Download as PDF, PPTX
Uploaded byVasilis Sotiroudas
Ο Θεσμός των Φροντιστηρίων Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία
Ο Θεσμός των Φροντιστηρίων Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία
More Related Content
Similar to Ο Θεσμός των Φροντιστηρίων Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία
Ο Θεσμός των Φροντιστηρίων Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία
- 1. Ο Θεσμός τωνΦροντιστηρίων Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία The institution of Greek language “frondistiria” in Albania Βασίλειος Σωτηρούδας Υπ. Διδάκτορας Παν. Δυτικής Μακεδονίας π. Συντονιστής Εκπαίδευσης στην Αλβανία
- 2. Περιεχόμενα • Ιστορική Αναδρομή •Τα Φροντιστήρια Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία Σήμερα • Μαθητικό Δυναμικό • Κατανομή Μαθητικού Δυναμικού • Διδακτικά Εγχειρίδια • Πρόγραμμα Διδασκαλίας • Οι εκπαιδευτικοί των Φροντιστηρίων • Κτηριακές Εγκαταστάσεις • Εποπτεία Φροντιστηρίων και ο Ρόλος του Συντονιστή Εκπαίδευσης • Συμπεράσματα
- 3. Ιστορική Αναδρομή • Αμέσωςμετά την πτώση του κομουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία το 1991-1992 με την πρωτοβουλία Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) και ντόπιων Κορυτσαίων ιδρύθηκαν τα πρώτα Φροντιστήρια Ελληνικής Γλώσσας στην Κορυτσά. • Την περίοδο 2000-2003 ο συνολικός αριθμός των φροντιστηρίων στην ευρύτερη περιοχή της Κορυτσάς ανέρχονταν σε 22 (Βούρη & Καψάλης, 2003· Καγιά, 2006· Χουλιαρας, 2014). Το σχολικό έτος 2005-2006 ο αριθμός των μαθητών στα φροντιστήρια της Κορυτσάς και της περιφέρειάς της ανήλθε στους 920. • Ανάλογη ήταν και η πορεία που διέγραψαν τα Φροντιστήρια Ελληνικής Γλώσσας στις μειονοτικές περιοχές και στις όμορες περιοχές αυτών
- 4. Ιστορική Αναδρομή • Το1993 καταγράφεται η λειτουργία 32 φροντιστηρίων με 860 μαθητές (Βούρη & Καψάλης, 2003· Κόντης & Μαντά, 1995). Φροντιστήρια λειτουργούσαν στο Αργυρόκαστρο, την Πρεμετή, το Τεπελένι, τους Αγ. Σαράντα και αλλού • Η λειτουργία των φροντιστηρίων λάμβανε χώρα σε ένα ασαφές τοπίο, χωρίς νομικό καθεστώς λειτουργίας, με μεγάλα προβλήματα υλικοτεχνικής υποδομής, έλλειψη καταρτισμένου διδακτικού προσωπικού και ελλιπή εκπαιδευτικά εγχειρίδια
- 5. Τα Φροντιστήρια ΕλληνικήςΓλώσσας στην Αλβανία Σήμερα • Το καθεστώς λειτουργίας των φροντιστηρίων ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία εξακολουθεί και σήμερα να είναι ασαφές. Εκτός από τον «Αριστοτέλη» στην Κορυτσά που διαθέτει άδεια λειτουργίας, όλα τα υπόλοιπα φροντιστήρια ανεξαρτήτως του φορέα λειτουργίας τους λειτουργούν στην ουσία χωρίς κάποια άδεια. Ωστόσο, το γεγονός ότι τα μαθήματα προσφέρονται δωρεάν και η συμμετοχή σε αυτά είναι εθελοντική, συντελούν στο να μη δημιουργείται κάποιο πρόβλημα από τις αλβανικές αρχές.
- 6. Φορείς Λειτουργίας καιΜαθητικό Δυναμικό Φροντιστήρια Ελληνικής Γλώσσας στην Αλβανία Φορέας 2017-2018 2018-2019 2019-2020 Πλήθος Μαθητές Πλήθος Μαθητές Πλήθος Μαθητές Αρχιεπισκοπή Αλβανίας 1 55 Ελληνικές Διπλωματικές και Προξενικές Αρχές 5 176 5 98 6 160 Πολιτιστικός Σύλλογος "Αδελφότητα" 1 183 1 164 1 169 Πολιτιστικός Σύλλογος "Οι Φίλοι του Πολιτισμού" 4 88 5 129 5 161 ΣΦΕΒΑ 1 12 1 10 1 6 Σύνολο 11 459 12 401 14 551
- 7. Μαθητικό Δυναμικό Μαθητικό ΔυναμικόΦροντιστηρίων του Πολιτιστικού Συλλόγου "Οι Φίλοι του Πολιτισμού" Α/Α Περιοχή Μαθητές 2015-2016 Μαθητές 2016-2017 Μαθητές 2017-2018 Μαθητές 2018-2019 Μαθητές 2019-2020 1 Βυθκούκι 5 2 Ερσέκα 29 25 3 Λεσκοβίκι 26 20 20 23 34 4 Μπιλίστ 16 28 25 30 5 Πενταβίνι 16 13 20 6 Πόγραδετς 17 20 11 17 7 Ρεμπέτσι 23 8 Σβιρίνα 41 55 9 Τσιφλίκι 13 Σύνολο 83 66 88 129 161 Επεξηγήσεις: Ανεστάλη η λειτουργία
- 8. Μαθητικό Δυναμικό Μαθητικό ΔυναμικόΦροντιστηρίων με Φορέα Λειτουργίας τις Διπλωματικές και Προξενικές Αρχές Α/Α Περιοχή Φορέας Μαθητές 2017-2018 Μαθητές 2018-2019 Μαθητές 2019-2020 1 Αυλώνας Διπλωματικές Αρχές 52 13 2 Δέλβινο Προξενικές Αρχές 45 3 Λούκοβο Διπλωματικές Αρχές 40 25 16 4 Μουρσί Προξενικές Αρχές 57 25 50 5 Νίβιτσα Διπλωματικές Αρχές 15 25 24 6 Νάρτα Διπλωματικές Αρχές 12 10 10 7 Πρεμετή Προξενικές Αρχές 15 Σύνολο 176 98 160
- 9. Κατανομή Μαθητικού δυναμικού •Τα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία, ανεξαρτήτως του φορέα λειτουργίας τους, είναι ανοικτά σε όποιον επιθυμεί να παρακολουθήσει μαθήματα ελληνικής γλώσσας. Επομένως, το μαθητικό δυναμικό τους αποτελείται από ομογενείς/αλλογενείς, ομόδοξους/αλλόδοξους, ενήλικες/ανήλικους. Αναλόγως της σύνθεσης του μαθητικού δυναμικού και των δυνατοτήτων που υπάρχουν, δύναται να υπάρχει χωρισμός τμημάτων με βάση το επίπεδο γνώσης της ελληνικής γλώσσας ή/και την ηλικία.
- 10. Διδακτικά Εγχειρίδια • Ταδιδακτικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται είναι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων οι σειρές των βιβλίων «Μαργαρίτα» και «Μαθαίνω Ελληνικά» για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας. Στο φροντιστήριο στη Σβιρίνα χρησιμοποιείται η σειρά των βιβλίων «Μαθαίνω Ελληνικά» με συγγραφέα τον Κώστα Γιάννη, πρώην Πρόεδρο της «ΟΜΟΝΟΙΑΣ» στην Κορυτσά και πρώην Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Αδελφότητα», από τις εκδόσεις Αιγαίο
- 11. Διδακτικά Εγχειρίδια • Ηπαραγγελία και η διανομή των βιβλίων στα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας σε όλη την Αλβανία, γίνεται κεντρικά από το φροντιστήριο ελληνικής γλώσσας «Αριστοτέλης» που βρίσκεται στην Κορυτσά μέσω του Υ.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ». Το φροντιστήριο της Αρχιεπισκοπής Αλβανίας στους Αγίους Σαράντα δεν ακολουθεί την ανωτέρω διαδικασία, αλλά χρησιμοποιεί βιβλία που προμηθεύεται από την Αρχιεπισκοπή
- 12.
- 13. Πρόγραμμα Διδασκαλίας • Τοσύνολο των ωρών διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας είναι ως επί το πλείστο ένα δίωρο την εβδομάδα για κάθε τμήμα των φροντιστηρίων. Το σύνολο των σχεδόν των φροντιστηρίων με εξαίρεση μόνο αυτό στο Μπιλίστ, λειτουργούν και τα Σαββατοκύριακα, ενώ κάποια εξ αυτών αποκλειστικά μόνο τα Σαββατοκύριακα (Λεσκοβίκι, Μουρσί, Μπολένα, Πρεμετή). • Στα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας δεν ακολουθείται κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας. Η διδασκαλία στηρίζεται αποκλειστικά στις γνώσεις του κάθε εκπαιδευτικού που αναλαμβάνει ως διδάσκον και τη μεθοδολογία που εφαρμόζει. • Η διάρκεια σπουδών στα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας (πλην του Αριστοτέλη στην Κορυτσά) δεν έχουν συγκεκριμένη διάρκεια. Η διάρκεια των σπουδών και κατ’ επέκταση η εμβάθυνση στην ελληνική γλώσσα, εξαρτάται κυρίως από το επίπεδο ελληνομάθειας που έχει ο δάσκαλος στο φροντιστήριο.
- 14. Οι εκπαιδευτικοί τωνΦροντιστηρίων • Όλοι οι δάσκαλοι στα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία (πλην του «Αριστοτέλη» στην Κορυτσά, όπου είναι αποσπασμένος εκπαιδευτικός από την Ελλάδα) είναι επιτόπιοι δίγλωσσοι και αμείβονται από το φορέα λειτουργίας του φροντιστηρίου. Η εξεύρεση των κατάλληλων δασκάλων στα φροντιστήρια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα φροντιστήρια στη λειτουργία τους. Βασικό κριτήριο για την επιλογή ενός δασκάλου στα φροντιστήρια είναι η καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας • Σε κάποιες περιπτώσεις, οι δάσκαλοι έχουν αποκτήσει επάρκεια της ελληνικής γλώσσας από ελληνικά ΑΕΙ. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι δάσκαλοι που διδάσκουν στα φροντιστήρια είναι και εκπαιδευτικοί στα αλβανικά σχολεία της περιοχής. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι δάσκαλοι που διδάσκουν στα φροντιστήρια δεν έχουν καμία σχέση με την εκπαίδευση. Πολύ περισσότερο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι δάσκαλοι έχουν μάθει την ελληνική γλώσσα από μόνοι τους με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το επίπεδο κατοχής της γλώσσας αλλά και τη δυνατότητα διδασκαλίας της.
- 15. Κτηριακές Εγκαταστάσεις • Οικτηριακές υποδομές αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία. Σε γενικές γραμμές, τα φροντιστήρια που λειτουργούν με φορέα το Σύλλογο «Οι Φίλοι του Πολιτισμού» στεγάζονται σε πολύ πιο ακατάλληλους χώρους από ότι τα φροντιστήρια που λειτουργούν με φορέα τις διπλωματικές και προξενικές αρχές. Τα φροντιστήριο της Αρχιεπισκοπής Αλβανίας στους Αγίους Σαράντα στεγάζεται σε αίθουσα του Ιερού Ναού του Αγίου Χαραλάμπους, ενώ το φροντιστήριο «Αριστοτέλης» στην Κορυτσά στεγάζεται σε κτήριο που πληροί όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις (θέρμανση, αίθουσες, υλικοτεχνική υποδομή, κλπ)
- 16.
- 17.
- 18.
- 19. Εποπτεία Φροντιστηρίων καιο Ρόλος του Συντονιστή Εκπαίδευσης • Η εποπτεία των φροντιστηρίων ελληνικής γλώσσας τυπικά ασκείται από τον εντεταλμένο γι’ αυτό το λόγο εκπρόσωπο του κάθε φορέα. Ωστόσο, η γεωγραφική διασπορά των φροντιστηρίων σε συνδυασμό με το προβληματικό οδικό δίκτυο, καθιστά τη συχνή εποπτεία της λειτουργίας των φροντιστηρίων δυσχερή. • Ο Συντονιστής Εκπαίδευσης στην Αλβανία τυπικά και θεσμικά δεν έχει καμία αρμοδιότητα για τα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας. Ωστόσο, με δεδομένο ότι είναι ο είναι ο περισσότερο ειδικός επί των εκπαιδευτικών θεμάτων και στο πλαίσιο της συνεργασίας που είναι απαραίτητο να υπάρχει τόσο με τις διπλωματικές και προξενικές αρχές, όσο και με τους υπόλοιπους φορείς που λειτουργούν φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία, καλείται πολλές φορές να λειτουργήσει είτε ως σύμβουλος, είτε ως συντονιστής της λειτουργίας τους.
- 20. Συμπεράσματα • Τα φροντιστήριαελληνικής γλώσσας στην Αλβανία λειτουργούν υπό διαφορετικούς φορείς και καλύπτουν εκτεταμένη γεωγραφική περιοχή. Από το σύνολο των λειτουργούντων φροντιστηρίων στην Αλβανία, άδεια λειτουργίας ως εκπαιδευτικού ιδρύματος, διαθέτει μόνο ο «Αριστοτέλης» στην Κορυτσά • Ο θεσμός των φροντιστηρίων, παρά τα όσα προβλήματά του, συντελεί αναμφισβήτητα στην ενίσχυση της εκπαίδευσης στη μητρική γλώσσα αλλά και την προώθηση της ελληνομάθειας γενικότερα στην Αλβανία, καθώς καλύπτει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Ωστόσο, η ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς η λειτουργία των φροντιστηρίων ελληνικής γλώσσας δε μπορεί να επαφίεται στη διάθεση ενασχόλησης του κάθε ενδιαφερομένου ή αποσπασματικά στην εμπλοκή των διπλωματικών και προξενικών αρχών της Ελλάδας στην Αλβανία
- 21. Συμπεράσματα • Προς αυτήντην κατεύθυνση, η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που θα καθορίζει το καθεστώς λειτουργίας των φροντιστηρίων εκτιμάται ως επιβεβλημένη. Οι προβλέψεις της ελληνικής νομοθεσίας για τα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας δεν κρίνονται επαρκείς για τις ιδιαιτερότητες που έχει ο θεσμός των φροντιστηρίων ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία. Στον καθορισμό του νέου θεσμικού πλαισίου, αναμφισβήτητα θα πρέπει να υπάρξει και η συμμετοχή των αλβανικών αρχών προκειμένου να ξεπεραστούν τα οποιαδήποτε προβλήματα έχουν να κάνουν με την άδεια λειτουργίας των φροντιστηρίων και το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών τους. • Η χρηματοδότηση για τη λειτουργία των φροντιστηρίων θα πρέπει να είναι ενιαία, για να μην εξαρτάται από τις δυνατότητες που έχει ο κάθε φορέας. Κατά συνέπεια, όλοι οι φορείς που λειτουργούν φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στην Αλβανία θα πρέπει να ενοποιηθούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, με συμμετοχή και του Υπουργείου Εξωτερικών στον εποπτικό μηχανισμό
- 22. Συμπεράσματα • Ωστόσο, ησυμμετοχή ενός φορέα στην Αλβανία κρίνεται αναγκαία, δεδομένου ότι η οργάνωση και η εποπτεία των φροντιστηρίων δε μπορεί να διεκπεραιωθεί αποκλειστικά από το ΣΕ. Ένας τέτοιος φορέας θα μπορούσε να είναι το Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού του Πανεπιστημίου του Αργυροκάστρου ή η Εστία του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού εφόσον επαναλειτουργήσει στα Τίρανα.
- 23. Σας ευχαριστώ θερμάγια την προσοχή σας