Presentatie van Wout Hofman en John Oldenhuizing over het artikel "ontsluiting van overheidsinformatie" in Informatie, mei 2006. Gegeven voor Advies Overheid.nl, 14 november 2006.

1. Zoekt en gij zult vinden! John Oldenhuizing, Zenc Wout Hofman, TNO ICT © Zenc/TNO ICT, 2006

2. 2006

3. SMS ;-)

8. www.multimap.com

9. www.multimap.com

10. 10.000

16. We online leven Steeds meer

17. Overal Overal om ons heen ontstaan nieuwe media nieuwe interactievormen en

18. M iniaturisering O pslag Energieverbruik Nanotechnologie Alles werkt op software Audiobooks, films, beeld, muziek Groter opslagcapaciteit Opslagcapaciteit in het Internet Overal toegang tot eigen gegevens 24/7 Plaats/tijdonafhankelijk Hogere snelheden Draadloos O nline D igitalisering

19. Wat doet de Nederlandse overheid?

25. NORA, EGEM, etc. Onderwijs Parkeren Bouwen Belastingen Bedrijven Openb.werken Soc. Dienst Burgerzaken Geg.Mag. Zaken ambtenaar Servicebus: onderlinge gegevensuitwisseling binnen de e-overheid Architectuurmodel gemeentelijke eDienstverlening: Procesmodel, Informatiearchitectuur GFO-Zaken, StUF Zaken burger bedrijf GBA NHR Gebouwen Adressen Kadaster Topografie Polisadm. Inkomen Referentiemodel Stelsel van Gemeentelijke Basisgegevens, StUF-BG 2006 eFormulieren voor gemeenten: eFormulier, StUF-koppelvlak, modelproces van 34 PAO-producten

26. Information overload

27. Wat doen we dan? We bouwen meer en meer websites (1600+) We maken aanbodgestuurde indelingen Hierarchieën, taxonomieën, doelgroepen, life events We bieden ongestructureerde informatie aan of we verrijken de informatie handmatig Het beheer is gefragmenteerd We doen gebruikersonderzoeken om te kijken of men het wat vindt (Interviews, gebruikersgroepen) We laten platte zoekmachines los om het geheel vindbaar te maken

29. Waar gaat het heen?

30. Eisen aan overheidsinformatie Transparant Samenhang Plaats-, tijd- en mediaonafhankelijk Klantgericht, op maat, proactief, no wrong door Uitwisselbaar, organisatieoverstijgend Vertrouwelijk

31. Social Software Semantische web

32. Social Software De kracht van de gebruiker

33. Social Software recommendation wiki blogosphere real time gebruikersgedrag user rating tag clouds

43. Risico’s Onnauwkeurig Onvolledig Postcoördinatie

44. Is dit relevant voor de overheid? 10.000 CCO’ers PIP-gebruikers

46. Semantische web Het web in samenhang

47. Semantische web AJAX ontologie RDF, OWL topic maps web services metadata

50. Dialoog Resultaat profiel Klantprofiel Gebeurtenis Producten Voorwaarden Vraagprofiel Behoefte Diensten Vraag clusters Dienst- Verlenings Arrangement AANBOD Producten Wet- en regelgeving Uitvoering VRAAGSTURING Portfolio Voorwaarden Voorwaarden Diensten Lerende Organisatie MENS METHODE MIDDELEN Klantportfolio(PGD) Vraag

51. Andere overheid staat transparantie voor. ‘ no wrong door’ Vinden Toegang via een willekeurige portal Publiceren van openbare informatie op het Internet Zoeken en vinden van de gewenste informatie Browsen over collecties Zoeken in onderlinge samenhang Intuïtief Ontsluiten

52. Oplossingsrichtingen - metadata Beschrijving van de inhoud van documenten met metadata vrije tekst (keywords, spellingsfouten, etc.) woordenlijsten (controlled vocabularies, overhead) Dublin Core Voordelen : beter beheer van documenten verbeteren van de vindbaarheid van documenten verbeteren van herkenbaarheid voor gebruiker Nadelen metadata beschrijft alleen het document; geen mogelijkheid voor snel verder zoeken op een onderwerp uit een document beperkte weergave inhoud

53. Een betere oplossing is classificatie toevoegen

54. Oplossingsrichtingen - classificatie Tagging (volledig vrij, zie del.icio.us) Taxonomies hiërarchische samenhang van termen relatie tussen termen geeft aan dat een term specifieker is dan een andere Thesauri : meer onderlinge relaties (b.v. ‘related term’) Beperkingen : geen verdere toelichting op het document vorm van toeleiding naar een document Nadelen : lastig voor gebruiker om snel tussen onderwerpen te schakelen zoeken door een hiërarchie is niet uitdagend voor een gebruiker

55. Een betere oplossing is het gebruik van topic maps. Een beschrijving van de werkelijkheid: concepten en hun onderlinge relaties (b.v. ‘provincie bestaat_uit gemeente’ en ‘gemeente hoort_bij provincie’) instances en hun onderlinge relaties (b.v. Gemeente Amsterdam hoort_bij Provincie Noord-Holland ) aanvullende verwerkingsregels (axioma’s) Doel: ontsluiting van informatie via meerdere paden ‘ one virtual portal’

56. Een ontologie van de Nederlandse overheid (zonder gemeente-, provincie-, etc-namen, de instances)

57. ‘ One virtual portal’

58. Welke voldoet het best aan de eisen? ontologie No wrong door intuïtie vinden ontsluiten classificatie metadata

59. Tomorrow is not yet today! Ontologie ontwikkeling, een Sisyphus arbeid One virtual portal: afstemming Toch, bruikbaar voor interne ontwikkeling bij verschillende initiatieven: Advies Overheid.nl Bedrijvenloket CCO en verder? Metadata: documentgegevens, en keywords met relaties naar concepten? Wat betekent dit voor de huidige transparantieprojecten? Standaardisatie? en de zoekdienst?

60. Voorbeelden Je gaat op zondag naar de Efteling, als je in je navigatiesysteem de route in programmeert zie je dat 25000 mensen jou zijn voorgegaan

61. Combinatie tussen social software en semantic web Automatisch gegenereerde ontologieën Ranking algoritmen mede op basis van gebruikersgedrag Real time analyses over het web Identity 2.0 Microformats