SlideShare a Scribd company logo
1 of 39
« Η Ελληνίδα και η βάρβαρη Άλλη:
Η πρόσληψή τους στις τραγωδίες του Σοφοκλή και του
Ευριπίδη.»
Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία
ΓΙΑΝΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:
Επιβλέπουσα: ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ
Μέλη Επιτροπής:
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
Οι Έλληνες της κλασικής εποχής διαιρούσαν
όλη την ανθρωπότητα σε αλληλοαποκλειόμενες
και αντιθετικές κατηγορίες :
• Έλληνες-βάρβαροι,
• άνδρες-γυναίκες,
• πολίτες-ξένοι,
• ελεύθεροι-δούλοι,
• θεοί-θνητοί
Γίνεται μία προσπάθεια έρευνας από τη
σκοπιά του φύλου η οποία σκοπό έχει να
ανασυνθέσει την σχεδόν ανύπαρκτη
ιστορική πραγματικότητα των σιωπηλών
γυναικών της Αθήνας στην κλασική εποχή
μέσα από τις αναπαραστάσεις τους στα έργα
των Σοφοκλή και Ευριπίδη.
το θέατρο προσφέρεται για γυναικοκεντρική
ανάλυση και για εξέταση υπό το πρίσμα του
κοινωνικού φύλου (gender)
Ο ρόλος της αττικής Τραγωδίας είναι
διαφωτιστικός για τη μελέτη της ρητορικής
της αντίθεσης ανδρών-γυναικών.
Στο αθηναϊκό θέατρο του 5ου π.Χ. αιώνα
παρουσιάστηκαν τουλάχιστον χίλιες
τραγωδίες.
Γνωρίζουμε κάποια πράγματα για λιγότερες
από 300.
Για πολλούς μελετητές και αφοσιωμένους
αναγνώστες το παγκόσμιο ανθρωπιστικό
μήνυμα της τραγωδίας την κάνει το πιο
κλασικό από όλα τα κλασικά έργα.
Η αρχαία Ελληνική τραγωδία κατά βάση
ήταν δημιούργημα της Αττικής και της
πόλης της Αθήνας
Η παρουσία των τραγικών γυναικών στη
σκηνή ίσως συνιστούσε την πρώτη τους
παράβαση
Μόνον σε ένα σωζόμενο έργο, στην τραγωδία
του Σοφοκλή Φιλοκτήτης, δεν υπάρχουν
γυναικεία πρόσωπα.
Οι τίτλοι των μισών, τουλάχιστον, τραγωδιών
που διασώζονται φέρουν είτε το όνομα μιας
γυναίκας είτε την ονομασία μιας ομάδας
γυναικών (Μήδεια, Αντιγόνη, Τρωάδες,
Ικέτιδες).
Αν και πολλοί γυναικείοι χαρακτήρες στην
τραγωδία δεν παραβιάζουν τα δημοφιλή
πρότυπα συμπεριφοράς για τις γυναίκες,
εκείνες οι οποίες αναλαμβάνουν δράση, και
ιδίως εκείνες οι οποίες μιλούν και ενεργούν
είτε δημοσίως είτε για το δικό τους
συμφέρον, παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη και
πιο αινιγματική απόκλιση από το πολιτιστικό
πρότυπο της εποχής τους.
Μεθοδολογικό εμπόδιο:
• βρισκόμαστε εκτός της πραγματικότητας
των αρχαίων Ελλήνων
• μας δυσκολεύει στο να εφαρμόσουμε
οποιαδήποτε ερμηνευτική θεωρία στον
πολιτισμό τους.
Η θέση της γυναίκας στην Αθηναϊκή κοινωνία
του 5ου π.Χ. αιώνα:
• Η γυναίκα ζει στο περιθώριο
• Πολύ λίγες γυναίκες μάς είναι πραγματικά
γνωστές ως πρόσωπα
• Οι περισσότερες γυναίκες που τελικά
εμφανίζονται ανήκουν στα ανώτερα
στρώματα της κοινωνίας
• Η ζωή τους είναι αυστηρά περιορισμένη.
Αποτέλεσμα:
Η μόνη «αλήθεια» για την ελληνική
κοινωνία που μπορούμε να ελπίζουμε πως
θα απόκαλύψουμε είναι αναπόφευκτα μια
ανδρική «αλήθεια». Η γυναικεία «αλήθεια»
-ο τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες έβλεπαν
τον εαυτό τους, τους άνδρες τους και τον
κόσμο μέσα στον οποίο ζούσαν- μας είναι
σχεδόν τελείως απρόσιτη.
Η πολιτική διάσταση της πόλωσης
Ελλήνων και βαρβάρων
• περηφάνια από τη συλλογική νίκη εναντίον
των Περσών
• νομιμοποίηση της αθηναϊκής αρχηγίας στη
Δηλιακή συμμαχία
• Αθηναϊκή ηγεμονία
• Αθηναϊκό δημοκρατικό πολίτευμα
• δούλοι
Επομένως:
Οι βάρβαροι χαρακτήρες (άνδρες και
γυναίκες) παρουσιάζονται συχνά να κατέχουν
μία ή περισσότερες από αυτές τις αρνητικές
αρετές και με αυτόν τον τρόπο επικουρείται ο
τραγωδός στο να συνθέσει την ελληνική
ηθική.
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ
ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ ΚΑΙ
ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ.
Οι τραγικές γυναίκες ορισμένες φορές
έρχονται στο προσκήνιο, συχνά απρόθυμα,
κάτω από δραματικές συνθήκες που
δημιουργούνται από την έλλειψη ή την
κακή διαχείριση των ανδρών.
Αντιγόνη, Ιοκάστη, Κλυταιμνήστρα,
Δηιάνειρα, Μήδεια, Ιφιγένεια, Φαίδρα
Στην τραγωδία ο θάνατος, όπου και αν
επέρχεται, προσδιορίζεται από μια βία που
πλήττει αδιακρίτως τόσο τους άνδρες όσο και
τις γυναίκες. Έτσι, έστω και προσωρινά,
αποκαθίσταται ενός είδους ισορροπία
ανάμεσα στα φύλα.
• Όμως: οι γυναίκες στη συντριπτική τους
πλειοψηφία είτε αυτοκτονούν αν είναι
παντρεμένες, είτε -οι παρθένες- πεθαίνουν
από το μαχαίρι της θυσίας
Μερικές από τις πιο ισχυρές γυναικείες
μορφές της τραγωδίας προβαίνουν σε ακραίες
μορφές εκδίκησης
Εκάβη, Μήδεια
Η εκδικητικότητα των γυναικών αποδίδεται
από τους τραγικούς στη μεγαλύτερη
ευαισθησία τους στη συγκίνηση.
Η τραγική παρουσία των γυναικών στο
δημόσιο χώρο σηματοδοτείται όχι μόνο από
την επινόηση των θεμάτων των τραγωδιών
αλλά και από το φυσικό χώρο στον οποίο
διδάσκονταν οι τραγωδίες.
Σοφοκλής
• μόνο σε δύο από τα επτά σωζόμενα έργα
πρωταγωνιστούν γυναίκες
Ευριπίδης
• δεκατρία από τα δεκαεννέα διασωζόμενα
σήμερα δραματικά έργα του έχουν για
πρωταγωνιστές γυναίκες.
• φαίνεται να ασχολείται ιδιαίτερα με θέματα
ισότητας των φύλων, της ζωής των
γυναικών, της σχέσης τους με τους άνδρες
και του ρόλου τους στην κοινωνία.
Ευριπίδης
• Οι ηρωίδες του ταξινομούνται πολύ κοντά
στην καθημερινή ζωή και διαθέτουν
εντονότερο συναισθηματισμό και
ανεξέλεγκτα αποθέματα δύναμης
• παρουσιάζονται στη σκηνή οι ηρωίδες όπως
ήταν στη ζωή του κάθε Αθηναίου πολίτη,
ως σύζυγοι, αδελφές, κόρες
Ευριπίδης
• Αυτή η διαφορετικότητα, με την οποία
παρουσίασε τη γυναίκα, αποτέλεσε αφορμή
για προβληματισμό και για σύνθεση πολλών
σημαντικών εργασιών.
Μήδεια, Φαίδρα, Εκάβη
• επιλέγουν την εκδίκηση εκδικούμενες
ανδρικά πρόσωπα η συμπεριφορά των
οποίων ήταν απροσδόκητη γι’ αυτές και
προσβλητική για τον κώδικα των αξιών
τους.
• Ο κώδικας αξιών τους προσδιορίζεται και
από το φύλο τους, γι’ αυτό συγκροτείται
από αξίες οι οποίες καθορίζουν κυρίως τη
γυναικεία συμπεριφορά.
• κοινός στόχος είναι η αποκατάσταση του
προσωπικού δικαίου.
Ευριπίδης
Το μεγάλο ενδιαφέρον του αναφορικά με
τους υπερβατικούς γυναικείους
χαρακτήρες θεωρήθηκε ήδη από την
αρχαιότητα απόδειξη μισογυνίας.
Αριστοφάνης: Λυσιστράτη,
Θεσμοφοριάζουσες, Βάτραχοι
Ο ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΑΙ Η
“ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ” ΤΟΥ
ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗ
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΕΥΝΑ
Οι φωνές των πιο σύγχρονων κριτικών:
θαυμασμός ή επίκριση, τολμηρός τυπικός
πειραματισμός, βαθιά δύσπιστος, καυστικά
ειρωνικός στοχαστής, μελέτησε κοινωνικά
προβλήματα της εποχής του, επηρεάστηκε
από τις σοφιστικές διδασκαλίες, υπηρέτησε
τη φιλοσοφική σκέψη
ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΕΣ
• Φεμινιστές/τριες μελετητές της τραγωδίας
έχουν αμφισβητήσει την οικουμενικότητα
του ανθρωπισμού της αρχαίας τραγωδίας
• Οι φεμινίστριες έχουν διατηρήσει μια
σχέση αγάπης-μίσους με την τραγωδία
Sarah Pomeroy «Θεές, Πόρνες, Σύζυγοι,
και Δούλες» (1975).
• Η πρώτη σημαντική φεμινιστική συζήτηση
της Αθηναϊκής τραγωδίας
Δεύτερη γενιά των φεμινιστριών
• μετατόπισαν την έμφαση από τις
«γυναίκες» και τις βιωμένες εμπειρίες τους
στη «γυναίκα» ως πολιτιστική έννοια.
• Helene Foley, (1981) «Η Πρόσληψη των
Γυναικών στο Αθηναϊκό Δράμα».
• Froma Zeitlin (1996): Οι διαρθρωτικές
αντιθέσεις, τόσο διαδεδομένες στην τραγική
σκέψη, δεν είναι ούτε φυσικές ούτε
ουδέτερες αλλά αντίθετα παράγονται και
παγιώνονται με βίαιη χειραγώγηση του
κειμένου.
Το πρόσφατο έργο των φεμινιστριών
μελετητών
• προσέγγιση της επιστροφής στην Ιστορία
• προσπαθεί να σχηματίσει κάποια θεωρία για
τη σχέση μεταξύ της τραγωδίας και του
κοινωνικού – πολιτιστικού της περιβάλλοντος
Τα τρία είδη της φεμινιστικής ερμηνείας
σχετικά με τις τραγικές γυναίκες
• παρά το φως που ρίχνουν πάνω στις επί
μακρόν καταπιεσμένες πολιτιστικές και
ιστορικές (ενδεχομένως και εξουσιαστικές)
ανησυχίες για τις γυναίκες και τις
κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες της
γυναικείας δράσης, έχουν πολλούς
περιορισμούς, με διάφορους τρόπους.
Ένσταση
• βασίζονται συχνά στη χρήση σύγχρονων
παραδοχών (π.χ. της ψυχαναλυτικής) όσον
αφορά τους άνδρες, τις γυναίκες και την
κοινωνία γεγονός που δε δηλώνει απαραίτητα
ότι αποτελούσε πεποίθηση των Ελλήνων του
τότε.
• Επιπλέον, ενώ προϋποτίθεται ότι «γυναικείες
κοινότητες, πίσω από τα κείμενα» υπάρχουν
σήμερα, είναι σίγουρο ότι η ύπαρξή τους στον
5ο π.Χ. αι. στην Αθήνα πρέπει να παραμείνει
υποθετική
Luce Irigaray, Julia Kristeva, Δούκα-
Καμπίτογλου,
• Επικεντρώνουν στη γυναικεία αντιπροσώ-
πευση και την ανάλυση των μορφών με τις
οποίες η δραματοποίηση της υποκειμενικής
εμπειρίας μιας γυναίκας μπορεί να
περιπλέξει τη διαρθρωτική θέση της εντός
των θεσμών και τις σχέσεις του ανδρικού
κόσμου της τραγωδίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
• Η ραγδαία πολιτική και κοινωνική αλλαγή
στην Αθήνα κατά τον 5ο αι. π.Χ.
δημιούργησε μια πνευματική ατμόσφαιρα
στην οποία οι στοχαστές αμφισβητούσαν
υποθέσεις σχετικές με τη φυσική βάση για
συμβατικούς διαχωρισμούς μέσα στην
κοινωνία. Οι τάσεις αυτές εμφανίζονται στα
δραματικά έργα της περιόδου.
• Η σύγχρονη της εποχής κουλτούρα στην
Αθήνα δεν αντιλαμβανόταν τις γυναίκες ως
ηθικούς ενήλικες
• Η τραγωδία όμως μπορεί να μεταχειρίζεται
ορισμένους γυναικείους χαρακτήρες ως
αυτόνομους ηθικούς ενήλικες
Η αρχαία Ελληνική τραγωδία είναι
συναρπαστική
• μας επιτρέπει να διερευνήσουμε ρόλους
φύλου, πολιτιστικούς θεσμούς και ήθη με
τρόπο ο οποίος εξακολουθεί να μας
ενδιαφέρει ακόμη και σήμερα.
Τα έργα των δύο τραγικών ποιητών
αποτελούν πρόσφορο έδαφος για
ανάλυση περιεχομένου από τη σκοπιά
του φύλου
• Οι γυναίκες της τραγωδίας άλλες φορές
εκφράζουν το κοινωνικά αποδεκτό και
επιδοκιμαζόμενο πρότυπο και άλλοτε τις
μοναχικές, έστω, προσπάθειες κάποιων από
αυτές να απαλλαγούν από τον ασφυκτικό
εναγκαλισμό της πατριαρχίας και των
επιταγών της.
Τα έργα των δύο τραγικών ποιητών
αποτελούν πρόσφορο έδαφος για
ανάλυση περιεχομένου από τη σκοπιά
του φύλου
• οι συγκεκριμένοι χαρακτήρες δεν ξεφεύγουν
από το παραδοσιακό-στερεοτυπικό πρίσμα
που ανάθρεψε τους δύο ποιητές και
διαμόρφωσε σε κάποιο βαθμό το ιδεολογικό
τους σύμπαν.
Το θέατρο:
Εξ ορισμού έχει τη γεύση του μη
πραγματικού.
Η αξία της Τραγωδίας όσον αφορά στα
ζητήματα του φύλου έγκειται στον
προβληματισμό που αυτή έχει -και θα
συνεχίσει να- προσφέρει.

More Related Content

Similar to ΓΙΑΝΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ.ppt

ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟEleni Kots
 
παρουσίαση3
παρουσίαση3παρουσίαση3
παρουσίαση3persitsa
 
προίκα
προίκαπροίκα
προίκαsusulik
 
καλοκαιρι 2014 βιβλια
καλοκαιρι 2014 βιβλιακαλοκαιρι 2014 βιβλια
καλοκαιρι 2014 βιβλιαElef Kent
 
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχή
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχήOι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχή
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχήvaralig
 
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας ΒαλέραιναςΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραιναςelnas
 
Diavasame new me protaseis
Diavasame new me protaseisDiavasame new me protaseis
Diavasame new me protaseisThe Auntie
 
το φεμινιστικό κίνημα
το φεμινιστικό κίνηματο φεμινιστικό κίνημα
το φεμινιστικό κίνημα4lykeiotrip
 
Μεταπολεμική Λογοτεχνία
Μεταπολεμική ΛογοτεχνίαΜεταπολεμική Λογοτεχνία
Μεταπολεμική ΛογοτεχνίαAngeliki Chroni
 
η αναζητηση τησ ελληνικοτητασ
η αναζητηση τησ ελληνικοτηταση αναζητηση τησ ελληνικοτητασ
η αναζητηση τησ ελληνικοτητασEvangelia Moula
 
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣssuserc13fb9
 
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.Γιώργος Κωστορρίζος
 
Λαϊκό παραμύθι
Λαϊκό παραμύθιΛαϊκό παραμύθι
Λαϊκό παραμύθιYannis Sitaridis
 
παγκόσμια ημέρα της γυναίκας
παγκόσμια ημέρα της γυναίκαςπαγκόσμια ημέρα της γυναίκας
παγκόσμια ημέρα της γυναίκαςboba56
 

Similar to ΓΙΑΝΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ.ppt (20)

ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ-ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
 
παρουσίαση3
παρουσίαση3παρουσίαση3
παρουσίαση3
 
παρουσίαση1
παρουσίαση1παρουσίαση1
παρουσίαση1
 
προίκα
προίκαπροίκα
προίκα
 
καλοκαιρι 2014 βιβλια
καλοκαιρι 2014 βιβλιακαλοκαιρι 2014 βιβλια
καλοκαιρι 2014 βιβλια
 
Δραματική Ποίηση, Ευριπίδη "Ελένη", Εισαγωγή σελ. 5-7
Δραματική Ποίηση, Ευριπίδη "Ελένη", Εισαγωγή σελ. 5-7Δραματική Ποίηση, Ευριπίδη "Ελένη", Εισαγωγή σελ. 5-7
Δραματική Ποίηση, Ευριπίδη "Ελένη", Εισαγωγή σελ. 5-7
 
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχή
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχήOι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχή
Oι τέχνες και τα γράμματα την κλασική εποχή
 
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
 
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
Βίκη Καχριμάνη Κουμανταρεας λογοτεχνια-β3
 
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας ΒαλέραιναςΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας
ΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ_Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας
 
"Του γιοφυριού της Άρτας"
"Του γιοφυριού της Άρτας""Του γιοφυριού της Άρτας"
"Του γιοφυριού της Άρτας"
 
Diavasame new me protaseis
Diavasame new me protaseisDiavasame new me protaseis
Diavasame new me protaseis
 
το φεμινιστικό κίνημα
το φεμινιστικό κίνηματο φεμινιστικό κίνημα
το φεμινιστικό κίνημα
 
Μεταπολεμική Λογοτεχνία
Μεταπολεμική ΛογοτεχνίαΜεταπολεμική Λογοτεχνία
Μεταπολεμική Λογοτεχνία
 
η αναζητηση τησ ελληνικοτητασ
η αναζητηση τησ ελληνικοτηταση αναζητηση τησ ελληνικοτητασ
η αναζητηση τησ ελληνικοτητασ
 
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
 
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.
Λογοτεχνία και Θέατρο ως άσκηση ελευθερίας.
 
ζωρζ σαρρη
ζωρζ σαρρηζωρζ σαρρη
ζωρζ σαρρη
 
Λαϊκό παραμύθι
Λαϊκό παραμύθιΛαϊκό παραμύθι
Λαϊκό παραμύθι
 
παγκόσμια ημέρα της γυναίκας
παγκόσμια ημέρα της γυναίκαςπαγκόσμια ημέρα της γυναίκας
παγκόσμια ημέρα της γυναίκας
 

More from liontoglou

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptx
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptxΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptx
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptxliontoglou
 
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptxliontoglou
 
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥliontoglou
 
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptx
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptxΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptx
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptxliontoglou
 
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docx
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docxΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docx
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docxliontoglou
 
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptxΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptxliontoglou
 
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptx
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptxΗ ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptx
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptxliontoglou
 
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptx
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptxΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptx
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptxliontoglou
 
Το σύγχρονο θαύμα.pptx
Το σύγχρονο θαύμα.pptxΤο σύγχρονο θαύμα.pptx
Το σύγχρονο θαύμα.pptxliontoglou
 
Π Η Λ Ι Ο
Π Η Λ Ι Ο Π Η Λ Ι Ο
Π Η Λ Ι Ο liontoglou
 
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptx
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptxεργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptx
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptxliontoglou
 
Π Η Λ Ι Ο παλιο.ppt
Π Η Λ Ι Ο παλιο.pptΠ Η Λ Ι Ο παλιο.ppt
Π Η Λ Ι Ο παλιο.pptliontoglou
 
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσεις
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσειςΕισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσεις
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσειςliontoglou
 
Ιλιάδα τυπολόγιο
Ιλιάδα τυπολόγιοΙλιάδα τυπολόγιο
Ιλιάδα τυπολόγιοliontoglou
 
Horror vacui in lucretian biography
Horror vacui in lucretian biographyHorror vacui in lucretian biography
Horror vacui in lucretian biographyliontoglou
 

More from liontoglou (16)

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptx
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptxΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptx
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.pptx
 
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
4Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
 
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΚΑΙ Η ΜΑΚΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
 
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptx
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptxΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptx
ΤΡΑΓΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ .pptx
 
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docx
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docxΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docx
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ PLUS.docx
 
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptxΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
 
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptx
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptxΗ ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptx
Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ.pptx
 
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptx
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptxΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptx
ΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΣ.pptx
 
Το σύγχρονο θαύμα.pptx
Το σύγχρονο θαύμα.pptxΤο σύγχρονο θαύμα.pptx
Το σύγχρονο θαύμα.pptx
 
[000001].pptx
[000001].pptx[000001].pptx
[000001].pptx
 
Π Η Λ Ι Ο
Π Η Λ Ι Ο Π Η Λ Ι Ο
Π Η Λ Ι Ο
 
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptx
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptxεργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptx
εργασια ΥΠΗΡΕΤΕΣ.pptx
 
Π Η Λ Ι Ο παλιο.ppt
Π Η Λ Ι Ο παλιο.pptΠ Η Λ Ι Ο παλιο.ppt
Π Η Λ Ι Ο παλιο.ppt
 
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσεις
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσειςΕισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσεις
Εισαγωγή Ιλιαδα ερωτήσεις
 
Ιλιάδα τυπολόγιο
Ιλιάδα τυπολόγιοΙλιάδα τυπολόγιο
Ιλιάδα τυπολόγιο
 
Horror vacui in lucretian biography
Horror vacui in lucretian biographyHorror vacui in lucretian biography
Horror vacui in lucretian biography
 

ΓΙΑΝΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ.ppt

  • 1. « Η Ελληνίδα και η βάρβαρη Άλλη: Η πρόσληψή τους στις τραγωδίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη.» Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία ΓΙΑΝΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Επιβλέπουσα: ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ Μέλη Επιτροπής: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
  • 2. Οι Έλληνες της κλασικής εποχής διαιρούσαν όλη την ανθρωπότητα σε αλληλοαποκλειόμενες και αντιθετικές κατηγορίες : • Έλληνες-βάρβαροι, • άνδρες-γυναίκες, • πολίτες-ξένοι, • ελεύθεροι-δούλοι, • θεοί-θνητοί
  • 3. Γίνεται μία προσπάθεια έρευνας από τη σκοπιά του φύλου η οποία σκοπό έχει να ανασυνθέσει την σχεδόν ανύπαρκτη ιστορική πραγματικότητα των σιωπηλών γυναικών της Αθήνας στην κλασική εποχή μέσα από τις αναπαραστάσεις τους στα έργα των Σοφοκλή και Ευριπίδη.
  • 4. το θέατρο προσφέρεται για γυναικοκεντρική ανάλυση και για εξέταση υπό το πρίσμα του κοινωνικού φύλου (gender)
  • 5. Ο ρόλος της αττικής Τραγωδίας είναι διαφωτιστικός για τη μελέτη της ρητορικής της αντίθεσης ανδρών-γυναικών.
  • 6. Στο αθηναϊκό θέατρο του 5ου π.Χ. αιώνα παρουσιάστηκαν τουλάχιστον χίλιες τραγωδίες. Γνωρίζουμε κάποια πράγματα για λιγότερες από 300.
  • 7. Για πολλούς μελετητές και αφοσιωμένους αναγνώστες το παγκόσμιο ανθρωπιστικό μήνυμα της τραγωδίας την κάνει το πιο κλασικό από όλα τα κλασικά έργα. Η αρχαία Ελληνική τραγωδία κατά βάση ήταν δημιούργημα της Αττικής και της πόλης της Αθήνας
  • 8. Η παρουσία των τραγικών γυναικών στη σκηνή ίσως συνιστούσε την πρώτη τους παράβαση Μόνον σε ένα σωζόμενο έργο, στην τραγωδία του Σοφοκλή Φιλοκτήτης, δεν υπάρχουν γυναικεία πρόσωπα. Οι τίτλοι των μισών, τουλάχιστον, τραγωδιών που διασώζονται φέρουν είτε το όνομα μιας γυναίκας είτε την ονομασία μιας ομάδας γυναικών (Μήδεια, Αντιγόνη, Τρωάδες, Ικέτιδες).
  • 9. Αν και πολλοί γυναικείοι χαρακτήρες στην τραγωδία δεν παραβιάζουν τα δημοφιλή πρότυπα συμπεριφοράς για τις γυναίκες, εκείνες οι οποίες αναλαμβάνουν δράση, και ιδίως εκείνες οι οποίες μιλούν και ενεργούν είτε δημοσίως είτε για το δικό τους συμφέρον, παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη και πιο αινιγματική απόκλιση από το πολιτιστικό πρότυπο της εποχής τους.
  • 10. Μεθοδολογικό εμπόδιο: • βρισκόμαστε εκτός της πραγματικότητας των αρχαίων Ελλήνων • μας δυσκολεύει στο να εφαρμόσουμε οποιαδήποτε ερμηνευτική θεωρία στον πολιτισμό τους.
  • 11. Η θέση της γυναίκας στην Αθηναϊκή κοινωνία του 5ου π.Χ. αιώνα: • Η γυναίκα ζει στο περιθώριο • Πολύ λίγες γυναίκες μάς είναι πραγματικά γνωστές ως πρόσωπα • Οι περισσότερες γυναίκες που τελικά εμφανίζονται ανήκουν στα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας • Η ζωή τους είναι αυστηρά περιορισμένη.
  • 12. Αποτέλεσμα: Η μόνη «αλήθεια» για την ελληνική κοινωνία που μπορούμε να ελπίζουμε πως θα απόκαλύψουμε είναι αναπόφευκτα μια ανδρική «αλήθεια». Η γυναικεία «αλήθεια» -ο τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες έβλεπαν τον εαυτό τους, τους άνδρες τους και τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούσαν- μας είναι σχεδόν τελείως απρόσιτη.
  • 13. Η πολιτική διάσταση της πόλωσης Ελλήνων και βαρβάρων • περηφάνια από τη συλλογική νίκη εναντίον των Περσών • νομιμοποίηση της αθηναϊκής αρχηγίας στη Δηλιακή συμμαχία • Αθηναϊκή ηγεμονία • Αθηναϊκό δημοκρατικό πολίτευμα • δούλοι
  • 14. Επομένως: Οι βάρβαροι χαρακτήρες (άνδρες και γυναίκες) παρουσιάζονται συχνά να κατέχουν μία ή περισσότερες από αυτές τις αρνητικές αρετές και με αυτόν τον τρόπο επικουρείται ο τραγωδός στο να συνθέσει την ελληνική ηθική.
  • 15. ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ. Οι τραγικές γυναίκες ορισμένες φορές έρχονται στο προσκήνιο, συχνά απρόθυμα, κάτω από δραματικές συνθήκες που δημιουργούνται από την έλλειψη ή την κακή διαχείριση των ανδρών. Αντιγόνη, Ιοκάστη, Κλυταιμνήστρα, Δηιάνειρα, Μήδεια, Ιφιγένεια, Φαίδρα
  • 16. Στην τραγωδία ο θάνατος, όπου και αν επέρχεται, προσδιορίζεται από μια βία που πλήττει αδιακρίτως τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες. Έτσι, έστω και προσωρινά, αποκαθίσταται ενός είδους ισορροπία ανάμεσα στα φύλα. • Όμως: οι γυναίκες στη συντριπτική τους πλειοψηφία είτε αυτοκτονούν αν είναι παντρεμένες, είτε -οι παρθένες- πεθαίνουν από το μαχαίρι της θυσίας
  • 17. Μερικές από τις πιο ισχυρές γυναικείες μορφές της τραγωδίας προβαίνουν σε ακραίες μορφές εκδίκησης Εκάβη, Μήδεια Η εκδικητικότητα των γυναικών αποδίδεται από τους τραγικούς στη μεγαλύτερη ευαισθησία τους στη συγκίνηση.
  • 18. Η τραγική παρουσία των γυναικών στο δημόσιο χώρο σηματοδοτείται όχι μόνο από την επινόηση των θεμάτων των τραγωδιών αλλά και από το φυσικό χώρο στον οποίο διδάσκονταν οι τραγωδίες.
  • 19. Σοφοκλής • μόνο σε δύο από τα επτά σωζόμενα έργα πρωταγωνιστούν γυναίκες
  • 20. Ευριπίδης • δεκατρία από τα δεκαεννέα διασωζόμενα σήμερα δραματικά έργα του έχουν για πρωταγωνιστές γυναίκες. • φαίνεται να ασχολείται ιδιαίτερα με θέματα ισότητας των φύλων, της ζωής των γυναικών, της σχέσης τους με τους άνδρες και του ρόλου τους στην κοινωνία.
  • 21. Ευριπίδης • Οι ηρωίδες του ταξινομούνται πολύ κοντά στην καθημερινή ζωή και διαθέτουν εντονότερο συναισθηματισμό και ανεξέλεγκτα αποθέματα δύναμης • παρουσιάζονται στη σκηνή οι ηρωίδες όπως ήταν στη ζωή του κάθε Αθηναίου πολίτη, ως σύζυγοι, αδελφές, κόρες
  • 22. Ευριπίδης • Αυτή η διαφορετικότητα, με την οποία παρουσίασε τη γυναίκα, αποτέλεσε αφορμή για προβληματισμό και για σύνθεση πολλών σημαντικών εργασιών.
  • 23. Μήδεια, Φαίδρα, Εκάβη • επιλέγουν την εκδίκηση εκδικούμενες ανδρικά πρόσωπα η συμπεριφορά των οποίων ήταν απροσδόκητη γι’ αυτές και προσβλητική για τον κώδικα των αξιών τους. • Ο κώδικας αξιών τους προσδιορίζεται και από το φύλο τους, γι’ αυτό συγκροτείται από αξίες οι οποίες καθορίζουν κυρίως τη γυναικεία συμπεριφορά. • κοινός στόχος είναι η αποκατάσταση του προσωπικού δικαίου.
  • 24. Ευριπίδης Το μεγάλο ενδιαφέρον του αναφορικά με τους υπερβατικούς γυναικείους χαρακτήρες θεωρήθηκε ήδη από την αρχαιότητα απόδειξη μισογυνίας. Αριστοφάνης: Λυσιστράτη, Θεσμοφοριάζουσες, Βάτραχοι
  • 25. Ο ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΑΙ Η “ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ” ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΕΥΝΑ Οι φωνές των πιο σύγχρονων κριτικών: θαυμασμός ή επίκριση, τολμηρός τυπικός πειραματισμός, βαθιά δύσπιστος, καυστικά ειρωνικός στοχαστής, μελέτησε κοινωνικά προβλήματα της εποχής του, επηρεάστηκε από τις σοφιστικές διδασκαλίες, υπηρέτησε τη φιλοσοφική σκέψη
  • 26. ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΕΣ • Φεμινιστές/τριες μελετητές της τραγωδίας έχουν αμφισβητήσει την οικουμενικότητα του ανθρωπισμού της αρχαίας τραγωδίας • Οι φεμινίστριες έχουν διατηρήσει μια σχέση αγάπης-μίσους με την τραγωδία
  • 27. Sarah Pomeroy «Θεές, Πόρνες, Σύζυγοι, και Δούλες» (1975). • Η πρώτη σημαντική φεμινιστική συζήτηση της Αθηναϊκής τραγωδίας
  • 28. Δεύτερη γενιά των φεμινιστριών • μετατόπισαν την έμφαση από τις «γυναίκες» και τις βιωμένες εμπειρίες τους στη «γυναίκα» ως πολιτιστική έννοια. • Helene Foley, (1981) «Η Πρόσληψη των Γυναικών στο Αθηναϊκό Δράμα». • Froma Zeitlin (1996): Οι διαρθρωτικές αντιθέσεις, τόσο διαδεδομένες στην τραγική σκέψη, δεν είναι ούτε φυσικές ούτε ουδέτερες αλλά αντίθετα παράγονται και παγιώνονται με βίαιη χειραγώγηση του κειμένου.
  • 29. Το πρόσφατο έργο των φεμινιστριών μελετητών • προσέγγιση της επιστροφής στην Ιστορία • προσπαθεί να σχηματίσει κάποια θεωρία για τη σχέση μεταξύ της τραγωδίας και του κοινωνικού – πολιτιστικού της περιβάλλοντος
  • 30. Τα τρία είδη της φεμινιστικής ερμηνείας σχετικά με τις τραγικές γυναίκες • παρά το φως που ρίχνουν πάνω στις επί μακρόν καταπιεσμένες πολιτιστικές και ιστορικές (ενδεχομένως και εξουσιαστικές) ανησυχίες για τις γυναίκες και τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες της γυναικείας δράσης, έχουν πολλούς περιορισμούς, με διάφορους τρόπους.
  • 31. Ένσταση • βασίζονται συχνά στη χρήση σύγχρονων παραδοχών (π.χ. της ψυχαναλυτικής) όσον αφορά τους άνδρες, τις γυναίκες και την κοινωνία γεγονός που δε δηλώνει απαραίτητα ότι αποτελούσε πεποίθηση των Ελλήνων του τότε. • Επιπλέον, ενώ προϋποτίθεται ότι «γυναικείες κοινότητες, πίσω από τα κείμενα» υπάρχουν σήμερα, είναι σίγουρο ότι η ύπαρξή τους στον 5ο π.Χ. αι. στην Αθήνα πρέπει να παραμείνει υποθετική
  • 32. Luce Irigaray, Julia Kristeva, Δούκα- Καμπίτογλου, • Επικεντρώνουν στη γυναικεία αντιπροσώ- πευση και την ανάλυση των μορφών με τις οποίες η δραματοποίηση της υποκειμενικής εμπειρίας μιας γυναίκας μπορεί να περιπλέξει τη διαρθρωτική θέση της εντός των θεσμών και τις σχέσεις του ανδρικού κόσμου της τραγωδίας.
  • 33. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ • Η ραγδαία πολιτική και κοινωνική αλλαγή στην Αθήνα κατά τον 5ο αι. π.Χ. δημιούργησε μια πνευματική ατμόσφαιρα στην οποία οι στοχαστές αμφισβητούσαν υποθέσεις σχετικές με τη φυσική βάση για συμβατικούς διαχωρισμούς μέσα στην κοινωνία. Οι τάσεις αυτές εμφανίζονται στα δραματικά έργα της περιόδου.
  • 34. • Η σύγχρονη της εποχής κουλτούρα στην Αθήνα δεν αντιλαμβανόταν τις γυναίκες ως ηθικούς ενήλικες • Η τραγωδία όμως μπορεί να μεταχειρίζεται ορισμένους γυναικείους χαρακτήρες ως αυτόνομους ηθικούς ενήλικες
  • 35. Η αρχαία Ελληνική τραγωδία είναι συναρπαστική • μας επιτρέπει να διερευνήσουμε ρόλους φύλου, πολιτιστικούς θεσμούς και ήθη με τρόπο ο οποίος εξακολουθεί να μας ενδιαφέρει ακόμη και σήμερα.
  • 36. Τα έργα των δύο τραγικών ποιητών αποτελούν πρόσφορο έδαφος για ανάλυση περιεχομένου από τη σκοπιά του φύλου • Οι γυναίκες της τραγωδίας άλλες φορές εκφράζουν το κοινωνικά αποδεκτό και επιδοκιμαζόμενο πρότυπο και άλλοτε τις μοναχικές, έστω, προσπάθειες κάποιων από αυτές να απαλλαγούν από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της πατριαρχίας και των επιταγών της.
  • 37. Τα έργα των δύο τραγικών ποιητών αποτελούν πρόσφορο έδαφος για ανάλυση περιεχομένου από τη σκοπιά του φύλου • οι συγκεκριμένοι χαρακτήρες δεν ξεφεύγουν από το παραδοσιακό-στερεοτυπικό πρίσμα που ανάθρεψε τους δύο ποιητές και διαμόρφωσε σε κάποιο βαθμό το ιδεολογικό τους σύμπαν.
  • 38.
  • 39. Το θέατρο: Εξ ορισμού έχει τη γεύση του μη πραγματικού. Η αξία της Τραγωδίας όσον αφορά στα ζητήματα του φύλου έγκειται στον προβληματισμό που αυτή έχει -και θα συνεχίσει να- προσφέρει.