Τα σπίτια πουθα μελετήσουμε:
Κάζα Μπιάνκα
Ιταλικό Προξενείο
Το Παλατάκι της Κρήνης
Κόκκινο Σπίτι – Μέγαρο Λόγγου
Το σπίτι της οδού Βασιλίσσης Όλγας 261-263
Ο Πύργος της Ευτυχίας µου
Βίλα Αχμέτ και Γιουσούφ Καπαντζή, πρώην κτίριο ΝΑΤΟ
3.
Κάζα Μπιάνκα
Η ΚάζαΜπιάνκα (οδός:
Βασ. Όλγας 180) είναι μια
πολυτελής κατοικία, η οποία
χτίστηκε στις αρχές του 20ου
αιώνα από τον Ιταλοεβραίο
βιομήχανο και εμπορικό
αντιπρόσωπο Ντίνο
Φερνάντεζ Ντίαζ σε σχέδια
του Πιέτρο Αρριγκόνι.
Το 2013 στεγάστηκε από τη
Δημοτική Πινακοθήκη της
Θεσσαλονίκης. Φωτογραφία του κτηρίου σήμερα.
4.
Φωτογραφία της επαύληςστα τέλη του 19ου αιώνα.
Η ιστορία της Κάζα Μπιάνκα
Η πολυτελής αυτή έπαυλη φαίνεται να χτίστηκε το 1911-1913. Ο Ιταλός αρχιτέκτονας Πιέτρο
Αρριγκόνι έπρεπε να είχε ολοκληρώσει την αρχιτεκτονική μελέτη το 1911, την περίοδο εκείνη
όμως αναγκάστηκε, λόγω του ιταλοτουρκικού πολέμου, να εγκαταλείψει τη Θεσσαλονίκη. Κατά
την απουσία του η κατασκευή της έπαυλης συνεχίστηκε από το συνεργείο του Ντεμπρελή
Τζώρτζη Σιαγά ο οποίος, ολοκλήρωσε το κτίριο το 1913. Ο Αρριγκόνι επέστρεψε στην πόλη μετά
την απελευθέρωσή της και την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό κράτος.
Η πολυτελής έπαυλη που είναι γνωστή σήμερα ως Κάζα Μπιάνκα, ήταν το δώρο του Ντίνο
Φερνάντεζ προς τη γυναίκα του για το γάμο τους και πήρε το όνομά της από το όνομα της
Blanche de Mayer (ήταν γνωστή και ως Villa Blanche, Villa Bianca και ως Villa Fernandez).
5.
Η ιστορία τηςΚάζα Μπιάνκα
Στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αιώνα κυριάρχησε στη Θεσσαλονίκη το αρχιτεκτονικό ρεύμα
του εκλεκτικισμού. Το αρχιτεκτονικό αυτό ρεύμα συνδύαζε στοιχεία από διαφορετικούς
αρχιτεκτονικούς ρυθμούς, τα οποία όμως χρησιμοποιούνταν με τέτοιο τρόπο ώστε το σύνολο που
προέκυπτε να είναι ενιαίο. Η Κάζα Μπιάνκα είναι χαρακτηριστικό δείγμα αυτού του
αρχιτεκτονικού ρεύματος.
Το 1976 ολοκληρώθηκε η διαδικασία χαρακτηρισμού από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κάζα
Μπιάνκα ως έργο τέχνης. Ο σεισμός της Θεσσαλονίκης το 1978 δεν προκάλεσε ζημιές στο
κτίριο. Τρεις φορές το 1977, το 1981 και το 1983 έγιναν αιτήσεις αποχαρακτηρισμού του κτιρίου
αλλά οι αντίστοιχες αποφάσεις ήταν αρνητικές. Τελικά το 1993 συντάχτηκε μελέτη
αποκατάστασης του κτιρίου με επικεφαλής τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και οι εργασίες
αναστήλωσης έγιναν την τριετία 1994-1997. Σήμερα στην Κάζα Μπιάνκα στεγάζεται η Δημοτική
Πινακοθήκη της Θεσσαλονίκης
6.
Ιταλικό Προξενείο
Το εντυπωσιακόδιώροφο αρχοντικό της Β.
Όλγας 20 κατασκευάστηκε το 1878, ως
εξοχική κατοικία ενός γαλλικής υπηκοότητας
Εβραίου εµπόρου, ονόµατι Τζεµποργά. Οι
ειδικοί το αποδίδουν στον Ξενοφώντα
Παιωνίδη, τον επίσηµο αρχιτέκτονα της
ελληνικής κοινότητας Θεσσαλονίκης.
Τον ίδιο αιώνα, το σπίτι άλλαξε δυο φορές
χέρια, ώσπου κατέληξε, γύρω στο 1901,
ιδιοκτησία του ιταλικού κράτους. Έκτοτε
λειτούργησε ως Ιταλικό προξενείο µέχρι το
σεισµό του 1978, οπότε και εγκαταλείφθηκε,
αν και δεν υπέστη σοβαρές ζηµιές.
Το 1984 δέχτηκε κάποιες µικρές επισκευές,
για να µείνει ανεκµετάλλευτο µέχρι σήµερα.
Οίκηµα που παραµένει εντυπωσιακό ακόμα
και µέσα στην φθορά του.
Κάτω: Φωτογραφίες του
κτηρίου σήμερα.
Δίπλα: φωτογραφία του
κτηρίου όπως αποδόθηκε
από την αμερικάνικη
σειρά American Horror
Story για τα γυρίσματα
των επισοδίων.
7.
Βασιλίσσης Όλγας 261-263,το "στοιχειωμένο" σπίτι
Η ιστορία του κτηρίου ξεκινά το 1919, έτος
στο οποίο κτίστηκε. Από την αρχή, η όλη
υπόθεση ήταν προβληματική, αφού ο δεύτερος
όροφος του σπιτιού κατέρρευσε δυο φορές το
1919, πριν ολοκληρωθεί το χτίσιμο και οι
μελέτες έδειξαν ότι ήταν «κομμένο το μπετόν».
Σήμερα, ο δεύτερος όροφος είναι γκρεμισμένος
ακριβώς στα ίδια σημεία που γκρεμίστηκε και
τότε. Αναφορές λένε ότι αρχικά ήταν ένα
καζίνο το οποίο επισκεπτόντουσαν πολλοί
Εβραίοι. Έπειτα όμως από κάποια χρόνια, την
εποχή της κατοχής, φημίζεται πως έγινε
κέντρο βασανιστηρίων για πολλούς Εβραίους
µε αποτέλεσμα το σπίτι να έχει θεωρηθεί από
πολλούς μέρος με αρνητική ενέργεια. Το σπίτι
αυτό, το συνοδεύει μεγάλη ποικιλία μύθων.
Φωτογραφίες του κτηρίου σήμερα.
«Κόκκινο σπίτι» -«Μέγαρο Λόγγου»
Το κτήριο ξεκίνησε να κατασκευάζεται το
1926 και ολοκληρώθηκε το 1928. Βρίσκεται
στην Θεσσαλονίκη, Αγίας Σοφίας 31 & Ερμού
52. Χτίστηκε για λογαριασμό του βιομήχανου
Ιωάννη Λόγγου. Το φανταστικό αυτό κτήριο
ήταν έργο του αρχιτέκτονα Τζενάρι. Η
"Ανώνυμη Οικοδομική Εταιρία Νέων
Χωρών«, που το κατασκεύασε, χρεοκόπησε
παραδόξως λίγο μετά την ολοκλήρωση της
κατασκευής του κτιρίου. Το σπίτι αυτό, μέχρι
πριν λίγες δεκαετίες κατοικούνταν, όμως
παραδόξως όλες οι οικογένειες το
εγκατέλειψαν.
Φωτογραφίες του σπιτιού από
διάφορες προοπτικές.
10.
Το αρχικό αρχιτεκτονικόσχέδιο του σπιτιού, προέβλεπε ισόγειο και δύο ορόφους, αλλά κατά
την διάρκεια της κατασκευής αποφασίστηκε από τον ιδιοκτήτη η προσθήκη και τρίτου
ορόφου, και τα σχέδια τροποποιήθηκαν δίνοντας στο κτίριο την σημερινή του μορφή.
Η προσωνυμία "Κόκκινο Σπίτι" οφείλεται στην όψη που του δίνουν τα κόκκινα τουβλάκια
και τα κεραμικά διακοσμητικά σε ολόκληρη την εξωτερική του επιφάνεια. Διαθέτει
καταστήματα στο εσωτερικό του και μεγάλες αίθουσες. Η σχεδόν γοτθική όψη του κτηρίου,
δημιούργησε διαφόρους μύθους.
«Κόκκινο σπίτι» - «Μέγαρο Λόγγου»
Φωτογραφίες του σπιτιού από διάφορες
προοπτικές.
11.
Το Παλατάκι τηςΚρήνης
Καθιερώθηκε ως «Παλατάκι», παρόλο που η
βασιλική οικογένεια (Βασιλιάς Κωνσταντίνος
Γκλύξμπουργκ- Βασίλισσα Άννα Μαρία
Γκλύξμουργκ) έμεινε σ' αυτό μόλις... μία νύχτα.
Λέγεται αλλιώς και «Κυβερνείο», αλλά ποτέ δεν
λειτούργησε ως τέτοιο. Χρησιμοποιήθηκε
κυρίως ως κατοικία των μη Θεσσαλονικιών
υπουργών Μακεδονίας - Θράκης (και
παλαιότερα Βορείου Ελλάδος), ενώ προτιμούσε
να διαμένει σ' αυτό ο Κωνσταντίνος
Καραμανλής, ο πρεσβύτερος, όταν επισκεπτόταν
τη Θεσσαλονίκη, τόσο ως πρωθυπουργός όσο
και ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Φωτογραφίες του κτηρίου σήμερα.
12.
Η ιστορία τουκτηρίου ξεκινά στα τέλη της
δεκαετίας του 1950, όταν άρχισε να
κατασκευάζεται από το υπουργείο Δημοσίων
Εργων σε έκταση που παραχωρήθηκε από το
υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Σύμφωνα με την
επικρατέστερη εκδοχή, προοριζόταν για
Κυβερνείο. Το κτίσμα έχει συνολικά εμβαδό
1.200 τ.μ. Χωρίζεται σε δύο επίπεδα, διαθέτει
υπόγειο όπου λειτουργούσαν μαγειρεία,
πλυσταριό και αποθήκες. Βασίστηκε σε σχέδια
του αρχιτέκτονα Χριστόπουλου και θεωρείται
ως χαρακτηριστικό δείγμα «ανακτορικής»
νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, με προπύλαιο
και περιστύλιο αποτελούμενο από ιωνικούς
κίονες. Στο οικόπεδο, εμβαδού περίπου 15
στρεμμάτων, δημιουργήθηκαν κήποι,
εκκλησάκι, ελικοδρόμιο και πρόσβαση στη
θάλασσα, όπου υπήρχε μικρή μαρίνα
ελλιμενισμού.
Φωτογραφίες από το εσωτερικό
του «Παλατιού» σήμερα.
Η ιστορία του Παλατιού της Κρήνης
13.
Το 1962 μενόμο παραχωρήθηκε για χρήση ως
κατοικία του εκάστοτε υπουργού Βορείου Ελλάδος,
αλλά έναν χρόνο μετά δόθηκε για χρήση στη
βασιλική οικογένεια, η οποία όμως το
χρησιμοποίησε μόνο για μία διανυκτέρευση.
Το 1968 δόθηκε πίσω η χρήση του ακινήτου στο
υπουργείο Βορείου Ελλάδος.
Τα τελευταία χρόνια, τους θερινούς μήνες δήμος
Καλαμαριάς και ΥΜΑ-Θ συντηρούν τον προαύλιο
χώρο και τον κήπο του κτηρίου φιλοξενώντας
πολιτιστικές εκδηλώσεις αλλά και φιλανθρωπικές
δράσεις εθελοντικών οργανώσεων και φορέων.
«Θέλουμε να παραδοθεί το Κυβερνείο στο δήμο
Καλαμαριάς. Βρίσκεται στα διοικητικά όριά μας και
αποτελεί συνέχεια του στρατοπέδου Κόδρα.
Είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε τα
λειτουργικά έξοδά του. Μπορεί να μετατραπεί σε
έναν πολυχώρο πολιτισμού για όλη την πόλη»,
αναφέρει από την πλευρά του ο δήμαρχος
Καλαμαριάς, Θεοδόσης Μπακογλίδης.
Η ιστορία του Παλατιού της Κρήνης
Φωτογραφίες του κτηρίου σήμερα.
14.
Ο Πύργος τηςΕυτυχίας µου
Το «Chateau Mon Bonheur», το κτίριο µε το ροµαντικό όνοµα και τα χαρακτηριστικά κόκκινα
τούβλα βρίσκεται στον αριθµό 110 της «Λεωφόρου των Εξοχών», της Βασιλίσσης Όλγας µε
άλλα λόγια. Σχεδιάστηκε από τον Φρέντερικ Σαρνό ως κατοικία του ∆ηµήτρη Ιωαννίδη.
Βρισκόταν, µάλιστα, µπροστά στη θάλασσα, σε µια παραλία που αργότερα επιχωµατώθηκε. Με
παρόµοιο τρόπο παρήκµασε και το οίκηµα, παραδοµένο στα χέρια ιδιοκτητών που δεν
συµφώνησαν ποτέ για τη χρήση του. Στην ουσία µιλάµε για δύο κτίρια, που όταν
πρωτοκατασκευάστηκαν ήταν το ένα κατοικία του ιδιοκτήτη και το άλλο καφέ, µε τραπεζάκια
στο πεζοδρόµιο.
Φωτογραφίες του κτηρίου
σήμερα.
Πρόκειται για αξιόλογο δείγμα της εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής κτισμένο γύρω στο 1895 από
τον μάστορα Γιάννη Σιάγα σε σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα Σαρνό. Αποτελείται από δύο
οικήματα με εντυπωσιακές εξωτερικές όψεις και επάλξεις ενετικού ρυθμού. Το κτίριο έχει
χαρακτηριστεί διατηρητέο με υπουργική απόφαση του 1984.
15.
Βίλα Αχμέτ καιΓιουσούφ Καπαντζή, ένα
ακόμη υπέροχο αρχοντικό στη Βασιλίσσης Όλγας
105, γνωστό και ως «κτήριο του ΝΑΤΟ» ή
«Ερυθρός Σταυρός». Είναι ένα μεγαλοπρεπές
κτίσμα σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Pierro
Arrigoni. Εκτιμάται πως χτίστηκε μεταξύ του 1893
και 1895. Είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα του τύπου
της εξοχικής κατοικίας που υιοθετήθηκε στη
Θεσσαλονίκη με επιδράσεις από τις βίλες των
Βιεννέζων μεγαλοαστών που σχεδίασε ο γνωστός
και από έργα του στην Αθήνα, Τέοφιλ Χάνσεν.
Αποτελείται από τρεις ορόφους, καθένας από τους
οποίους είναι ξεχωριστό διαμέρισμα. Η πρόσοψή
του έχει πλήθος από στεγασμένους και ελεύθερους
εξώστες και εντυπωσιακά τζαμωτά. Οι τοίχοι στο
εσωτερικό έχουν εντυπωσιακές παραστάσεις με
βοτανικά θέματα, με τοπία και μενταγιόν με
προσωπογραφίες.
Βίλα Αχμέτ και Γιουσούφ Καπαντζή, πρώην κτίριο ΝΑΤΟ
Φωτογραφίες του κτηρίου σήμερα.
16.
Το αρχοντικό αυτόαρχικά ανήκε στον Αχμέτ
Καπαντζή -ήταν εξοχική βίλα της
οικογένειας Καπαντζή. Μετά τη
Μικρασιατική καταστροφή και την
ανταλλαγή των πληθυσμών, το 1926,
περιήλθε ως ανταλλάξιμη περιουσία στο
δημόσιο και χρησιμοποιήθηκε από τη Σχολή
Αδελφών Νοσοκόμων.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου
πολέμου επιτάχθηκε από τους Γερμανούς
και χρησιμοποιήθηκε από την Γκεστάπο.
Αργότερα στεγάστηκαν εκεί ο Ε.Ε.Σ.
Βόρειας Ελλάδας, οι υπηρεσίες του ΝΑΤΟ
από το 1954 έως το 1973 και η Διοίκηση του
Οργανισμού για τη "Θεσσαλονίκη
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης
1997".
Πρόσφατα πέρασε στην ιδιοκτησία του Ιβάν
Σαββίδη.
Η ιστορία της Βίλας
Φωτογραφίες
του κτηρίου
σήμερα.
17.
Βασιλίσσης Όλγας 212.Ένα ακόμη κτίριο της
παλιάς Θεσσαλονίκης, αρχιτεκτονικό
κομψοτέχνημα. Το 1904 εγκαινιάστηκε ως
καφενείο και το 1910 πέρασε στην κατοχή του
Κωνσταντίνου Νικολάου για ιδιωτική χρήση. Από
το 1925 έως το 1940 χρησιμοποιήθηκε ως
κατοικία του Άγγλου πρεσβευτή. Από το 1940
έως το 1945, επιτάχθηκε από τα στρατεύματα
κατοχής των Γερμανών. Μετά τον πόλεμο, στη
διάρκεια της δεκαετίας του 1950 στο κτίριο
στεγάστηκε το σχολείο "Εκπαιδευτήρια
Παράσχη”. Από το 1958 έως το 1976, στεγάστηκε
το Νηπιαγωγείο "Ρήγας Φερραίος/Τα
σπουργιτάκια" και από το 1976 έως το 1995,
στεγάστηκε το "Νέο Σχολείο". Το κτίριο
λειτούργησε ως μπαρ ("Συρακούσες") από το
1995 έως το 1999. Το 2001 με την αφορμή της
αντιπαροχής του συνολικού οικοπέδου, έγινε η
μελέτη αποκατάστασης του κτιρίου, το οποίο
παρουσίαζε ιδιαίτερα σημαντικό ενδιαφέρον.
Σήμερα στεγάζεται εκεί εταιρεία υφασμάτων
επίπλωσης και διακόσμησης (Cripe).
Παλαιότερες και
νεότερες
φωτογραφίες του
κτηρίου.
Διατηρητέο κτίριο, Β. Όλγας 212
18.
Η Οικία Μήτταβρίσκεται στην Ευζώνων
34. Ανήκε στον Δ. Σαρρή, αγοράστηκε από τον
Κ. Μήττα (πρώην Μακεδονομάχο) το 1920,
έτος ανοικοδόμησης της έπαυλης. Υπάρχει
μάλιστα και πινακίδα στην πρόσοψη του
κτιρίου με το όνομα του ιδιοκτήτη και το έτος
ανοικοδόμησης. Αποτελεί χαρακτηριστικό
δείγμα κατοικίας της παλιάς Θεσσαλονίκης. Το
αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον του κτιρίου αφορά
τα έντονα στοιχεία αναγέννησης, κλασικισμού
και μπαρόκ. Στον 1ο όροφο οδηγεί μια
μαρμάρινη εξωτερική σκάλα με
καλοδουλεμένο κιγκλίδωμα. Επίσης, είναι
εντυπωσιακό το κυρίαρχο καμπύλο αέτωμα με
τις ανάγλυφες παραστάσεις από
γιγαντομαχία. Το ίδιο ενδιαφέρουσα αισθητικά
είναι και μία κόγχη στον άξονα όπου είναι
τοποθετημένο ένα άγαλμα. Οι ιδιοκτήτες
μίσθωσαν το οίκημα από το 1923 μέχρι το
1973 οπότε και εγκαταλείφθηκε λόγω
προχωρημένης φθοράς. Τελικά χαρακτηρίστηκε
διατηρητέο και έγιναν κάποιες εργασίες
Φωτογραφίες
του κτηρίου
σήμερα.
Οικία Μηττά
