Downloaded 10 times
ცივი ომის გეოპოლიტიკური ეპოქა
- 1.
- 2. კონტინენტზე რკინის ფარდაჩამოეშვა, ამიტომ ბრიტანეთმა და შეერთებულმა შტატებმა უნდა ითანამშრომლონ საბჭოთა საფრთხის წინააღმდეგ. უინსტონ ჩერჩილი
- 3. პოცდამის გეოპოლიტიკური, იგივე ცივიომის ეპოქა სათავეს მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იღებს. ამპერიოდშიგამოიკვეთაორი განსხვავებულიმსოფლიოერთს ამერიკა ედგა სათავეშიხოლო მეორესსაბჭოთაკავშირი. სსრკ- პოლონეთი,ჩეხოსლოვაკია, უნგრეთი, რუმინეთი,გერმანიის დემოკრატიულირესპუბლიკა, ბულგარეთი, იუგოსლავია. ამკავშირისსაპირისპიროდ შეიქმნა ცივილიზებული დასავლეთისმხრიდანსამხედრო გაერთიანება ‘ნატო’.
- 4. 3 ძირითადი შეხედულება ცივიომის წარმოშობის მიზეზებთან დაკავშირებიტ დასავლეთის სამეცნიერო და პოლიტიკურ წრეებში იყო მიღებული, “ცივი ომის” წარმოებაში მთავარი დამნაშავე არის საბჭოთა კავშირი და მისი კომუნისტური რეჟიმი, რომელმაც მიზნად დაისახა მთელი მსოფლიოს “გაწითლება“. აშშ კი იძულებული გახდა, წინ აღდგომოდა საბჭოთა ექსპანსიონიზმის საფრთხეს და გადაერჩინა დასავლური ფასეულობები. მეორე შეხედულებით, (საბჭოური შეხედულება), ცივი ომი გამოიწვია აშშ-ს იმპერატიულმა მისწრაფებებმა მსოფლიო ბატონობისაკენ და კომუნიზმის განადგურების განზრახვამ. მესამე შეხდულებით, გერმანიის განადგურებამ წარმოშვა ძალის ვაკუუმი. მაშასადამე, “ცივი ომი” იყო ჩვეულებრივი კონფლიქტი ბიპოლარული მსოფლიოს ორ ზესახელმწიფოს შორის და იდეოლოგიური მომენტი აქ მხოლოდ დამხმარე როლს ასრულებდა.
- 5.
- 7.
- 10. ცივი ომის პროცესები ცივიომის პერიოდში შეიქმნა ისეთი ორგანიზაციები როგორებიცაა: ნატო, გაერო ამ პერიოდში იქნა მრავალი ტექნოლოგიური პროგრესის მიღწევა ორივე მხარეს, ვინაიდან ისინი მუდმივი შეჯიბრის რეჟიმში იყვნენ ერთმანეთთან . კომუნიზმის შეჩერების საბაბით, აშშ-მა განახორციელა ისეთი სახის ღონისძიებები, როგორებიც იყო ეკონომიკური დახმარება (მარშალის გეგმა), საბერძნეთისა და თურქეთისათვის სამხედრო მხარდაჭერა, ნატოს ჩამოყალიბება, ყოველგვარი ხელშეწყობა გფრ- სათვის(გერმანია) და მისი ნატოში გაწევრიანება, სამხედრო ბლოკების შექმნა და სხვა, რაც უკვე აღინიშნა.
- 11. 50-იანი წლების მეორენახევრიდან დაძაბულობა დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის შედარებით შენელდა. ხრუშჩოვის მიერ წამოყენებული ,,მშვიდობიანი თანაარსებობის” დოქტრინის ფარგლებში შედარებით შერბილდა იდეოლოგიური დაპირისპირება. 1960 წელს ყველაფერი კვლავ ძველებურ ყოფას დაუბრუნდა. იდეოლოგიური და პროპაგანდისტული ბრძოლა ახალი სიმძლავრით განახლდა თუმცა დაპირისპირების კერამ მესამე მსოფლიოში გადაინაცვლა მოხდა ერთგვარი განტვირთვა.
- 12. ოთხმხრივი შეთანხმება დასავლეთ ბერლინისშესახებ (1971), სტრატეგიული შეიარაღების შეზღუდვის ხელშეკრულებები აშშ-სა და სსრკ-ს შორის (1972, 1979), ვიეტნამის ომის დამთავრება (1973), ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ჰელსინკის თათბირი (1975) და სხვ.გავლენის მოპოვების მიზნითმაინც აქტიური ბრძოლა მიმდინარეობდა აფრიკაში სამხრეთ ამერიკაში და აზიაში. 70-იანი წლების ბოლოსათვის “ცივი ომი” ძირითადად წარმოგვიდგებოდა “აქცია- რეაქციის” სახით, როდესაც ერთი მხარე დაუყოვნებლივ ახდენს საპასუხო რეაქციას მეორე მხარის მოქმედებაზე.
- 13. დაძაბულობის პიკი 80-იანი წლებისპირველ ნახევარში დაძაბულობა მკვეთრად გაძლიერდა, რაც გამოიწვია საბჭოთა კავშირის ინტერვენციამ ავღანეთში. ორივე მხარემ მნიშვნელოვნად გაზარდა სამხედრო ხარჯები, ბირთვული არსენალი და სამხედრო ბაზების რიცხვი. კულმინაციას მიაღწია იდეოლოგიურმა დაპირისპირებებმაც.
- 14. ‘გარდაქმნა’ ‘პერესტროიკა’ 1985 წლიდან საბჭოთაკავშირში დაწყებულმა და განხორციელებულმა “გარდაქმნის” კურსმა არსებითი ცვლილებები შეიტანა “ცივი ომისა” და საერთოდ, საერთაშორისო ურთიერთობათა ისტორიაში. სტრატეგიული შეიარაღების შეზღუდვამ და საბჭოთა ჯარების გამოყვანამ ავღანეთიდან საერთაშორისო ვითარება სასიკეთოდ შემოაბრუნეს.
- 15. ცივი ომის დასასრული ბერლინისკედლის დანგრევა, კომუნისტური რეჟიმების დამხობა აღმოსავლეთ ევროპაში და იქიდან საბჭოთა ჯარების გამოყვანა, განსაკუთრებით კი საბჭოთა კავშირის დაშლა, ბიპოლარული საერთაშორისო სისტემის დასასრულის მომასწავებელი გახდა. 1991 წლის დამდეგისათვის, როდესაც საბჭოთა კავშირი, როგორც სახელმწიფო, უკვე აღარ არსებობდა და კომუნისტური რეჟიმიც მთელ ევროპაში დაემხო, დაიწყო ცივი ომის შეწყვეტის პროცესი.
- 16.