ANTZINAROA
Metalen Aroaren bukaeran,Mediterranear kostaldetik etorritakozenbait herri hasi ziren IberiarPenintsulara iristen:Fenizi...
Feniziarrak:Feniziarrak penintsula hegoaldean kokatu ziren,eta Gadir eta Malaca bezalako koloniak sortuzituzten, denborar...
Greziarrak:Greziarrak polietatik edo estatu-hirietatikzetozen. Balear Uharteetan hartu zuten asentua,eta penintsularen he...
Kartagotarrak:Kartagotarrak Kartagotik zetozen, Afrikaiparraldetik. Balear Uharteetan eta penintsulahego-ekialdean sortu ...
Erromatarrak:Erromatar inperioa mediterranear kostalde guztitiketa Europako zati handi batetik zabaldu zen, bereantolakun...
-Enperadorea: Enperadorea Inperioko gidari nagusiazen, ejertzitoaren burua, legeak ezartzen zituen etaJainkotzat zeukaten....
Erromatar Gizartea:-Erromatar gizartea, patrizioek, plebeioek etaesklabuek osatzen zuten.-Patrizioak: Patrizioak hiritar a...
-Esklabuak: Esklabuak ez zituzten herritartzat hartzen,beste pertsona baten jabetzapekoak ziren. Meatzetan, zelaietan, pat...
Erromatarren Bizimodua:-Erromatar hirietan etxebizitza mota desberdinakzeuden,-Enperadorea eta patriziorik garrantzitsuena...
-Erromatar hirietan eraikuntza publikoak ere baziren,eta herritarrek beren aisialdiaz gozatzen zuten bertan.-Termak bainu ...
-Erromatarrak K.a. 218 urtean iritsi ziren IberiarPenintsulara, baina beraiek Hispania deitu zuten. Horrenkonkista osoa, e...
-Bigarrena erdiko mesetako lurraldeen inbasioa izanzen.-Hirugarrena penintsula iparraldea mendean hartzeaizan zen.-Behin k...
Latina:-Latina, erromatar Inperioko hizkuntza, ahozko etaidatzizko komunikazio hizkuntza nagusitzat sartu zen.-Inperioko b...
-Segoviako akueduktua:-Meridako Antzokia:-Alcantarako Zubia:-Barako Garaipen Arkua Tarragonan:
-Hiriak sortzea Hispaniako erromanizazioaren ezaugarribat da. Hiri hauetako batzuk honakoak izan ziren:Cartago Nova (Carta...
Antzinaroa nahia
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Antzinaroa nahia

896 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Antzinaroa nahia

  1. 1. ANTZINAROA
  2. 2. Metalen Aroaren bukaeran,Mediterranear kostaldetik etorritakozenbait herri hasi ziren IberiarPenintsulara iristen:Feniziarrak GreziarrakKartagotarrak.
  3. 3. Feniziarrak:Feniziarrak penintsula hegoaldean kokatu ziren,eta Gadir eta Malaca bezalako koloniak sortuzituzten, denborarekin Cadiz eta Malaga hiriakbilakatu direnak.Feniziarrak iristeak aportazio handiak ekarrizituen, hala nola, idazketa, eltzegilearen tornua,edota arrainak kontserbatzeko gazitzea.
  4. 4. Greziarrak:Greziarrak polietatik edo estatu-hirietatikzetozen. Balear Uharteetan hartu zuten asentua,eta penintsularen hegoaldean eta ekialdean ere.Greziarrek aportazio baliotsuak ekarri zituzten,landaketa berriak (adibidez olibondoa) etatxanpongintza, esaterako.
  5. 5. Kartagotarrak:Kartagotarrak Kartagotik zetozen, Afrikaiparraldetik. Balear Uharteetan eta penintsulahego-ekialdean sortu zituzten beren koloniak.Kolonietako batek Qart-Hadast izena zuen, geroerromatarrak Cartago Nova izena emango ziotena,eta gaur egun Cartagena izena duena.Kartagotarren kolonizazioak izaera militarra izanzuen.
  6. 6. Erromatarrak:Erromatar inperioa mediterranear kostalde guztitiketa Europako zati handi batetik zabaldu zen, bereantolakuntza gaitasun handiari eta bereejertzitoari esker…Konkistatutako herriek erromatar herriarenezaugarri kulturalak bereganatzen zituzten: berenhizkuntza, txanpona eta bizimodua. Prozesu honierromanizazioa esaten zaio.Erromatar gizarte antolakuntza oso hierarkizatutazegoen.
  7. 7. -Enperadorea: Enperadorea Inperioko gidari nagusiazen, ejertzitoaren burua, legeak ezartzen zituen etaJainkotzat zeukaten.-Senatuak: Senatuak Inperioko gai garrantzitsuezeztabaidatzen zuen eta enperadoreari gomendioakematen zizkion.-Erromatar ejertzitoa:Erromatar ejertzitoa legioekosatzen zuten. Legio bakoitzean jeneral batekgidatutako 5.000 soldadu zeuden.Erromako Jendearen Zerrenda:
  8. 8. Erromatar Gizartea:-Erromatar gizartea, patrizioek, plebeioek etaesklabuek osatzen zuten.-Patrizioak: Patrizioak hiritar askeak ziren, eta osougariak ez ziren arren, lur eta abere gehienakzituzten beraiek. Ejertzitoko eta Inperiokopolitikako kargurik garrantzitsuenak zituzten.-Plebeioak: Plebeioak ere herritar askeak ziren etaInperioko biztanle gehienak talde honetakoak ziren.Nekazaritzan, artisautzan, merkataritzan eta jendekopuru handiak ejertzitoan jarduten zuen. Hasieranezin zuten erromatar bizitza politikoan parte hartu,baina denborarekin kargu politikoak lortu ahal izanzituzten.
  9. 9. -Esklabuak: Esklabuak ez zituzten herritartzat hartzen,beste pertsona baten jabetzapekoak ziren. Meatzetan, zelaietan, patrizioen eta plebeioen etxeetan langogorrak egiten zituzten. Ez zeukaten eskubiderik.
  10. 10. Erromatarren Bizimodua:-Erromatar hirietan etxebizitza mota desberdinakzeuden,-Enperadorea eta patriziorik garrantzitsuenak domusizeneko luxuzko jauregietan bizi ziren, edotakanpoaldeko etxebizitza handietan.-Plebeioak insulae izeneko sei eta zortzi solairubitarteko etxebizitza apaletan bizi ziren. Eraikuntzahauen beheko aldea dendek eta tailerrek betetzenzuten.-Tenpluetan erromatarrek beren jainkoak gurtzenzituzten, jainko grekoak bezala, giza itxurakoak.
  11. 11. -Erromatar hirietan eraikuntza publikoak ere baziren,eta herritarrek beren aisialdiaz gozatzen zuten bertan.-Termak bainu publikoak ziren, sarritan bilera lekuak.-Antzerkia eraikuntza publiko erdizirkularra zen, etaantzerki lanak antzezten ziren bertan.-Anfiteatroa ikuskizun desberdinetarako eraikuntzapublikoa zen, hala nola, gladiadoreen arteko borrokak.-Zirkua forma luzexkako eraikuntza zen, eta bertan zaldilasterketak egiten ziren.-Erromatarrek oso ingenieritza lan garrantzitsuak eraikizituzten, akueduktuak esaterako.-
  12. 12. -Erromatarrak K.a. 218 urtean iritsi ziren IberiarPenintsulara, baina beraiek Hispania deitu zuten. Horrenkonkista osoa, ez zen asko urte beranduago artefinkatu.-Iberiar Penintsularen erromatar konkista K.a. 218.urtean hasi zen, eta ia 200 urte iraun zuen, K.a. 19.urte arte.-Konkista prozesu guztiak borroka izan zuen komunekofaktore. K.a. 154. urtetik K.a 136. urte arte, Viriatokzuzendutako lusitaniarrek, erromatar tropenaurrerapenari erresistentziarik aipagarriena eskainizioten.- Hispaniaren konkista, Penintsulako erromatarrekesaten zioten bezala, hiru epetan garatu zen.-Lehena penintsularen hegoaldea eta ekialdeaokupatzea izan zen.
  13. 13. -Bigarrena erdiko mesetako lurraldeen inbasioa izanzen.-Hirugarrena penintsula iparraldea mendean hartzeaizan zen.-Behin konkista amaitu ondoren, Erromak bere kulturaeta bizimodua zabaldu zuen konkistatutako lurraldetik.Erromanizazio izenarekin ezagutzen duguna da.-
  14. 14. Latina:-Latina, erromatar Inperioko hizkuntza, ahozko etaidatzizko komunikazio hizkuntza nagusitzat sartu zen.-Inperioko bizitza antolatzeko lege sail bat sartu zen.Lege sail honi erromatar zuzenbidea esaten zaio.-Landa bizimoduan aldaketak sartu ziren. Nekazaritzaeta abeltzaintza lursail handiak herrien inguruetanzabaldu ziren. Batez ere zerealak, olibondoak etamahastiak landatzen ziren. Nekazaritza teknika berriakere sartu ziren, ongarri berrien erabilera, ureztatzeteknika berriak etab. esaterako.-Erromatarrak eraikuntza teknika berriak ere sartu zituztenPenintsulan, eta zubiak, akueduktuak, galtzarak,antzokiak, anfiteatroak, zirkuak, etab. bezalakoeraikuntza eta azpiegiturak ere eraiki zituzten.
  15. 15. -Segoviako akueduktua:-Meridako Antzokia:-Alcantarako Zubia:-Barako Garaipen Arkua Tarragonan:
  16. 16. -Hiriak sortzea Hispaniako erromanizazioaren ezaugarribat da. Hiri hauetako batzuk honakoak izan ziren:Cartago Nova (Cartagena), Tarraco (Tarragona),Gades (Cadiz), Kordoba (Kordoba), Emerita Augusta(Merida), Cesaraugusta (Zaragoza) eta Legio (Leon).

×