Download to read offline
เคมี ดีบุก (Tin)
- 1. ดีบุก (Tin) จัด ทำำโดย นำย ศัก ดิ์ณ รงค์ นำคสุท ธิ์ ม.5/2 เลขที่ 26 นำงสำว อรยำญี อุ่ม น้อ ย ม.5/2 เลขที่ 30
- 2. ดีบก (Tin) ุ ดีบ ุก (อังกฤษ: Tin) คือธำตุเคมีที่มีหมำยเลขอะตอม 50 และสัญลักษณ์คือ Sn (มำจำกคำำในภำษำลำตินว่ำ Stannum) ดีบุกเป็นโลหะที่ไม่ดี หลอมเหลวได้ง่ำย ทนต่อ กำรกัดกร่อน และถูกอ๊อกซิไดซ์ในอำกำศได้ดี พบในโลหะ ผสมหลำยชนิด ใช้ประโยชน์ในกำรเคลือบโลหะเพือ ่ ป้องกันกำรกันกร่อน ดีบุกส่วนใหญ่สกัดได้จำกแร่แคสสิเต อร์ไรต์ (cassiterite)
- 3. กำรกำำเนิด แร่ดีบก ุ กำรกำำ เนิด โดยทั่วไปแล้วเกิดเป็นสำยแร่อณหภูมิสูง ใน ุ หินพวกแกรนิต หรือที่แทรกขึ้นมำในหินชันเหนือหิน ้ แกรนิตอีกที และเกิดก้อน หรือผลึกเล็ก ๆ ในหินเปกมำไทท์ เนื่องจำกมีคุณสมบัติแข็ง ทนทำนต่อกำรสึกกร่อน จึงถูก นำำพำ ไปสะสมอยูในแหล่ง แร่พลัด Eluvium หรือ พัดพำ ่ ไปสะสมในลำนแร่ สำยแร่ดีบุกโดยปกติมักมีแร่ที่มีฟลูออรีน หรือโบรอนอยู่ด้วยเช่นพวกแร่ทุรมำลี (Tourmaline) โท แปซ ฟลูออกไรท์ และอะปำไทท์ แร่อนที่พบเกิดร่วม กับ ื่ แร่ดีบุกได้แก่ แร่วุลแฟรมไมท์ แร่ดีบุกในลักษณะเป็นก้อน กรวด ในแหล่งลำนแร่ เรียกดีบุกตำมลำำนำ้ำ (Stream Tin)
- 4.
- 5. คุณสมบัติทั่วไปของดีบุก คุณสมบัติทางฟิสิกส์ นำ้าหนักอะตอม ระบบผลึก 118.71 Tetragonal ความหนาแน่น (ที่ 20 oC) 7.27 g.cm-3 จุดหลอมเหลว 232 oC จุดเดือด 2,602 oC ความต้านทานไฟฟ้า(ที่ 20 oC) 115 nΩ.m สัมประสิทธิ์การขยายตัว (ที่ 20 oC) 22.0 µm.m-1.K-1
- 6.
- 7. การใช้ประโยชน์ โลหะดีบุกเป็นโลหะอ่อนจึงไม่ใช้ดีบุกในการผลิตชิ้นส่วนจักรกล แต่ด้วยคุณสมบัติเด่นที่มีความทนทานต่อการกัดกร่อนของกรดและ สารละลายต่างๆ ทนต่อการเป็นสนิมมีความเงางาม สวยงาม และ ไม่ก่อให้เกิดสารพิษที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย จึงนิยมใช้ในการ เคลือบแผ่นเหล็กเพื่อผลิตเป็นภาชนะบรรจุอาหารและเครื่องดื่ม ดีบุกเมื่อรีดเป็นแผ่นบางๆ สามารถนำาไปใช้ห่อสิ่งของต่างๆ เพือ ่ ป้องกันความชื้นได้ดี นอกจากนี้โลหะดีบุกยังมีคุณสมบัติในการ ผสมเป็นเนื้อเดียวกับโลหะอื่นได้ดี จึงสามารถผลิตเป็นโลหะดีบุก ผสมที่มีคุณสมบัติเหมาะสมกับการใช้งานได้อย่างกว้างขวาง เช่น โลหะดีบุกผสมตะกั่ว พลวง หรือสังกะสี ที่ใช้ในการผลิตโลหะบัดกรี สำาหรับวงจรอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และคอมพิวเตอร์ โลหะ ดีบุกผสมตะกั่วเพือใช้ผลิตหม้อนำ้ารถยนต์และชิ้นส่วนยานยนต์ ่
- 8. โลหะดีบุกผสมทองแดงทีใช้ในการผลิตทอง ่ สัมฤทธิ์เพือทำาระฆังและศิลปะวัตถุต่างๆ โลหะ ่ ดีบุกผสมเงิน ทองแดงและปรอท ใช้สำาหรับอุด ฟันและงานทันตกรรม นอกจากนี้ยงใช้ทำาโลหะ ั ดีบุกผสมทองแดงและพลวงหรือทีเรียกว่า พิว ่ เตอร์ (Pewter) ซึ่งนิยมนำาไปผลิตเป็นเครื่องใช้ เครื่องประดับตกแต่ง ของที่ระลึก ตลอดจนการ ชุบเคลือบต่างๆ อีกด้วย โลหะดีบุกที่สำาคัญอีก ชนิดหนึงทีใช้ทำาเป็นโลหะแบริ่งมีชื่อว่า Babbit ่ ่ เป็นโลหะทีประกอบด้วยดีบุก พลวง ทองแดง ่ และอาจมีตะกั่วผสมอีกเล็กน้อย โลหะผสมชนิด นีมโครงสร้างพืนฐานที่อ่อนและมีสัมประสิทธิ์ ้ ี ้ ความฝืดตำ่าทำาให้เหมาะทีจะใช้เป็นโลหะแบริ่ง ่
- 9. ผลิตภัณฑ์จากดีบก ุ กระป๋องบรรจุอาหารทำาจากแผ่นเหล็กเคลือบดีบุก เพือ ่ ป้องกันการกัดกร่อนของเหล็ก และเคลือบทับด้วยสาร สังเคราะห์บางประเภทอีกชั้นหนึ่งเพือป้องกันดีบุกละลาย ่ ผ่านออกมา แต่หากนำาไปบรรจุอาหารที่มีสารบางชนิดปน อยูหรือการเก็บอาหารกระป๋องในที่ร้อน ดีบุกจะละลายมา ่ ในอาหารได้ นอกจากนั้นเมื่อเปิดกระป๋องแล้วออกซิเจน จากอากาศจะเป็นตัวเร่งให้ดีบุกละลายมากขึ้น อาหาร กระป๋องจึงเป็นแหล่งสำาคัญที่ผู้บริโภคมีโอกาสได้รับธาตุ ดีบุกมากกว่าอาหารประเภทอืน ่
- 10.
- 11.