Download to read offline
More Related Content
Similar to Τριώδιο: κινητή περίοδος στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση που ξεκινά από την Κυριακή του «Τελώνου και Φαρισαίου» και διαρκεί μέχρι το Μεγάλο Σάββατο.
More from Δήμητρα Τζίνου
Τριώδιο: κινητή περίοδος στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση που ξεκινά από την Κυριακή του «Τελώνου και Φαρισαίου» και διαρκεί μέχρι το Μεγάλο Σάββατο.
- 1.
- 2. ΤΡΙΩΔΙΟ Τριώδιο ονομάζεται, σύμφωναμε τους κανόνες της ορθόδοξης χριστιανικής εκκλησίας, η κινητή περίοδος που ξεκινά την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Το Τριώδιο έχει λάβει την ονομασία αυτή από το ομώνυμο εκκλησιαστικό βιβλίο, το οποίο περιλαμβάνει τους ύμνους που ψάλλονται στις εκκλησίες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Οι ύμνοι αυτοί έχουν τρεις ωδές σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ύμνους της εκκλησίας, οι οποίοι έχουν εννέα ωδές. Αυτός είναι και ο λόγος που το βιβλίο αυτό, και κατ’ επέκταση και η συγκεκριμένη χρονική περίοδος, ονομάστηκαν Τριώδιο. Οι ύμνοι του Τριωδίου γράφτηκαν από τον 5ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ. Χειρόγραφα των ύμνων του Τριωδίου σώζονται από τον 10ο αιώνα μ.Χ. ενώ για πρώτη φορά τυπώθηκε, το εν λόγω βιβλίο, στα Ελληνικά το 1522 μ.Χ. στην Βενετία.
- 3. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΤΡΙΩΔΙΟΥ Το Τριώδιο δεν είναι απλώς μια περίοδος νηστείας, αλλά μια ευκαιρία πνευματικής προετοιμασίας. Μέσα από τη νηστεία, την προσευχή, τη μετάνοια και τη φιλανθρωπία, οι πιστοί καλούνται να ανανεώσουν τη σχέση τους με τον Θεό. Είναι μια πορεία που οδηγεί στο Πάσχα, τη μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, όπου βιώνουμε το θαύμα της Ανάστασης του Χριστού.
- 4. Το Τριώδιο μπορούμενα το χωρίσουμε σε δύο βασικές φάσεις: Α. Προπαρασκευαστική περίοδος για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή (από την Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου έως την Κυριακή της Τυρινής). Β. Μεγάλη Τεσσαρακοστή (από την Καθαρά Δευτέρα έως το Μεγάλο Σάββατο). ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ
- 5. Α. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Ηπαραβολή αυτή διδάσκει τη σημασία της ταπείνωσης και προειδοποιεί για τον κίνδυνο της υπερηφάνειας. 1. Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου
- 7. Α. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2. .Κυριακή του σπλαχνικού Πατέρα (Ασώτου υιού)
- 8. Η παραβολή αυτήμας υπενθυμίζει τη δύναμη της μετάνοιας και την απεριόριστη αγάπη του Θεού για κάθε αμαρτωλό.
- 9. ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ Η Τσικνοπέμπτηείναι η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου, περίοδος που οι άνθρωποι προετοιμάζονται για τη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής. Η Τσικνοπέμπτη δίνει την ευκαιρία στα νοικοκυριά να καταναλώσουν με εορταστικό και χαρούμενο τρόπο ότι κόκκινο κρέας τους έχει απομείνει πριν από τη νηστεία της Σαρακοστής. Η λέξη “Τσικνοπέμπτη” προέρχεται από την λέξη “τσίκνα” (η μυρωδιά του ψημένου κρέατος) και από την λέξη “Πέμπτη”. Γιορτάζεται άλλωστε την Πέμπτη, 11 ημέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα.
- 11. ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ Το Ψυχοσάββατοπριν από την Κυριακή της Αποκριάς και το Ψυχοσάββατο πριν την Κυριακή της Πεντηκοστής είναι ημέρες αφιερωμένες στις ψυχές των νεκρών, με πολλές οικογένειες να ετοιμάζουν κόλλυβα και να τα πηγαίνουν στην εκκλησία. Καθιερώθηκε από την εκκλησία ως ημέρα που προσευχόμαστε και προσφέρουμε κόλλυβα για όλους αυτούς που για διάφορους λόγους δεν μνημονεύονται σε μνημόσυνα. Τα δύο Ψυχοσάββατα τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς («ψυχικό»)
- 13. Α. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 3. Κυριακή της Απόκρεω Αναφέρεται στη Δευτέρα Παρουσία και την Τελική Κρίση. Είναι η τελευταία ημέρα που τρώνε οι πιστοί κρέας πριν τη νηστεία.
- 14. 31 «Όταν θαέρθει ο φιλάνθρωπος Κριτής με όλη του τη μεγαλοπρέπεια, και θα τον συνοδεύουν όλοι οι άγιοι άγγελοι , θα καθίσει στον... θρόνο του. 32 Τότε θα συγκεντρωθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα τους ξεχωρίσει όπως ξεχωρίζει ο βοσκός τα πρόβατα από τα κατσίκια. 33 Τα πρόβατα θα τα τοποθετήσει στα δεξιά του και τα κατσίκια στα αριστερά του. 34 Θα πει τότε... σε αυτούς που βρίσκονται δεξιά του: «Ελάτε, οι ευλογημένοι από τον Πατέρα μου, κληρονομήστε τη Βασιλεία που σας έχει ετοιμαστεί απ' την αρχή του κόσμου. 35 Γιατί πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με Περιμαζέψατε, 36 γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και μ' επισκεφτήκατε, φυλακισμένος κι ήρθατε να με δείτε». 37 Τότε θα του απαντήσουν οι άνθρωποι του Θεού: «Κύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς και σε θρέψαμε ή να διψάς και σου δώσαμε να πιεις; 38 Πότε σε είδαμε ξένον και σε περιμαζέψαμε ή γυμνόν και σε ντύσαμε; 39 Πότε σε είδαμε άρρωστον ή φυλακισμένον κι ήρθαμε να σε δούμε;» 40 Και... θα τους απαντήσει: «Σας βεβαιώνω πως αφού τα κάνατε αυτά για έναν από αυτούς τους ασήμαντους αδερφούς μου, τα κάνατε για μένα». 41 Ύστερα θα πει και σε αυτούς που βρίσκονται αριστερά του: «Φύγετε από μπροστά μου.... Πηγαίνετε στην αιώνια φωτιά5 που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους δικούς του. 42 Γιατί πείνασα και δεν μου δώσατε να φάω, δίψασα και δεν μου δώσατε να πιω· 43 ήμουν ξένος και δεν με περιμαζέψατε, γυμνός και δεν με ντύσατε, άρρωστος και φυλακισμένος και δεν ήρθατε να με δείτε». 44 Τότε θα του απαντήσουν και αυτοί: «Κύριε, πότε σε είδαμε πεινασμένον ή διψασμένον ή ξένον ή γυμνόν ή άρρωστον ή φυλακισμένον και δεν σε υπηρετήσαμε» 45 Και θα τους απαντήσει: «Σας βεβαιώνω πως αφού δεν τα κάνατε αυτά για έναν από αυτούς τους ασήμαντους αδερφούς μου, δεν τα κάνατε ούτε για μένα». 46 Κι αυτοί θα πάνε στην αιώνια τιμωρία , ενώ οι δίκαιοι στην αιώνια ζωή». Κατά Ματθαίον 25, 31-46
- 15. 4. Κυριακή τηςτυροφάγου Την Κυριακή της Τυροφάγου, στις Εκκλησίες διαβάζεται η περικοπή του Ευαγγελίου του Ματθαίου (κεφ. στ', 14-21), που αναφέρεται στην αξία της συγχώρεσης και της νηστείας. Η Εκκλησία επιτρέπει στους πιστούς την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, αυγών, ψαριών και ελαιόλαδου, απαγορεύει όμως την κρεοφαγία. Από την επομένη, Καθαρά Δευτέρα, αρχίζει η αυστηρή νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Την Κυριακή της Τυροφάγου κορυφώνονται οι καρναβαλικές εκδηλώσεις. Α. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
- 16. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ Επεν Κύριος· άν φ τε το ς νθρώποις τ ἶ ὁ ἐ ἀ ῆ ῖ ἀ ὰ παραπτώματα α τ ν, φήσει κα μ ν πατ ρ ὐ ῶ ἀ ὶ ὑ ῖ ὁ ὴ -μ ν ο ράνιος· ν δ μ φ τε το ς ὑ ῶ ὁ ὐ ἐὰ ὲ ὴ ἀ ῆ ῖ νθρώποις τ παραπτώματα α τ ν, ο δ ἀ ὰ ὐ ῶ ὐ ὲ ὁ πατ ρ μ ν φήσει τ παραπτώματα μ ν. ὴ ὑ ῶ ἀ ὰ ὑ ῶ Οταν δ νηστεύητε, μ γίνεσθε σπερ ο ῞ ὲ ὴ ὥ ἱ ποκριτα σκυθρωποί· -φανίζουσι γ ρ τ ὑ ὶ ἀ ὰ ὰ πρόσωπα α τ ν πως φαν σι το ς νθρώποις ὐ ῶ ὅ ῶ ῖ ἀ νηστεύοντες· μ ν λέγω μ ν τι πέχουσι τ ν ἀ ὴ ὑ ῖ ὅ ἀ ὸ μισθ ν α τ ν. σ δ νηστεύων λειψαί σου τ ν ὸ ὐ ῶ ὺ ὲ ἄ ὴ κεφαλ ν κα τ πρόσωπόν σου νίψαι, πως μ ὴ ὶ ὸ ὅ ὴ φαν ς το ς νθρώποις νηστεύων, λλ τ πατρί ῇ ῖ ἀ ἀ ὰ ῷ σου τ ν τ κρυπτ , κα πατήρ σου βλέπων ῷ ἐ ῷ ῷ ὶ ὁ ὁ ν τ κρυπτ ποδώσει σοι ν τ φανερ . ἐ ῷ ῷ ἀ ἐ ῷ ῷ Μ θησαυρίζετε μ ν θησαυρο ς π τ ς γ ς, ὴ ὑ ῖ ὺ ἐ ὶ ῆ ῆ που σ ς κα βρ σις φανίζει, κα που κλέπται ὅ ὴ ὶ ῶ ἀ ὶ ὅ διορύσσουσι κα κλέπτουσι· θησαυρίζετε δ μ ν ὶ ὲ ὑ ῖ θησαυρο ς ν ο ραν , που ο τε σ ς ο τε ὺ ἐ ὐ ῷ ὅ ὔ ὴ ὔ βρ σις φανίζει, κα που κλέπται ο ῶ ἀ ὶ ὅ ὐ διορύσσουσιν ο δ κλέπτουσιν· που γάρ στιν ὐ ὲ ὅ ἐ θησαυρ ς μ ν, κε σται κα καρδία μ ν ὁ ὸ ὑ ῶ ἐ ῖ ἔ ὶ ἡ ὑ ῶ . Ε πε Κύριος· ν συγχωρήσετε το ς νθρώπους ἶ ὁ ἂ ὺ ἀ γι τ παραπτώματά τους, θ σ ς συγχωρήσει κι ὰ ὰ ὰ ᾶ σ ς ο ράνιος Πατέρας σας. Αν μως δ ν ἐ ᾶ ὁ ὐ ῍ ὅ ὲ συγχωρήσετε στο ς νθρώπους τ παραπτώματά ὺ ἀ ὰ τους, ο τε κι Πατέρας σας θ συγχωρήσει τ δικά ὔ ὁ ὰ ὰ σας παραπτώματα. Οταν νηστεύετε, ν μ γίνεστε σκυθρωποί, πως ῞ ὰ ὴ ὅ ο ποκριτές, πο παραμορφώνουν τ ν ψη τους ἱ ὑ ὺ ὴ ὄ γι ν δείξουν στο ς νθρώπους π ς νηστεύουν. ὰ ὰ ὺ ἀ ὼ Σ ς βεβαιώνω π ς τσι χουν κιόλας λάβει τ ν ᾶ ὼ ἔ ἔ ὴ νταμοιβή τους. ἀ Εσύ, ντίθετα, ταν νηστεύεις, περιποιήσου τ ᾿ ἀ ὅ ὰ μαλλιά σου κα νίψε τ πρόσωπό σου, γι ν μ ὶ ὸ ὰ ὰ ὴ φανε στο ς νθρώπους νηστεία σου, λλ στ ν ῖ ὺ ἀ ἡ ἀ ὰ ὸ Πατέρα σου, πο βλέπει τ ς κρυφ ς πράξεις· κα ὺ ὶ ὲ ὶ ὁ Πατέρας σου, πο βλέπει τ ς κρυφ ς πράξεις, θ ὺ ὶ ὲ ὰ σο τ νταποδώσει φανερά. ῦ ὸ ἀ Μ μαζεύετε θησαυρο ς πάνω στ γ , που το ς ὴ ὺ ὴ ῆ ὅ ὺ φανίζει σκόρος κα σκουριά, κι που ο ἀ ὁ ὶ ἡ ὅ ἱ κλέφτες κάνουν διαρρήξεις κα το ς κλέβουν. ὶ ὺ Αντίθετα, ν μαζεύετε θησαυρο ς στ ν ο ρανό, ὰ ὺ ὸ ὐ που δ ν το ς φανίζουν ο τε σκόρος ο τε ὅ ὲ ὺ ἀ ὔ ὁ ὔ ἡ σκουριά, κι που ο κλέφτες δ ν κάνουν διαρρήξεις ὅ ἱ ὲ κα δ ν το ς κλέβουν. Γιατ που ε ναι θησαυρός ὶ ὲ ὺ ὶ ὅ ἶ ὁ σας κε θ ε ναι κα καρδιά σας. ἐ ῖ ὰ ἶ ὶ ἡ Ματθ. 6,14-21
- 17. ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ Οχαρταετός την Καθαρά Δευτέρα συμβολίζει την ανύψωση της ψυχής μας προς τον Θεό και καθαρή πλέον μπορεί να ξεκινήσει την έναρξη της νηστείας. Την Καθαρά Δευτέρα, η Αποκριά λήγει και η Μεγάλη Σαρακοστή, «Οι Μεγάλες 40 Ημέρες», αρχίζει.
- 19. Α’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΚΥΡΙΑΚΗΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η Α’ Κυριακή των Νηστειών είναι γνωστή στο λαό ως Κυριακή της Ορθοδοξίας. Η συγκεκριμένη ημέρα διακηρύσσει περίτρανα τη νίκη της Εκκλησίας όχι μόνο εναντίον της Εικονομαχίας αλλά εναντίον όλων των αιρέσεων.
- 21. Β’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΑΓΙΟΥΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ Μετά την Κυριακή της Ορθοδοξίας γιορτάζουμε τη Β’ Κυριακή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο οποίος έκανε πολλούς αγώνες υπέρ της Ορθοδοξίας και ενώ υπέστη πολλούς διωγμούς, η αναγνώρισή του από την Εκκλησία, οι αρετές, τα χαρίσματα και το πλήθος των θαυμάτων του, τον κατέταξαν στη χρυσή αλυσίδα των μεγάλων Διδασκάλων και Αγίων Πατέρων.
- 23. Γ΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΤΗΣΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ Την Τρίτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τιμάται ο Σταυρός, το σύμβολο της χριστιανικής πίστης. Πρόκειται για δεσποτική εορτή, η οποία έχει τις ρίζες της στην Παλαιστίνη. Η Κυριακή αυτή είναι μεσονηστίσιμη και οι Χριστιανοί προσκυνώντας τον Σταυρό θυμούνται το πάθος του Χριστού και παίρνουν δύναμη να συνεχίσουν τη νηστεία.
- 25. Δ’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΙΩΑΝΝΟΥΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ Έχοντας πάρει δύναμη από τον Σταυρό του Κυρίου μας, έχουμε διανύσει και την 4η εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής και φθάνουμε στην Δ΄ Κυριακή των Νηστειών. Αυτή την Κυριακή η Εκκλησία τιμά τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, συγγραφέα ενός βιβλίου που έχει το όνομα «Κλίμαξ», δηλαδή «σκάλα». Το βιβλίο έχει το όνομα αυτό επειδή περιέχει 30 λόγους, που είναι τα σκαλοπάτια που μας βοηθούν ν΄ ανεβούμε από το κάτω μέρος της σκάλας μέχρι την κορυφή της.
- 27. Ε’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΟΣΙΑΣΜΑΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΣ Την πέμπτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής η αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Διαβάζοντας το βίο της, καταλαβαίνουμε πως ο Θεός βρίσκει τρόπους και δίνει ευκαιρίες σε κάθε άνθρωπο να Τον γνωρίσει, να Τον προσεγγίσει, να ενωθεί μαζί Του και με τους συνανθρώπους του, ανεξαρτήτως των αμαρτιών που σκονίζουν το ανθρώπινο πρόσωπο.
- 28. ΟΣΙΑ ΜΑΡΙΑ ΗΑΙΓΥΠΤΙΑ
- 29. Πηγές https://www.dogma.gr/diafora/ti-ennoou me-otan-leme-oti-simera-ksekina-to-triodio- 3/169774/ https://www.imkifissias.gr/index.php/ortho doksia/afieromata/triodiou/3208-t-katanyk tik-triodio https://www.sansimera.gr/articles/736 https://www.trikalaenimerosi.gr/blog/eidise is/psyxosavvato-simera-poia-i-simasia-toy https://www.sansimera.gr/articles/746
- 30. Κωνσταντίνος Α2 2022-23 «Τ ς μετανοίαςνοιξόν μοι ῆ ἄ πύλας Ζωοδότα, ρθρίζει γάρ ὀ τό πνε μά μου, πρός ναόν ῦ τόν γιόν σου, ναόν φέρον ἅ το σώματος, λον ῦ ὅ σπιλωμένον, λλ’ ς ἐ ἀ ὡ ο κτίρμων κάθαρον, ἰ ε σπλάγχν σου λέει». ὐ ῳ ἐ