Tiga kalimat ringkasan dokumen tersebut adalah: 1. Dokumen tersebut menjelaskan pengertian protokol dan asal-usulnya dari bahasa Yunani. 2. Ia juga menjelaskan berbagai konteks penggunaan protokol dalam kehidupan individu, keluarga, masyarakat, dan hubungan antarnegara. 3. Dokumen tersebut menekankan pentingnya pengetahuan dan penerapan protokol untuk menjaga hubungan

1. 1
TAJUK :
PENGENALAN KEPADA
PROTOKOL
RIZAL AZWANDY BIN HASSAN
Unit Pembangunan Sumber Manusia

2. Protokol dari perkataan Yunani (Greek) yang mencantumkan
dua perkataan dasar iaitu protos dan kolla yang bermaksud
“Pelekat yang pertama” iaitu tanda taraf atau status yang
membuktikan kesahihan undang-undang Zaman Yunani.
(Petikan : Panduan Protokol dan tatatertib Majlis oleh
Samsudin Wahab)

3. Kamus Dewan:
Protokol adalah peraturan-peraturan dalam istiadat
rasmi. Misalnya prosedur menyambut tetamu, susunan
tempat duduk, adat di majlis makan malam.

4. Samsudin Wahab: Protokol dan Tatatertib Majlis (2004)
Protokol merupakan satu bentuk peraturan yang
menekankan kepada kepatuhan terhadap etiket rasmi
yang mengandungi aspek-aspek tingkah laku yang
diterima umum oleh masyarakat.

5. Konteks Malaysia:
Protokol dapatlah dikatakan
sebagai peraturan atau
mengenai tatacara yang
perlu diamalkan dalam
memenuhi agenda
kehidupan bermasyarakat.

6. Adakah amalan Protokol tidak berubah:
Mary Jane dan Pauline (1977) berpendapat amalan
protokol sentiasa berubah dan berkembang selaras dengan
perkembangan kehidupan rasmi manusia

7. Mokhtar bin Mohd Tohar (1999)
“Zaman berubah, peraturan juga berubah
dan begitu juga protokol; ia ikut berubah
dan berkembang selaras dengan
perkembangan kehidupan rasmi manusia”
(Petikan : Protokol dan Etiket dalam
Pengurusan dan Menghadapi Majlis.)

8. Buku Sejarah Melayu, zaman Kesultanan Melaka semasa
Sultan Muhammad Syah pada tahun 840 Hijrah telah
wujud pengamalan protokol. Contoh:

9. 1)Pantang larang antara rakyat dan raja.
“Syahadan, bagindalah yang pertama-tama meletakkan kekuningan sebagai larangan…”
( Zaman Kesultanan Melayu Melaka )

10. 2) Susunan keutamaan majlis, tempat duduk mengikut
kekananan
“Adapun apabila raja dihadap di balairong, maka
Bendahara dan Penghulu, Bendahari dan
Temenggung… duduk di balai seri. Anak-anak raja
duduk kelek-kelekan balai kiri dan kanan”

11. 3) Amalan protokol dalam hubungan
antarabangsa
“Apabila urusan datang dan pergi…
ceper disambut oleh Kepala Bentara,
Jika surat ini Pasai atau Haru dijemput
dengan selengkap alat kerajaan…”

12. Dalam Dunia Diplomasi, Prinsip Asas protokol adalah
dirangka dengan tujuan memberi penghormatan dan
kemudahan untuk mengekalkan hubungan awam antara
individu dan seterusnya antara negara bagi
mengelakkan pertelingkahan dan salah faham.

13. Mengapa pentingnya menjaga protokol:
- Mewujudkan rasa hormat dan taat
kepada mereka yang sepatutnya
mendapat penghormatan
- Membawa satu tahap hidup yang
sempurna dalam sesuatu kelompok
keluarga atau masyarakat

14. …sambungan
- Dalam masyarakat ketertiban
dan kesopanan amatlah penting
dan mencerminkan keperibadian
masyarakat berkenaan
- Individu dalam majlis harus
tahu menyesuaikan diri dari
pergaulan, perbualan, tingkah
laku, pakaian dan sebagainya

15. -Pengendalian majlis pula protokol penting bagi menjamin
-Hubungan antara negara pula, pengetahuan protokol wajiblah

16. 1. Amalan Protokol Individu
2. Amalan Protokol Keluarga
3. Amalan Protokol Harian dalam
Masyarakat
4. Amalan Protokol dalam Majlis
5. Amalan Protokol di Istana
6. Amalan Protokol Antarabangsa

17.  Tingkah laku seseorang dalam kehidupan seharian
 Seseorang individu mempunyai kedudukan /class
tersendiri dalam keluarga atau masyarakat
 Haruslah pandai meletakkan dirinya dalam
status yang ada padanya

18. …sambungan
 Seseorang individu yang berhemah
tinggi akan dihormati oleh masyarakat
 Sangat penting seseorang individu
mengamalkan kehidupan berprotokol
kerana disebabkan ianya membentuk
dirinya serta membentuk individu-
individu lain berada disekelilingnya

19.  Mengutamakan orang lebih tua daripada kita
 Bapa sebagai pemimpin dihormati isteri dan anak-anak
 Ibu dihormati oleh anak
 Wujud tatasusila dalam keluarga tanpa bertulis

20. …sambungan
 Keluarga adik harus menghormati keluarga abang atau
kakak yang lebih tua
 Yang muda digalakkan berkunjung yang lebih tua
 Cara makan – jika duduk dilantai, lelaki bersila,
perempuan bersimpuh. (tidak pula mencangkung)
 Menyenduk lauk guna tangan kiri, tangan kanan untuk
menyuap nasi

21. Tatasusila yang diamalkan dalam kehidupan
harian yang melibatkan orang lain
 Apabila bertemu – memberi salam atau ucap
selamat dan perlu dijawab
 Dalam masyarakat Melayu jika ada kenduri
tuan Imam atau pembaca doa akan duduk
ditempat yang sepatutnya. Ini untuk
menunjukkan unsur keutamaan dan amalan
protokol

22. …sambungan
 Masyarakat yang tidak menghormati pemimpin atau
ketua kampung dianggap masyarakat tidak beretika dan
masalah yang timbul tidak dapat diselesaikan
 Bertegur sapa dan adab berbual harus dijaga supaya
mewujudkan ikatan yang akrab antara satu sama lain

23.  Susunan keutamaan
 Sambutan ketibaan dan kepulangan
 Susunan tempat duduk (menunjukkan status dan taraf)
 Penyampaian ucapan
 Tatacara menyambut dan mengiringi tetamu
 Tertib berpakaian

24.  Ketertiban pakaian
 Penggunaan bahasa
 Cara duduk
 Tertib makan
 Tertib menghadap raja
 Bertutur dengan Tuanku menggunakan bahasa istana:
- makan : santap
- pergi : berangkat

26. 21 ELEMEN PENTING PROTOKOL
1. ANUGERAH DARJAH KEBESARAN, BINTANG DAN
PINGAT PERSEKUTUAN DAN NEGERI
2. SUSUNAN KEUTAMAAN PERSEKUTUAN DAN NEGERI
3. PANGGILAN HORMAT BAGI ORANG-ORANG
KENAMAAN
4. SENARAI JEMPUTAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
5. PENGENDALIAN KAD JEMPUTAN MENGIKUT AMALAN
PROTOKOL
6. PRINSIP MENYUSUN TEMPAT DUDUK BAGI PELBAGAI
MAJLIS

27. Samb.
. PRINSIP MENYUSUN TEMPAT
DUDUK BAGI MAJLIS JAMUAN
8.BENDERA DAN SUSUNANNYA MENGIKUT AMALAN PROTOKOL
9.SUSUNAN MAJLIS DALAM DEWAN DAN LUAR DEWAN MENGIKUT AMALAN PROTOKOL
10.PROTOKOL DALAM PENGACARAAN MAJLIS FORMAL
11.PERANAN PENYAMBUT TETAMU DALAM MAJLIS FORMAL
12.FUNGSI PEGAWAI PROTOKOL DAN PEGAWAI PENGIRING
13.MENU DAN CARA PEMILIHANNYA

28. Samb.
14. PENGGUNAAN LAGU KEBANGSAAN MENGIKUT
AMALAN PROTOKOL
15. PENYUSUNAN GAMBAR ORANG KENAMAAN DI
DINDING
16. BAHASA ISTANA DAN KESOPANAN DENGAN RAJA
17. KESEMPURNAAN PAKAIAN DALAM PELBAGAI MAJLIS
18. PEMAKAIAN ANUGERAH DARJAH KEBESARAN
19. PROTOKOL DALAM URUSAN MENANDATANGANI
SURAT PERJANJIAN
20. PROGRAM DAN ATURCARA PENTADBIRAN MENGIKUT
AMALAN PROTOKOL
21. PROTOKOL DALAM MENGENDALI PELBAGAI MAJLIS

29. Pengetahuan protokol penting
tujuan:-
-Kegunaan harian untuk
individu
-Dalam hubungan masyarakat
-Dalam mengurus dan
mengendalikan majlis
-Dalam hubungan antarabangsa

30. rizal@intansabah.intan.myrizal@intansabah.intan.my