ດິນ

1. Universityof Laos, facultyof Letter. .Department of History
1[Date]
1. ການວັ ດແທກປະຕິ ກິ ລິ ຍາດີ ນໃນສະໜາມ ແລະ ການຈັ ດການ PH ຂອງດີ ນ
1.1. ການປະຕິ ກິ ລິ ຍາດີ ນໃນສະໜາມ
ຄຸ ນລັ ກສະນະທາງເຄມີ ທີ ມີ ຜົ ນຕໍໍ່ ການຈະເລີ ມເຕີ ໂຕຂອງພຶ ດ ທີໍ່ ສໍ າຄັ ນ ແລະ
ກໍ່ າວເຖີ ງຫ ລາຍທີໍ່ ສຸ ດ ຄື ປະຕິ ກິ ລິ ຍາ ຫື PH ຂອງດີ ນ(soil reaction or soil pH)
ເຊິໍ່ ງໝາຍເຖີ ງຄ ວາມເປັ ນກົ ດ(ອາຊິ ດ) ແລະ ດໍ່ າງ(ເບສ໌ )ຂອງດີ ນ ຄໍ າວໍ່ າ PH
ໝ າ ຍ ເ ຖີ ງ ຄໍ່ າ ຫື ລ ະ ດັ ບ ຄ ວ າ ມ ເ ຂັັ້ ມ ຂຸັ້ ນ ຂ ອ ງ ໄ ຮ ໂ ດ ຮ ເ ຈ ນ ໄ ອ ອ໋ ອ ນ H+
ທີໍ່ ມີ ຢໍ່ ໃນດີ ນປົ ກກະຕິ ໃນທາງເຄມີ ເມືໍ່ ອມີ ການບອກເຖີ ງຄວາມເຂັັ້ ມຂຸັ້ ນຈະໃຊັ້ ຫົ ວໜໍ່ ວຍ
N(normality) ຫື M(morality) ຫື ອ າ ດ ຈ ະ ບ ອ ກ ເ ປັ ນ ເ ປີ ເ ຊັ ນ
ແ ຕໍ່ ເ ນືໍ່ ອ ງ ຈ າ ກ ຄ ວ າ ມ ເ ຂັັ້ ມ ຂຸັ້ ນ ຂ ອ ງ H+ ຢໍ່ ໃ ນ ລ ະ ດັ ບ ທີໍ່ ຕໍໍ່ າ ຫ ລ າ ຍ
ເ ຮັ ດ ໃ ຫັ້ ກ າ ນ ບ ອ ກ ຄໍ່ າ ຄ ວ າ ມ ເ ຂັັ້ ມ ຂຸັ້ ນ ເ ປັ ນ N ຫື M
ຄໍ່ າທີ ອອກມາຈະມີ ຄໍ່ າເປັ ນຈໍ ານວນທົ ດສະນິ ຍົ ມ ຈຶໍ່ ງໄດັ້ ມີ ການນໍ າເອົ າລະບົ ບຂອງ PH
ມາໃຊັ້ ບອກຄໍ່ າຄວາມເຂັັ້ ມຂຸັ້ ນຂອງ H+ ໂດຍທີ PH ຄື ຄໍ່ າ logarithm ຂອງພາກສໍ່ ວນ H+
ທີ ມີ ຫົ ວໜໍ່ ວຍເປັ ນ M ຫື logarithm ຂອງ H+
ດີ ນຈະມີ ລັ ກສະນະເປັ ນກົ ດ(ອາຊິ ດ) ຫື ເປັ ນກາງ neutral ຫື ເປັ ນດໍ່ າງ(ເບສ໌ )
ຂຶັ້ ນ ຢໍ່ ກັ ບ ໄ ຮ ໂ ດ ຮ ເ ຈ ນ ໄ ອ ອ໋ ອ ນ H+ ແ ລ ະ OH-
ໃ ນ ສໍ່ ວ ນ ທີໍ່ ເ ປັ ນຂ ອ ງ ເຫ ລ ວໃ ນດີ ນຖັ້ າຄ ວ າມ ເຂັັ້ ມ ຂຸັ້ ນຂ ອ ງ H+ ແ ລ ະ OH-
ພໍ ດີ ກັ ນດີ ນຈະປະຕິ ກິ ລິ ຍາເປັ ນກາງແຕໍ່ ຄ ວາມເຂັັ້ ມຂຸັ້ ນ OH-ຫ ລາຍແລະ H+
ນັ້ ອຍດີ ນຈະມີ ປະຕິ ກິ ລິ ຍາເປັ ນດໍ່ າງ(ເບສ໌ ) ແຕໍ່ ຖັ້ າວໍ່ າຄວາມເຂັັ້ ມຂຸັ້ ນ H+ ຫລາຍແລະ
OH- ນັ້ ອຍດີ ນຈະມີ ປະຕິ ກິ ລິ ຍາເປັ ນກົ ດ(ອາຊິ ດ)
PH ມີ ຄ ວ າ ມ ສໍ າ ຄັ ນ ຫ ລ າ ຍ ຕໍໍ່ ກ າ ນ ປ ກ ພຶ ດ ເ ພ າ ະ
ເປັ ນຕົ ວຄວບຄຸ ມການລະລາຍທາດອາຫານໃນດີ ນອອກມາເປັ ນສານລະລາຍ ຫື
ນໍັ້ າ ໃ ນ ດີ ນ ຖັ້ າ PH
ບໍໍ່ ເໝາະສົ ມທາດອາຫານໃນດີ ນຈະລະລາຍອອກມາໄດັ້ ນັ້ ອຍບໍໍ່ ພຽງພໍ ຕໍໍ່ ການຈະເລີ ນເຕີ ໂ
ຕ ຂ ອ ງ ພຶ ດ ຫື ກົ ງ ກັ ນ ຂັ້ າ ມ
ທາດ ອາາຫານບາງຊະນິ ດ ອາດຈະອອກມາຫາຍເກີ ນໄປຈົ ນເປັ ນພິ ດຕໍໍ່ ພຶ ດໄດັ້
ສໍ າລັັ ບພຶ ດທົໍ່ ວໆໄປມັ ກຈະເລີ ນເຕີ ໂຕໃນຊໍ່ ວງ PH=6-7
1.2. ການຈັ ດການ PH ຂອງດີ ນ
 ດີ ນທີ ເໝາະສົ ມແກໍ່ ການປກພຶ ດຕັ້ ອງຢໍ່ ໃນລະດັ ບ PH=5.5-7.0
2. ການເກີ ດກົ ດເຂັັ້ ມ
2.1. ຄວາມໝາຍຂອງດີ ນທີ ເປັ ນກົ ດ ແລະ ເຂັັ້ ມ
ຄື ດີ ນທີ ມີ ບັ ນຫາຄຸ ນລັ ກສະນະທາງເຄມີ ເປັ ນອຸ ປະສັ ກຕໍໍ່ ການຈະເລີ ມເຕີ ບໂຕຂອງພຶ ດ
ມີ ບັ ນຫ າສໍ າລັ ບການເພາະປກພຶ ດ ຕໍ່ າງໆ ດັໍ່ ງນັັ້ ນ, ການສຶ ກສາຫ າເພືໍ່ ອສາເຫດ
ຫາວິ ທີ ການແກັ້ ໄຂ ປັ ບປຸ ງດີ ນ ຈະສາມາດເຮັ ດໃຫັ້ ລັ ກສະນະທາງເຄມີ ຂອງດີ ນດີ ຂຶັ້ ນ ແລະ
ໃຊັ້ ປະໂຫຍດໃນການເພາະປກໄດັ້ ດີ ຂຶັ້ ນ.
2.2. ທີໍ່ ມາຂອງດີ ນກົ ດເຂັັ້ ມ ແລະ ການປັ ບປຸ ງແກັ້ ໄຂ
 ທີ ມາຂອງດີ ນກົ ດ.

2. Universityof Laos, facultyof Letter. .Department of History
2[Date]
 ເກີ ດຈາກປະຕິ ກິ ລິ ຍາແລກປໍ່ ຽນໄອອ໋ ອນ ລະຫວາງ H+ ຈາກກົ ດກາດ໌ ບອນນິ ກ ກັ ບ
ເບຊິ ກໄອອ໋ ອນ (Basic Cation) ແລກປໍ່ ຽນໄດັ້ ໃນຂະບວນການພັ ດທະນາຂອງດີ ນ.
 ເກີ ດຈາກການທັ ບຖົ ມຂອງອິ ນທີ ເຣຍສານໃນດີ ນ ສານເລົໍ່ ານີັ້ ເນົໍ່ າເປືໍ່ ອຍລົ ງ
ເຮັ ດໃຫັ້ ເກີ ດສານອິ ນທີ ເຣຍສະສົ ມໃນດີ ນ ມີ ຜົ ນເຮັ ດໃຫັ້ ດີ ນເປັ ນກົ ດ
 ເ ກີ ດ ຈ າ ກ ກິ ດ ຈ ະ ກໍ າ ຂ ອ ງ ມ ະ ນຸ ດ ເ ຊັໍ່ ນ :
ການໃສໍ່ ປຸ໋ ຍບໍໍ່ ຖື ກຕັ້ ອງ(ຢເຣຍຫື ແອນໂມນຽມ)
 ເກີ ດຈາກດີ ນກົ ດຈັ ດ ຫື ດີ ນເປືໍ່ ອຍຈັ ດ ເກີ ດຈາກການອອກຊີ ເດຊັ ນໄຟໄຣລ໌ (FeS2)
ເປັ ນຈາໂຣໄຊ໌ (Jarosite) ເມືໍ່ ອທໍ າປະຕິ ກິ ລິ ຍາໄຮໂດໄລຊີ ວ ຈະໄດັ້ goethite (FeOOH)
ແລະ ກົ ດກໍ າມະພັ ນ ເຮັ ດໃຫັ້ ເກີ ດກົ ດໃນດີ ນຂຶັ້ ນ.
 ກ າ ນ ປັ ບ ປຸ ງ ແ ກັ້ ໄ ຂ : ຄື ກ າ ນ ປັ ບ PH
ຂອງດີ ນໃຫັ້ ສງຂຶັ້ ນຈົ ນມີ ສະພາບໃກັ້ ເປັ ນກາງໂດຍການໃຊັ້ ປນໃນອັ ດຕາທີໍ່ ເໝາະສົ ມ
 ດີ ນທີໍ່ ຈັ ດການເພືໍ່ ອປກເຂົັ້ າໃນສະພາບນໍັ້ າຂັ ງ ມີ ວິ ທີ ການປັ ບປຸ ງເພືໍ່ ອຫຸ ດກົ ດ ແລະ
ຄວາມເປັ ນຜິ ດຂອງ Fe ແລະ Al ດັໍ່ ງນີັ້
 ການສະລະລາຍດີ ນເຮັ ດໃຫັ້ PH ສງຂຶັ້ ນເກື ອຂອງ Fe ແລະ Al ຫຸ ດລົ ງ
 ການໃສໍ່ ປນ ເປັ ນການເພີໍ່ ມ Ca ແລະ ຫຸ ດປະລິ ມານ Al ທີ ເປັ ນຜິ ດ
 ການຂັ ງນໍັ້ າ ດີ ນກົ ດຈັ ດຢໍ່ ໃນສະພາບຂັ ງນໍັ້ າ PH ສງຂຶັ້ ນ.
 ການໃສໍ່ MnO2 ຈະຊໍ່ ວຍແກັ້ ໄຂຄວາມເປັ ນຜິ ດຂອງພຶ ດ
 ການໃສໍ່ ປຸ໋ ຍຟົ ດສະເຟຕ໌
 ຈັ ດ ກ າ ນ ເ ພືໍ່ ອ ປ ກ ພຶ ດ ເ ບັ້ ຍ ໄ ມັ້ ປ ກ ເ ບັ້ ຍ ໄ ມັ້ ດັ້ ວ ຍ ວິ ທີ ຍົ ກ ກໍ່ ອ ງ ຫື
ການໃສໍ່ ປຸ໋ ຍບໍ ລິ ເວນທີໍ່ ປກຈະຊໍ່ ວຍໃຫັ້ ຜົ ນຜະລິ ດດີ ຂຶັ້ ນ.
2.2.1. ຂະບວນການເກີ ດວັ ດຖຸ ຕົັ້ ນກໍ າເນີ ດດີ ນສົັ້ ມ
2.2.2. ຂະບວນການກໍ າເນີ ດຊັັ້ ນດີ ນສົັ້ ມ
ໃ ນ ບໍ ລິ ເ ວ ນ ທີໍ່ ມີ ກ າ ນ ສ ະ ສົ ມ ຂ ອ ງ ຕ ະ ກ ອ ນ ຈ າ ກ ນໍັ້ າ ທ ະ ເ ລ ຫື
ນໍັ້ າຂັ ງເປັ ນໄ ລຍະເວລາຍາວ ນານ ຊຶໍ່ ງບໍ ລິ ເວນນັັ້ ນຈະມີ ນໍັ້ າຖັ້ ວ ມຂັ ງ ແລະ
ເ ກີ ດ ກ າ ນ ສ ະ ສົ ມ ຂ ອ ງ ແ ຮໍ່ ໄ ພ ໄ ຣ ຄ໌ ໃ ນ ຊັັ້ ນ ຕ ະ ກ ອ ນ ດີ ນ ຫ ລ າ ຍ ຂຶັ້ ນ
ຕໍໍ່ ມ າ ເ ກີ ດ ກ າ ນ ປໍ່ ຽ ນ ແ ປ ງ ທ າ ງ ທໍ ລ ະ ນີ ສັ ນ ຖ າ ນ ຂ ອ ງ ພິ ວ ໂ ລ ກ
ຈຶໍ່ ງເກີ ດ ການເປັ ນໂນນຂອງຝັໍ່ ງທະເລ ເຮັ ດ ໃຫັ້ ບໍ ລິ ເວນນັັ້ ນນໍັ້ າຖັ້ ວມບໍໍ່ ເຖີ ງ
ແ ຮໍ່ ໄ ພ ໄ ຣ ຄ໌ ຈຶໍ່ ງ ເ ກີ ດ ກ າ ນ ລ ວ ມ ຕົ ວ ກັ ບ ອົ ດ ຊີ ເ ເ ຊ ນ ໃ ນ ອ າ ກ າ ດ ,
ນໍັ້ າເກີ ດເປັ ນເຫັ ກຊັ ບເຟຕ໌ ແລະ ກົ ດກໍ າມະພັ ນປະປນຢໍ່ ໃນດີ ນ.
2.3. ບັ ນຫາດີ ນກົ ດເຂັັ້ ມທີໍ່ ມີ ສໍ່ ວນຕໍໍ່ ກະສິ ກໍ າ

3. Universityof Laos, facultyof Letter. .Department of History
3[Date]
ເປັ ນດີ ນທີ ມີ ຄໍ່ າ PH ວັ ດແທກໄດັ້ ຕໍໍ່ າກໍ່ ວາ 4.0 ດັໍ່ ງນັັ້ ນ, ຈຶໍ່ ງຈັ ດເປັ ນດີ ນສົັ້ ມ ຫື
ດີ ນກົ ດຊະນິ ດໜຶໍ່ ງແຕໍ່ ມີ ຄວາມໝາຍແຕກຕໍ່ າງຈາກດີ ນກົ ດໂດຍທົໍ່ ວໆໄປ ຫື
ເອີັ້ ນວໍ່ າດີ ນກົ ດທໍ າມະຊາດ
2.4. ທິ ດທາງປັ ບປຸ ງ, ແກັ້ ໄຂດີ ນກົ ດສົັ້ ມເພືໍ່ ອທໍ າກະສິ ກໍ າ
1. ດີ ນທີ ມີ ປະຕິ ກິ ລິ ຍາຂອງດີ ນເປັ ນກົ ດຮຸ ນແຮງ
ໃຊັ້ ວິ ທີ ເຮັ ດໃຫັ້ ກົ ດຈາງລົ ງ ໂດຍການໃຊັ້ ນໍັ້ າສະລັ້ າງຄວາມເປັ ນກົ ດໃນດີ ນ
2. ດີ ນທີ ມີ ປະຕິ ກິ ລິ ຍາຂອງດີ ນເປັ ນກົ ດຮຸ ນແຮງຫາຍ
ໃຊັ້ ວິ ທີ ການວັ ດສະດຸ ປນເຊັໍ່ ນ: ປນມາຣ໌ ລ, ປນຂາວເປັ ນຕົັ້ ນ.
ປະສົ ມຂົ ມໃຫັ້ ເຂົັ້ າກັ ບໜັ້ າດີ ນໃນອັ ດຕາທີ ເໝາະສົ ມຕາມຄວາມຕັ້ ອງການປນຂອງ
ດີ ນ ເພືໍ່ ອຊໍ່ ວຍຫຸ ດຄວາມເປັ ນກົ ດໃນດີ ນ
3. ດີ ນເຄັ ມ ແລະ ການປັ ບປຸ ງແກັ້ ໄຂ
3.1. ຄວາມໝາຍຂອງດີ ນເຄັ ມ
ດີ ນເຄັ ມ
ໝາຍເຖີ ງດີ ນທີໍ່ ມີ ປະລິ ມານເກື ອທີ ລະລາຍຢໍ່ ໃນສານລະລາຍດີ ນຫລາຍເກີ ນໄປ
ມີ ຜົ ນກະທົ ບຕໍໍ່ ການຈະເລີ ນເຕີ ໂຕທາງດັ້ ານປະລິ ມານ ແລະ ຄຸ ນນະພາບຂອງຜົ ນຜະລິ ດ
ຊຶໍ່ ງອາດຈະຮຸ ນແຮງເຖີ ງເຮັ ດໃຫັ້ ພຶ ດຕາຍໄດັ້
ເນືໍ່ ອງຈາກເກີ ດຄວາມບໍໍ່ ສົ ມດຸ ນຂອງທາດອາຫານຂອງພຶ ດ ພຶ ດເກີ ດມີ ອາການຂາດນໍັ້ າ
ແລະ ມີ ການສະສົ ມໄອອ໋ ອນທີ ເປັ ນພິ ດໃນພຶ ດຫລາຍເກີ ນໄປ.
3.2. ການເກີ ດດີ ນເຄັ ມ
ດີ ນ ທໍ າ ມ ະ ດ າ ໄ ດັ້ ຮັ ບ ເ ກື ອ ທີ ລ ະ ລ າ ຍ ງໍ່ າ ຍ ຫ າ ຍ ກໍ່ ວ າ
ອັ ດ ຕາການສະລັ້ າງອອກໄປເກີ ດການລະລາຍຂອງເກື ອຫລາຍຂຶັ້ ນເລືັ້ ອຍໆ ແລະ
ຄໍ່ າການນໍ າໄຟຟັ້ າສງຂຶັ້ ນເຖີ ງ 4 ເດຊີ ແມັ ດ/ແມັ ດ ຫື ຫລາຍກໍ່ ວາໂດຍເກື ອທີ ສະສົ ມມາຈາກ
- ເກື ອທະເລ ເມືໍ່ ອນໍັ້ າທະເລຖັ້ ວມເຖີ ງ ຫື ຖື ກລົ ມພັ ດມາສະສົ ມ

4. Universityof Laos, facultyof Letter. .Department of History
4[Date]
- ເ ກື ອ ຈ າ ກ ທໍ າ ມ ະ ຊ າ ດ ຫີ ນ ແ ລ ະ ແ ຮໍ່ ທີ ອົ ມ ເ ກື ອ ຢໍ່ ເ ມືໍ່ ອ ສ ະ ລ າ ຍ ຕົ ວ ຫື
ຜຸ ພັ ງ ໂ ດ ຍ ຂ ະ ບ ວ ນ ທ າ ງ ເ ຄ ມີ ແ ລ ະ ທ າ ງ ກ າ ຍ ະ ພ າ ບ
ກໍໍ່ ຈະປົ ດປໍ່ ອຍເກື ອຕໍ່ າງໆອອກມາ
- ເກີ ດຈາກການເຮັ ດນາເກື ອຂອງມະນຸ ດ
ອີ ກຢໍ່ າງໜຶໍ່ ງດີ ນເຄັ ມເປັ ນດີ ນທີ ມີ ລັ ກສະນະການເກີ ດແລະການແພໍ່ ກະຈາຍ
ເ ກີ ດ ຈ າ ກ ນໍັ້ າ ໃ ຕັ້ ດີ ນ ເ ຄັ ມ ລ ວ ມ ທັ ງ ທີ ຢໍ່ ເ ລິ ກ ແ ລ ະ ຕຶັ້ ນ
ເມືໍ່ ອນໍັ້ າໃຕັ້ ດີ ນໄຫລຜໍ່ ານແຫໍ່ ງເກື ອອອກໄປສໍ່ ບໍ່ ອນດີ ນບໍໍ່ ເຄັ ມທີໍ່ ຢໍ່ ຕໍໍ່ າກໍ່ ວາເຮັ ດໃຫັ້ ບໍ ລິ ເວນ
ດີ ນທີໍ່ ຕໍໍ່ າກໍ່ ວານັັ້ ນກາຍເປັ ນດີ ນເຄັ ມ ຂຶັ້ ນກັ ບລະດັ ບພມີ ປະເທດ ສາເຫດຫັ ກຄື :
- ເກີ ດມາຈາກມະນຸ ດໂດຍການສບນໍັ້ າອອກມາໃຊັ້ ຫລາຍເກີ ນໄປ
- ເກີ ດການທະຫັ ກຂອງນໍັ້ າເຄັ ມເຂົັ້ າໄປແທນທີໍ່ ການຊົ ນລະປະທານ
- ກ າ ນ ເ ຮັ ດ ຄ ອ ງ ຊົ ນ ລ ະ ປ ະ ທ າ ນ ໂ ດ ຍ ກ າ ນ ສັ້ າ ງ ອໍ່ າ ງ ເ ກັ ບ ນໍັ້ າ ໃ ຊັ້ ໃ ນ ນ າ
ທີ ມີ ກ າ ນ ທັ ບ ຖົ ມ ຕ ະ ກ ອ ນ ນໍັ້ າ ເ ຄັ ມ ຫື
ຈາກການຂຸ ກໜັ້ າດີ ນໄປຂາຍເຮັ ດໃຫັ້ ຕະກອນນໍັ້ າເຄັ ມທີໍ່ ຢໍ່ ເລິ ກນັັ້ ນກາຍເປັ ນແຫໍ່ ງແ
ພໍ່ ກະຈາຍເກື ອໄດັ້ .
3.3. ວິ ທີ ການປັ ບປຸ ງແກັ້ ໄຂດີ ນເຄັ ມເພືໍ່ ອກະສິ ກໍ າ(ປກເຂົັ້ າ)
1. ການລັ້ າງດີ ນໂດຍອາໄສນໍັ້ າຝົ ນຫື ນໍັ້ າຈື ດ ຂັ ງນໍັ້ າໄວັ້ ໃນນາຈົ ນດີ ນອີໍ່ ມຕົ ວ
ນໍັ້ າກໍໍ່ ຈະເລີັ້ ມເຄັ ມສັ ງເກດຈາກການປໍ່ ຽມສີ ຂອງນໍັ້ າທີ ເປັ ນສີ ນໍັ້ າຕານອໍ່ ອນໆ
ແລັ້ ວຈຶໍ່ ງລະບາຍນໍັ້ າອອກ ທໍ າແບບນີັ້ ປະມານ 2-3 ຄັັ້ ງ ຈົ ນກໍ່ ວາຄວາມເຄັ ມຈະຕໍໍ່ າກໍ່ ວາ
16 ມີ ລີ ໂມລ໌ /ເຊັ ນຕີ ແມັ ດ
2. ການໃຊັ້ ປຸ ຍອິ ນຊີ , ປຸ ຍໝັ ກ ແລະ ປຸ ຍຄອກ
ສະລົ ງພືັ້ ນດີ ນທີ ມັ ກຂາດທາດອາຫານແລັ້ ວໄຖດີ ນຖົ ມໃສໍ່ .
3. ການໃຊັ້ ປນເຊັໍ່ ນວໍ່ າ: ປນຂາວ, ປນມາລ໌ , ປນບົ ດ ໃນດີ ນທີ ເປັ ນກົ ດ.
4. ຮໍ່ ວມກັ ນການໃຊັ້ ກະເບັ້ ຍທີ ມີ ອາຍຸ ຫລາຍກໍ່ ວາປົ ກກະຕິ (ປະມານ 5 ອາທີ ດ)
ໃຊັ້ ຈໍ ານວນຈັ ບຫລາຍຂຶັ້ ນ 6-8 ຕົັ້ ນຕໍໍ່ ຈັ ບ ໃຊັ້ ໄລຍະປັ ດດໍ າໃຫັ້ ຖີໍ່ ຫລາຍຂຶັ້ ນ 20x20 cm.
ການໃສໍ່ ປຸ ຍເຄມີ ຄວນແບໍ່ ງໃສໍ່ 3 ຄັັ້ ງ ສໍ່ ວນຮອງພືັ້ ນ, ແຕກລກ ແລະ ຕັັ້ ງທັ້ ອງ.
5. ການໃຊັ້ ຢີ ບຊັ ນ ໃນກໍ ລະນີ ທີໍ່ ດີ ນເຄັ ມເປັ ນດີ ນດໍ່ າງ ຊໍ່ ວຍໃຫັ້ ດີ ນລະບາຍນໍັ້ າໄດັ້ ດີ ຂຶັ້ ນ,
ຊໍ່ ວຍລັ້ າງເກື ອອອກຈາກດີ ນ, ຫລຸ ດຄວາມເຄັ ນອອກໄປຈາກດີ ນ
ການໃຊັ້ ຕັ້ ອງໄດັ້ ຮັ ບການວິ ເຄາະແລະຄໍ າແນນນໍ າຈາກນັ ກວິ ຊາການ
6. ການໃຊັ້ ແກຣບ ເຮັ ດໃຫັ້ ການລະບາຍນໍັ້ າໄດັ້ ດີ ຂຶັ້ ນ
ນອກຈາກນີັ້ ແກຣບຍັ ງປໍ່ ອຍສີ ລີ ກາດ໌ ໃຫັ້ ເຂົັ້ າແຂງແຮງ, ບໍໍ່ ລົັ້ ມງໍ່ າຍ ແລະ
ເພີໍ່ ມພມຕັ້ ານທານຄວາມເປັ ນພຶ ດຂອງເກື ອ ຕັ້ ານແມງໄມັ້ ເພີໍ່ ມຜົ ນຜະລິ ດໃຫັ້ ເຂົັ້ າ.
ຫື ວິ ທີ ການປັ ບປຸ ງແກັ້ ໄຂດີ ນເຄັ ມອາດໃຊັ້ ວິ ທີ ການລົ ງທຶ ນຕໍໍ່ າແຕໍ່ ໄດັ້ ຜົ ນຜະລິ ດດີ ຄື ກັ ນ

5. Universityof Laos, facultyof Letter. .Department of History
5[Date]
1. ການສະລະລາຍເກື ອສໍ່ ວນເກີ ນອອກໄປ
ເພືໍ່ ອໃຫັ້ ດີ ນມີ ການນໍ າໄຟຟັ້ າທີໍ່ ຕໍໍ່ າລົ ງຈົ ນສໍ່ ພາວະປົ ກກະຕິ
ການລັ້ າງດີ ນດັ້ ວຍການຂັ ງນໍັ້ າ ເປັ ນວິ ທີ ທີໍ່ ໄຊັ້ ໄດັ້ ດີ ໂດຍມີ ຂັັ້ ນຕອນດັໍ່ ງນີັ້ :
- ປັ ບປຸ ງໂດຍການໃສໍ່ ປຸ໋ ຍ: ການໃສໍ່ ປຸ໋ ຍອິ ນຊີ , ປຸ໋ ຍຄອກ, ປຸ໋ ຍໝັ ກ ລວມກັ ບການໄຖ
- ວາງແຜນປັ ບປຸ ງພືັ້ ນທີໍ່ ແລະ ຄລະບາຍນໍັ້ າ
- ຈັ ດຫາແຫໍ່ ງນໍັ້ າໃຫັ້ ພໍ ດີ ເໝາະ: ໄວັ້ ໃນພືັ້ ນທີ ເພືໍ່ ອໃຫັ້ ພໍ ໃຊັ້ ຕະຫອດປີ
- ຂັ ງນໍັ້ າ: ໂດຍໃຊັ້ ນໍັ້ າທີໍ່ ມີ ຄຸ ນນະພາບ
- ປກເຂົັ້ າ: ເລື ອກແນວພັ ນທີ ທົ ນເຄັ ມ
- ປກພຶ ດບໍ າລຸ ງດີ ນ