Hirugarren gida turistikoa

1. GIDA TURISTIKOA ZALDIBAR ESAGUTZEN

2. AURKIBIDA -Aurkezpena -Nola iritsi -Historia -Jaiak eta ohiturak -Ibilaldiak -Gastronomia eta eskulangitza -Jatetxeak -Paisaien aniztasuna -Kirol eta astialdirako jarduerak -Telefono gidak -Leku interesgarriak -Naturguneko egonaldirako gomendioak -Olgetaguneak -Zaldibarreko planoa -Errepideen mapa

3. AURKEZPENA Kaixo gida turistiko honetan Zaldibarreko informazioa, ohiturak, jaiak, errepideak, ibilbideak, jatetxeak, olgeta guneak, eta... ezango dizuegu. Hemen Zaldibarko informazio guztia jakingo duzu.

4. NOLA IRITSI Zaldibarrera iristeko, autopistatik pasatu behar da: Bilbotik Durangora autopista hartuta gero bide normala hartu Berrizetik Zaldbarrera joan behar da. Donostitik bazatoz Ermuara autopistaz etorri eta bide normala hartu Zaldibarrera. Gazteiztik bazatoz Eibarrera gero bide normala hartuta Zaldibarrera.

5. HISTORIA Zaldibarko Elizatea Bizkaiaren eta Gipuzkoaren arteko mugan dago, Durangotik 7 kilometrora eta Eibartik 9ra.Iparraldean Mallabia eta Ermua, Hegoaldean Elorrio, Sortaldean Eibar eta Elgeta, eta Sartaldean Berriz. Ondo komunikatuta dago: N-634 errepidea bertatik igarotzen denez, Eibar, Ermua eta Durangora joateko autobus ugari dago. Gainera, Bilbo Donostiarekin lotzen duen trena ere bertatik pasatzen da. Udalerriak honako auzune hauek biltzen ditu herribarruaren inguruan: Sallabente (60 biztanle) eta Olarreaga (8 biztanle) herribarrutik 8 kmra; Goierri (62 biztanle), Aranguren (21 biztanle) eta Gazaga (44 biztanle). Sartaldetik Zalduerreka igarotzen da, Ibaizabalen adarra dena eta sortaldetik Ego, Debaren adarra. Sartaldeko ibarrean, Zalduerrekara euren urak isurtzen dituzten errekatxoak hauek dira: Solozabal, Agirresakona, Aranguren, Gatika, Urizar eta Garrais; eta sortaldeko ibarrean, Ego errekan, Bekoerreketa, Aixolaerreka eta Iburerreka. Zaldibar zirkoaren forma hartzen duten mendiz inguratuta dago, pasabide estua uzten dute herriaren sartaldeko sarreran eta bertatik pasatzen dira 634 errepidea, Bilbo-Behobia autopista eta trena. Gipuzkoarako irteera Areitiko mendatetik egiten da, baina trenak eta autopistak lurpetik zeharkatzen dute mendate hori. Inguru aldapatsua izan arren, mendi tontorrik altuena Santamañezar (Ganguren, 675m) deritzona da eta hegosartaldean dago. Ekonomia-arloa. Metalaren arloko industria da nagusi gaur egun eta lantegi askok atzerrian saltzen du bere produktua. Honako hauek dira aipagarrienak: burdinolak, metalezko irarpenak, makina-erremintak, ehiza-eskopetak, giltzak, umeentzako kotxeak, autoentzako industria laguntzailea eta aroztegiak. Merkataritzan eguneroko bizitzako premiei aurre egiteko zerbitzuak eskaintzen dituzte bertako dendariek: janaria, opariak, loreak, altzariak, aseguruak, loteria eta abar. Banketxea, postetxea, botika ere badaude. Arbolazaintzak ere garrantzi handia dauka. Bada mende bat baino gehiago arlo hori jorratzen hasi zela eta ospe handia hartu du. Hainbat baserritarrek landareak eta zuhaitzak hazten dihardute. Basoen %90 egurra egiteko aproposa da, berezko aberastasunaren seinale. Baratzezaintzan diharduen beste zenbait baserri ere ezin aipatu barik utzi. Ortuan hartzen dituzten produktuak herrian ez ezik, Eibar, Durango eta Bilboko merkatuetan ere saltzen dituzte. Larreak, berriz, ez dira hain ugariak, abere gutxi daudelako.

6. Urtea Bizt. 1900.. 6701940.. 13901980.. 32201746.. 2611910.. 7511950.. 16451986.. 33081810.. 5341920.. 8221960.. 19851996.. 30501860.. 6551930.. 12601970.. 27082000.. 2917 Bizilagun gehienak Ibaizabal ibarraren beherengo aldeetan, industria inguruan, bizi da, eta gainontzekoak, berriz, baserri inguruan sakabanatuta. Zaldibarren bertan, hau da, herribarruan, biztanleen %90 bizi da.

7. JAIAK ETA OHITURAK JAIAK Ekainak 29 San Petri eguna Eizagan Uztailan 8 Udako San Andres jaiak Zaldibaren Uztalak 18 San Marina eguna Goierrin Uztailak 25 Santixa eguna Gazagan Abuztuak 10 Laurentzi eguna Uzarren Abuztuak 10 Laurentzi eguna Sallabenten Azaroak 30 Herriko zaindariaren jaia San Andres eguna Abenduak 26 San Ezbete Zaldibarren

8. OHITURAK

9. Ibilaldiak Presara: Udaletxean hasten gara, Euskal Herria etorbidetik joaten gara eskuinerantz. Ibiltzen bidegurutze batera helduko zara, han aurrera joan. Autopista behetik pasatu behar zara baserri bat ikusiko duzu eskuinean (Kurutziaga) baina aurrera jarraitu gero beste baserri bat ikusiko duzu (Arizmendi), baina aurrera segitu. Bidegurutze batean eskuinerantz 2.bidea hartu eta aurrera jarraituz helduko zara.

10. Gastronomia eta eskulangiza Ogia: Leanizen (Elorrion) egiten da ogia eta San Blasa, Euskal pastela ................

11. Haragia: Gallastegin saltzen da haragia Zaldibarren bakailoa da janari tipikoa. Bakailoaz aparte sopa, makarroiak eta... jaten da.

12. JATETXEAK Gure Leku taberna bat da. Han edariak edan ditzakezu. Urtebetetzeak ere han ospatu ditzakezu: Olea kalean dago.

13. Karobi..........................................................Zalduasolo plaza

14. Isukari.....................................................................Olea

15. Paularen txokoa............................................Euskal Herri kalea

16. Kiskitza.....................................................Euskal Herrria Kalea

17. Ametz......................................................................Olea

18. PAISAIEN ANIZTASUNA Hau Zaldibar da. Atzean mendi asko daude, aurrerago herria eta aurrerago fabrikak. Dana elurretan dago eta arbola asko daude.Honek poza sentiarazten nau.

19. Kirol eta astialdirako jarduerak Futbolean jolastu Solosabal zelaian.

20. Bizikletan ibili Zaldibar osotik.