Ang tula na 'Ang Pamana' ay tungkol sa ugnayan ng isang anak at kanyang ina, kung saan ang ina ay nag-aalok ng kanyang mga yaman bilang pamana habang siya ay nalulumbay. Ang anak, sa halip na magalak, ay nag-aalala sa kalagayan ng kanyang ina at pinapahalagahan ang kanyang presensya higit sa anumang materyal na bagay. Ipinapakita ito ang tunay na kahulugan ng pamana, na hindi lamang nasusukat sa mga ari-arian kundi sa pagmamahal at alaala ng pamilya.

1. ANG PAMANA ni: Jose Corazon de Jesus

2. I
Isang araw ang ina ko’y nakita kong namamanglaw
Naglilinis ng marumi’t mga lumang kasangkapan.
Sa pilak ng kanyang buhok na hibla na katandaan
Nabakas ko ang maraming taon niyang kahirapan;
Nakita ko ang ina ko’y tila baga nalulumbay
At ang sabi “itong pyano sa iyo ko ibibigay,
Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan,
Mga silya’t aparador ay kayTikong nababagay
Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman.”

3. II
Pinilit kong pasayahin ang lungkot ng aking mukha
Tinangka kong magpatawa upang siya ay matuwa,
Subalit sa aking mata’y may namuong mga luha
Naisip ko ang ina ko, ang ina ko na kawawa;
Tila kami iiwan na’t may yari nang huling nasa at
sa halip na magalak sa pamanang mapapala,
Sa puso ko ay dumalaw ang malungkot na gunita
Napaiyak akong tila isang kaawaawang bata
Niyakap ko ang ina ko at sa kanya ay winika.

4. III
”Ang ibig ko sana, Ina’y ikaw aking pasiyahin
at huwag nang Makita pang ika’y Nalulungkot
mandin,
O, Ina ko, ano po ba at naisipang hatiin
Ang lahat ng munting yamang maiiwan sa amin?”
”Wala naman,” yaong sagot “baka ako ay tawagin
ni Bathala
Mabuti nang malaman mo ang habilin?
Iyang pyano, itong silya’t aparador ay alaming
Pamana ko na sa iyo, bunsong ginigiliw.”

5. IV
“Ngunit Inang,” ang sagot ko, “ang lahat ng
kasangkapan
Ang lahat ng yaman dito ay hindi ko kailangan
Ang ibig ko’y ikaw ina, ang ibig ko’y ikaw inang
Hinihiling ko sa Diyos na ang pamana ko’y ikaw
Aanhin ko iyong pyano kapag ikaw ay mamatay
At hindi ko matutugtog sa tabi ng iyong hukay?
Ililimos ko sa iba ang lahat ng ating yaman
Pagkat di ka maaaring pantayan ng daigdigan
Pagkat, ikaw O Ina ko, ika’y wala pang kapantay.”

6. Ang tanong?

7. 2. Alin sa mga ito ang gusto mong hilingin sa
iyong ina kung sakaling ika’y pinamimili niya? At
bakit ito ang iyong napili?
1.Magandang Bahay
2.Magandang Sasakyan
3.Magandang Alahas
4.Malawak na Lupain
5.Malaking halaga ng salapi ng bangko
1. Tungkol saan ang binasa ninyong akda?

8. 3. Ano ang pinakamagandang pamanang matatanggap
ng isang anak mula sa kanyang ina?
4. Ano ang pamana ang binigay ninyo sa inyong mga
magulang? Bakit?
5. Paano niyo pinapahalagahan ang pamanang
ibinigay sa inyo ng inyong mga magulang?
6. Anong akdang pampanitikan ang “Ang Pamana”

9. Elemento ng Tula
1. Sukat
2. Saknong
3. Tugma
4. Kariktan
5. Talinhaga

10. Elemento ng tula
1. Sukat- Ito ay tumutukoy sa bilang ng pantig
ng bawat taludtod na bumubuo sa isang
saknong. Ang pantig ay tumutukoy sa paraan ng
pagbasa.
Halimbawa:
isda – is da – ito ay may dalawang pantig
is da ko sa Ma ri ve les – 8 pantig

11. I
Isang araw ang ina ko’y nakita kong namamanglaw
Naglilinis ng marumi’t mga lumang kasangkapan.
Sa pilak ng kanyang buhok na hibla na katandaan
Nabakas ko ang maraming taon niyang kahirapan;
Nakita ko ang ina ko’y tila baga nalulumbay
At ang sabi “itong pyano sa iyo ko ibibigay,
Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan,
Mga silya’t aparador ay kayTikong nababagay
Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman.”

12. Mga Uri ng Sukat
1. Wawaluhin –
Halimbawa:
Isda ko sa Mariveles
Nasa loob ang kaliskis
2. Lalabindalawahin –
Halimbawa:
Ang laki sa layaw karaniwa’y
hubad
Sa bait at muni, sa hatol ay
salat
3. Lalabing-animin –
Halimbawa:
Sai-saring bungangkahoy, hinog
na at matatamis
Ang naroon sa loobang may
bakod pa sa paligid
4. Lalabingwaluhin –
Halimbawa:
Tumutubong mga palay,gulay at
maraming mga bagay
Naroon din sa loobang may
bakod pang kahoy na
malabay

13. 2. Saknong- Ang saknong ay isang grupo sa loob ng isang
tula na may dalawa o maraming linya (taludtod).
2 linya - couplet
3 linya - tercet
4 linya - quatrain
5 linya – quintet
6 linya - sestet
7 linya - septet
8 linya – octave
Ang couplets, tercet at quatrain ang madalas na ginagamit sa mga tula.

14. 3. Tugma- Isa itong katangian ng tula na hindi angkin ng mga akda sa
tuluyan. Sinasabing may tugma ang tula kapag ang huling pantig ng
huling salita ng bawat taludtod ay magkakasintunog. Lubha itong
nakaga- ganda sa pagbigkas ng tula. Ito ang nagbi-bigay sa tula ng
angkin nitong himig o indayog.
Uri ngTugma
Tugmang Ganap- ang mga taludtod ay nagtatapos sa patinig o impit
na tunog at sa gayon ay mayroong ganap na pagkakatugmaan ang huling
pantig ng mga taludtod ng tula.
Tugmang Di-Ganap- ang mga taludtod ay nagtatapos sa katinig
bagamat may iisang uri ng patinig sa loob ng pantig ang huli namang titik
ay magkakaiba.

15. II
Pinilit kong pasayahin ang lungkot ng aking mukha
Tinangka kong magpatawa upang siya ay matuwa,
Subalit sa aking mata’y may namuong mga luha
Naisip ko ang ina ko, ang ina ko na kawawa;
Tila kami iiwan na’t may yari nang huling nasa at
sa halip na magalak sa pamanang mapapala,
Sa puso ko ay dumalaw ang malungkot na gunita
Napaiyak akong tila isang kaawaawang bata
Niyakap ko ang ina ko at sa kanya ay winika.

16. 3. Kariktan- Kailangang magtaglay ang tula ng
maririkit na salita upang masiyahan ang mambabasa
gayon din mapukaw ang damdamin at kawilihan.
4. Talinghaga- Tumutukoy ito sa paggamit ng
matatalinhagang salita at tayutay.
○Tayutay - paggamit ng pagwawangis, pagtutulad,
pagsasatao ang ilang paraan upang ilantad ang
talinghaga sa tula

17. I
Isang araw ang ina ko’y nakita kong namamanglaw
Naglilinis ng marumi’t mga lumang kasangkapan.
Sa pilak ng kanyang buhok na hibla na katandaan
Nabakas ko ang maraming taon niyang kahirapan;
Nakita ko ang ina ko’y tila baga nalulumbay
At ang sabi “itong pyano sa iyo ko ibibigay,
Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan,
Mga silya’t aparador ay kayTikong nababagay
Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman.”

18. II
Pinilit kong pasayahin ang lungkot ng aking mukha
Tinangka kong magpatawa upang siya ay matuwa,
Subalit sa aking mata’y may namuong mga luha
Naisip ko ang ina ko, ang ina ko na kawawa;
Tila kami iiwan na’t may yari nang huling nasa at
sa halip na magalak sa pamanang mapapala,
Sa puso ko ay dumalaw ang malungkot na gunita
Napaiyak akong tila isang kaawaawang bata
Niyakap ko ang ina ko at sa kanya ay winika.

19. URI NGTAYUTAY
○ Tayutay - paggamit ng pagwawangis,
pagtutulad, pagsasatao ang ilang paraan
upang ilantad ang talinghaga sa tula.

20. 1. PAGTUTULAD (SIMILE)- ito ay isang simpleng paghahambing ng
dalawang bagay na magkaiba sa pangkalahatang anyo ngunit may mga
magkakatulad na katangian na sukat ipagkaugnay ng dalawa.
- ito’y gumagamit ng mga salita’t pariralang tulad ng, katulad ng, para
ng, kawangis ng, animo’y, gaya ng, tila, at iba pa.
HALIMBAWA :
1. Gaya ng halamang lumaki sa tubig.
2. Ako’y tila isang nakadipang kurus.
3. Parang hinahagkan ang paa ng Diyos.
4. Ang buhay ay tulad ng isang batis.

21. 2. PAGWAWANGIS (METAPHOR)- Naghahambing din ito
tulad ng pagtutulad ngunit ito at tiyakang naghahambing.
• Hindi gumagamit ng pariralang tulad ng, gaya ng, at iba pa.
HALIMBAWA:
1. Ang kamay ng ama ay bakal sa tigas.
2. Ang kanyang mga kamay ay yelong dumampi sa
aking pisngi.

22. 3. PAGSASATAO (PERSONIFICATION)- pagbibigay-
katangian ng isang tao sa isang bagay na walang
buhay.
HALIMBAWA:
1. Lumuha ang langit nang masawi ang kanyang lola.
2. Ang mga bituin sa langit ay kumikindat sa atin.

23. 4. PAGMAMALABIS (HYPERBOLE)- lubhang pinalalabis o
pinakukulang ang tunay na kalagayan ng tao, bagay o
pangyayari.
HALIMBAWA:
1. Bumaha ng luha sa burol ng ama dahil sa matinding
pagsisisi ng anak.
2. Namuti ang kaniyang buhok kakahintay sayo.

24. 5. PAGTAWAG (APOSTROPHE)- Tila pakikipag-usap sa
karaniwang bagay o isang dinaramang kaisipang para bang
nakikipag-usap sa isang buhay na tao o isang taong gayong wala
naman ay parang naroo’t kaharap.
HALIMBAWA:
1. Pag-ibig, halika at punuin mo ng pagmamahal ang
lahat ng puso ng tao.
2. Kamatayan nasaan ka na? wakasan mo na ang aking
kapighatian..

25. 6. PAG-UYAM/BALINTUNAY (IRONY)- pangungutya sa
pamamagitan ng paggamit ng mga salitang kapuri-puri
ngunit kabaligtaran naman ang kahulugan. Pananalitang
nangungutya.
HALIMBAWA:
1. Kay bait mong anak. Pagkatapos kitang
tulungan sa iyong mga kagipitan ay nagawan mo
pa akong pagsinungalingan.

26. 7. PAGPAPALIT -TAWAG (METONYMY- ang pagpapahayag ay
nagpapalit ng katawagan o ngalanng bagay na tinutukoy. Ang pagpapalit ay
maaaring…
a. paggamit ng sagisag para sa sinasagisag.
b. paggamit sa lalagyan para sa bagay na inilalagay.
c. pagbanggit ng Simula para sa wakas o wakas para sa Simula.
HALIMBAWA:
1. Si Prince Charles ang magmamana ng korona ng Ingglatera.
2. Apat na bote ang nawawala sa itinago niyang kahon.
3. Matatamis na ngiti ang naging bunga ng kanyang kabayanihan.

27. Guess the Tayutay challenge
1.Pagmamalabis
2.Pagsasatao
3.Pagpapalit- tawag
4.Pagtutulad
5.Pagwawangis
6.Paagmamalabis
7.Pag- uyam/ Balintunay
8.Pagmamalabis

28. Oras na para subukin
ang inyong galing!

29. PANGKATANG GAWAIN
A. Sabayang Pagbigkas
B. Paglalapat ngTono saTula
C. Spoken Poetry gamit angTayutay
D. Pagsasadula
E. Radio Broadcasting gamit angTayutay
F. Hugot Lines gamit angTayutay

30. “Magulang ay pamanang
dapat pagkaingatan at
alagaan dahil sila’y hindi
mapapantayan kahit
ninuman.”