1. - TERMOMETROA -
Net Hurbil Eco-Waste Coalition-ek Interneten lagatako
PELLO ZUBIRIA argazki hau joan den azaroan egina dago,
Filipinetako Puerto Princesa hirian. Han
burutu zuen 6. biltzarra Zero Zabor
Hondakinik onena kontzeptuaren inguruan mundu osoan
mobilizatutako taldeek osatzen duten Zero
Waste International Alliance-k.
sortu ez dena: Antolatzaileetan zegoen GAIA ere,
etxeetako hondakinak erraustearen
Zero Zabor kontrako mugimendua, 2007ko irailean
Gipuzkoako Hondarribian biltzarra egin
zuena. Argazkirako mozorrotu diren
militante filipinarren gibelean idatzirik ageri
Zero Waste kontzeptua indartzen ari da urteotan hirietako dira Zero Waste programaren osagai
nagusiak: (ingelesezko ordena errespetatu
hondakinekin administrazioek darabilten kudeaketaz gabe) hondakinak murriztu, bereizi,
kritiko diren mugimenduen artean. Errausketaren kritikatik berrerabili, konpondu edo zaharberritu,
konpostatu... Zero Waste Pilipinas gunean
harago, hondakinak ahal bezainbeste urritzeko produkzio- eskuragai daude han aurkeztutakoak.
salmenta-kontsumo osoa berrantolatzen saiatzen dira.
H ERNANIN Z ERO Z ABOR TALDE Zero Wasteren historia eginez guztiak, klimaren aldaketa bezala
txiki bat da, Euskal Herrian honda- gero azken 40 urteotan hiri honda- uraren eta airearen pozoitze kimi-
kinez eta klase guztietako kutsadu- kinen inguruan herrialderik gara- koa, itsasoko arrainen urritzea eta
rez kezkatzen diren elkarte ugarien tuenetan landutako alternatiben abar. “Jende gehienak okerreko gal-
artean bat gehiago. Aldiz, Zero Waste haria jarrai daiteke. Ingelesezko derari erantzuten dio hondakinen
(Zero Zabor edo Zero Hondakin Wikipediaren arabera, kontzeptua kontuan. Galdetzen du ‘zer egin
ingelesez) kontzeptua oinarri nagu- lehenbizikoz Paul Palmer kimikari behar dut hondakina usatu ahal iza-
sitzat hartu dutenak ugaritu egin kaliforniarrak erabili zuen: 1970eko teko?’. Baina galdera ona da: ‘Zer
dira mundu osoan urteotan. hamarkadan Zero Waste Systems aldatu behar dut zaborrik ez sortze-
Joan den azaroan egin zuen 6. enpresa antolatu zuen orduan sortu ko?”.
biltzarra Filipinetan, Puerto Prince- berria zen elektronikaren industria-
sa hirian, Zero Waste International ko hondakinak birziklatzeko. Zakarretarako ezer ez
Alliance-k. Hartan parte hartu Ideia negozioetan sortu zela ez Azken urteotan Zero Zabor ideia-
zuten hizlarien eta elkarteen jato- da ahaztu behar. Gaur egun orain- ren inguruko jende erreferentzialak
rriei erreparatu besterik ez dago dik Zero Waste aldarrikatzen dute Paul Connett eta Annie Leonard
ohartzeko elkargune horrek goibu- ekologismotik edo kutsaduraren dira.
rutzat hartu duen Working toward a kritika erradikaletik urrun dauden Leonarden Story of Stuff (Gauzen
World withouth waste (Zaborrik gabe- konpainia handi batzuek. Lurreko istorioa) filma klasiko bat da gaur
ko mundu baten alde lanean) bazter zabortegiak ziren orduko bur u egun. Ingelesez sortua baina beste
guztietatik kutsatu dela. argien kezka iturria. Beranduago, hizkuntza askotara itzulia (gaztela-
Europatik Filipinetara hurbildu bigarren aro batean, ahalik eta hon- niaz badira bi bertsio Interneten,
zirenen artean italiarrak nabarmen- dakin gehien birziklatzea aipatzen onena doinu ertamerikarra duena)
du ziren. Errauste planten kontrako zen. herrialde aberatsetan bizi dugun
borrokatik abiatu eta Atez Ateko 2000. urte inguruan indarra har- kontsumismoak azpian dauzkan
(A-A) bilketa sisteman aitzindariak tzen hasi ziren Zero Zabor ideia egiak azaleratzen ditu, egunero
izan diren italiarrek lan handia egin modu zorrotzagoan aztertzen zute- darabiltzagun gauzen sorrera eta
dute alor honetan. Ez dago Goo- nak. Edozein produktu ekoiztu, ibilbidean argi eginez.
gleri Rifiuti Zero galdetu besterik garraiatu, saldu eta kontsumitzera- Paul Connet kimika irakaslea da
horretaz ohartzeko. Euskal Herrian koan sortzen diren hondakin guz- New Yorkeko Saint Lawrence uni-
Zero Wasteren lehen berriak Txingu- tiak hartu nahi zituzten kontutan, bertsitatean, baina gaur aurkituko
diko errauste plantaren kontrako bakar batzuk birziklatze soiletik duzu Filipinetako biltzarrean hitzal-
ekintzen inguruan zabaldu ziren askoz harago. di nagusia ematen edo hurrengoan
duela pare bat urte, eta orain A-A ...Getting to Zero Waste (Zero Italian, Rifiuti Zeroren edozein kan-
Gipuzkoako Usurbilen, Hernanin Zaborreruntz) liburuan Paul Palme- painatan parte hartzen. Bere burua
eta Oiartzunen antolatzearekin ari rrek dio teoria horren inguruan bil- unibertsitariotzat adina mugimendu
da berriro aipatzen. tzen direla ingurumenaren arazo sozialen laguntzailetzat dauka.
48 ! 2010 EKO OTSAILAREN 28 A

2. - TERMOMETROA -
Katearen beste muturra, produk-
tuak kontsumitu ondorengoa, komu-
nitateei dagokie egoki kudeatzea.
Etxeetan bezala industrian eta komer-
tzioan sortu diren hondar organikoak
konpostatzea da arau nagusietako bat,
baina ez bakarra. Birziklagarria den
oro bereizi behar da azken errefusetik.
“Errefusak dira gure akatsak” dio
Connettek: errefusen tamainak era-
kusten du komunitate bat zein urrun
edo hurbil dagoen Zero Zaborretik.
Hondakinen murrizten ahalegindu
behar dute herriek eta administrazio-
ek. Interneten begira hasiz gero mun-
duan zein taktika erabiltzen diren,
dena dago asmatuta, bai herritarren
kontsumo ohiturak aldatzeko eta bai
saltzaileak behartzeko hondakin
gutxiago merkaturatzera. Ezer asma-
tzen hasi aurretik kopiatzeko adina
eredu bada.
Zero Zaborren logikak eskatzen
Connettek badu paper bat non kari... denek hartu behar dituzte duen beste urratsa da kontsumoko
bere ideia laburbiltzen duen: Zero dagozkien erantzukizunak. objektuen konponketa eta zaharbe-
Waste: a Key Move towards a Sustainable Zero Waste aldarrikapena gehiene- rritzea sustatzea. Azken finean, gau-
Society (Zero Zabor: urrats funtsez- tan herritarretatik hasi ohi da, sarri- zen biziraupena luzatzea. Nahiz eta
koa gizarte iraunkorrerantz). “Zero tan administrazioek eta industria bitxi egiten den hau, normaltasun
Zaborrek –dio Connettek– ezetz handiak hitzartu dituzten errauste bakartzat ezarrita dagoenean dena
esaten die errauskailuei, zabortegi plantei aurre egiteko alternatiba bila merke erosi, berehala xahutu eta fite
erraldoiei, gizarte xahutzaileari... eta hondakinen bilketa selektiboa alda- zakarretara botatzea.
baietz gizarte jasangarriari. Idealista rrikatzen dutenean. Hala ere, Zero Paul Connettek aipamen berezia egi-
dirudi, baina egia bihurtu dezakegu. Zaborrek eskatzen du industrialak ten dio eraikuntzari: zaharra osorik
Ez dugu espero behar zero zaborre- eta saltzaileak inplikatzea gero eta eraisteko lan modua aldatu beharra
tara iristea datorren urtean, baina gehiago. Edozein produktuk disei- dagoela. Eraikuntzak sekulako honda-
aurreratu dezakegu herri batzuk natu den unetik egon behar du pres- kin pila sortzen du, gaur ezin erabiliz-
2020rako horretatik oso hurbil tatua iraunkortasunerako, produk- koa. Destructionen ordez deconstruction
egongo direla”. zio prozesuak garbia izan behar du, behar dela, zaharra desmuntatu erai-
Ingelesez hiru R aipatu izan dira garraioak sortzen dituen hondaki- kuntzako erritmo berean, ahalik eta
hondakinen aferetan: Reduce, Reuse nak ez dira ahaztu behar, eta pro- osagairik gehien berrerabili ahal izateko.
eta Recicle. Connettek laugarrena duktutik kontsumitu ondoren gera- XXI. mendeko ideia nagusietakoa
erasten die: Responsability. Herritar, tzen denak berrerabiltzeko izanen da planeta mugatuko baliabi-
udal, industrial, profesional, politi- pentsaturik egon behar du. deak ondo probestu beharra. n
2010 EKO OTSAILAREN 28 A " 49