Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
E AGORA QUE XA SABEMOS DE QUE ESTÁN COMPOSTAS AS PALABRAS IMOS COÑECER OS TIPOS DE PALABRAS SEGUNDO A
SÚA ESTRUTURA.
MONEMAS
Parte mínima dentro dunha
palabra.
LEXEMA ou RAÍZ
Ten significado léxico e NON
VARÍA.
É a parte coa que construimos
as palabras
MORFEMA
É o elemento variable da palabra.
MORFEMAS FLEXIVOS.
Son os morfemas que
engaden información ao
lexema en canto ao xénero e
o número.
MORFEMAS
DERIVATIVOS.
Son os que transforman o
significado do lexema.
Poden ser:
NOMINAIS: aparecen nos nomes
e adxectivos. Indican xénero e
número
VERBAIS: aparecen nas formas
verbais e dinnos persoa, número,
tempo e modo.
Poden ser:
PREFIXOS: van diante do lexema
SUFIXOS: van detrás do lexema
INTERFIXOS: non os daremos
este curso.
As palabras estructúranse a través de componentes lingüísticos chamados MONEMAS. Lembras que é un MONEMA?
É a unidade lingüística máis pequena que significa algo.
Exemplos:
 Sol, auga, mar (monemas naturais que non poden dividirse)
 Mestr –a (letra que indica o xénero feminino)
 Perruqu –eiro (monema que lle dá á palabra que acompaña o significado de oficio)
Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
Son palabras que non se constrúen a partir
doutras.
Están formadas por:
Un só lexema: sol, mar, auga,…
Lexema ao que se lle engade un morfema
(xénero, número) Ex: nen -a
Morfema independente: de, en, con, …
Son palabras formadas por máis dun lexema.
Poden ser:
Compostas por dúas palabras simples:
lexema + lexema.
Ex: tira+rollas= tirarrollas.
TIPOS DE PALABRAS SEGUNDO A SÚA ESTRUTURA.
SIMPLES
COMPOSTAS
Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
As palabras compostas contan con dous lexemas pero non é raro atoparse con algunha palabra que
teña tres como pode ser: electroencefalograma.
.
Fonte da imaxe e da definición:
https://www.redaccionmedica.com/recursos-salud/diccionario-enfermedades/electroencefalograma
CALES SON OS COMPOÑENTES DAS PALABRAS COMPOSTAS?
SUBSTANTIVO + SUBSTANTIVO. Ex: auganeve. SUBSTANTIVO + ADXECTIVO. Ex: baixamar.
SUBSTANTIVO + VERBO. Ex: quebracabezas. SUBSTANTIVO + ADVERBIO. Ex: malferir.
ADXECTIVO + ADXECTIVO. Ex: xordomudo. ADXECTIVO + ADVERBIO. Ex: malensinado
VERBO + VERBO. Ex: vaivén. VERBO + ADVERBIO. Ex: benestar
VERBO + PRONOME. Ex: quefacer. ADVERBIO + ADVERBIO. Ex: antonte.
Un electroencefalograma consiste na colocación duns electrodos en determinadas partes da
cabeza, estes reciben a actividade eléctrica de diferentes zonas do cerebro. As ondas cerebrais son
transmitidas a un ordenador que as rexistra e analiza.
Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
PREFIXOS: son os elementos que se colocan diante dunha palabra ou
lexema para modificar o seu significado e formar así unha palabra nova.
Cada prefixo ten significado propio, imos coñecer algúns.
Prefixos:
Aero- aire (aeroporto) ante- (antes de tempo) anti- (oposto) auto- (por
un mesmo)
Bi- (dous) hetero- (diferente) hiper- (superior) homo- (igual)
mono- (un) Multi- (moitos)
pre- (antes de)
re- (repetición)
sub- (por debaixo de) semi- (medio) super- (exceso de)
Trans- (a través de) tri- (tres) tele- (a distancia)
As palabras derivadas son aquelas que se forman a partir dunha PALABRA PRIMITIVA.
Son palabras creadas a partir de outras mediante a unión de prefixos e sufixos.
 Prefixo + lexema. Ex: des + ordenar
 Lexema + sufixo. Ex: libr + eira
 Prefixo + lexema + sufixo. Ex: sub + mar + ino
As palabras derivadas forman FAMILIAS DE PALABRAS OU FAMILIAS LÉXICAS.
DERIVADAS
SUFIXOS: son os elementos que se colocan detrás dunha palabra ou lexema para
modificar o seu significado e formar así unha palabra nova. Cada sufixo ten
significado propio, imos coñecer algúns.
Sufixos:
- Aumentativos: -ón, -ona, -azo, -aza, -ote, -ota.
- Diminutivos: -iño, -iña.
- Despectivos: -ucho, -ucha.
Outros:
-isimo (superlativo) –tor, -dor (profesión) –ade, -idade (substantivos abstractos)
-ismo (doutrina, actitude) -eira/o (profesión) –ento (acción) fobia- (temor)
-ite (inflamación) –terapia (tratamento)
Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
Son nomes formados polas iniciais
de varias palabras.
Son nomes de organización,
empresas, leis, etc.
Son palabras compostas e derivadas ao mesmo
tempo.
Fórmanse de dous xeitos, nós só estudaremos un.
Lexema+lexema+sufixo+morfema
Ex: hispano+americ+ano
As SIGLAS fórmanse coa primeira letra de cada palabra.
DNI (Documento Nacional de Identidade)
Os ACRÓNIMOS fórmanse con algunha letra máis ca inicial
e pódense ler como unha soa palabra.
RENFE (Rede Nacional de Ferrocarriles Españois)
PARASINTÉTICAS
SIGLAS
E
ACRÓNIMOS
Tipos de palabras segundo a súa estrutura.
CEIP Manuel Padín Truiteiro.
Berta Campos Seoane.
Fontes imáxenes: https://www.prensaantartica.com/wp-content/uploads/2019/09/imagenGrande1.jpg
PALABRAS ACURTADAS
Son palabras creadas suprimindo ou cambiando algúns sons ou
letras de outras palabras.
Apócope: supresión de
algunha ou algunas sílabas
iniciais. Ex: tele, zoo, …
Abreviaturas: supresión de
varias letras. Só se usan na
escrita e rematan en punto.
Ex: páx. Ex.
Hipocorísticos: Acurtamento
ou modificación de nomes de
persoas. Ex: Xosé > Pepé,
Alexandre > Xandre ou Alex

Tipos de palabras segundo a súa estrutura.

  • 1.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. E AGORA QUE XA SABEMOS DE QUE ESTÁN COMPOSTAS AS PALABRAS IMOS COÑECER OS TIPOS DE PALABRAS SEGUNDO A SÚA ESTRUTURA. MONEMAS Parte mínima dentro dunha palabra. LEXEMA ou RAÍZ Ten significado léxico e NON VARÍA. É a parte coa que construimos as palabras MORFEMA É o elemento variable da palabra. MORFEMAS FLEXIVOS. Son os morfemas que engaden información ao lexema en canto ao xénero e o número. MORFEMAS DERIVATIVOS. Son os que transforman o significado do lexema. Poden ser: NOMINAIS: aparecen nos nomes e adxectivos. Indican xénero e número VERBAIS: aparecen nas formas verbais e dinnos persoa, número, tempo e modo. Poden ser: PREFIXOS: van diante do lexema SUFIXOS: van detrás do lexema INTERFIXOS: non os daremos este curso. As palabras estructúranse a través de componentes lingüísticos chamados MONEMAS. Lembras que é un MONEMA? É a unidade lingüística máis pequena que significa algo. Exemplos:  Sol, auga, mar (monemas naturais que non poden dividirse)  Mestr –a (letra que indica o xénero feminino)  Perruqu –eiro (monema que lle dá á palabra que acompaña o significado de oficio)
  • 2.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. Son palabras que non se constrúen a partir doutras. Están formadas por: Un só lexema: sol, mar, auga,… Lexema ao que se lle engade un morfema (xénero, número) Ex: nen -a Morfema independente: de, en, con, … Son palabras formadas por máis dun lexema. Poden ser: Compostas por dúas palabras simples: lexema + lexema. Ex: tira+rollas= tirarrollas. TIPOS DE PALABRAS SEGUNDO A SÚA ESTRUTURA. SIMPLES COMPOSTAS
  • 3.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. As palabras compostas contan con dous lexemas pero non é raro atoparse con algunha palabra que teña tres como pode ser: electroencefalograma. . Fonte da imaxe e da definición: https://www.redaccionmedica.com/recursos-salud/diccionario-enfermedades/electroencefalograma CALES SON OS COMPOÑENTES DAS PALABRAS COMPOSTAS? SUBSTANTIVO + SUBSTANTIVO. Ex: auganeve. SUBSTANTIVO + ADXECTIVO. Ex: baixamar. SUBSTANTIVO + VERBO. Ex: quebracabezas. SUBSTANTIVO + ADVERBIO. Ex: malferir. ADXECTIVO + ADXECTIVO. Ex: xordomudo. ADXECTIVO + ADVERBIO. Ex: malensinado VERBO + VERBO. Ex: vaivén. VERBO + ADVERBIO. Ex: benestar VERBO + PRONOME. Ex: quefacer. ADVERBIO + ADVERBIO. Ex: antonte. Un electroencefalograma consiste na colocación duns electrodos en determinadas partes da cabeza, estes reciben a actividade eléctrica de diferentes zonas do cerebro. As ondas cerebrais son transmitidas a un ordenador que as rexistra e analiza.
  • 4.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. PREFIXOS: son os elementos que se colocan diante dunha palabra ou lexema para modificar o seu significado e formar así unha palabra nova. Cada prefixo ten significado propio, imos coñecer algúns. Prefixos: Aero- aire (aeroporto) ante- (antes de tempo) anti- (oposto) auto- (por un mesmo) Bi- (dous) hetero- (diferente) hiper- (superior) homo- (igual) mono- (un) Multi- (moitos) pre- (antes de) re- (repetición) sub- (por debaixo de) semi- (medio) super- (exceso de) Trans- (a través de) tri- (tres) tele- (a distancia) As palabras derivadas son aquelas que se forman a partir dunha PALABRA PRIMITIVA. Son palabras creadas a partir de outras mediante a unión de prefixos e sufixos.  Prefixo + lexema. Ex: des + ordenar  Lexema + sufixo. Ex: libr + eira  Prefixo + lexema + sufixo. Ex: sub + mar + ino As palabras derivadas forman FAMILIAS DE PALABRAS OU FAMILIAS LÉXICAS. DERIVADAS SUFIXOS: son os elementos que se colocan detrás dunha palabra ou lexema para modificar o seu significado e formar así unha palabra nova. Cada sufixo ten significado propio, imos coñecer algúns. Sufixos: - Aumentativos: -ón, -ona, -azo, -aza, -ote, -ota. - Diminutivos: -iño, -iña. - Despectivos: -ucho, -ucha. Outros: -isimo (superlativo) –tor, -dor (profesión) –ade, -idade (substantivos abstractos) -ismo (doutrina, actitude) -eira/o (profesión) –ento (acción) fobia- (temor) -ite (inflamación) –terapia (tratamento)
  • 5.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. Son nomes formados polas iniciais de varias palabras. Son nomes de organización, empresas, leis, etc. Son palabras compostas e derivadas ao mesmo tempo. Fórmanse de dous xeitos, nós só estudaremos un. Lexema+lexema+sufixo+morfema Ex: hispano+americ+ano As SIGLAS fórmanse coa primeira letra de cada palabra. DNI (Documento Nacional de Identidade) Os ACRÓNIMOS fórmanse con algunha letra máis ca inicial e pódense ler como unha soa palabra. RENFE (Rede Nacional de Ferrocarriles Españois) PARASINTÉTICAS SIGLAS E ACRÓNIMOS
  • 6.
    Tipos de palabrassegundo a súa estrutura. CEIP Manuel Padín Truiteiro. Berta Campos Seoane. Fontes imáxenes: https://www.prensaantartica.com/wp-content/uploads/2019/09/imagenGrande1.jpg PALABRAS ACURTADAS Son palabras creadas suprimindo ou cambiando algúns sons ou letras de outras palabras. Apócope: supresión de algunha ou algunas sílabas iniciais. Ex: tele, zoo, … Abreviaturas: supresión de varias letras. Só se usan na escrita e rematan en punto. Ex: páx. Ex. Hipocorísticos: Acurtamento ou modificación de nomes de persoas. Ex: Xosé > Pepé, Alexandre > Xandre ou Alex