• Save
Introductie Topic Maps
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Introductie Topic Maps

on

  • 535 views

De korte introductie tot Topic Maps is gegevens bij het seminar Semantisch Modelleren van XMLHolland

De korte introductie tot Topic Maps is gegevens bij het seminar Semantisch Modelleren van XMLHolland

Statistics

Views

Total Views
535
Slideshare-icon Views on SlideShare
519
Embed Views
16

Actions

Likes
1
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 16

http://mssm.nl 16

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Introductie Topic Maps Introductie Topic Maps Presentation Transcript

    • Topic Maps Introductie Morpheus KennistechnologieQuintin Siebers en Gabriel Hopmans http://www.mssm.nl © Morpheus Kennistechnologie 1999 - 2010
    • Inhoud • Introducties – Morpheus en projecten – Topic Maps doel, ontstaan en ISO • Topic Maps basisconcepten • Projecten en demo applicaties • Meer geavanceerde concepten2
    • Morpheus Kennistechnologie• Morpheus is in 1999 opgericht in Maastricht – Totaaloplossing van Kennistechnologie: inwerken domein expertise, analytisch denken, ontwerpen, implementeren en kennis van de juiste tools, technieken en standaarden – Achtergrond Kunstmatige Intelligentie – Zich bewezen als Innovator in Europese projecten – Business Partner van het Noorse Ontopia/Bouvet• Projecten voor Belastingdienst, Politie, Tweede Kamer, Onderwijs, EC © Morpheus Kennistechnologie 1999 - 2010
    • Doel van Topic Maps• Het ondersteunen van gedistribueerd onderhoud van informatie en kennis – Als internationale kennisintegratie standaard is het zeer gemakkelijk om bestaande bronnen te ontsluiten, toegankelijk te maken en te verrijken d.m.v. het flexibele model © Morpheus Kennistechnologie 1999 - 2010
    • Een Overzicht op het geheel 5
    • Ontstaan Topic Maps• Oorsprong was SOFABED begin jaren 1990 – Opgesteld om een master index voor documentatie te maken en om indexen met elkaar te mengen – Later uitgegroeid tot ISO standaard (2000)• Web standaard (XML Topic Maps, 2001)• Hernieuwde ISO standaard (2003) – Met toevoeging van XTM• Nu multipart ISO standaard met datamodel, query taal en constraint taal
    • CTM in SC 34/WG 3 • ISO 13250 Topic Maps  ISO 18048 Topic Maps Query – Part 1: Overview Language – Part 2: Data model  ISO 19056 Topic Maps – Part 3: XML Syntax (XTM) Constraint Langage – Part 4: Canonicalization  TR: Dublin Core in Topic – Part 5: Reference Model Maps (DCTM) – Part 6: Compact Syntaxart  Technical Reports – 7: Graphical Notation (GTM) • Informatie op:  PSI metadata registry – http://www.isotopicmaps.org  RDF mapping  SC34-commitee work:  Open Document Format (ODF)  Office Open XML (OOXML)7
    • Semantische netwerken• Een Topic Map beschrijft een semantisch netwerk met – Concepten (Morpheus, Nederland, etc…) – Typen (Bedrijf, Land, etc…) – Relaties (Maastricht ligt in Nederland) – Relatie typen (Dienstverband, Vader-Zoon) Nederland Grootvader Morpheus Limburg Vader Maastricht Gabriel Hopmans Peter-Paul Kruijsen
    • Topic Map Model: twee lagen• Belangrijkste zaken bij Topic Maps – Concepten – Relaties • tussen concepten • tussen concepten en informatiebronnen• De belangrijkste concepten binnen een Topic Map zijn vergelijkbaar met die in een index van een boek• Scheiding van informatie en kennis in twee lagen
    • Laag 1: Informatielaag• De informatielaag bevat de inhoud; de feitelijke informatiebronnen – Kan tekst zijn maar ook een plaatje of video. – In ieder formaat of notatie (XML, PDF, JPG, …)• Vergelijkbaar met de inhoud van een boek
    • Laag 2: Kennislaag• Topics representeren de onderwerpen waar de informatie in de informatielaag over gaat – Vergelijkbaar met de lijst van topics die de index achterin een boek vormt• Associations representeren relaties tussen de onderwerpen die als topics zijn gerepresenteerd – Vergelijkbaar met bijvoorbeeld de “zie ook” relatie in een index achterin een boek ontvangt inschrijving Handelsregister Onderneming deponeert KVK-nr Jaarstuk kennislaag
    • Twee lagen verbonden• Occurrences vormen de relaties met de informatiebronnen die ontvangt eigen zijn aan een inschrijving bepaald onderwerp Handelsregister – De verbinding is Onderneming vergelijkbaar met deponeert KVK-nr een paginanummer in een index jaarstuk kennislaag informatielaag
    • Meer over Topics • topics hebben types • topics hebben identiteit • en topics hebben karakteristieken: – nul of meer namen – nul of meer occurrences – nul of meer associations13
    • De waarheid over Topic Maps • Aan het einde van het verhaal zijn er – topics, – die namen en occurrences hebben, – en rollen spelen in associations • ... en dat is alles wat er is! occurrence T naam (rol in) association14
    • Topic Associations • Beschrijven relaties tussen onderwerpen: • “Rotterdam ligt in Nederland” • “De Tweede Kamer ligt in Den Haag” • “Balkenende is lid van het CDA”15 6
    • Richting in associations? Lid van fractie CDA Van Geel16
    • Nee, gebruik Rollen Lid van fractie CDA Van Geel fractie kamerlid17
    • Association Rollen • Associations zijn van nature multidirectioneel Lid van fractie – Associations beweren iets over relaties tussen onderwerpen fractie kamerlid – Uit de bewering Van Geel is lid van CDA Van Geel Fractie CDA volgt automatisch de bewering CDA is de fractie van Van Geel • Het idee van richting wordt in dagelijks gebruik veroorzaakt door het gebruik van natuurlijke taal • In plaats van richting gebruikt topic maps het idee van association rollen: – De topic Van Geel speelt de rol van kamerlid in de relatie Lid van Fractie waarbij CDA de rol van fractie18 speelt
    • Association Role Types person Employee Employment Employer organisation topic type role type association type role type topic type rol speler rol association rol rol speler Q.Siebers Morpheus N.B. rol == association role en role type == association role type19
    • Geavanceerde concepten • Scope (en filters) • Merging • Subject identity • Published subjects • Reificatie20
    • Contextualiseren via Scope • Topic Maps worden ingezet om kennis te representeren • Kennis is echter niet absoluut; er komt context bij kijken • De fijnzinnigheid van context komt tot zijn recht door het concept van scope • Scope maakt het mogelijk om – De subjectiviteit van kennis uit te drukken – Vanuit verschillende oogpunten naar een enkele kennisbron te kijken – Gepersonaliseerde oogpunten te bieden voor verschillende gebruikersgroepen – Bij merging bij te houden uit welke bron kennis afkomstig is • Scopes zijn gedefinieerd als verzamelingen topics21
    • Hoe werkt Scope? • Topics hebben “karakteristieken” – De namen en occurrences, en de rollen die ze spelen in associations met andere topics • Iedere karakteristiek is geldig binnen een bepaalde context (scope), bijvoorbeeld: – de naam “Norge” voor de topic Noorwegen binnen de scope “Noors” – een occurrence van bepaalde informatie in de scope “technisch personeel” – een association is alleen waar in de scope (volgens) “Autoriteit X”22
    • Toepassingen van Scope • Meerdere „world views‟ – De realiteit is vaak ambigu en kennis heeft een subjectieve dimensie – Scope maakt het uitdrukken van verschillende perspectieven mogelijk binnen één enkele Topic Map • Kennis met context – Sommige kennis geldt enkel binnen een bepaalde context en zeker niet daarbuiten – Scope maakt het uitdrukken van feiten binnen een context mogelijk • Herleidbare aggregatie van kennis – Wanneer de bron van de kennis minstens zo belangrijk is als de kennis zelf: – Scope biedt behoud van de kennis over de bron van kennis • Persoonlijke blik op kennis – Verschillende gebruikers hebben verschillende eisen over kennis – Scope biedt een persoonlijke tint, gebaseerd op persoonlijke voorkeur, vaardigheden, beveiligingsniveau, etc.23
    • Merging van Topic Maps • In Topic Maps representeert iedere topic een onderwerp • Topic Maps gaat uit van precies één topic per onderwerp – Als twee topic maps gemerged worden, moeten topics die hetzelfde onderwerp representeren gemerged worden tot één enkele topic – Als twee topics gemerged worden, krijgt het resulterende topic de combinatie van karakteristieken van de twee originele topics occurrence occurrence occurrence naam naam T T naam association role naam association role Merge de twee topics... naam ...en het resulterende topic krijgt de association role combinatie van de originele karakteristieken Een tweede topic (in een andere association role topic map) over hetzelfde onderwerp24
    • Toepassingen van Merging • Hergebruik van kennis – Afgebakende kennisgebieden kunnen als aparte topic maps worden opgeslagen en onderhouden – Deze kunnen op afroep gemerged worden tot een groter geheel • bijvoorbeeld tot een organisatiediagram of geografische kaarten • Integratie van informatie – Genereer een topic map voor iedere informatiebron – Merge deze voor een universeel overzicht over het geheel • bijvoorbeeld over CRM, DMS, ERP systemen • Gedistribueerde kennismanagement – Vang kennis van afdelingen in „lokale‟ topic maps – Merge deze tot een „corporate view‟ • Kennismanagement hoeft niet gecentraliseerd te worden om kennis deelbaar te maken in een organisatie • “Seamless knowledge” – Verbind portals naadloos binnen en tussen organisaties – Een gezamenlijke vocabulaire is niet eens noodzakelijk25
    • Hoe wordt Merging mogelijk? • NIET door gebruik te maken van namen, zij zijn berucht om hun onbetrouwbaarheid – Namen zijn niet altijd uniek • het homoniem probleem – Veel topics hebben meerdere namen • het synoniem probleem • Betrouwbare aggregatie van kennis is alleen mogelijke door gebruik te maken van unieke globale identifiers • De identificatie van onderwerpen is cruciaal – Als onderwerpen unieke identifiers krijgen, staat het mensen vrij arbitraire namen te kiezen – machines kunnen nog steeds informatie aggregeren26
    • Reificatie • De betekenis van “re” in het latijn is “ding” – dus reificatie is “ergens een ding van maken” • In Topic Maps is een “ding” een “topic” – Reificatie betekent hier het omzetten van iets in een topic – Feitelijk is reificatie het maken van een topic op basis van iets binnen een topic map dat nog geen topic is (dus namen, occurrences, associations, association roles en topic maps zelf) • Hierdoor kunnen beweringen gemaakt worden over – rollen, relaties, namen en topic maps • Dit is van belang voor het – toevoegen van metadata (bv. aan de topic map zelf)27 – aanbrengen van meer detailniveau in de topic map
    • Wat is een Ontologie? • Een ontologie bepaalt wat je mag zeggen en wat niet binnen een domein superclass-subclass – Het is als een database schema superclass met tabellen en kolommen voor subclass database applicaties – Het bepaalt de definitie en person semantiek van kernconcepten place composed-by • Het is basisgereedschap en vormt composer een model voor het beschrijven city born-in synopsis van het domein opera bio – Verzameling van types, kenmerken en relatietypes map – Wat nodig is varieert en neigt naar de filosofie • De essentie van een ontologie is om Puccini – Goed vast te leggen wat de Lucca samenhang is tussen de echte Tosca wereld en de kenmerken van het model in een ontologie – Herbruikbaarheid van domeinkennis te bevorderen Topic Map28
    • Projecten en Tools29
    • Topic Maps projecten/tools • Noorwegen: zeer veel bedrijven/projecten – Bouvet/Creuna/MakingWaves/Ovitas, Overheid • US : Infoloom (Tax), Y-12 National Security • UK : Networked Planet (Sharepoint) • België : SpaceApplications • Duitsland : TopicMapsLab, Stuttgart, Fraunhofer • Finland : Nokia, Index • Azië : Inek, Hitachi • Nederland: Morpheus, Diderot Track, Itvanced, Belastingdienst, Politie, Tweede Kamer30 • Topinics, Wandora, SemanText, RubyTM
    • Project bij de Tweede Kamer Informatie processen in Kaart
    • ‘Gekleurde informatie’• Van feiten naar meningen/beweringen• En nog naar „beweringen over beweringen‟ ?
    • TopicView – Politie Amsterdam • Tijd winst efficiency in proces van medewerker – Rapportage samenstellen in 1 of 2 uur in plaats van 8 uur ! Eenvoudiger navigeren • 1 Overzicht over meerdere systemen met de mogelijkheid om te ontdubbelen en te verrijken • Vastleggen van kennis in vorm van Early Warning Indicatoren33
    • IdSpace • Platform for distributed collaborative product innovation. This work is funded in part by the European Commission FP7-IST-2007-1-41 (project number 216799). • The platform is a topic maps driven integrated toolset of a collaboration portal, editor and visualization, reasoning, ideation modules. • See short video : http://www.youtube.com/watch?v=LeJf7VmjYiM34
    • IdSpace35