ใบความรู้ที่ 1 การพัฒนาโครงงานคอมพิวเตอร์
- 1. การพัฒนาโครงงานคอมพิวเตอร การพัฒนาโครงงานคอมพิวเตอรเปนการใชคอมพิวเตอรและอุปกรณอื่นๆ ในการศึกษา ทดลอง แกปญหาตางๆเพื่อนําผลงานที่ไดมาประยุกตใชงานจริง หรือใชสรางสื่อเพื่อเสริมการเรียนการสอนใหดีมี ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โครงงานคอมพิวเตอรจึงเปนกิจกรรมทางวิทยาศาสตรที่ชวยใหผูเรียนไดเรียนรูและฝกฝน ทักษะการใชเครื่องคอมพิวเตอร พรอมทั้งเครื่องมือตางๆในการแกปญหา รวมทั้งการพัฒนาเจตคติในการ พัฒนาสรางผลงานจริง ความหมายของการทําโครงงานคอมพิวเตอร โครงงานคอมพิวเตอร หมายถึง กิจกรรมการเรียนที่ผูเรียนมีอิสระในการเลือกศึกษาปญหาที่ตนสนใจ อาจเปนปญหาที่ตองใชความรูที่เกี่ยวเนื่องกับคอมพิวเตอรมาผสมผสานกัน บางโครงงานอาจตองใชความรู อื่นๆ มาประกอบ โดยผูเรียนจะตองวางแผนการดําเนินงาน ศึกษา พัฒนาโปรแกรมหรืออุปกรณที่เกี่ยวของ เครื่องคอมพิวเตอรและวัสดุอุปกรณ ตลอดจนทักษะพื้นฐานในการพัฒนาโครงงาน และโครงงานบางเรื่องอาจ ตองการวัสดุอุปกรณนอกเหนือจากที่มีอยู ซึ่งผูเรียนจะตองคิดออกแบบสรางขึ้น หรือดัดแปลงเพื่อใหใชงานได ตรงกับความตองการ โดยในการพัฒนาโครงงานคอมพิวเตอรจะอยูภายใตการดูแลและใหคําปรึกษาของครูใน สาขาคอมพิวเตอร หรือตางสาขาวิชารวมทั้งผูทรงคุณวุฒิดานตางๆ ดวย การจัดแบงประเภทโครงงานคอมพิวเตอรสามารถทําไดหลายแบบ เชน จัดแบงตามวัตถุประสงคการ นําไปใช หรือจัดแบงตามวิธีการพัฒนา หรือจัดแบงตามลักษณะของผลงาน การปฏิบัติการทําโครงงานโดยการกําหนดเปาหมาย แลวจัดแบงกิจกรรมที่จะทําใหโครงงานบรรลุ เปาหมายออกเปนกิจกรรมยอยตอเนื่องกันหลายขั้นตอน โดยมีกําหนดเวลาในการดําเนินการที่ชัดเจน จะชวย ใหผูพัฒนาโครงงานมีแนวทางในการปฏิบัติและติดตามการทําโครงงาน ใหบรรลุวัตถุประสงคและเปาหมาย อยางมีประสิทธิภาพ คุณคาของการทําโครงงานคอมพิวเตอร โครงงานคอมพิวเตอรมีคุณคาตอการฝกฝนกระบวนการคิดแกปญหา ประดิษฐคิดคน หรือคนควาหา ความรูตางๆ ทําใหผูเรียนมีความรู ความชํานาญ และมีทักษะในการนําระบบคอมพิวเตอรไปใชงาน การทําโครงงานและการจัดงานแสดงโครงงานคอมพิวเตอรจะมีคุณคาตอการฝกฝนใหผูเรียนมีความรู ความชํานาญ และมีความมั่นใจในการนําระบบคอมพิวเตอรไปใชในการแกปญหา ประดิษฐคิดคน หรือคนควา หาความรูตางๆ ดวยตนเองและยังมีคุณคาอื่นๆ อีกดังตอไปนี้ สรางความสํานึกและความรับผิดชอบในการศึกษาและพัฒนาระบบดวยตนเอง เปดโอกาสใหผูเรียนไดพัฒนาและแสดงความสามารถตามศักยภาพของตนเอง เปดโอกาสใหผูเรียนไดศึกษาคนควาและเรียนรูในเรื่องที่ผูเรียนสนใจไดลึกซึ้งกวาการเรียน ในหองตามปกติ ใบความรูหนวยการเรียนรูที่ 1 เรื่อง รูจักโครงงานคอมพิวเตอร
- 2. สงเสริมและพัฒนากระบวนการคิด การแกปญหา การตัดสินใจรวมทั้งการสื่อสารระหวางกัน กระตุนใหผูเรียนมีความสนใจในการศึกษาดานเทคโนโลยีสารสนเทศ และมีความสนใจที่จะ ประกอบอาชีพทางดานนี้ สงเสริมใหผูเรียนไดใชเวลาใหเปนประโยชนในทางสรางสรรค สรางความสัมพันธระหวางผูเรียนกับครูและชุมชน รวมทั้งสงเสริมใหชุมชนสนใจคอมพิวเตอร และเทคโนโลยีที่เกี่ยวของมากขึ้น เปนการบูรณาการเอาความรูจากวิชาตางๆ ที่ไดรับมาจัดทําผสมผสานกับโปรแกรม คอมพิวเตอรเปนโครงงานเพื่อนําเสนอตอชุมชน ประเภทโครงงานคอมพิวเตอร เนื่องจากคอมพิวเตอรเปนเครื่องมือที่ใชในงานวิจัยในทุกๆ สาขาวิชาเชน ชีวิทยา เคมี ฟสิกส คณิตศาสตร ดังนั้นโครงงานคอมพิวเตอรจึงมีความหลากหลายเปนอยางมาก ทั้งในลักษณะของเนื้อหากิจกรรม และลักษณะของประโยชนหรือผลงานที่ได ซึ่งอาจแบงเปนประเภทใหญๆ ได 5 ประเภท คือ โครงงานพัฒนา สื่อเพื่อการศึกษา (Educational Media Development) โครงงานพัฒนาเครื่องมือ (Tools Development) โครงงานจําลองทฤษฏี (Theory Simulation) โครงงานประยุกตใชงาน (Application) โครงงานพัฒนาเกม (Game Development) 1. โครงงานพัฒนาสื่อเพื่อการศึกษา (Educational Media Development) เปนโครงงานที่ใชคอมพิวเตอรในการผลิตสื่อเพื่อการศึกษา โดยการสรางโปรแกรมบทเรียนหรือหนวย การเรียน ซึ่งอาจจะตองมีภาคแบบฝกหัด บททบทวน และคําถามคําตอบไวพรอม ผูเรียนสามารถเรียนแบบ รายบุคคลหรือรายกลุม การสอนโดยใชคอมพิวเตอรชวยสอนนี้ ถือวาคอมพิวเตอรเปนอุปกรณการสอน ไมใช เปนครูผูสอน ซึ่งอาจเปนการพัฒนาบทเรียนแบบออนไลนใหผูเรียนเขามาศึกษาดวยตนเองก็ได รูปที่ 1 โปรแกรมสงเสริมการเรียนรูวิชาเคมี โครงงานประเภทนี้สามารถพัฒนาขึ้นเพื่อใชประกอบการสอนในวิชาตางๆ ไมวาจะเปนวิชาสาขา คอมพิวเตอร คณิตศาสตร ฟสิกส ชีววิทยา เคมี สังคม ภาษาไทย หรือวิชาอื่นๆ โดยผูเรียนอาจคัดเลือกหัวขอที่ ทําความเขาใจยาก มาเปนหัวขอในการพัฒนาโปรแกรมบทเรียน ตัวอยาง เชน โปรแกรมสอนวิธีใชงาน ระบบ สุริยะจักรวาล สถานที่สําคัญของประเทศไทย และโปรแกรมแบบทดสอบวิชาตางๆ เปนตน
- 3. 2. โครงงานพัฒนาเครื่องมือ (ToolsDevelopment) เปนโครงงานเพื่อพัฒนาเครื่องมือขึ้นมาใชชวยสรางงานประยุกตเชน ซอฟตแวรพิมพงานซอฟตแวร วาดภาพ และซอฟตแวรชวยการมองวัตถุในมุมตางๆ สําหรับซอฟตแวรเพื่อการพิมพงานนั้นสรางขึ้นเปน โปรแกรมประมวลคําซึ่งจะเปนเครื่องมือในการพิมพงานตางๆบนเครื่องคอมพิวเตอรสวนซอฟตแวรวาดภาพ พัฒนาขึ้นเพื่ออํานวยความสะดวกใหการวาดภาพบนเครื่องคอมพิวเตอรใหเปนไปไดโดยงายซึ่งภาพที่ได สามารถนําไปใชในงานตางๆ ไดมากมาย สําหรับซอฟตแวรชวยการมองวัตถุในมุมตางๆใชสําหรับชวยการ ออกแบบสิ่งของ เชนผูใชวาดแจกันดานหนาและตองการจะดูวาดานบนและดานขางเปนอยางไรก็ใหซอฟตแวร คํานวณคาและภาพที่ควรจะเปนออกมา เพื่อพิจารณาและแกไขภาพแจกันที่ออกแบบไวไดอยางสะดวกเปนตน รูปที่ 2 โปรแกรมออกแบบงานดานสถาปตยกรรม 3. โครงงานจําลองทฤษฏี (Theory Simulation) เปนโครงงานใชคอมพิวเตอรในการจําลองการทดลองของสาขาตางๆซึ่งเปนงานที่ไมสามารถทดลอง ดวยสถานการณจริงได เชน การจุดระเบิดเปนตนผูทําตองศึกษารวบรวมความรู หลักการขอเท็จจริงและ แนวคิดอยางลึกซึ้งในเรื่องที่ตองการศึกษาแลวเสนอเปนแนวคิด แบบจําลอง หลักการซึ่งอาจอยูในรูปของสูตร สมการหรือคําอธิบายก็ไดพรอมทั้งนําเสนอวิธีการจําลองการทดลองทฤษฏีดวยคอมพิวเตอรใหออกมาเปนภาพ โดยเมื่อปจจัยเปลี่ยนไป ภาพที่ไดก็จะเปลี่ยนไปดวย ซึ่งจะทําใหผูเรียนมีความเขาใจไดดียิ่งขึ้นการทําโครงงาน ประเภทนี้มีจุดสําคัญอยูที่ผูทําตองมีความรูในเรื่องนั้นๆเปนอยางดี ตัวอยางโครงงาน เชนการทดลองเรื่องการ ไหลของของเหลวการทดลองเรื่องพฤติกรรมของปลาปรันยาและการทดลองเรื่องการมองเห็นวัตถุแบบสามมิติ รูปที่ 3 โปรแกรมจําลองการเกิดคลื่นสึนามิ
- 4. 4. โครงงานประยุกตใชงาน (Application) เปนโครงงานที่ใชคอมพิวเตอรในการสรางผลงานเพื่อประยุกตใชงานจริงในชีวิตประจําวันเชน ซอฟตแวรสําหรับการออกแบบและตกแตงภายในอาคารซอฟตแวรสําหรับการผสมสีและซอฟตแวรสําหรับการ ระบุคนรายเปนตนโครงงานประเภทนี้จะมีการประดิษฐฮารดแวร ซอฟตแวรหรืออุปกรณใชสอยตางๆซึ่งอาจ เปนการคิดสรางสิ่งของขึ้นใหมหรือปรับปรุงเปลี่ยนแปลงของเดิมที่มีอยูแลวใหมีประสิทธิภาพสูงขึ้นก็ได โดย ตองศึกษาและวิเคราะหความตองการของผูใชกอนแลวนําขอมูลที่ไดมาใชในการออกแบบและพัฒนาสิ่งของ นั้นๆตอจากนั้นตองมีการทดสอบการทํางานหรือทดสอบคุณภาพของสิ่งประดิษฐแลวปรับปรุงแกไขใหมีความ สมบูรณผูพัฒนาตองใชความรูเกี่ยวกับเครื่องคอมพิวเตอรโปรแกรมภาษาและเครื่องมือตางๆ ที่เกี่ยวของ รวมถึงความรูในเรื่องที่พัฒนา รูปที่ 4 โปรแกรมจัดตารางสอน 5. โครงงานพัฒนาเกม (Game Development) เปนโครงงานพัฒนาซอฟตแวรเกมเพื่อความรูและ/หรือความเพลิดเพลิน เชน เกมหมากรุกเกมทาย คําศัพท และเกมการคํานวณเลข เปนตนซึ่งเกมที่พัฒนาขึ้นนี้ควนเนนใหเปนเกมที่ไมรุนแรงเนนการใชสมอง เพื่อฝกความคิดอยางมีหลักการโครงงานประเภทนี้จะมีการออกแบบลักษณะและกฎเกณฑการเลนใหนาสนใจ พรอมทั้งใหความรูสอดแทรกไปดวยผูพัฒนาควรจะไดทําการสํารวจและรวบรวมขอมูลเกี่ยวกับเกมตางๆที่มีอยู ทั่วไปและนํามาปรับปรุงหรือพัฒนาขึ้นใหมเพื่อใหเปนเกมที่แปลกใหมและนาสนใจแกผูเลนกลุมตางๆ รูปที่ 5 โปรแกรมเกมวิ่งรอนยอนยุค
- 5. การจัดทําโครงงานคอมพิวเตอรนั้นผูเรียนควรมีความรูพื้นฐานเกี่ยวกับการทํางานของเครื่อง คอมพิวเตอรหลักการที่ใชในการแกปญหา กระบวนการแกปญหา หลักการเขียนโปรแกรมและการแทนขอมูล ในคอมพิวเตอรกอนที่จะเริ่มทําโครงงานและใชความรูดังกลาวเปนพื้นฐานในการสรางความรูใหมในโครงงาน คอมพิวเตอรโดยในการทําโครงงานผูเรียนอาจจะมีโอกาสไดทําความรูจักกับความรูใหมเพิ่มเติมอีกดวยเชน ปญญาประดิษฐ (Artificial Intelligence) การออกแบบฐานขอมูล (Database Design) และการสืบคนขอมูล (Information Retrieval) เปนตนซึ่งจะขึ้นอยูกับหัวขอที่ผูเรียนเลือกทําโครงงาน ตัวอยางชื่อโครงงานคอมพิวเตอร ตัวอยางชื่อโครงงานตอไปนี้เปนโครงงานที่ชนะการประกวดซอฟตแวรในรางวัลตางๆ ที่จัดโดยศูนย เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกสและคอมพิวเตอรแหงชาติ และสถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี เพื่อ ใชเปนแนวทางในการตั้งชื่อโครงงานในประเภทตางๆ ของผูเรียนตอไป โครงงานพัฒนาสื่อเพื่อการศึกษา 1. โปรแกรมดนตรีไทยแสนสนุก รูปภาพจาก thaiware.com ผูพัฒนา นางสาว อัญชลี เตมีประเสริฐกิจ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยชนารัตน คําออน สถานศึกษา โรงเรียนระยองวิทยาคม 2. โปรแกรมความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต รูปภาพจาก rayongwit.ac.th ผูพัฒนา นายเทพ รัตนเรืองจํารูญ และนายพงศกร พันธุพงษสิทธิ์ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยสโรชา สายเนตร สถานศึกษา ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 5 โรงเรียนอัสสัมชัญ
- 6. 3. โปรแกรมฝกอานออกเสียงภาษาอังกฤษ ผูพัฒนา เด็กหญิงวรรณรวัสยินดีเดช อาจารยที่ปรึกษา อาจารยศรา หรูจิตตวิวัฒน สถานศึกษา โรงเรียนเซนตฟรังซิสซาเวียรคอนแวนต กรุงเทพฯ 4.โปรแกรมสํานวนไทยพาสนุก ผูพัฒนา เด็กหญิงจิราพร แจงไพร และเด็กหญิงกนิษฐา สุริเมือง อาจารยที่ปรึกษา อาจารยวิรุบล จันตา สถานศึกษา โรงเรียนภัทรวิทยา จ.ตาก 5.โปรแกรมสนุกไปกับตารางธาตุ รูปภาพจาก hitech.sanook.com ผูพัฒนา เด็กหญิงวริศรา พรหมมณี และเด็กหญิงกมลวรรณ ทองงาน อาจารยที่ปรึกษา อาจารยทัศนีย ระลึกมูล สถานศึกษา โรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี จ.พิษณุโลก 6.โปรแกรมเรียนรูคณิตศาสตร ผูพัฒนา เด็กหญิงวราภรณ ปตแวว และเด็กหญิงชไมพร แคะมะดัน อาจารยที่ปรึกษา อาจารยแพรุง สีโนรักษ สถานศึกษา โรงเรียนสีคิ้วหนองหญาขาว จ.นครราชสีมา โครงงานประยุกตใชงาน 1. โปรแกรมระบบงานการกีฬา ผูพัฒนา นายนพรัตน ลีลาวณิชย อาจารยที่ปรึกษา อาจารยวัชระ การสมพจน สถานศึกษา โรงเรียนพะเยาพิทยาคม
- 7. 2. โปรแกรม สารบรรณสําเร็จรูป: Readymade Archivist รูปภาพจาก 212cafe.com ผูพัฒนา นางสาวคณิตา ดวงแจมกาญจน และนายปฐิพงศ กันทะวงศ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยวัชระ การสมพจน สถานศึกษา โรงเรียนพะเยาพิทยาคม 3. โปรแกรมระบบฐานขอมูลทางการแพทยเบื้องตน ผูพัฒนา นางสาวปานชีวัน ฤกษสมบูรณ นายทวีธรรม ลิมปานุภาพ และนายปถย ศักดิ์ธนากูล อาจารยที่ปรึกษา อาจารยเลาขวัญ งามประสิทธิ์ สถานศึกษา โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ 4. โปรแกรมระบบแฟมฐานขอมูลผูเรียน 2001 ผูพัฒนา นายกิตติพงษ หิริโอตัปปะ นายภาณุ พรหมมินทร และนายมณฑล สขศุภชัย อาจารยที่ปรึกษา อาจารยชนารัตน คําออน สถานศึกษา โรงเรียนระยองวิทยาคม 5.เครื่องชวยคนพิการแขนอานหนังสือ ผูพัฒนา นายเกรียงไกร แกวชัยภูมิ และนายกฤษฏา สุวรรณกูฎ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยสกล ธรรมวงศ สถานศึกษา โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล จ.ชัยภูมิ 6. เครื่องรดน้ําตนไมและใหอาหารปลาผานโทรศัพทมือถือ รูปภาพจาก webindex.onlineoops.com ผูพัฒนา นายภัคชนม หุนสุวรรณ และนายวรสิทธิ์ เตชะวีรพงศ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยพัชรี เนตรนอย สถานศึกษา โรงเรียนวัดสุทธิวราราม กรุงเทพฯ
- 8. 7. เครื่องใหอาหารไกไขอัตโนมัติ ผูพัฒนา นายตอสกุลโกศัยกุล และนายสันติภาพ ไชยชนะ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยนิพนธ สมัครคา สถานศึกษา โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย จ.นครราชสีมา โครงงานพัฒนาเกม 1. โปรแกรมเกมเพื่อความบันเทิง War of Oracle ผูพัฒนา นายปรัชญา ไพศาลวิภัชพงศ นายณัชฌา พาณิชยชะวงศและนายสรรศิลป ตั้งนิรันดรกุล อาจารยที่ปรึกษา นายคมณัษฐ แซเฮง สถานศึกษา โรงเรียนอัสสัมชัญ 2. โปรแกรม ตอใหเพิ่ม เติมใหเต็ม (Magic Puzzle) ผูพัฒนา นายสันติ สุรมิตรไมตรี อาจารยที่ปรึกษา นายชนารัตน คําออน สถานศึกษา โรงเรียนระยองวิทยาคม 3. โปรแกรม เกมผูรอดชีวิต ผูพัฒนา นายเจษฎา หงษสี่ นายปภาธร นามรัตน และ นายโชติวิชช กิจพิทักษ อาจารยที่ปรึกษา นางสาวศิวาพร พงษนิลละอาภรณ สถานศึกษา โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย 4. โปรแกรม Maths&Photo Hunt 2 in 1 ผูพัฒนา เด็กชายวิทญ ยินดีเดช อาจารยที่ปรึกษา อาจารยกันญา สุนทรชัย สถานศึกษา โรงเรียนเซนตคาเบรียล กรุงเทพฯ 5. โปรแกรมโลโกบิงโก ผูพัฒนา เด็กชายภัทร ลําดับพงศ และเด็กชายวรวุฒิ อังคณานนท อาจารยที่ปรึกษา อาจารยพรทิพย สุวพันธุ สถานศึกษา โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จ.นครศรีธรรมราช 6. โปรแกรมเกมทศกัณฑ ผูพัฒนา เด็กหญิงวรรรวัส ยินดีเดช และเด็กหญิง วริษฐา นามศิริพงศพันธุ อาจารยที่ปรึกษา อาจารยศรา หรูจิตตวิวัฒน สถานศึกษา โรงเรียนเซนตฟรังซีสซาเวียร คอนแวนต 7. โปรแกรมรองเทาอาถรรพ ผูพัฒนา นางสาวแสงระวี พลภูเมือง และนางสาวพรรณวิไล ดาบพิมพศรี อาจารยที่ปรึกษา อาจารยทองพูล พันธเลิศ สถานศึกษา โรงเรียนกุดบากพัฒนาศึกษา จ.สกลนคร