Εργασία της μαθήτριας του 3ου Γυμνασίου Περιστερίου,Μονεμβασίτη Σταματίνας

1. Σύγκριση της βυζαντινής εικόνας της
πεντηκοστής με την πεντηκοστή
του Ελ Γκρέκο

2. Βυζαντινή εικόνα της
πεντηκοστής
Η εικόνα της Πεντηκοστής παρουσιάζει υπερώο. Είναι το υπερώο που
έμεναν οι Απόστολοι μετά την Ανάληψη του Κυρίου. Οι Απόστολοι
κάθονται ημικυκλικά. Στην κορυφή του ημικύκλιου είναι οι
Πρωτοκορυφαίοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος. Τρίτος δεξιά του
Πέτρου είναι ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς και απέναντί του ο
Απόστολος και Ευαγγελιστής Μάρκος, τρίτος κοντά στον Παύλο.
Ακολουθούν οι υπόλοιποι Απόστολοι κατά σειράν ηλικίας. Όλοι είναι
ήρεμοι με γλυκεία έκφραση και στοχαστικό βλέμμα. Κρατούν ειλητάρια
εκτός του Αποστόλου Παύλου, που κρατεί βιβλίο. Είναι τα σύμβολα του
διδακτικού χαρίσματος, που έλαβαν από το Άγιο Πνεύμα. Μεταξύ των
Πρωτοκορυφαίων διακρίνεται ένα κάθισμα κενό. Είναι η θέση του
Χριστού, της θείας Κεφαλής της Εκκλησίας, την οποίαν εικονίζει η εικόνα
της Πεντηκοστής.

3. Βυζαντινή εικόνα της
πεντηκοστής
Στο πάνω μέρος της εικόνας εικονίζεται ο ουρανός
δια τμήματος κύκλου. Από αυτό εκπέμπονται
δώδεκα ακτίνες φωτός, που κατέρχονται στους
Αποστόλους. Στην εικόνα , έκτος των κατερχόμενων
ακτίνων, αιωρείται επάνω από την κεφαλή κάθε
Αποστόλου πύρινη γλώσσα, που σημαίνει ότι
γέμισαν όλοι από Άγιο Πνεύμα και απέκτησαν το
χάρισμα της γλωσσολαλίας. Ο Ιωάννης ο
Πρόδρομος το είχε προφητεύσει αυτό, όταν έλεγε
στους ακροατές του ότι ο «οπίσω του ερχόμενος», ο
Χριστός, θα βαπτίσει τους οπαδούς Του με Πνεύμα
Άγιο και με το πυρ της θείας Χάριτος.

4. Εικόνα πεντηκοστής
του ΄Ελ Γκρέκο
Η δραματικότητα της στιγμής που το Άγιο Πνεύμα ως λευκό περιστέρι
"φωτίζει" τους έκπληκτους μαθητές του Ιησού Χριστού και
αποστόλους, χαρίζοντάς τους τη δυνατότητα να μιλήσουν και να
διαδώσουν το λόγο του Κυρίου σε πολλές διαφορετικές γλώσσες,
απεικονίζεται στο έργο "Πεντηκοστή" του μεγάλου ζωγράφου
Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco). Η επιφοίτηση του Αγίου
Πνεύματος δηλώνεται με τη μορφή της πύρινης γλώσσας πάνω από τα
κεφάλια των Αποστόλων, ενώ στο κέντρο της πολυπρόσωπης σύνθεσης
βρίσκεται η Παναγία που διακρίνεται από το κόκκινο και μπλε χρώμα
της ενδυμασίας της. Έχει υποστηριχθεί ότι η μορφή του γενειοφόρου
φαλακρού απόστολου (δεύτερος από τα δεξιά), που κοιτά προς τους
θεατές, αποτελεί αυτοπροσωπογραφία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου
ή είναι προσωπογραφία του φίλου του Antonio de Covarrubias.

5. Διαφορές που υπάρχουν
Στη βυζαντινή εικόνα οι μαθητές κάθονται κυκλικά σε αντίθεση με την εικόνα του Ελ Γκρέκο. Επίσης στην εικόνα του Ελ
Γκρέκο βλέπουμε ένα λευκό περιστέρι να φωτίζει τους μαθητές, ενώ στη βυζαντινή εικόνα βλέπουμε μόνο δώδεκα ακτίνες
φωτός να κατέρχονται στους μαθητές. Τέλος , στην εικόνα του Ελ Γκρέκο βλέπουμε την Παναγιά ανάμεσα στους μαθητές
κάτι που δεν βλέπουμε στη βυζαντινή εικόνα.

6. Πηγές
Για τη βυζαντινή εικόνα της πεντηκοστής
https://hellas-orthodoxy.blogspot.com
http://www.diakonima.gr/
Για την εικόνα της πεντηκοστής του Ελ Γκρέκο
http://www.afirimeno.com

7. Ευχαριστώ πολύ για την προσοχή
σας!
Σταματίνα Μονεμβασίτη
Α1
2018 – 2019