Ζώα υπό εξαφάνιση

1. 2018
Τάξη Ε1
Ζώα υπό εξαφάνιση

2. ΤΣΑΚΑΛΙ
Ντροπαλός κάτοικος της ελληνικής υπαίθρου, παρεξηγημένο και κυνηγημένο, το
τσακάλι είναι ένα μοναδικό είδος της χώρας μας που
απειλείται με εξαφάνιση
Η ζωή του τσακαλιού
Παρότι παρεξηγημένο, το τσακάλι χαρακτηρίζεται
ως «καθαριστής» της υπαίθρου, καθώς ως
παμφάγο κυνηγάει τα τρωκτικά ενώ ταυτόχρονα
«χτενίζει» τις
περιοχές του για
οργανικά
υπολείμματα και
σκουπίδια (πεσμένα φρούτα,
ψοφίμια κλπ). Στο μέγεθος δεν ξεπερνάει έναν
σκύλο ράτσας κόκερ, ζει 8 με 10 χρόνια και στην
Ελλάδα απαντάται (με συνολικό αριθμό που δεν
ξεπερνάει τα 1500 ζώα) κυρίως σε Έβρο,
Βιστωνίδα-Νέστο, Κερκίνη και κεντρική
Μακεδονία, Χαλκιδική, Φωκίδα, Πελοπόννησο
και Σάμο (το μόνο νησί).
Η ζωή που απειλείται
Το τσακάλι μέσα σε λίγα σχετικά χρόνια έφτασε
από κοινό είδος να απειλείται με εξαφάνιση στη
χώρα μας και σήμερα να θεωρείται «Κινδυνεύον», σύμφωνα με
το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών Ζώων της
Ελλάδας (Αθήνα, 2009). Η περιοχή
εξάπλωσής του έχει συρρικνωθεί
σημαντικά σε σχέση με τις αρχές της
δεκαετίας του '90 και παρόλο που τα
τελευταία χρόνια παρατηρούμε
κάποια δείγματα ανάκαμψης στη βόρεια
Ελλάδα, συνεχίζει να είναι
κατακερματισμένη, ιδιαίτερα στην
Πελοπόννησο. Αντίθετα όμως με την κατάσταση
στην Ελλάδα, ο πληθυσμός του τσακαλιού έχει αυξηθεί
ραγδαία στη Βουλγαρία και τις λοιπές βαλκανικές χώρες
ενώ πλέον εξαπλώνεται και σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η
Ρουμανία και η Ουκρανία.
ΝΙΚΟΣ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ

3. ΡΙΝΟΚΕΡΟΣ
Οι ρινόκεροι στα προϊστορικά χρόνια ζούσαν ακόμα και στην
Ευρώπη, κάτι που απεικονίζεται σε σωζόμενες τοιχογραφίες
σπηλαίων. Σήμερα, όμως, πολύ λίγοι ρινόκεροι επιβιώνουν
έξω από εθνικά πάρκα και καταφύγια στην Αφρική και την
Ασία.
Η ζωή του ρινόκερου
Ο ρινόκερος είναι φυτοφάγο ζώο που στηρίζεται κυρίως
στην πολύ ανεπτυγμένη αίσθηση της όσφρησης και της ακοής.
Αντίθετα, έχει φτωχή όραση και δυσκολεύεται να ξεχωρίσει από
μακριά αν ένα ζώο αποτελεί απειλή ή όχι για τον ίδιο. Έτσι
μπορεί να επιτεθεί προληπτικά, δίνοντας την εντύπωση ευέξαπτου
ζώου. Ευτυχώς για τους εχθρούς του, δυσκολεύεται να
κάνει στοχευμένες επιθέσεις
Η ζωή που απειλείται
Υπάρχουν πέντε είδη ρινόκερου
στην Αφρική και στην Ασία. Κάποια από
αυτά βρίσκονται ήδη στο χείλος της
εξαφάνισης, όπως ο ασιατικός ρινόκερος
της Ιάβας που παλεύει για την επιβίωση
του, καθώς έχουν απομείνει μόνο 50
άτομα. Ευτυχώς, ορισμένα άλλα είδη
προστατεύονται αποτελεσματικά και οι
πληθυσμοί τους έχουν ανακάμψει: στη νότια
Αφρική, ο λευκός ρινόκερος που είχε φτάσει στο
χείλος της εξαφάνισης στις αρχές του 20ου αιώνα,
σήμερα ξεπερνά τα 20.000 άτομα. Ο μαύρος ρινόκερος επίσης, έχει διπλασιάσει τον πληθυσμό του τις
δύο τελευταίες δεκαετίες, φτάνοντας τα περίπου 5.000 άτομα σήμερα. Παρόλα αυτά, ο πληθυσμός του
παραμένει μικρός σε σύγκριση με τις 100.000 που ζούσαν στις αρχές του αιώνα.
ΦΑΝΗΣ ΗΛΙΑΣ

4. ΠΑΝΤΑ
Επιστημονική ονομασία: Ailuropoda
melanoleuca
Διάρκεια ζωής: 20 έτη (Στο φυσικό
περιβάλλον)
Μάζα: Θηλυκό: 70 – 100 kg (Ενήλικο)
Ύψος: 60 – 90 εκ. (Ενήλικο, Έως τον ώμο)
Περίοδος κύησης: 95 – 160 ημέρες
Τροφικό επίπεδο: Φυτοφάγο
Μόλις 1.864 Γιγάντια πάντα (Ailuropoda melanoleuca) απομένουν ελεύθερα στη φύση
σήμερα. Ο πληθυσμός τους είναι πολύ μικρός, όμως το θετικό είναι ότι δείχνει ανοδική
πορεία: σήμερα υπάρχουν 40% περισσότερα Γιγάντια πάντα από όσα στις αρχές της
δεκαετίας του 1980, όταν το WWF ξεκίνησε το πρόγραμμα προστασίας του στην Κίνα
Η ζωή που προστατεύουμε
Σήμερα, οι πληθυσμοί των Γιγάντιων πάντα στην Κίνα
βρίσκονται απομονωμένοι σε περίπου 20
τμήματα δάσους. Στο πλαίσιο του προγράμματος
προστασίας του, δημιουργούμε «πράσινους
διαδρόμους» δάσους, για να μπορούν τα
απομονωμένα ζώα να έρχονται σε επαφή μεταξύ
τους.
ΓΕΩΡΓΙΑ
&
ΑΡΓΥΡΩ

5. ΧΕΛΩΝΑ
ΚΑΡΕΤΑ
Το πρώτο ταξίδι μιας Caretta caretta από την αμμουδιά όπου
σκάει το αυγό της μέχρι την ακροθαλασσιά είναι και το σημαντικότερο της ζωής της.
Στηρίζεται στο ένστικτο και το DNA της για να βρει τον προσανατολισμό της. Μόνο αν τα
καταφέρει την πρώτη φορά θα ξαναγυρίσει μετά από μερικές δεκαετίες στην ίδια
παραλία για να γεννήσει τα μικρά της και να διαιωνίσει το είδος της.
Με το σκάσιμο των αυγών τα μικρά χελωνάκια αναρριχώνται ομαδικά στην επιφάνεια της
άμμου και κατευθύνονται προς τη θάλασσα. Η έξοδός τους από τη φωλιά συνήθως γίνεται
αργά το απόγευμα ή νωρίς το χάραμα. Τα μικρά προσανατολίζονται από τον φωτεινότερο
ορίζοντα που συναντούν. Η πορεία τους στη ζωή ξεκινά με πολλούς εχθρούς
όπως καβούρια, γλάρους, ψάρια, τρωκτικά αλλά και
κινδύνους όπως οι ανθρώπινες δραστηριότητες στις
παραλίες και στη θάλασσα. Μόνο 1 στα 1000
χελωνάκια θα επιβιώσει για να ενηλικιωθεί!
Η χελώνα καρέτα είναι ίσως ένα από τα πιο
εμβληματικά είδη των μεσογειακών και ελληνικών
θαλασσών και ένα από τα επτά είδη θαλάσσιων
χελωνών που υπάρχουν στον πλανήτη. Οι χελώνες
ζουν περίπου 100 χρόνια και ενηλικιώνονται μετά
τη δεύτερη δεκαετία της ζωής τους. Για την
αναπαραγωγή τους γυρίζουν στην παραλία που
γεννήθηκαν για να γεννήσουν τα αυγά τους. Η
επιστροφή τους στην ίδια παραλία, επιβεβαιώνει τη
σημασία της διατήρησης, διαχείρισης και προστασίας των
οικοσυστημάτων και των παραλιών ωοτοκίας
ΠΑΝΟΣ
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

6. Υπάρχουν πέντε είδη ρινόκερου στην Αφρική και στην
Ασία. Κάποια από αυτά βρίσκονται ήδη στο χείλος της
εξαφάνισης, όπως ο ασιατικός ρινόκερος της Ιάβας
που παλεύει για την επιβίωση του, καθώς έχουν
απομείνει μόνο 50 άτομα. Ευτυχώς, ορισμένα άλλα
είδη προστατεύονται αποτελεσματικά και οι
πληθυσμοί
τους έχουν ανακάμψει:
στη νότια
Αφρική, ο
λευκός ρινόκερος που είχε φτάσει στο χείλος της
εξαφάνισης στις αρχές του 20ου αιώνα, σήμερα
ξεπερνά τα 20.000 άτομα. Ο μαύρος ρινόκερος
επίσης, έχει διπλασιάσει τον πληθυσμό του τις δύο
τελευταίες δεκαετίες, φτάνοντας τα περίπου 5.000 άτομα σήμερα. Παρόλα αυτά, ο
πληθυσμός του παραμένει μικρός σε σύγκριση με τις 100.000 που ζούσαν στις αρχές του
αιώνα.
Η ζωή του ρινόκερου
Ο ρινόκερος είναι φυτοφάγο ζώο που στηρίζεται κυρίως στην πολύ ανεπτυγμένη αίσθηση
της όσφρησης και της ακοής. Αντίθετα, έχει φτωχή όραση και δυσκολεύεται να ξεχωρίσει
από μακριά αν ένα ζώο αποτελεί απειλή ή όχι για τον ίδιο. Έτσι μπορεί να επιτεθεί
προληπτικά, δίνοντας την εντύπωση ευέξαπτου ζώου. Ευτυχώς για τους εχθρούς του,
δυσκολεύεται να κάνει στοχευμένες επιθέσεις.
Βλασία
Κωνσταντίνος

7. ΧΕΛΩΝΑ
ΚΑΡΕΤΑ
Το πρώτο ταξίδι μιας Caretta caretta από
την αμμουδιά όπου σκάει το αυγό της μέχρι την
ακροθαλασσιά είναι και το σημαντικότερο της
ζωής της. Στηρίζεται στο ένστικτο και το DNA
της για να βρει τον προσανατολισμό της. Μόνο
αν τα καταφέρει την πρώτη φορά θα ξαναγυρίσει
μετά από μερικές δεκαετίες στην ίδια παραλία για να
γεννήσει τα μικρά της και να διαιωνίσει το είδος της.
Η χελώνα καρέτα είναι ίσως ένα από τα πιο εμβληματικά είδη των μεσογειακών και
ελληνικών θαλασσών και ένα από τα επτά είδη θαλάσσιων χελωνών που υπάρχουν
στον πλανήτη. Οι χελώνες ζουν περίπου 100 χρόνια και ενηλικιώνονται μετά τη
δεύτερη δεκαετία της ζωής τους. Για την αναπαραγωγή τους γυρίζουν στην παραλία
που γεννήθηκαν για να γεννήσουν τα αυγά τους
ΠΑΥΛΟΣ ΣΠΥΡΟΣ
Οι κυριότερες
απειλές που
αντιμετωπίζει
στην Ελλάδα
είναι η οικολογική
υποβάθμιση των
οικοσυστημάτων που
τη φιλοξενούν όπως: η οικιστική και τουριστική
ανάπτυξη των παραλιών ωοτοκίας, ο τεχνητός φωτισμός που αποπροσανατολίζει τα
μικρά, η διάβρωση των παραλιών και η κλιματική αλλαγή που απειλεί τα παραθαλάσσια
οικοσυστήματά και τις παραλίες ωοτοκίας. Η παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, οι
τραυματισμοί από ταχύπλοα αλλά και η ηθελημένη θανάτωση από ορισμένους
ψαράδες αποτελούν κάποιους επιπλέον ανθρωπογενείς κινδύνους.