26. ธาตุ ธ า ตุห ม า ย ถึ ง ส า ร บริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยอะตอม เพียงชนิดเดียว ได้แก่ ธาตุ ทุกตัวในตารางธาตุ
- 27. ธาตุสามารถอยู่ได้ 2 ลักษณะคือ 1.อยู่ในรูปของอะตอม เช่น เงิน (Ag) ทอง (Au) สังกะสี (zn) 2. อยู่ในรูปโมเลกุล เช่น ฟลูออรีน (F2) คอลรีน (Cl2) กามะถัน (S8)
- 28. โมเลกุล โมเลกุล คือ หน่วยย่อยที่สุดของ สารนั้นและยังคงแสดงสมบัติของสาร นั้นได้โดยธาตุที่อยู่ในรูปโมเลกุล เรียกว่า โมเลกุลของธาตุ แต่ถ้าเป็ น สารประกอบจะต้อง อยู่ในรู ปโมเลกุลอยู่แล้วเรียกว่า โ ม เ ล กุ ล ข อ ง ส า ร ป ร ะ ก อ บ
- 29. โมเลกุลจะต้องมี 2 อะตอมขึ้นไป เสมอยกเว้นธาตุหมู่ 8 ได้แก่ He Ne Ar Kr Xe Rn ที่ 1 โมเลกุล มี 1 อะตอม เรียกว่า โมเลกุลอะตอม เดี่ยว (monoatomic molecule) Note
- 30. การเรียกชื่อธาตุมีหลักเกณฑ์ดังนี้ 1. ใช้อักษรตัวหน้าของชื่อ ภาษาอังกฤษ และเป็นตัวพิมพ์ใหญ่ เช่น Carbon ใช้สัญลักษณ์ C 2. ถ้าตัวหน้าซ้าให้ใช้ตัวถัดไปตัว ใดก็ได้แล้วแต่ความเหมาะสมเป็ น ตัวพิมพ์เล็ก เช่น Carbon ใช้ สัญลักษณ์ C Calcium ใช้สัญลักษณ์ Ca 3. ธาตุใดที่มีชื่อมาจากภาษา ละตินเดิมอยู่แล้วก็ให้ใช้ต่อไป โดยมี
- 31.
- 32.
- 33. สารประกอบ สารประกอบ หมายถึง สารบริสุทธิ์เนื้อเดียว ที่เกิดจากธาตุตั้งแต่2 ชนิดขึ้นไปเป็ น องค์ประกอบ โดยมีสัดส่วนที่แน่นอนสามารถ สลายเป็ นสารอื่นได้ด้วยวิธีทางเคมี เช่น การเผา ตัวอย่าง สารประกอบ ได้แก่ น้า (H2O) ก๊าซ คาร ์บอนไดออกไซด์(CO2) เกลือแกง (NaCl)
- 34. เปรียบเทียบสารละลาย คอลลอยด์สา สมบัติของสาร/ ชนิดของสาร สารละลาย คอลลอยด์สารแขวนลอย เนื้อสาร เป็ นสารเนื้อ เดียวกัน เป็ นสารเนื้อผสมที่ กลมกลืนกัน เป็ นสารเนื้อผสมที่ไม่ กลมกลืนกัน เส้นผ่านศูนย์กลางชอง อนุภาค น้อยกว่า 10-7 ซ.ม. อยู่ระหว่าง 10-7 - 10-4 ซม. มากกว่า 10-4 ซม. การผ่านกระดาษกรอง ผ่านได้ ผ่านได้ ไม่ผ่าน การผ่านกระดาษเซล โลเฟน ผ่านได้ ผ่านไม่ได้ ไม่ผ่าน การตกตะกอน ไม่ตกตะกอน ไม่ตกตะกอน ตกตะกอน การกระเจิงแสง ไม่กระเจิงแสง (ทะลุผ่านได้ เลย) กระเจิงแสง ไม่กระเจิงแสง (ทึบแสง)
- 35. เปรียบเทียบสมบัติของสารบริสุทธิ์กับ สมบัติ สารบริสุทธิ์ สารไม่บริสุทธิ์ จุดเดือดจุด หลอมเหลว คงที่ ไม่คงที่ ช่วงการหลอมเหลว แคบ กว ้าง การแยกสาร แยกยากต ้องใช ้วิธีทางเคมี แยกง่ายใช ้วิธีทางกายภาพ สมบัติของสารใหม ่่เมื่อเทียบกับสารเดิม แตกต่างจากองค์ประกอบ เดิมทุกประการ คล ้ายองค์ประกอบเดิม การนาไประเหยแห้ง ไม่มีของแข็งเหลือเลย อาจมีหรือไม่มีของแข็ง เหลือก็ได ้
- 36. สรุป 1. การดูว่าเป็ นสารเนื้อเดียวหรือเนื้อผสม ให้ใช้พิจารณาด้วยตาเลยแต่ถ้าดูไม่ออกค่อยใช้ วิธีอื่น เช่นกระดาษกรอง 2. สารบริสุทธิ์กับสารละลายใช้การหาจุด เดือดเป็ นหลักในการตัดสิน 3. ระเหยแล้วเหลือของแข็งอยู่ สรุปได้ ทันทีว่าไม่บริสุทธิ์แต่ถ้าไม่เหลืออะไรเลยต้อง ตอบว่าสรุปไม่ได้ 4. ทดสอบคอลลอยด์ใช้การกระเจิงแสง เป็ นหลัก 5. ธาตุกับสารประกอบ ทดสอบโดยนาไป เผาถ้าได้สารใหม่ออกมาก็สรุปเลยว่าเป็ น
- 37. อะตอมเป็ นตัวแสดงสมบัติของ สสาร อะตอม ประกอบด้วยอนุภาคมูลฐาน3 อนุภาค คือ โปรตอน นิวตรอน และอิเล็กตรอน โดยที่ โปรตอนและนิวตรอนจะรวมกันอยู่ใน นิวเคลียส ดังนั้นในนิวเคลียสจะเป็นที่รวมส่วน ใหญ่ของอะตอม
- 38. โปรตอน มีมวล 1.673x 10-24 g มีประจุไฟฟ ้ า +6.75 x 10-19 C นิวตรอน มีมวล 1.675 x 10-24 g ไม่มีประจุไฟฟ ้ า
- 39. สสารแบ่งออกเป็ น 3ชนิด คือ ของแข็ง อะตอมภายในของแข็งถูกยึดแน่นอยู่กับที่ แต่สามารถสั่นไปมารอบๆตาแหน่งของ อะตอมนั้นๆ ของเหลว แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอะตอมน้อยลง มี อิสระในการเคลื่อนที่มากขึ้น สามารถ ไหลได้ ก๊าซ แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอะตอมมีน้อยมาก จนแทบไม่มี ทาให้แต่ละอะตอมเคลื่อนที่ ได้อย่างอิสระอย่างสมบูรณ์
- 40.
- 41.
- 42. สารบริสุทธิ์ แบ่งเป็ น 2ประเภท ได้แก่ สารประกอบและธาตุ 1. สารประกอบ ประกอบด้วยธาตุตั้งแต่ 2 ชนิด ขึ้นไปรวมตัวกัน อัตราส่วนที่คงที่ เช่น น้า (H2O) H2O H : O เป็ น 2:1 เสมอ มีสมบัติต่างจากธาตุที่เป็ นองค์ประกอบอย่าง สิ้นเชิง เช่น O แก๊สช่วยให้ไฟติด H เป็ นแก๊สติดไฟ
- 43. 2. ธาตุ ประกอบด้วยอะตอมเพียงชนิดเดียวและ ไม่สามารถแยกเป็นองค์ประกอบย่อยโดยวิธีการ ทางเคมีได ้ แบ่งเป็น 3 ประเภท ได ้แก่ โลหะ อโลหะ กึ่ง โลหะ เช่น ทองคา เช่น คาร ์บอน เช่น พลวง
- 44. อะตอมและโมเลกุล อะตอม คืออนุภาคที่เล็กที่สุดของธาตุ อะตอมมักรวมตัวกันเป็นโมเลกุล โมเลกุล แบ่งเป็ น 2 ประเภท 1. โมเลกุลของธาตุ เกิดจากการรวมกันของ ธาตุชนิดเดียวกัน 2 อะตอมขึ้นไป เช่น O2 Cl2 2. โมเลกุลสารประกอบ เกิดจากการรวมกัน ของธาตุต่างชนิดกัน เช่น NaCl CO2
- 45. สัญลักษณ์ของธาตุของดอลตันปัจจุบันนี้เลิกใช้ เพราะไม่สะดวกที่จะเขียนภาพแทนธาตุจานวนมาก โจนส์จาคอบเบอร ์ซีเลียส นักเคมีชาวสวีเดนได้คิด ระบบสัญลักษณ์ขึ้นใหม่เป็ นตัวอักษรแทนชื่อธาตุซึ่ง คนแรกที่ได้เสนอให้ใช้สัญลักษณ์ของธาตุ โดยใช้รูปภาพเป็ นสัญลักษณ์ของธาตุดัง ตัวอย่าง
- 46. การเขียนสัญลักษณ์ธาตุ มีหลักเกณฑ์ ดังนี้ 1.ภาษาที่ใช้ คือ ภาษาละติน (เพราะเป็ นภาษาที่ตาย แล้ว) ถ้าไม่มีภาษาละติน ให้ใช้ภาษากรีก ภาษาเยอรมัน หรือภาษาอังกฤษ ตัวอย่างภาษาที่ใช้เขียนแทนสัญลักษณ์ ธาตุ
- 47. 2. ใช้อักษรตัวแรกเป็ นตัวพิมพ์ใหญ่ตัวอักษรตัว ถัดไปเป็ นตัวพิมพ์เล็ก เช่น Ca (แคลเซียม) Cl (คลอรีน) Cr (โครเมียม) Cu (คอปเปอร ์) ธาตุบางชนิดมีสมบัติบางประการที่คล้ายกัน นักวิทยาศาสตร ์จึงจัดธาตุเป็ นหมวดหมู่ใน รูปแบบที่เรียกว่า ตารางธาตุ (periodic table) มีหมู่ 1A (แถวแนวตั้ง) 8 หมู่ มีคาบ (แถวแนวนอน) 7 คาบ
- 49. สมบัติบางประการของธาตุ ธาตุบางธาตุมีสมบัติคล้ายคลึงกันเช่น ความแข็ง ความวาว การนาความร้อน การนาไฟฟ ้า จุดเดือด จุดหลอมเหลว จึงสามารถแยกธาตุได้เป็ น 3 ประเภท
- 51.
- 52. เลขอะตอม เลขมวล และ สัญลักษณ์นิวเคลียร์ 1. จานวนโปรตอนในนิวเคลียสเรียกว่า เลข อะตอม (atomic number) 2. ผลบวกของจานวนโปรตอนกับนิวตรอน เรียกว่า เลขมวล (mass number) การเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร ์ p+n p (ในกรณีที่อะตอมเป็ นกลางทาง ไฟฟ ้ า p = e)
- 53. การหาจานวนโปรตอน อิเล็กตรอน และนิวตรอน ตัวอย่างที่1 จงหาอนุภาคมูลฐานของ อะตอมจากสัญลักษณ์นิวเคลียร ์ มีจานวนโปรตอน = 80 อนุภาค อิเล็กตรอน = 80 อนุภาค และนิวตรอน = 201 - 80 = 121 อนุภาค
- 54. ตัวอย่างที่ 2การหาอนุภาคมูลฐานของอะตอม จากสัญลักษณ์นิวเคลียร์ มีจานวนโปรตอน = 20 อนุภาค แคลเซียม +2 หมายถึง เสียอิเล็กตรอน ไป 2 อนุภาค อิเล็กตรอน = 20 - 2 = 18 อนุภาค
- 55. ตัวอย่างที่ 3 การหาอนุภาคมูลฐานของอะตอมจาก สัญลักษณ์นิวเคลียร์ มีจานวนโปรตอน= 8 อนุภาค ออกซิเจน -2 หมายถึง รับอิเล็กตรอน เพิ่ม 2 อนุภาค อิเล็กตรอน = 8 + 2 = 10 อนุภาค