Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

20191206 workshop technische_metadata

218 views

Published on

Tijdens deze workshop legde Rony Vissers uit wat technische metadata inhouden en welke andere types (ingebedde) metadata er bestaan. Hij introduceerde de belangrijkste standaarden op vlak van ingebedde metadata en toonde hoe je die metadata kan uitlezen met behulp van een gratis online tool, fotobewerkingssoftware en een standaard fotoviewer.

Published in: Art & Photos
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

20191206 workshop technische_metadata

  1. 1. WORKSHOP TECHNISCHE METADATA IN BEELDEN Rony Vissers, 6 december 2019
  2. 2. METADATA? ▪ Wat zijn metadata? Auguste Rodin, Le Penseur foto: JJean-Pierre Dalbéra from Paris, France [CC BY 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]
  3. 3. METADATA? ▪ Data over data ▪ Gestructureerde gegevens over identificatie, beheer, aard, gebruik en bewaarplaats van fysieke of digitale collecties en informatiebronnen ▪ Meer weten: Murtha Baca (ed.), Introduction to metadata, Getty Research Institute, Los Angeles, 2016 (derde editie), http://www.getty.edu/publications/intrometadata/
  4. 4. METADATA? Auguste Rodin, Le Penseur Nicolás Pérez [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)]
  5. 5. METADATA? ▪ Bij fysieke objecten is beschrijvende informatie over werk vaak fysiek bevestigd aan drager: ze staat bv. op achterkant van foto geschreven en op label van vinylplaat of videocassette gedrukt (of op verpakking waarin ze worden bewaard). ▪ Als fysieke object wordt verplaatst, verplaatst ook beschrijvende informatie zich. Bij computerbestanden is dat niet noodzakelijk zo.
  6. 6. TECHNISCHE METADATA? ▪ Wat zijn technische metadata? Auguste Rodin, Le Penseur foto: BKP [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]
  7. 7. TECHNISCHE METADATA? ▪ Gegevens die technische informatie over collecties en informatiebronnen bevatten ▪ Ze omvatten op bestandsniveau bv. het bestandsformaat, de resolutie, de bestandsgrootte, de kleurruimte en het kleurprofiel, de aanmaakdatum van het bestand en vereiste software voor weergave.
  8. 8. ANDERE TYPES METADATA? ▪ Welke andere types van metadata zijn er? Auguste Rodin, Le Penseur foto: JGeolina163 [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]
  9. 9. ANDERE TYPES METADATA? ▪ descriptieve metadata; ▪ inhoudelijke metadata; ▪ structurele metadata; ▪ administratieve metadata; ▪ technische metadata; ▪ preserveringsmetadata; ▪ juridische metadata; ▪ gebruiksmetadata; ▪ …...
  10. 10. ANDERE TYPES METADATA? Descriptieve metadata Administratieve metadata Inhoudelijk Structureel Technisch Juridisch Doel intellectuele inhoud beschrijven relatie beschrijven tussen individuele entiteiten die samen een eenheid vormen aspecten beschrijven m.b.t. gebruik, beheer en preservering rechtenstatus beschrijven Voorbeeld titel, auteur, creatiedatum, keywords, korte inhoud, ... deel van reeks, behoort tot, ... bestandsformaat- en codering, checksum, technische kenmerken, bestandsgrootte, creatiedatum,... rechteninformatie zoals rechthebbenden, licenties, ...
  11. 11. METADATA INGEBED IN BEELDEN? ▪ Metadata kan zowel buiten als binnen beschreven digitale bestand worden bewaard. ▪ Als metadata buiten beschreven bestand wordt bewaard, gebeurt dat in bv. apart rekenblad of databank. ▪ Wanneer metadata binnen bestand zelf wordt bewaard, spreekt men over ingebedde metadata. ▪ Metadata en beschreven inhoud zijn dan niet meer van elkaar gescheiden. ▪ Digitaal bestand wordt zo zelfbeschrijvend.
  12. 12. METADATA INGEBED IN BEELDEN? ▪ Meer weten? http://www.embeddedmetadata.org/index.php
  13. 13. METADATA INGEBED IN BEELDEN? ▪ Wie doet er iets in zijn/haar project met (technische) metadata ingebed in beelden? Auguste Rodin, Le Penseur foto: Geolina163 [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]
  14. 14. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA? ▪ Digitale beelden worden gebruikt met diverse hard- en software. ▪ Optimaal functioneren vereist ingebedde metadata. ▪ Moet gebruikt kunnen worden met diverse hard- en software. ▪ Standaarden zorgen ervoor dat software en hardware weten waar ze welke ingebedde gegevens kunnen vinden in digitale bestand.
  15. 15. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA? ▪ Welke standaarden zijn er voor ingebedde metadata in foto’s? Auguste Rodin, Le Penseur foto: Gertjan R. [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]
  16. 16. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA? ▪ IPTC Photo Metadata Standard ▪ standaard om foto’s te beschrijven ▪ wereldwijd gebruikt door o.a. nieuwsagentschappen, fotografen, bibliotheken en musea ▪ structureert en definieert metadata-eigenschappen zodat gebruikers precieze en betrouwbare gegevens kunnen toevoegen ▪ gegevens over afgebeelde mensen, plekken en objecten ▪ kunnen ook data, namen en identificators bevatten m.b.t. de creatie van de foto én rechteninformatie ▪ kan gebruikt worden bij formaten als bv. JPEG, TIFF en PNG
  17. 17. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA? ▪ Meer weten? https://iptc.org/standards/photo-metadata/
  18. 18. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA? ▪ Exif (Exchangeable Image File Format) ▪ standaard voor ingebedde metadata die men vaak aantreft bij foto’s (vooral JPEG- en TIFF-bestanden) ▪ tevens gebruikt voor audiobestanden (WAV-bestanden) ▪ niet bruikbaar bij GIF-, JPEG2000-, en PNG-bestanden ▪ omvat o.a. een tijdsaanduiding, de camera-instellingen, gps-informatie, auteursrechtelijke informatie, beschrijvingen en een thumbnail voor voorvertoning
  19. 19. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA ▪ Meer weten? http://www.cipa.jp/std/documents/e/DC-008- 2012_E.pdf
  20. 20. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA ▪ XMP-informatie (Extensible Markup Platform) ▪ nieuwere gegevensformaat dat door IPTC Core en Extension wordt gebruikt voor opslaan en openen van metadata van beelden ▪ maakt opslag van metadata mogelijk in fotobestand of in bijbehorend sidecar-bestand en maakt creatie van aangepaste metadatavelden mogelijk ▪ kan gebruikt worden voor AIFF-, GIF-, JPEG-, JPEG2000-, MP3-, MP4-, PDF-, PNG-, PSD-, TIFF- en WAV-bestanden
  21. 21. STANDAARDEN INGEBEDDE METADATA ▪ Meer weten? https://www.adobe.com/products/xmp.html
  22. 22. INGEBEDDE METADATA? ▪ Ingebedde metadata van tentoonstellingslabel bij ‘El Pensador’ (Auguste Rodin): ▪ foto gemaakt op 23 oktober 2008 om 12u43 met camera DSC- H9 van Sony; ▪ belichtingstijd was 1/125sec, het diafragma 4, de lichtgevoeligheid 125 ASA en de brandpuntsafstand van lens 35,7 mm; ▪ resolutie van digitale bestand is 72pp en kleurruimte sRGB ▪ dus overwegend technische metadata automatisch door fototoestel bij maken van foto.
  23. 23. INGEBEDDE METADATA? ▪ Ingebedde metadata kan veel uitgebreider zijn. ▪ Volgend voorbeeld maakt duidelijk dat ingebedde metadata ook bv. inhoudelijke en juridische metadata kan bevatten.
  24. 24. INGEBEDDE METADATA? ▪ Meer weten? https://www.get-metadata.com/
  25. 25. INGEBEDDE METADATA? (GET METADATA)
  26. 26. INGEBEDDE METADATA? (GET METADATA)
  27. 27. INGEBEDDE METADATA? (GET METADATA)
  28. 28. INGEBEDDE METADATA? (GET METADATA)
  29. 29. INGEBEDDE METADATA? (ADOBE PHOTOSHOP) ▪ Kies in topmenu Bestand (File) en klik onderaan op Bestandsinfo (File info) ▪ Er opent zich dan scherm met ingebedde metadata van fotobestand
  30. 30. INGEBEDDE METADATA? (GIMP) ▪ Kies in topmenu Afbeelding (Image) en klik op Bekijk metadata (View metadata) ▪ Er opent zich dan scherm met ingebedde metadata van fotobestand
  31. 31. INGEBEDDE METADATA? (APPLE PREVIEW) Preview ▪ Kies in topmenu Extra’s (Extras) en klik op Toon infovenster (Show Info Window) ▪ Er opent zich dan scherm met ingebedde metadata van fotobestand
  32. 32. INGEBEDDE METADATA? ▪ Waarom doe je iets in je project met (technische) metadata ingebed in beelden? Auguste Rodin, Le Penseur
  33. 33. INGEBEDDE METADATA? ▪ Voordelen: ▪ verbeteren vindbaarheid van digitale bestanden ▪ wanneer je digitale bestanden verspreidt voor (her)gebruik, worden ingebedde metadata automatisch samen met digitale bestanden verspreid ▪ ingebedde technische metadata blijft steeds actueel; ze verandert telkens je beschreven digitale bestand verandert ▪ metadata die zijn toegevoegd door gebruikers van digitaal bestand kunnen automatisch uitgelezen worden naar eigen databank
  34. 34. INGEBEDDE METADATA? ▪ Nadelen: ▪ bij batch synchronisaties mogelijke conflicten tussen enerzijds ingebedde metadata en anderzijds externe metadatabronnen en informatie PID’s ▪ mogelijk dat ingebedde metadata niet wordt meegenomen bij creatie van afgeleide bestanden ▪ bij migratie naar ander formaat is mogelijk dat velden overschreven of vervangen worden. ▪ centraal beheerde metadata kun je gemakkelijker stapsgewijs aanvullen. ▪ metadata wellicht niet meer toegankelijk als bestanden niet meer geopend kunnen worden
  35. 35. INGEBEDDE METADATA? https://lukasweb.be/nl/kunst/melundiptiek
  36. 36. INGEBEDDE METADATA? ▪ Het fotobestand dat je download van www.lukasweb.be bevat louter summiere ingebedde technische metadata ▪ De ingebedde metadata bevat spijtig genoeg geen enkele info over bv. welk kunstwerk wordt afgebeeld, wie de maker ervan is, tot welke collectie het behoort, wat de auteursrechtelijke status is van zowel het kunstwerk als de reproductie, …
  37. 37. INGEBEDDE METADATA? https://www.rijksmuseum.nl/nl/rijksstudio/kunstenaars/johannes-vermeer/objecten#/SK-A-2344,0
  38. 38. INGEBEDDE METADATA? ▪ Het fotobestand dat je download van www.rijksmuseum.nl bevat louter summiere ingebedde technische metadata ▪ De ingebedde metadata bevat spijtig genoeg geen enkele info over bv. welk kunstwerk wordt afgebeeld, wie de maker ervan is, tot welke collectie het behoort, wat de auteursrechtelijke status is van zowel het kunstwerk als de reproductie, …
  39. 39. KWALITEITSCONTROLE? ▪ Uncompressed Baseline IBM TIFF v6.0 ▪ resolutie: 300 ppi ▪ bitdiepte: 8 bits per kleurkanaal ▪ kleurruimte: ECIRGB of AdobeRGB ▪ http://dpfmanager.org/
  40. 40. KWALITEITSCONTROLE? ▪ Een overzicht van technische metadata uit een lastenboek van een digitaliseringsproject (met bijhorende TIFF-tag)
  41. 41. KWALITEITSCONTROLE? ▪ Digitaliseringsrichtlijnen zoals bv. Metamorfoze vereise dat er regelmatig opnames van technische targets worden gemaakt ▪ De opnamedatum en gebruikte toestel van die opnamen moeten hetzelfde zijn als van opgeleverde archiveringsbestanden. Controleren of dat dit zo is, doe je m.b.v. ingebedde metadata
  42. 42. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portret_van_de_aartshertogin_Isabella,_circa_1601_-_circa_1620,_Groeningemuseum,_0040006000.jpg
  43. 43. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portret_van_de_aartshertogin_Isabella,_circa_1601_-_circa_1620,_Groeningemuseum,_0040006000.jpg
  44. 44. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portret_van_de_aartshertogin_Isabella,_circa_1601_-_circa_1620,_Groeningemuseum,_0040006000.jpg
  45. 45. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://exiftool.org/
  46. 46. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • De map met fotobestanden waarvan we metadata in bulk willen uitlezen staat in dit geval op desktop van onze computer en noemt ‘fotos1’. • Ze bevat vijftien fotobestanden, maar zou evengoed 150, 15.000 of zelfs meer bestanden kunnen bevatten.
  47. 47. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Als we metadata uit die vijftien bestanden willen uitlezen met behulp van ExifTool moeten we in command line interface een commando intikken dat de volgende samenstelling heeft: exiftool -csv "pad/naar/csv.csv" "pad/naar/map/met/beelden" • Omdat onze map ‘fotos1’ noemt en zich op de desktop van onze Mac-computer bevindt, wordt het commando: exiftool -csv "desktop/fotos1/" > "desktop/fotos1/export_metadata_fotos1.csv" • In mensentaal betekent dit dat je ExifTool opdracht geeft om van bestanden in map fotos1 op desktop van computer ingebedde metadata uit te lezen en ze in vorm van CSV-bestand weg te schrijven in dezelfde map op desktop van computer (fotos1).
  48. 48. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Vervolgens klik je enter-toets in van computer.
  49. 49. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Nadien verschijnt volgende mededeling: • Dat betekent dat ExifTool daadwerkelijk metadata van 15 bestanden uit ene gevraagde map heeft uitgelezen.
  50. 50. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Als we nu map Fotos1 openen, zien we dat daar gevraagde bestand export_metadata_fotos1.csv is toegevoegd.
  51. 51. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Dat CSV-bestand kun je vervolgens openen in rekenbladprogramma’s als LibreOffice, Microsoft Excel of Numbers. Als we het openen in LibreOffice zien we: • CSV-bestand bevat zestien rijen (één titelrij en vijftien rijen, waarvan één voor elk fotobestand) en groot aantal kolommen (van A tot EP).
  52. 52. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 1. Uitlezen metadata • Als je in CSV-bestand naar rechts scrolt, zie je dat CSV-bestand informatie bevat over o.a. pad van fotobestanden (SourceFile, kolom A), bestandsnaam (FileName, kolom C), inhoud van beeld (ImageDescription, kolom P), fotograaf (Artist, kolom Y) en auteursrechtelijke status (Copyright, kolom Z). Het bevat verder ook grote hoeveelheid technische metadata en trefwoorden (Keywords, kolom AO). • Zo krijg je in één oogopslag overzicht van verschillende fotobestanden in map fotos1, én hun ingebedde metadata. Omdat geëxporteerde gegevens in spreadsheet zitten, kan je document (en dus de ingebedde metadata) gemakkelijk analyseren door middel van bv. sorteer- en selectiefuncties van rekenbladprogramma.
  53. 53. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Met ExifTool kun je ook op efficiënte manier nieuwe ingebedde metadata toevoegen of reeds aanwezige ingebedde metadata aanpassen. • Als in ingebedde metadata een bepaalde tag ontbreekt, kan je in CSV-bestand kolom toevoegen die als titel naam van die tag heeft. • Als in ingebedde metadata de waarde(n) van bepaalde tag moet worden aangepast, kan je in CSV-bestand in gewenste cel waarde aanpassen. • Als bv. in trefwoorden (Keywords, kolom AO) overal term ‘New Delhi’ moet worden vervangen door ‘Calcutta’ doe je dat eerst in CSV-bestand en vervolgens importeer je die gegevens uit aangepaste CSV-bestand met ExifTool naar de verschillende fotobestanden.
  54. 54. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata
  55. 55. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Het commando dat je gebruikt voor het importeren van de (aangepaste) metadata is: exiftool -csv="pad/naar/bestandsnaam.csv" "pad/naar/map/met/beelden" • Omdat onze map ‘fotos1’ noemt en zich op desktop van onze Mac-computer bevindt, wordt commando: exiftool -csv="desktop/fotos1/export_metadata_fotos1_correctie.csv" "desktop/fotos1" • In mensentaal betekent dat dat je ExifTool opdracht geeft om metadata uit bestand export_metadata_fotos1_correctie.csv op desktop weg te schrijven naar bestanden in map fotos1 op desktop van computer.
  56. 56. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata
  57. 57. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • In command line interface zal opdracht er als volgt uitzien:
  58. 58. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Vervolgens klik je op de enter-toets van de computer. Nadien verschijnt de volgende mededeling:
  59. 59. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Vervolgens klik je op de enter-toets van de computer. Nadien verschijnt de volgende mededeling: • Dat betekent dat ExifTool daadwerkelijk metadata van vijftien bestanden uit ene gevraagde map heeft aangepast.
  60. 60. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Als we nu map Fotos1 openen, zien we dat ExifTool daar &5 nieuwe fotobestanden met aangepaste metadata heeft toegevoegd en originele fotobestanden met niet-aangepaste metadata heeft hernoemd.
  61. 61. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Als je metadata van die 15 nieuwe bestanden bekijkt, zul je zien dat daarin bij ingebedde trefwoorden bij alle bestanden ‘New Delhi’ is vervangen door ‘Calcutta’. • Oorspronkelijke IPTC-metadata:
  62. 62. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? 2. Inlezen aangepaste metadata • Nieuwe IPTC-metadata: • Praktijkvoorbeeld m.b.t. inbedden van metadata met behulp van ExifTool in fotografische reproducties van Lukasweb met werken uit collectie van Groeningemuseum vind je op CEST: https://www.projectcest.be/wiki/Publicatie:Upload_van_reproducties_van_kunstwerken_ uit_het_Groeningemuseum_op_Wikimedia_Commons
  63. 63. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://www.projectcest.be/wiki/Publicatie:Upload_van_reproducties_van_kunstwerken_uit_het_Groeningemuseum_ op_Wikimedia_Commons
  64. 64. EXPORTEREN EN IMPORTEREN INGEBEDDE METADATA? https://exiftool.org/TagNames/XMP.html
  65. 65. DANKJEWEL! rony@packed.be

×