Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Workshop 1 open_data by Nastasia Vanderperren

489 views

Published on

Nastasia Vanderperren schetst de verschillen tussen open data en linked open data, introduceert enkele belangrijke termen m.b.t.het semantische web (zoals bv. graph en triple) en gaat in op de voordelen van linked open data. Daarnaast komen aan bod: rechtenverklaringen, metadata, linkrot en persistente identificatie, de PACKED-tool voor online persistente identificatie CultURIze, hergebruik, en de data pitch.

Published in: Art & Photos
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Workshop 1 open_data by Nastasia Vanderperren

  1. 1. Bert Lemmens Alina Saenko bertb@packed.be alina@packed.be @PACKEDvzw WORKSHOP OPEN DATA Nastasia Vanderperren (PACKED/VIAA) FARO | 6 december 2019
  2. 2. INLEIDING “De ondersteuning van deze inhaalbeweging geeft de mogelijkheid aan de cultureel-erfgoedsector om gericht achterstanden weg te werken, maar ook om digitale collectiedata in te zetten als open data en om de visievorming rond dit thema bij cultureel-erfgoedorganisaties te versterken. De ondersteunde projecten hebben ook een belangrijke voorbeeldfunctie omwille van de vernieuwende impulsen die rond open data en visievorming op vlak van digitalisering aan bod komen in deze projecten.” (voormalig Minister van Cultuur Sven Gatz)
  3. 3. INLEIDING
  4. 4. AGENDA ● Wie ben jij? ● Wat is open data? (theorie) ● Oefening: data pitch maken (visie) ● Voorstelling data pitch
  5. 5. WIE BEN JIJ? ● organisatie ● waarom deze sessie? ● ervaringen (van jouw organisatie) met open data? ● specifieke vragen over open data?
  6. 6. WAT IS OPEN DATA? ● vrije beschikbare informatie > open licentie ● vrije toegang > voor iedereen, geen reden nodig, geen registratie ● gebruikers mogen data hergebruiken, aanpassen en verspreiden ● open standaarden > formaat is geen drempel ● machineleesbaar > CSV, JSON, XML, RDF
  7. 7. WAT IS OPEN DATA? ⇔ Linked Open Data? ● Semantische web / Web 3.0 ● Semantische zoekvragen beantwoorden door verbanden te leggen tussen gelinkte informatiebronnen ● Voorbeeld: Wikidata ⇒ gestructureerde, gelinkte en machineleesbare informatie van Wikipedia
  8. 8. WAT IS OPEN DATA? (een deel van de) Linked Open Data Cloud op 29/03/2019 https://lod-cloud.net/
  9. 9. TIM-BERNERS-LEE Linked (Open) Data (2006; 2010) https://www.w3.org/DesignIssues/LinkedData.html
  10. 10. TIM-BERNERS-LEE Linked (Open) Data (2006; 2010) 4 Linked Data principes (2006): - Gebruik URI’s als namen voor dingen - Gebruik HTTP URI waardoor mensen ze online kunnen zoeken - Zorg dat URI’s nuttige informatie in een standaard formaat teruggeven (RDF*, JSON-LD) - Link naar URI’s van andere linked data bronnen 5 sterren Linked Open Data (2010) ★ Toegankelijk op het Web (eender welk formaat) maar onder een open licentie (Open Data) ★★ Toegankelijk als machine leesbare, gestructureerd data (vb. excel ipv pdf) ★★★ plus data in een open formaat (bv. CSV ipv Excel) ★★★★ plus data in een W3C standaard formaat (RDFof JSON-LD) die dingen identificeren, zodat mensen er naar kunnen verwijzen. ★★★★★ plus links naar andere linked data.
  11. 11. GRAPH 1. “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” “1 stuk” 1982-1983, 1987 Rek 1. Schap heeft als inhoud heeft als omvang is gevormd in de jaren heeft als standplaats ”Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers” Alfons Verberckmoes is gevormd door gaat over
  12. 12. GRAPH 1. “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” “1 stuk” 1982-1983, 1987 Rek 1. Schap heeft als inhoud heeft als omvang is gevormd in de jaren heeft als standplaats ”Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers” “1943” “354” “2016-20 17” “Schoonderb uken” Alfons Verberckmoes “63” “Vossenkot straat 43, Keiberg” is gevormd door heeft als leeftijd woont in gaat over bevindt zich in heeft als aantal leden is gesticht in vastgesteld op datum
  13. 13. GRAPH 1. “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” “1 stuk” 1982-1983, 1987 Rek 1. Schap heeft als inhoud heeft als omvang is gevormd in de jaren heeft als standplaats ”Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers” “1943” “354” “2016-20 17” “Schoonderb uken” Alfons Verberckmoes “63” “Vossenkot straat 43, Keiberg” is gevormd door heeft als leeftijd woont in gaat over bevindt zich in heeft als aantal leden is gesticht in vastgesteld op datum archiefbestan ddeel dossier voetbalclub dossier is is is is
  14. 14. GRAPH http://pottenstamp ers.be/object/4859 “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” “1 stuk” 1982-1983, 1987Rek 1. Schap A heeft als inhoud heeft als omvang is gevormd in de jaren heeft als standplaats http://pottenstamp ers.be/agent/8574 “1943” “354” “2016-20 17” “Schoonderb uken” http://pottensta mpers.be/agen t/9836 “63” “Vossenkot straat 43, Keiberg” is gevormd door heeft als leeftijd woont in gaat over bevindt zich in heeft als aantal leden is gesticht in vastgesteld op datum archiefbestan ddeel dossier voetbalclubdossier Alfons Verberckmoes heet 1. ”Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers” is is is heeft ID heet is
  15. 15. TRIPLES onderwerp werkwoord predikaat http://pottenstampers.be/object/4859 heeft als inventarisnummer 1 http://pottenstampers.be/object4859 is een archefbestanddeel http://pottenstampers.be/object/4859 is een dossier http://pottenstampers.be/object/4859 heeft als inhoud “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” http://pottenstampers.be/object/4859 heeft als omvang 1 stuk http://pottenstampers.be/object/4859 gaat over http://pottenstampers.be/agent/8574 http://pottenstampers.be/object/4859 is gevormd in de jaren 1982-1983; 1987 http://pottenstampers.be/object/4859 is gevormd door http://pottenstampers.be/agent/9836 http://pottenstampers.be/object/4859 bevindt zich op Rek 1. Schap A http://pottenstampers.be/agent/8574 is een voetbalclub http://pottenstampers.be/agent/8574 heet Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers http://pottenstampers.be/agent/8574 is gesticht in 1943 http://pottenstampers.be/agent/9836 is een man http://pottenstampers.be/agent/9836 heet Alfons Verberckmoes
  16. 16. ONTOLOGIEËN onderwerp werkwoord predikaat http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/identifier 1 http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/type archefbestanddeel http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/type dossier http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/title “Dossier over de herstelling van het dak van het clublokaal” http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/extent 1 stuk http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/subject http://pottenstampers.be/agent/8574 http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/created 1982-1983; 1987 http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/creator http://pottenstampers.be/agent/9836 http://pottenstampers.be/object/4859 http://purl.org/dc/terms/location Rek 1. Schap A http://pottenstampers.be/agent/8574 http://purl.org/dc/terms/type voetbalclub http://pottenstampers.be/agent/8574 http://purl.org/dc/terms/title Koninklijke Voetbalclub De Pottestampers http://pottenstampers.be/agent/8574 http://purl.org/dc/terms/created 1943 http://pottenstampers.be/agent/9836 http://purl.org/dc/terms/type man http://pottenstampers.be/agent/9836 http://purl.org/dc/terms/title Alfons Verberckmoes
  17. 17. SEMANTIEK
  18. 18. VOORDELEN LOD Aliassen en andere schrijfwijzen
  19. 19. VOORDELEN LOD Meertaligheid
  20. 20. VOORDELEN LOD Linken met andere bronnen
  21. 21. VOORDELEN LOD Hergebruik (automatisch)
  22. 22. VIRTUAL ASSISTANTS
  23. 23. WAT IS OPEN DATA? ● open: drempels zo laag mogelijk ● bruikbaar: afstemmen op noden van gebruiker ● vindbaar: duurzaam toegankelijk ● bereikbaar: via online zoekactie ● zichtbaar: uitnodigen tot hergebruik open data = wegwerken van zoveel mogelijk drempels
  24. 24. OPEN ● in principe publiek domein of open licenties (PD, CC0, CC BY) > wegwerken juridische drempels ● zonder registratie of voorwaarden > wegwerken economische drempels ● open formaten + platformen > wegwerken technische drempels ● geen beperkingen op hergebruik, aanpassingen of verspreidingen
  25. 25. OPEN Publiek domein / open licenties met maximaal hergebruik CC0: afstand doen van je auteursrecht Public Doman Mark: dit werk is in het publiek domein vrij hergebruik, maar naamsvermelding vrij hergebruik, maar naamsvermelding en delen onder dezelfde licentie
  26. 26. OPEN rightsstatement.org > documenteren van rechtenstatus
  27. 27. OPEN rightsstatement.org > documenteren van rechtenstatus
  28. 28. RECHTENVERKLARING OBJECTEN PUBLIEK DOMEIN VRIJ ZONDER MEER... VRIJ, MAAR VOORWAARDEN... COPYRIGHT, MAAR VRIJ ONDER LICENTIE KWEETNIE...
  29. 29. RECHTENVERKLARING BEELDEN CC0 PUBLIEK DOMEIN VRIJ ZONDER MEER... COPYRIGHT, MAAR VRIJ ONDER LICENTIE KWEETNIE...
  30. 30. RECHTENVERKLARING METADATA VRIJ ZONDER MEER... CC0 COPYRIGHT, MAAR VRIJ ONDER LICENTIE
  31. 31. OPEN Formaat: ● webpagina (HTML) > gewone eindgebruiker ● JSON / XML / CSV (machineleesbaar) > digital humanities, data mining, developers, ... ● JPEG, PNG, TIFF > afbeeldingen ● RDF/XML, JSON-LD > linked data
  32. 32. BRUIKBAAR Voldoen aan eisen van je doelpubliek ● gestructureerd en uitwisselbaar > verrijking mogelijk maken ● open standaarden (LIDO, JSON, XML, Dublin Core, Invulboek, IIIF) ● kwaliteitseisen: vorm en kwaliteit die je publiek verwacht ● persistente identificatie (PID) ● gebruiksrechten ⇒ gebruiker kennen!
  33. 33. BRUIKBAAR Kwaliteitseisen ● data schonen ○ begrijpbaar voor interne en externe medewerkers ○ begrijpbaar voor machines ● dataprofielen opstellen + links met thesauri ● dataformaten bepalen (CSV, XML, JSON…) ⇒ gebruikersverwachtingen omzetten naar kwaliteitseisen
  34. 34. VINDBAAR Persistent identifiers / Persistent URI’s / PIDs ● online inventarisnummer ● onveranderlijke identifier die verwijst naar de meest actuele data van het object ● http:// ● eenvoudige, leesbare vorm
  35. 35. 2014 http://smak.be/collectie_kunstenaar.php?kunstwerk_id=1461&l=a&kunstenaar_id=41 LINKROT
  36. 36. 2016 http://smak.be/collectie_kunstenaar.php?kunstwerk_id=1461&l=a&kunstenaar_id=41 LINKROT
  37. 37. 2016 http://smak.be/nl/kunstwerk/7587 LINKROT
  38. 38. 2019 http://smak.be/nl/kunstwerk/7587 > opnieuw ‘Pagina niet gevonden’? LINKROT
  39. 39. 2019 https://smak.be/nl/kunstwerk/3385 LINKROT
  40. 40. https://docs.google.com/document/d/1uRKjAtgcdvn3l2n1uOYkakRqSUKDk5mpiiCnLP4ikOw/edit#heading=h.3tfqx3hh5nc1
  41. 41. VINDBAAR URI-Formaat http://verplicht [domein]/verplicht [type object]/optioneel [type document]/optioneel [identificatienummer]/verplicht
  42. 42. VINDBAAR http://verplicht data.momu.be/verplicht item/optioneel id/optioneel ST650_4verplicht verwijst naar HTML-pagina over object op collectiewebsite →
  43. 43. VINDBAAR
  44. 44. http://verplicht data.momu.be/verplicht item/optioneel representation/ optioneel 5ca898ad4025f0cdae7635f36bdaf56452163056verplicht verwijst naar afbeelding over object → VINDBAAR
  45. 45. http://verplicht data.momu.be/verplicht item/optioneel data/optioneel 750CA039-5B56-4355-AE7B-F6FC7E86F9BEverplicht verwijst naar data over object in JSON (Dublin Core) formaat → VINDBAAR
  46. 46. VINDBAAR
  47. 47. What is cultURIze? Culturize is a tool for museum administrators to gather and share information about their collection in a sustainable way. Who needs CultURIze? Registrars, curators and managers of small or medium cultural heritage collections. https://github.com/PACKED-vzw/CultURIze https://github.com/PACKED-vzw/CultURIze/wiki - prototype developed during Open Summer of code 2018 in Belgium - inspired by W3id on Github
  48. 48. CSV htaccess.
  49. 49. BEREIKBAAR ● infrastructuur die data kan hosten en doorzoekbaar maken ○ eigen platform (website, DAM …) ○ bestaande platformen (bv. Wikimedia platformen, Erfgoedinzicht, Open Data Gent, DAMS Antwerpen...) ○ op de plek waar jouw doelpubliek ze eenvoudig kan ophalen ● gebruikersverwachtingen! (verschil tussen mens en machine)
  50. 50. ZICHTBAAR = content naar eindgebruiker toeleiden ● meerwaarde bieden → gebruikers uitnodigen om data te gebruiken (gebruiksvoorwaarden) ● hoog scoren in zoekresultaten ● aanwezig zijn op de platformen die door de eindgebruiker gebruikt wordt (bv. Wikipedia) ● data op publieke open platformen (bv. Wikidata)
  51. 51. VOORDELEN LOD Linken met andere bronnen
  52. 52. https://tools.wmflabs.org/glamtools/glamorous/?mode=category&text=Images%20from%20the%20Groeningemuseum&pag eviews=1&month=2018-12|2019-12 ZICHTBAAR
  53. 53. https://tools.wmflabs.org/glamtools/glamorous/?mode=category&text=Images%20from%20the%20Groeningemuseum&pag eviews=1&month=2018-12|2019-12 ZICHTBAAR
  54. 54. ● welke data maak je toegankelijk? ● wat is bijzonder aan de inhoud van die data? ● voor wie is die data nuttig of relevant? ● wat zijn interessante toepassingen van deze data? (co-creatie, onderzoek, educatie, erfgoedwerking) ● wat zijn de voorwaarden voor hergebruik van deze data? (werk, reproductie, metadata) ● waar kan ik de data bereiken? welk online platform ga je gebruiken? OEFENING: DATA PITCH!
  55. 55. DATA PITCH: (SHOW &) TELL!
  56. 56. Dankjewel! nastasia@packed.be

×