Eskolako  Agenda   21
AZTARNA EKOLOGIKOA
AZTARNA EKOLOGIKOA Kontsumitzen diren baliabideak ekoizteko eta sortzen diren hondakinak asimilatzeko behar den  lehorreko eta itsasoko area biologikoki produktiboa  da.  OHARRA :  Area biologikoki produktiboa edo ekoizlea:  basoak, larreak, laborantzak eta itsasoak osatzen dute.
AZTARNA EKOLOGIKOA Aztarna ekologikoak adierazten du Naturaren zenbateko azalera behar duen: Biztanle batek bizitzeko Ikastetxe batek funtzionatzeko Lurralde bateko populazioak  beharrak asetzeko Aztarna ekologikoak adierazten du Naturaren zenbateko azalera behar duen: Biztanle batek bizitzeko Ikastetxe batek funtzionatzeko Lurralde bateko populazioak  beharrak asetzeko
Aztarna ekologikoak bizi-premiak betetzeko erabiltzen den azalera adierazten du Euskadiko biztanle batek 4,7 hektarea ( 4,5 futbol zelaien azalera bezalakoa)  behar ditu batazbeste urteko bizi-premiak asetzeko
Iturria: LIVING PLANET REPORT 2004
Aztarnak, munduko lurralde desberdinetan zenbateko azalera erabiltzen den jakiten, laguntzen du MUNDUAN ZEINTZUK DUTE AZTARNARIK HANDIENA?
Iturria: LIVING PLANET REPORT 2004
 
ZER DA KARGA AHALMENA? kontsumitzen duguna ekoizteko eta sortzen ditugun hondakinak asimilatzeko,  daukagun lur azalera biologikoki produktiboa  da. Eskualde batean, herri batean edo planeta osoan dauden  basoen, laborantzen, larreen edo itsasoaren azaleretatik  lor ditzakegun  baliabide naturalak  adierazten digu.
KARGA AHALMENA BASOAK ITSASOAK LABORANTZAK LARREAK
Karga ahalmenak gure  kontsumoaren mugak  ezagutzeko aukera ematen digu. Lurraren azalera produktiboa lurrean bizi diren biztanle guztien artean banatzen bada,  pertsona bakoitzari 1,8 hektarea  dagokio bere behar guztiak asetzeko. 1,8 hektarea/pertsona
ez litzateke nahiko planetarik egongo kontsumitzen duguna eta sortzen duguna ekoizteko eta asimilatzeko. Gaur egun, euskaldunon kontsumo eredua asetzeko: 4,7 ha euskaldun bakoitzak 1,8 ha munduko pertsona bakoitzak Zer gertatuko litzateke planetako populazioaren zati batek 1,8 hektarea horietako baino gehiago erabiliko balu?   2,5 planeta-kopuru behar dira + =
Planeta bakarra dugula  kontuan hartuta, euskaldun batek  4,7 ha behar baditu eta munduko biztanle bakoitzarena batazbeste 1,8 ha-koa bada, nola lortzen da hori?  Gure bizi modua, beraz, … JASANEZINA  da 0,8 ha/capita-ko aztarna duten hiru pertsona behar dira , lauen artean, planetaren karga ahalmena gaindi ez dezaten.  Hiru pertsona horiak Bangladesh, Lesotho, Nepal edo Tajikistan bezalako herrialdeetan aurki ditzakegu.  Martxa honetan: dauzkagun baliabide naturalak agortzen ari gara. planeta kutsatzen ……………….  eta zer gehiago? 4,7 ha 0,8 ha 0,8 ha 0,8 ha
ZER DA DEFIZIT EKOLOGIKOA? Euskadiko bezalako populazioak, bertan daukan baina lur azalera produktiboa gehiago erabiltzen duenean sortzen da. Euskaldunon aztarna ekologikoa  =  4,7 ha/capita Karga ahalmena  =  1,8  Defizit ekologikoa  =  2,9 Lur bateko populazioaren  aztarna ekologikoa  bizi den lekuko lurraldearen  karga ahalmena baino handiagoa  bada, biztanle horiek  defizit ekologikoa  dute. Euskaldunen aztarna  ekologikoa Euskaldunen Karga ahalmena  Defizit ekologikoa
Defizit ekologikoa duen populazio batek: Munduko beste lekuetako lur ekoizleak erabiltzen ditu. Etorkizuneko belaunaldien baliabideak ustiatzen ditu. JASANEZINA  da.
AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULUA JARDUERAK AZALERAK (hektarea global biztanleko)
Edozein jarduera, prozesu edo ekintza aztarna ekologikoan bihur daiteke.  Zure ordenagailuaren 500 orduko funtzionamendua = 10 m 2  du aztarna ekologikotik (AE). Berziklatu gabeko 1000 orrialde = 72 m 2  aztarna ekologikotik. Donostia-Madrid-Donostia bidaia kotxez = 241 m 2  aztarna ekologikotik.
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOA
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOA Gure ikastetxean burutzen ditugun eguneroko jarduerak ere naturarengan eragina dute.  Ondoko marrazkian aurki itzazu ikastetxearen zein material eta jarduerek duten eragina ingurumenean.   Naturarengan, jardueren eragina ezagutzeko, ikastetxearen  aztarna ekologikoa  kalkulatuko dugu.
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-1 HEZKUNTZA KOMUNITATEA Ikasle-kopurua, gutxi gora behera   Irakasle eta laguntzaile-kopurua   263 24
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-2 IKASTETXEAREN AZALERA Eraikitako azalera Kanpo-orubea eta lorategiaren azalera   1000 m 2 500 m 2 Zure ikastetxearen azalerari buruz ideia bat izateko: Saski-baloi pista = 300 m 2  30 ikasleen gela = 50 m 2
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-3 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Ia ikasle guztiak, oinez, ordu erdia baino gutxiagora bizi dira Ikasle erdiak, oinez, ordu erdia baino gutxiagora bizi dira Ikasle gehienak oinez, ordu erdia baino gehiagora bizi dira
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-4 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Garraio-sistema (1) Ikasleen eta irakasleen erdia baino gehiago oinez edo bizikletaz joaten dira ikastetxera Ikasleen eta irakasleen erdia baino gehiago motorra duen ibilgailuaz joaten dira ikastetxera
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-5 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Garraio-sistema (2) Motorizatutako ibilgailuaz joaten direnetik,  erdia baino gehiago garraio publikoaz joaten da Motorizatutako ibilgailuaz joaten direnetik,  erdia baino gehiago garraio pribatuaz joaten da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-6 ENERGIA klimatizazioa Ikastetxeak ez dauka berokuntzarik, ezta aire egokiturik Ikastetxeak berokuntza bakarrik du Ikastetxeak berokuntza eta aire  egokitua du
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-7 ENERGIA Klimatizazioaren erregulazioa Batzutan, neguan, ikastetxe barruan makutsik joan gintezke Ikastetxearen  tenperatura ongi erregulatuta egoten da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-8 ENERGIA Klimatizazioarako energia berriztagarrien ustiapena Berokuntzarako eta hozketarako energia berrizta-garrien ustiapen-sistema dago Berokuntzarako energia berriztagarrien ustiapen-sistema  dago Berokuntzarako ez dago inolako energia berriztagarrien ustiapen-sistemarik
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-9 ENERGIA Argiztapen naturala Ikastetxeak hainbesteko argi naturala dauka ia ez dela argiztapen artifiziala erabiltzen Ikastetxeak oso argi natural gutxi dauka eta argiztapen artifiziala  asko erabiltzen da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-10 ENERGIA Bonbilak  Argi-puntuen erdia baino gehiago kontsumo baxukoa da Argi-puntuen erdia baino gutxiago kontsumo baxukoa da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-11 ENERGIA Elektrizitatea sortzeko energia berriztagarrien ustiapena  Ikastetxean ez dago energia berriztagarrien bidez elektrizitatea sortzeko sistemarik Ikastetxean energia berriztagarrien bidez elektrizitatea sortzeko sistemak daude
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-12 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Ur kontsumoa  Ikastetxeak uraren aurrezte eta berrerabiltze-sistemak dauzka Ikastetxeak ez dauzka uraren aurrezte eta berrerabiltze-sistemak
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-13 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Paper kontsumoa  Kontsumitzen den paper guztia ez da berziklatua Kontsumitzen den paperaren zati bat berziklatua da Kontsumitutako paper gehiena berziklatua da Kontsumitutako paper guztia berziklatua da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-14 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Paperaren berrerabilpena  Ikastetxean, normalean, papera bi aldeetatik erabiltzen da Ikastetxean ia inoiz ez da  papera bi aldeetatik erabiltzen
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-15 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa PAPERA Ez da paperaren bilketa selektiborik egiten Paperaren bilketa selektiboa egiten da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-16 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa ONTZIAK Ez da ontzien bilketa selektiborik egiten Ontzien bilketa selektiboa egiten da
IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULOA-17 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa MINIMIZAZIOA Sortzen ditugun hondakinen bolumena murriztea ahal egiten da Ez zaio kasu berezirik egiten sortzeen ditugun hondakinen kopurua  murrizteari
ZURE IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOA HEKTAREA DA GUTXI GORA BEHERA   9,52 Zure ikastetxeak bere funtzionamendurako  63   aldiz betetzen  duen espazioa behar du Zer egin dezakegu gure ikastetxearen aztarna ekologikoa murrizteko?
NEURE AZTARNA EKOLOGIKOA
KALKULA EZAZU ZURE AZTARNA EKOLOGIKOA  http://www.ingurumena.net web gunean
PLANETAREN ZENBATEKO ZATIA JATEN  ARI ZARA ZU?  KALKULA EZAZU ZURE AZTARNA EKOLOGIKOA Egutegian bilatuko duzu puntuaketen bidez Aztarna kalkulatzeko modua

02 Saioa Aztarna Ekologikoa

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    AZTARNA EKOLOGIKOA Kontsumitzendiren baliabideak ekoizteko eta sortzen diren hondakinak asimilatzeko behar den lehorreko eta itsasoko area biologikoki produktiboa da. OHARRA : Area biologikoki produktiboa edo ekoizlea: basoak, larreak, laborantzak eta itsasoak osatzen dute.
  • 4.
    AZTARNA EKOLOGIKOA Aztarnaekologikoak adierazten du Naturaren zenbateko azalera behar duen: Biztanle batek bizitzeko Ikastetxe batek funtzionatzeko Lurralde bateko populazioak beharrak asetzeko Aztarna ekologikoak adierazten du Naturaren zenbateko azalera behar duen: Biztanle batek bizitzeko Ikastetxe batek funtzionatzeko Lurralde bateko populazioak beharrak asetzeko
  • 5.
    Aztarna ekologikoak bizi-premiakbetetzeko erabiltzen den azalera adierazten du Euskadiko biztanle batek 4,7 hektarea ( 4,5 futbol zelaien azalera bezalakoa) behar ditu batazbeste urteko bizi-premiak asetzeko
  • 6.
  • 7.
    Aztarnak, munduko lurraldedesberdinetan zenbateko azalera erabiltzen den jakiten, laguntzen du MUNDUAN ZEINTZUK DUTE AZTARNARIK HANDIENA?
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    ZER DA KARGAAHALMENA? kontsumitzen duguna ekoizteko eta sortzen ditugun hondakinak asimilatzeko, daukagun lur azalera biologikoki produktiboa da. Eskualde batean, herri batean edo planeta osoan dauden basoen, laborantzen, larreen edo itsasoaren azaleretatik lor ditzakegun baliabide naturalak adierazten digu.
  • 11.
    KARGA AHALMENA BASOAKITSASOAK LABORANTZAK LARREAK
  • 12.
    Karga ahalmenak gure kontsumoaren mugak ezagutzeko aukera ematen digu. Lurraren azalera produktiboa lurrean bizi diren biztanle guztien artean banatzen bada, pertsona bakoitzari 1,8 hektarea dagokio bere behar guztiak asetzeko. 1,8 hektarea/pertsona
  • 13.
    ez litzateke nahikoplanetarik egongo kontsumitzen duguna eta sortzen duguna ekoizteko eta asimilatzeko. Gaur egun, euskaldunon kontsumo eredua asetzeko: 4,7 ha euskaldun bakoitzak 1,8 ha munduko pertsona bakoitzak Zer gertatuko litzateke planetako populazioaren zati batek 1,8 hektarea horietako baino gehiago erabiliko balu? 2,5 planeta-kopuru behar dira + =
  • 14.
    Planeta bakarra dugula kontuan hartuta, euskaldun batek 4,7 ha behar baditu eta munduko biztanle bakoitzarena batazbeste 1,8 ha-koa bada, nola lortzen da hori? Gure bizi modua, beraz, … JASANEZINA da 0,8 ha/capita-ko aztarna duten hiru pertsona behar dira , lauen artean, planetaren karga ahalmena gaindi ez dezaten. Hiru pertsona horiak Bangladesh, Lesotho, Nepal edo Tajikistan bezalako herrialdeetan aurki ditzakegu. Martxa honetan: dauzkagun baliabide naturalak agortzen ari gara. planeta kutsatzen ………………. eta zer gehiago? 4,7 ha 0,8 ha 0,8 ha 0,8 ha
  • 15.
    ZER DA DEFIZITEKOLOGIKOA? Euskadiko bezalako populazioak, bertan daukan baina lur azalera produktiboa gehiago erabiltzen duenean sortzen da. Euskaldunon aztarna ekologikoa = 4,7 ha/capita Karga ahalmena = 1,8 Defizit ekologikoa = 2,9 Lur bateko populazioaren aztarna ekologikoa bizi den lekuko lurraldearen karga ahalmena baino handiagoa bada, biztanle horiek defizit ekologikoa dute. Euskaldunen aztarna ekologikoa Euskaldunen Karga ahalmena Defizit ekologikoa
  • 16.
    Defizit ekologikoa duenpopulazio batek: Munduko beste lekuetako lur ekoizleak erabiltzen ditu. Etorkizuneko belaunaldien baliabideak ustiatzen ditu. JASANEZINA da.
  • 17.
    AZTARNA EKOLOGIKOAREN KALKULUAJARDUERAK AZALERAK (hektarea global biztanleko)
  • 18.
    Edozein jarduera, prozesuedo ekintza aztarna ekologikoan bihur daiteke. Zure ordenagailuaren 500 orduko funtzionamendua = 10 m 2 du aztarna ekologikotik (AE). Berziklatu gabeko 1000 orrialde = 72 m 2 aztarna ekologikotik. Donostia-Madrid-Donostia bidaia kotxez = 241 m 2 aztarna ekologikotik.
  • 19.
  • 20.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOAGure ikastetxean burutzen ditugun eguneroko jarduerak ere naturarengan eragina dute. Ondoko marrazkian aurki itzazu ikastetxearen zein material eta jarduerek duten eragina ingurumenean. Naturarengan, jardueren eragina ezagutzeko, ikastetxearen aztarna ekologikoa kalkulatuko dugu.
  • 21.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-1 HEZKUNTZA KOMUNITATEA Ikasle-kopurua, gutxi gora behera Irakasle eta laguntzaile-kopurua 263 24
  • 22.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-2 IKASTETXEAREN AZALERA Eraikitako azalera Kanpo-orubea eta lorategiaren azalera 1000 m 2 500 m 2 Zure ikastetxearen azalerari buruz ideia bat izateko: Saski-baloi pista = 300 m 2 30 ikasleen gela = 50 m 2
  • 23.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-3 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Ia ikasle guztiak, oinez, ordu erdia baino gutxiagora bizi dira Ikasle erdiak, oinez, ordu erdia baino gutxiagora bizi dira Ikasle gehienak oinez, ordu erdia baino gehiagora bizi dira
  • 24.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-4 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Garraio-sistema (1) Ikasleen eta irakasleen erdia baino gehiago oinez edo bizikletaz joaten dira ikastetxera Ikasleen eta irakasleen erdia baino gehiago motorra duen ibilgailuaz joaten dira ikastetxera
  • 25.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-5 MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA Garraio-sistema (2) Motorizatutako ibilgailuaz joaten direnetik, erdia baino gehiago garraio publikoaz joaten da Motorizatutako ibilgailuaz joaten direnetik, erdia baino gehiago garraio pribatuaz joaten da
  • 26.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-6 ENERGIA klimatizazioa Ikastetxeak ez dauka berokuntzarik, ezta aire egokiturik Ikastetxeak berokuntza bakarrik du Ikastetxeak berokuntza eta aire egokitua du
  • 27.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-7 ENERGIA Klimatizazioaren erregulazioa Batzutan, neguan, ikastetxe barruan makutsik joan gintezke Ikastetxearen tenperatura ongi erregulatuta egoten da
  • 28.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-8 ENERGIA Klimatizazioarako energia berriztagarrien ustiapena Berokuntzarako eta hozketarako energia berrizta-garrien ustiapen-sistema dago Berokuntzarako energia berriztagarrien ustiapen-sistema dago Berokuntzarako ez dago inolako energia berriztagarrien ustiapen-sistemarik
  • 29.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-9 ENERGIA Argiztapen naturala Ikastetxeak hainbesteko argi naturala dauka ia ez dela argiztapen artifiziala erabiltzen Ikastetxeak oso argi natural gutxi dauka eta argiztapen artifiziala asko erabiltzen da
  • 30.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-10 ENERGIA Bonbilak Argi-puntuen erdia baino gehiago kontsumo baxukoa da Argi-puntuen erdia baino gutxiago kontsumo baxukoa da
  • 31.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-11 ENERGIA Elektrizitatea sortzeko energia berriztagarrien ustiapena Ikastetxean ez dago energia berriztagarrien bidez elektrizitatea sortzeko sistemarik Ikastetxean energia berriztagarrien bidez elektrizitatea sortzeko sistemak daude
  • 32.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-12 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Ur kontsumoa Ikastetxeak uraren aurrezte eta berrerabiltze-sistemak dauzka Ikastetxeak ez dauzka uraren aurrezte eta berrerabiltze-sistemak
  • 33.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-13 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Paper kontsumoa Kontsumitzen den paper guztia ez da berziklatua Kontsumitzen den paperaren zati bat berziklatua da Kontsumitutako paper gehiena berziklatua da Kontsumitutako paper guztia berziklatua da
  • 34.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-14 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Paperaren berrerabilpena Ikastetxean, normalean, papera bi aldeetatik erabiltzen da Ikastetxean ia inoiz ez da papera bi aldeetatik erabiltzen
  • 35.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-15 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa PAPERA Ez da paperaren bilketa selektiborik egiten Paperaren bilketa selektiboa egiten da
  • 36.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-16 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa ONTZIAK Ez da ontzien bilketa selektiborik egiten Ontzien bilketa selektiboa egiten da
  • 37.
    IKASTETXEAREN AZTARNA EKOLOGIKOARENKALKULOA-17 MATERIALAK ETA HONDAKINAK Hondakinen kudeaketa MINIMIZAZIOA Sortzen ditugun hondakinen bolumena murriztea ahal egiten da Ez zaio kasu berezirik egiten sortzeen ditugun hondakinen kopurua murrizteari
  • 38.
    ZURE IKASTETXEAREN AZTARNAEKOLOGIKOA HEKTAREA DA GUTXI GORA BEHERA 9,52 Zure ikastetxeak bere funtzionamendurako 63 aldiz betetzen duen espazioa behar du Zer egin dezakegu gure ikastetxearen aztarna ekologikoa murrizteko?
  • 39.
  • 40.
    KALKULA EZAZU ZUREAZTARNA EKOLOGIKOA http://www.ingurumena.net web gunean
  • 41.
    PLANETAREN ZENBATEKO ZATIAJATEN ARI ZARA ZU? KALKULA EZAZU ZURE AZTARNA EKOLOGIKOA Egutegian bilatuko duzu puntuaketen bidez Aztarna kalkulatzeko modua