1. vanmontfoort.nl
De nieuwe jeugdbescherming en
jeugdreclassering als voorbeeld?
Bas Vogelvang
lector reclassering en veiligheidsbeleid
Expertisecentrum Veiligheid Avans Hogeschool
© 2015 VanMontfoort. Dit college is gebaseerd op diverse presentaties van
Adri van Montfoort, Bas Vogelvang, Marijke van Vugt en Antoinette Brussen
Reclasseringswerk en de
bestuurlijke decentralisaties

2. vanmontfoort.nl
Onderdelen workshop
Big Bang Transities
Reclassering ?
Focus op Jeugdwet
Plaats jeugdbescherming
Reclassering ?
De nieuwe jeugdbescherming
Oude, soms waardevolle methoden
Analysemodel
Handelingsmodel: Oplossingsgericht werken en robuust zijn
Reclassering ?

3. vanmontfoort.nl
Transities in het sociale domein
Decentralisatie naar gemeenten via 3 nieuwe
wetten
Participatiewet 2015
Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
Jeugdwet 2015
Bezuinigingen gemeentelijk en landelijk 15%
BIG BANG
Niet:
Zorgverzekeringswet (“basispakket”)
Wet Langdurende Zorg

4. vanmontfoort.nl
Participatiewet
Gemeenten sinds 2015 verantwoordelijk voor
ondersteuning van mensen met arbeidsvermogen
Meer mensen, ook diegenen met een
arbeidsbeperking, weer aan het werk
Delen van Wajong en de Wet werk en bijstand
(WWB) zijn opgegaan in de Participatiewet
Instrumenten: o.a. loonkostensubsidie, beschut
werk, afspraken over extra banen

5. vanmontfoort.nl
AWBZ
AWBZ is grotendeels overgegaan naar de Wmo,
Jeugdwet en Zorgverzekeringswet.
Gemeenten sinds 1 januari 2015:
via de Wmo verantwoordelijk voor ondersteuning en
begeleiding van hun burgers, inclusief beschermd wonen en
verzorging vanwege cognitieve problemen
Begeleiding, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf
voor jongeren naar de Jeugdwet.
Wijkverpleging, behandeling GGZ,
behandeling/revalidatie zintuiglijke beperking en
persoonlijke verzorging gaan naar
Zorgverzekeringswet (basis)
‘Kern-Awbz’ na transities Wet Langdurende Zorg, de
Wlz.

6. vanmontfoort.nl
Jeugdwet
Sinds 1 januari 2015 zijn (clusters) gemeenten
verantwoordelijk voor (inkoop van)…
provinciale (geïndiceerde) jeugdzorg.
jeugdbescherming
jeugdreclassering
de jeugdzorgPlus (gesloten jeugdzorg)
jeugd-GGz
jeugd-LVB
Dit komt bovenop de taken die gemeenten al
hadden in het preventief lokaal jeugdbeleid
(jongerenwerk o.a.) , de jeugdgezondheidszorg en
ondersteuning bij (lichte) opvoedingsvragen (CJG).

7. vanmontfoort.nl
Transitie Jeugdwet
Jeugdbescherming en jeugdreclassering: BJz wordt
Gecertificeerde Instelling (12 GI en 2 LWI)
Jeugdbescherming (Justitie): (V)OTS, (V)Voogdij
Jeugdreclassering (Justitie): T&B voor/na zitting, GBM
Toegangsfunctie naar Wijkteams
Nieuw: begeleiding zonder maatregel
Veilig Thuis: Consult, Melding, Onderzoek, Crisisinterventie
Normenkader: Keurmerkinstituut
Registratie van jeugdbeschermers
Blunder: Veilig Thuis (AMK+ SHG) naar WMO
GI’s worden vanuit 2 ministeries via de gemeente betaald
Of Veilig Thuis apart, elders (bijvoorbeeld Blijfgroep)
Bij-effect: marktwerking

8. vanmontfoort.nl
Wijkteams
Gemeentelijk antwoord op transities: omvormen en uitbreiden
bestaande aanbod
Lokale teams / Sociale (wijk)teams / CJG / Jeugdteams
Medewerkers Toegang BJz, MEE, welzijnsorganisaties…
Preventie, selectie en toegang tot (wettelijke) voorzieningen
en specialistische hulp
1 gezin – 1 plan – 1 regisseur
Gemeentelijke aanspreekpunt voor zorg, ondersteuning en
activering
dagbesteding / werk en inkomen, schulden
opvoed- en opgroeivragen
hulp in huis
vrije tijd, ontmoeting, iets organiseren in de wijk
vrijwilligerswerk

9. vanmontfoort.nl
Discussiepunt
Wat is de impact van deze transities op de
volwassenreclassering?
Waar is er geen impact?
Zie je verschillen bij Reclassering Nederland, SVG
en LJ&R?
Wat betekent dit voor je dagelijkse werk?

10. vanmontfoort.nl
Waarom een nieuwe Jeugdwet?
Stijging interventies

11. vanmontfoort.nl
11

12. vanmontfoort.nl
Nieuwe pupillen

13. vanmontfoort.nl
13

14. vanmontfoort.nl
Doelen van de transformatie
Verschuiving van de professionele wereld naar de
leefwereld:
Meer eigen regie door de inwoners
Integrale aanpak
Kwaliteit en veiligheid
 Beperken budget
14

15. vanmontfoort.nl
Evenwichtige
bescherming
kinderen /
samenleving
Gevaar Veiligheid
Expertise gezin,
familie, burgers
Professionele
expertise

16. vanmontfoort.nl
Evenwichtige
bescherming
kinderen /
samenleving
Gevaar Veiligheid
Expertise gezin,
familie, burgers
Professionele
expertise

17. vanmontfoort.nl
Transformatie: Wij Willem-Alexander, bij de
gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins
van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Alzo
Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de
verantwoordelijkheid voor het voorkomen van, de ondersteuning, hulp
en zorg bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en
stoornissen, de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregelen en de
jeugdreclassering bij de gemeente te beleggen, om te komen tot betere
samenwerking van hulpverleners rond gezinnen, eerdere ondersteuning
bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en
stoornissen, hulp op maat en meer ruimte voor professionals en tot het
demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren van de jeugdsector, waarbij
het uitgangspunt is dat de verantwoordelijkheid voor het gezond en
veilig opgroeien van jeugdigen allereerst bij de ouders en de jeugdige
zelf ligt;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord,
en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en
verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze: …..

18. vanmontfoort.nl
Nieuwe inrichting van GI’s door Jeugdwet
Inkoop / continuïteit garanderen
Bijna faillissementen, idem voor geïndiceerde jeugdzorg
Aansluiting ‘voor en achter’ realiseren
Generiek werken = grotere verantwoordelijkheid voor:
werken met gehele gezin en netwerk
werken op basis eigen kracht en regie
werken met wijkteams
onderhouden van specialiteiten / werksoorten (T-shaped)
zelfstandig werken / zelfsturing
zelf operationaliseren van kennis naar kunde
escaleren
gedragswetenschappers

19. vanmontfoort.nl
Gevolgen voor jeugdreclassering
Toegang weg, groot appel op
vroegsignalering wijkteams
Consultatie en opvolgfunctie
Invoering adolescentenstrafrecht
Afstemming jeugdreclassering met bredere justitieketen
Generiek werken in gebiedsteams
25-30% productie
Methodische uitdaging: wat verbindt de jeugdbescherming
en jeugdreclassering ?
Professionalisering ondanks wanorde en onzekerheid
Juridisch: bijleren
Methodisch / werksoorten / doelgroepen: bijleren
Zelfsturing / behoud van expertise regelen
Netwerkvaardigheden, met name wijkteams

20. vanmontfoort.nl
Discussiepunt
Contacten wijkteams reclassering?
Samnwerking jeugdreclassering?
Generiek werken?

21. vanmontfoort.nl
De nieuwe jeugdbescherming
Inhoudelijke keuzes … en de
implicaties voor het
reclasseringswerk

22. vanmontfoort.nl
Keuze 1:
Plaats van ‘de’ jeugdbescherming
Oude stelsel:
Organisaties: AMK - BJZ – Raad
Jeugdreclassering: Politie, Veiligheidshuis, JJI
Wetten: WJZ – BW – WSv/WSr
Overheden: Provincie – Rijk
Nieuwe stelsel: complexer !
Organisaties: Lokaal team – Veilig Thuis – GI - Raad
Jeugdreclassering: Politie, Veiligheidshuis, ZSM, JJI
Wetten: Jeugdwet – WMO – BW - WSv/WSr
Overheden: Gemeente – Regio - Rijk

23. vanmontfoort.nl
Keuze 1:
Plaats van ‘de’ jeugdbescherming
CJG/Sociaal team
Gecertificeerde
Instelling
Rechter
Hulpverlening
NB: Naast veiligheidshuis, ketenpartners strafrecht
Veilig Thuis
Raad

24. vanmontfoort.nl
Keuze 1:
Jeugdbescherming als één proces
CJG/Sociaal team
‘jeugdbescherming’ Rechter
Hulpverlening
‘Jeugdbescherming’= jeugdbeschermers bij
Veilig Thuis, Raad, Jeugdbescherming,
Jeugdreclassering, rechter en grensvlak in vrijwillig kader

25. vanmontfoort.nl
Keuze 2: nieuwe methode voor
‘jeugdbescherming’
Landelijk Handelingsprotocol Veilig Thuis
Nieuwe Raadsmethode
Methoden casemanagement (BJZ vrijwillig kader)
Deltamethode gezinsvoogdij
Signs of Safety
Methode voogdij
Methode jeugdreclassering / T&B
ITB Harde Kern en CRIEM
Diverse ‘methoden’ op thema (schoolverzuim,
complexe scheiding, LVB, psychiatrie)
Diverse vormen van veiligheids- en risicotaxatie
(ORBA, LIRIK, LIJ, Triage)

26. vanmontfoort.nl
Keuze 2:
Doorontwikkeling nodig
Aansluiting op het nieuwe stelsel
Geen integrale methode
Regie te veel bij de professional
Focus op gevaar
Deltamethode wordt als ‘bureaucratisch’ ervaren
Jeugdbescherming nog te weinig op feiten
gebaseerd
26

27. vanmontfoort.nl
Keuze 2:
Voorbeelden doorontwikkeling
Brede jeugdbescherming, gezamenlijke uitvoering:
Verve (Overijssel, Gelderland, deel Brabant)
SAVE (Utrecht, Flevoland, Friesland)
MIJ (Rotterdam/Rijnmond)
Gekoppeld aan GI
Beschermen en Versterken (Noord-Holland)
Doorontwikkeling Delta (WSG)
GGW (Amsterdam)
Gemeenschappelijke visie: De Nieuwe
Jeugdbescherming
Verschil met GGW

28. vanmontfoort.nl
Visie op jeugdbescherming
Kind centraal, niet de instanties:
één primair proces
één melding volstaat
Jeugdbescherming is publieke verantwoordelijkheid
Bescheiden: het kind is niet van de staat
Robuust: de veiligheid van het kind is publieke
verantwoordelijkheid
Verbindend: constructieve werkrelatie
Praktisch: geen dogma’s, leren van ervaringen

29. vanmontfoort.nl
Boven: wat
Onder: hoe
Hoe werken deze uitgangspunten door bij delictgedrag?
Visie op jeugdbescherming

30. vanmontfoort.nl
Werkwijze van de Nieuwe
Jeugdbescherming
Analysemodel: de VierVensters
Handelingsmodel:
oplossingsgericht werken,
bescheiden en robuust
Reflectieve praktijk
Permanente ontwikkeling
30

31. vanmontfoort.nl
Analysemodel jeugd: de viervensters

32. vanmontfoort.nl
Analysemodel jeugd: de viervensters
Habermas:
- Feiten / waarheid
- Belevingen /
waarachtigheid
- Normen / juistheid
Agenda bij:
- In kaart brengen
- Besluiten
- Kernbesluiten
- Plannen
- Evalueren

33. vanmontfoort.nl
Venster 1: De mensen
Welke mensen vinden het belangrijk dat het goed
blijft gaan met dit kind?
Ouders, broers en zusters, grootouders beide zijden,
ooms, tantes, overige familieleden, vrienden,
kennissen, buren, buurtgenoten, (ex)pleegouders,
vrijwilligers, mensen via school, via werk, kerk of
moskee, etc.
Alle verhalen zijn belangrijk
Ieders perspectief is subjectief
Onderscheid mensen in de leefwereld en de
professionele wereld
Kern: regie gaat voor steun

34. vanmontfoort.nl
Vertaling naar de reclassering
Welke mensen vinden het belangrijk… …
De verkeerde mensen?
Hoe vinden we ze?
Hoe plaatsen we regie voor steun?
Hoe laten we de regie waar deze hoort?
Welke regie mag de reclassering nemen?

35. vanmontfoort.nl
Venster 2: De feiten
Tijdlijn
Zorgen en krachten
Focus op de jeugdige en de opvoedingssituatie
Focus op veiligheid en ontwikkeling
Waar gaan de zorgen over? Wat is bedreigend geweest?
Wat gaat er goed? Wat is steunend geweest?
Wat verwachten we dat vanaf nu helpend en wat
belemmerend is?
Kern: recht doen aan wat we weten en waarmee we
rekening moeten houden

36. vanmontfoort.nl
KRACHTEN ZORGEN
Wat weten we?
Van invloed gebleken op
veiligheid en
ontwikkeling in het
recente en verdere
verleden:
Beschermpunten
 Wat zorgt voor
bescherming?
 Wat geeft veiligheid?
 Gedrag
 Effect op de jeugdige
Zorgpunten
 Wat is er aan de hand?
 Wat is bedreigend?
 Incl. grond eventuele
maatregel.
 Letsel of gedrag
 Effect op de jeugdige
Waarmee moeten
we rekening gaan
houden?
Mogelijk / vermoedelijk
van invloed op de (het
verbeteren van)
veiligheid en
ontwikkeling:
Helpende
omstandigheden
 Wat is helpend?
 Wat maakt verbetering
mogelijk?
Belemmerende
omstandigheden
 Wat maakt het moeilijk?
 Wat maakt verbetering
lastig?
Krachten en zorgen

37. vanmontfoort.nl
Vertaling naar de reclassering
Wat zijn bedreigingen geweest?
Wat zijn daarvan de gevolgen?
Wat is steunend geweest?
Waarmee moeten we rekening gaan houden:
Wat zal belemmerend zijn?
Wat zal helpen?

38. vanmontfoort.nl
KRACHTEN ZORGEN
Wat weten we?
Van invloed gebleken op
veiligheid en ontwikkeling
in het recente en verdere
verleden:
BESCHERMPUNTEN
 Aangetoond /
beschikbaar gedrag
dat actief
beschermt tegen
een of meer
zorgpunten
ZORGPUNTEN
 Delictgedrag en eventueel
andere ernstige
ontwikkelingsbedreiging
 Schenden voorwaarden
Waarmee moeten we
rekening gaan
houden?
Mogelijk / vermoedelijk
van invloed op de (het
verbeteren van) veiligheid
en ontwikkeling:
HELPENDE
OMSTANDIGHEDEN
 Actieve
beschermpunten
 Alle andere
algemene sterke
punten en
hulpbronnen
BELEMMERINGEN
 Recidivekans
 Delictgerelateerde
criminogene factoren
 Tekort responsiviteit
 Overige zorgpunten
Krachten en zorgen

39. vanmontfoort.nl
KRACHTEN ZORGEN
Wat weten we?
Van invloed
gebleken op
veiligheid en
ontwikkeling in
het recente en
verdere verleden:
BESCHERMPUNTEN
 Contact jongerenwerker
William
 Angst vriendin te verliezen
ZORGPUNTEN
 Roofoverval (2e keer)
 Mishandeling door broers
 Schenden voorwaarden
  Maatregel
Waarmee
moeten we
rekening gaan
houden?
Mogelijk /
vermoedelijk van
invloed op de (het
verbeteren van)
veiligheid en
ontwikkeling:
HELPENDE
OMSTANDIGHEDEN
 Actieve beschermpunten
 Wil graag doorleren
 Wil SD-gesprek
 Gestopt met blowen
 Ouders en netwerk tonen
inzet
 Broers erkennen fout
BELEMMERINGEN
 Hoge recidivekans
o Beïnvloedbaar
o Weinig spijt /
empathie
o Geschorst van school
 Wachtlijst groepsinterventie
 Moeder ernstig ziek
  Aanvullende punten voor
de gronden
Voorbeeld: Jim

40. vanmontfoort.nl
De feiten: drie voorbeelden
 “Bij ouders is sprake van relatieproblemen en eigen
problematiek van vader”.

41. vanmontfoort.nl
De feiten: eerste voorbeeld
“Bij ouders is sprake van relatieproblemen en eigen
problematiek van vader”
 ‘Bij ouders’ = vaag en onpersoonlijk
 ‘ouders’ i.p.v. ‘de ouders’ of ‘Henk en Ingrid’ maakt
de mensen tot een ‘geval’
 ‘er is sprake van’ = mist maken. Wie spreekt
waarover?
 ‘problematiek’ = vager dan ‘probleem’
 De bron van informatie ontbreekt! Zegt deze vader,
dat hij een probleem heeft? Of denkt de
jeugdbeschermer dat?

42. vanmontfoort.nl
De feiten: tweede voorbeeld
“Zorgen vanwege huiselijk geweld. Bestaande uit
geschreeuw en gescheld tussen ouders. Kinderen
zijn daar getuige van”.
 Veilig Thuis concludeert:
Er is huiselijk geweld (‘zorgen vanwege’)
De kinderen zijn getuige
Dus kindermishandeling is bevestigd
 Maar: de bron ontbreekt, de frequentie ontbreekt,
het verhaal van het kind ontbreekt!

43. vanmontfoort.nl
Voorbeeld 3
 “Janine heeft duidelijk last van de gevolgen van het
seksueel misbruik waarvan zij vermoedelijk het
slachtoffer is”
43

44. vanmontfoort.nl
Richtlijnen
Blijf bij je eigen waarneming
Schrijf letterlijk op wat de mensen zeggen
Herhaalde waarneming is sterker dan eenmalige
waarneming
Waarneming door verschillende mensen is sterker
dan waarneming door één persoon
Recente waarnemingen boven ‘oude’
Hoe zie ik dat?
Strafrechtelijke veroordeling telt als feit
Medisch bewijs telt als feit

45. vanmontfoort.nl
Venster 3 : De weging
‘Goed genoeg’
Veiligheid en ontwikkeling
Schaalvraag
Eigen doelen:
“Wat wensen we X voor de toekomst?”
“Hoe ziet X dit zelf?
“Hoe ziet moeder het? Vader, etc….en de jeugdbeschermer?”
Samenvatting belangrijkste zorgen als er niets
verandert, of als begeleiding niet van de grond komt
Voorwaarden voor een ‘goed genoeg’ situatie,
inclusief eventueel al opgelegde voorwaarden
Gewenst gedrag
Termijnen

46. vanmontfoort.nl
Schaalvragen
Huidige situatie
Schaal van 0 tot 10, waarbij 6 staat voor ‘goed genoeg’ en
0 voor de situatie waarin onmiddellijk ingrijpen vereist is.
Hoe beoordeel je de veiligheid / ontwikkeling nu?
Waarom?
Doorvragen naar gewenste situatie: Hoe ziet de gewenste
situatie er uit? Wat wensen we X concreet toe?
Doorvragen op eigen kracht:
Wat is de hoogste positie waarop je recent al eens hebt
gestaan?
Wat was toen anders?
Wat werkte toen goed? Hoe is het je gelukt om er te
komen? Wat heeft al geholpen?
46

47. vanmontfoort.nl
Goed en goed genoeg
47
Opvoedings/leefsituatie is goed
Niet goed, wel goed genoeg
Niet goed genoeg
Wat is het criterium
voor onze bemoeienis?
▼ Wet
▼ Rechtspraak
▼ Richtlijnen
▼ Maatschappelijke norm
▼ Kennis uit wetenschap
▼ Eigen normen

48. vanmontfoort.nl
Venster 4: De volgende stappen: het plan
Besluit: Welke doelen en voorwaarden zijn er nu?
De mensen: Wie maken het plan en wie voeren het
uit?
Familiegroepsplan
De regels: Wat is de inhoud van het plan?
De tijd: Wanneer wordt het uitgevoerd?
Het toezicht: Hoe is het toezicht geregeld?
De bijstelling: Wat te doen bij veranderingen?
Afsluiting: wanneer kan onze bemoeienis worden
afgesloten?
48

49. vanmontfoort.nl
Handelingsmodel 1:
Versterken van eigen kracht en regie

50. vanmontfoort.nl
Eigen kracht en regie
Antwoord op verschuiving van handhaving van
normen naar overheid
Striktere normen
Geanonimiseerde systemen met steeds meer
verantwoordelijkheid
De overheid gaat niet over het leven van de mensen
zelf en niet over een ‘goede’ opgroei en-
opvoedingssituatie of leefsituatie.
Zelfbeschikking  zelfregulering
De overheid handhaaft de wet, beschermt burgers
tegen geweld en bepaalt wel de ‘ondergrens’ van wat
acceptabel is in opgroei- en opvoedsituaties /
leefsituaties.
 Veiligheid en ontwikkeling centraal
Eigen kracht en regie zijn zowel doel als middel

51. vanmontfoort.nl
Beginjaren psychotherapie 1900-1950
Centrale vraag: wat heeft het probleem
veroorzaakt?
Overtuiging: oorzaak ligt in de cliënt en in het
verleden!
De aanpak: het medische model
1. Analyse: symptomen en oorzaken vinden
2. Diagnose: probleem in categorie plaatsen
3. Voorschrift: zeggen wat de cliënt moet doen
4. Behandeling: nauwgezet volgen voorschrift
5. Evaluatie: is het probleem er nog?
Is dit nog de praktijk van de reclassering ?
51

52. vanmontfoort.nl
Je kunt een probleem niet
oplossen met de
denkwijze die het heeft
veroorzaakt
Albert Einstein
52

53. vanmontfoort.nl
Een vereenvoudiging 1950-1970
Centrale vraag: wat houdt het probleem
hier en nu in stand?
Overtuiging: oorzaak van het probleem
ligt in het huidige gedrag.
Mental Research Institute:
1. Ga niet sleutelen aan wat werkt
2. Ga wat anders doen als het niet werkt
3. Doe meer van wat wel werkt
Is dit de praktijk van de reclassering ?
Don Jackson, John Weakland, Paul Watzlawick
53

54. vanmontfoort.nl
Nog eenvoudiger 1980-heden
Centrale vraag: hoe bereiken we wat we willen
bereiken?
Overtuiging: probleemanalyse en diagnose
kunnen worden overgeslagen, neem de kortste
weg naar het doel!
Milwaukee Brief Family Therapy center (BFTC):
1. Ga niet sleutelen aan wat werkt
2. Ga wat anders doen als het niet werkt
3. Zoek uit wat wel werkt en herhaal dat
Kan dit de praktijk van de reclassering worden ?
Insoo Kim Berg & Steve De Shazer
54

55. vanmontfoort.nl
Probleemgericht Oplossingsgericht
o Ziekte
o Wat is moeilijk?
o Klacht
o Oorzaak
o Verleden
o Regel
o Taal representeert
o Visie hulpverlener
o Weerstand
o Afhankelijkheid
o Gezondheid
o Wat is mogelijk?
o Kracht
o Doel
o Toekomst
o Uitzondering
o Taal schept
o Visie cliënt
o Samenwerking
o Zelfredzaam
55
Wondervraag
Schaalvragen
Vragen naar uitzonderingen
Copingvragen
Probleemvrije zone

56. vanmontfoort.nl
Van probleemdenken naar oplossingen
de oplossing heeft niet per se met het probleem te maken
56
Begin probleem
Begin gewenste
situatie
De gevreesde
toekomst
Huidige situatie
1 Wat wil je in
plaats van
het probleem?
2 Wat is er al bereikt
en hoe?
3 Wanneer is er al eens een
hoger punt op de schaal bereikt?
Hoe is dat bruikbaar ? De gewenste
toestand
4 Wat is het
volgende stapje?

57. vanmontfoort.nl
Grondhouding:
deel A werkalliantie
Probleemonderkennend
Klantgeleid
Uitnodigend
Bemoedigend en instemmend
Activerend
Doelgericht en toekomstgericht
Doeltreffend
Erkennend, niet-wetend, niet-oordelend
Geduldig en kleine stapjes
57

58. vanmontfoort.nl
Grondhouding:
deel B Werkalliantie
Denken vanuit de leefwereld (bescheidenheid)
Regie gaat voor steun
Scherp op voorwaarden bij ernstige bedreigingen
(robuust)
Combineren rechtstoepassing en sociaal werk
58

59. vanmontfoort.nl
Waarom een lerende praktijk?
Jeugdhulp is professionele en maatschappelijke
praktijk
Beslissingen in de jeugdhulp zijn altijd onzeker
De verhalen zijn onderling tegenstrijdig
De ‘feiten’ en gebeurtenissen zijn omstreden
Het beeld is meerduidig
De norm is onduidelijk en omstreden
(professioneel, maatschappelijk, politiek)

60. vanmontfoort.nl
Lerende praktijk
Methodische leerbijeenkomsten
Kritische praktijksituaties
Met toestemming of anoniem
Gebruik van analysemodel
‘Inductief’ leren (‘practice based’)
Verschillende instanties
Systematisch verbeteren methode met uitkomsten
MLB’s

61. vanmontfoort.nl
Methodische leerbijeenkomsten
 Methode en proces:
Analyseren actuele praktijksituatie (geen cold
cases)
Voorzitter/begeleider is geen super-
jeugdbeschermer; alle deelnemers willen
nadenken over hoe het best te handelen
Nadruk ligt op de vraag: ‘hoe dienen wij te
handelen?’ ipv op de ‘diagnose’
Deze bijeenkomsten zijn de kern van de
‘methodeontwikkeling’
61

62. vanmontfoort.nl
Discussie
De toekomst van de jeugdreclassering is ook de
toekomst van de volwassenreclassering

63. vanmontfoort.nl
Drie soorten jeugdbescherming
 ‘Lopende band’ praktijk: iedere schakel doet zo
snel mogelijk eigen taak; keten; doorlooptijden;
specialisatie; productienormen
 Pragmatische praktijk: ‘doen wat nodig is’;
medewerker handelt naar bevind van zaken.
 Reflectieve praktijk: ruimte voor professional, maar
binnen kader. Methodisch handelen. Systematische
begeleiding en feedback
Bron: Chapman & Field, 2007; Ferguson, 2004

64. vanmontfoort.nl
Veiligheid
Veiligheid is een toestand van ofwel afwezigheid
van ofwel effectieve bescherming tegen een
bestaand risico van lichamelijke en geestelijke
schade, waarbij niet alleen het objectieve risico zelf
afneemt, maar ook de subjectief gevoelde dreiging.
Veiligheid is een basisrecht en basisbehoefte, en
veiligheid maakt het mogelijk om zich gezond te
ontwikkelen en deel uit te kunnen maken van
maatschappelijke en sociale verbanden.

65. vanmontfoort.nl
Ontwikkeling
Ontwikkeling is het veelzijdige, integrale en
continue proces van verandering, waardoor
jeugdigen en volwassenen in staat zijn tot steeds
complexere niveaus van bewegen, denken, voelen,
en relaties met anderen. Ontwikkeling is een
basisbehoefte en basisrecht, en ontwikkeling maakt
het mogelijk deel uit te maken van
maatschappelijke en sociale verbanden.
Ontwikkelingstaken als opgaven / kansen met
bijbehorende risico’s en veerkracht