Togt 15-observer журам

1,261 views
1,054 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,261
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
672
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Togt 15-observer журам

  1. 1. МОНГОЛ УЛС СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРООНЫ ТОГТООЛ2013 оны 03 дугаар Улаанбаатарсарын 27-ны өдөр Дугаар 15 хот Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журам батлах тухай Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн 50 дугаар зүйлийн50.7 дахь хэсэг, 50.8.2 дахь заалт, Сонгуулийн төв байгууллагын тухай хуулийн 7дугаар зүйлийн 7.1.7 дахь заалт, 12 дугаар зүйлийн 12.3 дахь хэсгийг тус тус үндэслэнМонгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хорооноос ТОГТООХ нь: 1. “Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журам”-ыг хавсралтаарбаталсугай. 2. Энэхүү тогтоол батлагдсантай холбогдуулан Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны2009 оны 02 дугаар сарын 20-ны өдрийн “Журам батлах тухай” 03 дугаар тогтоолыгхүчингүй болсонд тооцсугай. ДАРГА Ч.СОДНОМЦЭРЭН НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА Б.АЛТАНЖАРГАЛ
  2. 2. Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны 2013 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн 15 дугаар тогтоолын хавсралт МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ ЖУРАМ Нэг. Нийтлэг үндэслэл 1.1. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглахтай холбогдсонхарилцааг зохицуулахад энэхүү журмын зорилго оршино. 1.2. Ажиглагч нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглахдаа МонголУлсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хууль болон бусад хууль тогтоомжийг дагажмөрдөнө. 1.3. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцож байгаа нам, хамтарсаннамууд /цаашид “нам” гэх/-ын сонгууль эрхэлсэн байгууллага, төрийн бусбайгууллагаас сонгуулийн үйл ажиллагааг ажиглуулахаар 18 насанд хүрсэн, эрх зүйнбүрэн чадамжтай иргэнийг томилон ажиллуулна. 1.4. Намын сонгууль эрхэлсэн байгууллага, төрийн бус байгууллагаас томилсонажиглагч /цаашид “ажиглагч” гэх/ нь нэр дэвшигч, төрийн албан хаагчаас бусад этгээдбайна. 1.5. Гадаадын болон Олон Улсын байгууллагыг төлөөлж сонгуулийг ажиглахажиглагч нь гадаад улсын иргэн байж болох бөгөөд түүнд энэ журмын 1.3-т заасаншаардлага нэгэн адил хамаарна. Хоёр. Ажиглагчийг бүртгэж, үнэмлэх олгох 2.1. Намын сонгууль эрхэлсэн байгууллага болон төрийн бус байгууллагаассонгуулийн нэг хэсэгт 4 хүртэл, гадаад улсад байгаа иргэдээс санал авах ажиллагаагзохион байгуулах салбар комисс /цаашид “салбар комисс” гэх/-т 2 хүртэл ажиглагчийгтомилж ажиллуулах эрхтэй. 2.2. Намын сонгууль эрхэлсэн байгууллага болон төрийн бус байгууллага ньсонгуулийн хэсэгт ажиллах ажиглагчийг бүртгүүлэх хүсэлтээ санал авах өдрөөс 3-аасдоошгүй хоногийн өмнө сонгуулийн хэсгийн хороонд бичгээр гаргана. 2.3. Намын сонгууль эрхэлсэн байгууллага болон төрийн бус байгууллага ньгадаад улсад байгаа иргэдээс санал авах ажиллагааг ажиглах хүсэлтээ гадаад улсадбайгаа иргэдээс санал авах өдрөөс 10-аас доошгүй хоногийн өмнө СонгуулийнЕрөнхий Хороонд бичгээр гаргах бөгөөд уг хүсэлтэд энэ журмын 4 дүгээр хавсралтаарбаталсан маягтын дагуу ажиглагчдын талаарх мэдээллийг хавсаргасан байна. 2.4. Сонгуулийн Ерөнхий Хороо энэ журмын 2.3-д заасан ажиглагч томилох эрхбүхий этгээдээс ирүүлсэн мэдээллийг салбар комисст мэдэгдэх бөгөөд ажиглагчааражиллах этгээд нь гадаад улсад байгаа иргэдээс санал авах өдрөөс 3-аас доошгүйхоногийн өмнө салбар комисст бүртгүүлж, ажиглагчийн үнэмлэх авна. 2.5. Гадаадын болон Олон Улсын байгууллага нь ажиглагч бүртгүүлэх хүсэлтэээнэ журмын 2.7-д заасан баримт бичгийн хамт санал авах өдрөөс өмнө СонгуулийнЕрөнхий Хороонд албан ёсоор бичгээр гаргаж ирүүлэх бөгөөд Сонгуулийн Ерөнхий
  3. 3. Хороо энэ журмын 1.5-д заасан шаардлага хангасан этгээдийг бүртгэж гадаадынажиглагчийн үнэмлэх олгоно. 2.6. Гадаадын ажиглагчийн орчуулагч нь гадаадын ажиглагчийн нэгэн адилбүртгүүлж, үнэмлэх авсан байна. 2.7. Ажиглагч нь холбогдох сонгуулийн хороо /салбар комисс/-д бүртгүүлэхдээдор дурьдсан баримт бичгийг ирүүлнэ: 2.7.1.ажиглагчаар томилсон шийдвэрийн хуулбар; 2.7.2.энэ журмын хавсралтаар баталсан ажиглагчийн анкет; 2.7.3.ажиглагчаар томилогдсон этгээдийн 3х4 хэмжээтэй 2 хувь цээжзураг; 2.7.4.иргэний үнэмлэхийн хуулбар /гадаадын ажиглагч болон салбаркомисст ажиллах ажиглагчийн хувьд гадаад паспортын хуулбар/. 2.8. Нэр дэвшигчийн шадар туслагч, намын сонгууль эрхэлсэн байгууллагынажилтанг ажиглагчаар томилсон бол энэ журамд заас н дагу у бүртгэж, үнэмлэх ыолгоно. 2.9. Хэсгийн хороо энэ журмын 2.2-д заасан хугацаанаас хойш ажиглагчажиллуулах, бүртгүүлэх хүсэлтийг хүлээн авахгүй. 2.10. Хэсгийн хороо хүсэлтийг холбогдох бичиг баримтын хамт хүлээн авсанөдрөөс хойш 48 цагийн дотор нягтлан шалгаж, энэ журмын 1.3-т заасан шаардлагахангасан этгээдийг бүртгэж, ажиглагчийн үнэмлэх олгоно. 2.11. Ажиглагчийн эрх нь ажиглагчаар бүртгүүлж үнэмлэх авсан өдрөөсхэрэгжиж эхлэх бөгөөд тухайн ажиглагчийг бүртгэсэн сонгуулийн хорооноос саналхураалтын дүнг зарласнаар дуусгавар болно. Салбар комисст ажиллах ажиглагчийнэрх салбар комисст санал хураалт дууссаны дараа санал авахад зарцуулсанхүчинтэй, хүчингүй саналын хуудсыг битүүмжлэн гадаад улсад байгаа иргэдээс саналавах ажлыг удирдан зохион байгуулах Комисст илгээснээр дуусгавар болно. Гурав. Сонгуулийн хороодын эрх, үүрэг 3.1. Сонгуулийн хороод нь ажиглагчийг сонгуулийн хууль тогтоомжид заасанэрхээ эдлэх боломжоор хангана. 3.2. Санал авах байранд ажиллах ажиглагчийн тоог санал авах байрныбагтаамжийг харгалзан хуульд заасан тоонд багтаан хэсгийн хороо хуралдаанаараахэлэлцэн тогтооно. 3.3. Зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар санал авах ажиллагаанд 2-оос доошгүй ажиглагч оролцуулна. 3.4. Сонгуулийн хороод энэ журмын 3.2, 3.3-т заасны дагуу тогтоосонажиглагчийн тоог баримтлан тухайн ажиглагчдаар сонгууль ажиглах хуваарь гаргуулж,түүнд хяналт тавина. 3.5. Сонгуулийн хороод нь ажиглагчийн үйл ажиллагаа сонгуулийн хуультогтоомжид нийцэж байгаа эсэхэд хяналт тавьж ажиллах бөгөөд энэ талааршаардлага тавих эрхтэй.
  4. 4. 3.6. Ажиглагч нь хууль тогтоомжид заагаагүй эрх эдлүүлэхийг шаардах, хүчхэрэглэх, айлган сүрдүүлэх, худал, хуурамч мэдээлэл нийтэд тараах зэрэг хууль бусарга хэрэглэж сонгуулийн хороодын ажилд хөндлөнгөөс оролцвол ажиглагчийнбүртгэлийг тухайн ажиглагчийг бүртгэж, үнэмлэх олгосон сонгуулийн хороо /салбаркомисс/ хүчингүй болгож, үнэмлэхийг хураан авна. Ажиглагч нь хууль зөрчсөнийулмаас ажиглагчийн бүртгэлээс хасагдсан нь түүнийг захиргааны хариуцлагаасчөлөөлөх үндэслэл болохгүй. 3.7. Гадаадын ажиглагч нь сонгуулийг ажиглахдаа сонгуулийн тухай хуультогтоомж зөрчвөл хэсгийн хороо тухайн ажиглагчийн бүртгэлийг хүчингүй болгож,үнэмлэхийг нь хураан авах ба энэ тухай Сонгуулийн Ерөнхий Хороонд нэн даруймэдэгдэнэ. 3.8. Ажиглагч нь ажиглагчийн бүртгэлээс хасагдаж, үнэмлэхээ хураалгасан болтүүнийг томилсон эрх бүхий этгээд орны хүнийг томилох эрхгүй. 3.9. Хэсгийн хороо санал хураалтын дүнг хэвлэж, дүнг уншиж сонсгон саналхураалтын үр дүнг Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны дэргэдэх Мэдээллийн технологийнтөвд дамжуулсны дараа саналын хуудасны зурган болон тоон үзүүлэлтийг цахимхэлбэрээр хуулбарлан санал тоолох төхөөрөмжөөс хэвлэн гаргасан санал хураалтындүнгийн хамт намын төлөөлөл тус бүрийн нэг ажиглагчид өгнө. 3.10. Сонгуулийн хороодын дарга, нарийн бичгийн дарга, гишүүн, бусад этгээдажиглагчийг хуульд заасан эрхээ эдлэхэд нь аливаа хэлбэрээр саад учруулахыгхориглоно. Дөрөв. Ажиглагчийн эрх, үүрэг 4.1. Ажиглагч нь сонгуулийг ажиглахдаа хуульд заасны дагуу дараах эрхэдэлнэ: 4.1.1.сонгогчдын нэрийн жагсаалттай танилцах; 4.1.2.саналын хуудасны битүүмжлэгдсэн байдалтай танилцах; 4.1.3.зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар санал авах сонгогчдыннэрийн жагсаалт, тэднээс санал авах чиглэл, хуваарь, явцтай танилцах; 4.1.4.санал бэлтгэх бүхээг, зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцаг,санал тоолох төхөөрөмж болон санал авах байр хууль тогтоомжийн дагуу бэлтгэгдсэнэсэхтэй танилцах; 4.1.5.санал авах байранд сонгуулийн санал авах явцыг бүхэлд ньажиглаж болохуйц суудалтай байх; 4.1.6.санал авах, тоолох ажлыг ажиглах; 4.1.7.санал авах явцад зөрчил гарвал хэсгийн хороо, салбар комиссындаргад мэдэгдэж, залруулахыг хүсэх, илэрсэн зөрчлийн талаар тэмдэглэл хөтлөх,баримтжуулах, гэрчээр гарын үсэг зуруулах; 4.1.8.дуу болон дүрс бичлэгийн хэрэгсэл ашиглан сонгуулийн үйл явцыгбаримтжуулах; 4.1.9.хэсгийн хорооны гишүүдээс холбогдох мэдээлэл авах, сонгуулийнхорооны хуралдааныг ажиглах; 4.1.10.саналын хуудасны зурган болон тоон үзүүлэлтийг цахим хэлбэрээрхуулбарлан авах; 4.1.11.ажиглалтын тайлангаа нийтэд мэдээлэх, хэвлэн нийтлэх./Гадаадын ажиглагчийн хувьд ажиглалтын тайлангаа монгол хэл дээр орчуулсанбайна./ 4.2. Гадаадын ажиглагчдад энэ журмын 4.1.10-т заасан эрх хамаарахгүй.
  5. 5. 4.3. Ажиглагч нь сонгуулийн явцыг ажиглахдаа дараахь үүрэг хүлээнэ: 4.3.1.Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хууль болон бусадхолбогдох хууль тогтоомжийг дагаж мөрдөх; 4.3.2.сонгуулийн хороодын дотоод үйл ажиллагаанд хөндлөнгөөсоролцохгүй, зөвхөн ажиглалт хийх; 4.3.3.сонгуулийн хорооноос хууль биелүүлж ажиллах талаар тавьсаншаардлагыг биелүүлэх, сонгуулийн хорооны гишүүд, сонгогчидтой зөв боловсон,хүндэтгэлтэй харьцах; 4.3.4.энэ журмын 3.4-д заасны дагуу гаргасан сонгуулийг ажиглаххуваарийн дагуу ажиллах; 4.3.5.сонгууль ажиглах үедээ ажиглагчийн үнэмлэхээ бусдадхарагдахуйцаар энгэртээ зүүсэн байх /уг үнэмлэх нь тухайн иргэнийг нотлох иргэнийүнэмлэх, паспорт, зураг бүхий албан газрын хүчин төгөлдөр үнэмлэх зэрэг баримтбичгийн хамт хүчинтэй/; 4.3.6.сонгуулийн үйл ажиллагааг ажиглах үедээ нам, хамтарсан намууд,нэр дэвшигчийг дэмжсэн, эсхүл эсэргүүцсэн утга илэрхийлсэн хувцас, эд хэрэглэлөмсөх, хэрэглэх, ийм төрлийн сурталчилгааны зүйлс биедээ авч явахгүй байх; 4.4. Сонгуулийг ажиглахаар хүсэлт гаргасан этгээд нь сонгууль ажиглахтайхолбогдон гарах зардлаа бүрэн хариуцах бөгөөд энэ нь гадаадын ажиглагчид нэгэнадил хамаарна. 4.5. Ажиглагчид дараахь үйлдэл, үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно: 4.5.1.саналаа нууцаар гаргаж буй сонгогчийн эрхийг хүндэтгэж тэдэндаливаа хэлбэрээр саад учруулах; 4.5.2.санал тоолох, дүн гаргах ажиллагаанд саад учруулах; 4.5.3.салбар комисс болон сонгуулийн хорооны байр, санал авах байрандсонгуулийн сурталчилгаа, түүнтэй холбоотой аливаа хууль бус үйлдэл, үйл ажиллагааявуулах; 4.5.4.сонгуулийн хороодын хуралдааныг ажиглахдаа тухайн сонгуулийнхорооны бүрэн эрхийн асуудалд хөндлөнгөөс оролцох, үг хэлэх зэргээр сонгуулийнхорооны хуралдааны хэвийн үйл ажиллагаанд саад учруулах; 4.5.5.хэсэгт явагдсан санал хураалтын дүн албан ёсоор баталгаажижгараагүй байхад санал хураалтын дүнг аливаа хэлбэрээр мэдээлэх; 4.5.6.сонгогчийн өмнөөс сонгогчдын нэрийн жагсаалтад гарын үсгээзурах; 4.5.7.санал бэлтгэх бүхээгт сонгогчтой хамт байх; 4.5.8.сонгогчийн хүсэлтээр болон өөрийн санаачлагаар түүний өмнөөссанал өгөх; 4.5.9. сонгогчтой сонголтынх нь талаар асууж, ярилцах; 4.5.10.сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг хувилж олшруулах, тараах. Тав. Хариуцлага 5.1. Ажиглагч нь сонгуулийн хууль тогтоомж болон энэ журамд заасныг зөрчвөлхолбогдох хууль тогтоомжид заасан хариуцлага хүлээлгэнэ. 5.2. Ажиглагч нь сонгуулийн хууль тогтоомж болон энэ журамд заасныг зөрчвөлтухайн сонгуулийн хороо энэ журмын 3.7-д заасны дагуу сонгууль ажиглагчийнбүртгэлийг хүчингүй болгож, үнэмлэхийг хураан авахаас гадна зөрчлийн талаархмэдээллийг холбогдох хууль хяналтын байгууллагад шалгуулахаар хүргүүлнэ. ---оОо---
  6. 6. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 1 дүгээр хавсралт НАМ, ХАМТАРСАН НАМУУДААС ТОМИЛСОН 3х4 МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ АЖИГЛАГЧИЙН ТОВЧ АНКЕТ зураг20... оны ..... дугаар сарын .....-ны өдөр 1 Эцэг /эх/-ийн болон өөрийн нэр 2 Нас, хүйс 3 Регистрийн дугаар 4 Боловсрол, мэргэжил 5 Ажил, албан тушаал /одоогийн/ 6 Намын харъяалал Ажиглагчаар томилсон нам, 7 хамтарсан намуудын нэр 8 Харилцах хаяг, утасны дугаар Ажиглалт хийх хэсгийн хороо, 9 салбар комиссын байршил, дугаар АНКЕТ БИЧСЭН: /...................................../ гарын үсэг
  7. 7. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 2 дугаар хавсралтМОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ 3х4 ГАДААДЫН АЖИГЛАГЧИЙН ТОВЧ АНКЕТ зураг20... оны ..... дугаар сарын ......-ны өдөр 1 Овог /эцэг, эхийн нэр/ 2 Нэр 3 Нас, хүйс 4 Иргэний харъяалал 5 Ажил, албан тушаал /одоогийн/ 6 Мэргэжил Төлөөлж буй улс, байгууллагын 7 нэр 8 Урьсан байгууллага 9 Харилцах хаяг, харилцах утас Ажиглагчийн орчуулагч, туслах 10 хүний нэр, хаяг, утасны дугаар АНКЕТ БИЧСЭН: /...................................../ гарын үсэг
  8. 8. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 3 дугаар хавсралт 3х4 МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ ТӨРИЙН БУС БАЙГУУЛЛАГЫН АЖИЛТНЫ ТОВЧ АНКЕТ зураг20.... оны ..... дугаар сарын .....-ны өдөр 1 Эцэг /эх/-ийн болон өөрийн нэр 2 Нас, хүйс 3 Регистрийн дугаар 4 Боловсрол, мэргэжил 5 Ажил, албан тушаал /одоогийн/ 6 Томилсон байгууллагын нэр Ажиглалт хийх аймаг, сум, дүүргийн 7 нэр 8 Харилцах хаяг, утасны дугаар АНКЕТ БИЧСЭН: /...................................../ гарын үсэг
  9. 9. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 4 дүгээр хавсралт ..................... НАМ, ХАМТАРСАН НАМУУДЫН СОНГУУЛЬ ЭРХЭЛСЭН БАЙГУУЛЛАГААС ГАДААД УЛСАД БАЙГАА ИРГЭДЭЭС САНАЛ АВАХ АЖИЛЛАГААГ АЖИГЛАХ АЖИГЛАГЧДЫН ТАЛААРХ МЭДЭЭЛЭЛ 20... оны ..... дугаар сарын .....-ны өдөр Регистрийн болон Ажиглалт хийх Ажиглагчийн эцэг /эх/-№ Нас, хүйс үндэсний гадаад салбар комиссын ийн нэр, өөрийн нэр паспортын дугаар байршил1 ......... улс, ......... хот2 ......... улс, ......... хот3 ......... улс, ......... хот..................... .................................. нам /хамтарсан намууд/-ын сонгууль эрхэлсэн байгууллагыг төлөөлж: ............................... /.............................../ нэр гарын үсэг Жич: Уг мэдээллийг баталгаажуулсан хэсэгт нам, хамтарсан намуудын сонгуульэрхэлсэн байгууллагын удирдах албан тушаалтан гарын үсэг зурж, тамга даржбаталгаажуулсан байна.
  10. 10. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 5 дугаар хавсралт МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН 2013 ОНЫ СОНГУУЛИЙН ................................ АЙМАГ, НИЙСЛЭЛИЙН .................................... СУМ, ДҮҮРГИЙН ......... ДУГААР ХЭСЭГТ АЖИЛЛАХ АЖИГЛАГЧИЙН БҮРТГЭЛ * Ажиглагчийн Томилсон нам, Бүртгүүлсэн огноо, Регистрийн Ажил, албан № эцэг /эх/-ийн болон Нас Хүйс хамтарсан үнэмлэхийн Тайлбар дугаар тушаал өөрийн нэр намын нэр дугаар А Б В Г Д Е Ж З И Хэсгийн хорооны дарга /..................................................../Тэмдэг Нарийн бичгийн дарга /..................................................../ * Гадаад улсад байгаа сонгогчийн санал авах ажлыг зохион байгуулах Салбар комисс бүр энэхүү маягтаар ажиглагчийн бүртгэлийгхөтлөх бөгөөд тайлар хэсэгт ажиглагчийн үндэсний гадаад паспортын дугаарыг бичнэ.
  11. 11. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг ажиглах журмын 6 дугаар хавсралт МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН 2013 ОНЫ СОНГУУЛИЙН ГАДААДЫН АЖИГЛАГЧИЙН БҮРТГЭЛ Урьсан байгууллагын СЕХ-нд Орчуулагчийн Иргэний Гадаад Төлөөлж байгаа улс,№ Зураг Овог, нэр нэр /харилцах хаяг, бүртгүүлсэн нэр, харилцах харъяалал паспортын дугаар байгууллагын нэр утас/ огноо утасны дугаарА Б В Г Д Е Ж З И Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны Тэмдэг нарийн бичгийн дарга /..................................................../ ---oOo---

×