گزارش سمینار روش های ارزیابی معماری نرم افزار

‫دانشگاه‬‫صنعتی‬‫شیراز‬
‫دانشکده‬‫مهندسی‬‫کامپیوتر‬‫و‬‫فناوری‬‫اطالعات‬‫گروه‬‫نرم‬
‫افزار‬
‫گزارش‬‫سمینار‬‫کارشناسی‬‫ارشد‬
‫در‬‫رشته‬‫مهندسی‬‫کامپیوتر‬‫گرایش‬‫نرم‬‫افزار‬
‫روش‬‫های‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬
‫نگارش‬:
‫آرش‬‫رضوانی‬
‫استاد‬:‫راهنما‬
‫دکتر‬‫سید‬‫رئوف‬‫خیامی‬
‫استاد‬:‫مشاور‬
‫دکتر‬‫بوشهریان‬
‫زمستان‬39

‫امروزه‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫برای‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫های‬‫بزرگ‬‫و‬‫پیچیده‬‫یک‬‫امرر‬‫مهر‬‫و‬‫ضرروری‬.‫اسر‬‫پری‬
‫زمینه‬‫ارزی‬‫ابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫همانطور‬‫ره‬‫ر‬‫ک‬‫از‬‫اسر‬
‫آن‬،.‫پیداس‬‫داشتن‬‫یک‬‫معم‬‫رررر‬‫اری‬‫برای‬‫نرم‬‫افزار‬.‫اس‬
‫امروزه‬‫نرم‬‫افزارها‬‫هر‬‫روز‬‫پیچیده‬‫و‬‫بزرگتر‬‫می‬،‫شرود‬
‫و‬‫برای‬.‫مدیری‬‫راحتر‬‫آنها‬‫باید‬‫از‬‫معماری‬‫نرم‬‫افرزار‬
‫استفاده‬‫کرد‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫داری‬‫دو‬.‫رم‬‫ر‬‫قس‬‫کرنن‬‫و‬
‫خرد‬.‫اس‬.‫قسم‬‫کنن‬‫معماری‬‫روی‬‫محیط‬‫سیست‬‫متمرکز‬‫مری‬
،‫شود‬.‫قسم‬‫خرد‬‫معماری‬‫ساختار‬‫داخلی‬‫یک‬‫سیست‬‫را‬‫پوش‬
‫می‬‫دهد‬‫معماری‬‫نق‬‫مهمی‬‫در‬‫دسرتیابی‬‫بره‬‫ویژ‬‫گری‬‫هرای‬
‫کیفی‬‫سیست‬‫دارد‬‫برای‬‫صفات‬‫کیفیتری‬‫در‬‫معمرار‬‫ی‬‫نررم‬
‫افزار‬‫روش‬‫های‬‫متعددی‬‫ارائه‬‫شده‬.‫اس‬‫بیشتر‬‫روش‬‫هرای‬
‫ار‬‫زیابی‬‫روی‬‫صفات‬‫غیروظیفه‬‫مندی‬‫مرانور‬‫مری‬‫دهنرد‬،‫کره‬
‫بهترین‬‫معماری‬‫را‬‫انتخاب‬‫کنند‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫اینکره‬‫مشرخ‬‫شرود‬
‫معماری‬‫موجود‬‫اهداف‬‫ذی‬‫نفعان‬‫سیست‬‫را‬‫براورده‬‫میکند‬
‫یا‬‫خیر‬
‫در‬‫این‬‫تحقیق‬‫ابتدا‬‫مقدمه‬‫ای‬‫راجع‬‫به‬‫تعریف‬‫معماری‬
‫و‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫پرداخته‬‫شده‬.‫اس‬‫در‬‫ادامه‬‫اهداف‬
‫و‬‫کاربرد‬‫های‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫گفتره‬‫شرده‬
،.‫اس‬‫که‬‫چرا‬‫معماری‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫افرزار‬‫مفیرد‬.‫اسر‬‫و‬‫اهرداف‬
‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫چ‬‫ی‬.‫س‬‫سپس‬‫در‬‫این‬‫تحقیق‬‫به‬
‫چالشهای‬‫ارزیاب‬‫ر‬‫ی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫پرداخته‬‫شده‬،.‫اس‬
‫بدین‬،‫منظور‬‫چند‬‫سبک‬‫صفات‬‫کیفیت‬‫ی‬‫معماری‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫افرزار‬
‫تفضیل‬‫شده‬.‫اس‬‫صفات‬‫کیفیتی‬‫نرم‬‫افزاری‬‫رخ‬‫ر‬‫مش‬‫شرده‬‫و‬
‫روش‬‫های‬‫ازریابی‬‫معماری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫ایرن‬‫صرفات‬‫غیرر‬
‫وظیفه‬‫مندی‬‫را‬‫ازریابی‬‫میکند‬‫در‬‫ادامه‬‫گزارش‬‫مفصلتر‬
‫صفات‬‫کیفیتی‬‫شرح‬‫داده‬‫شده‬،‫و‬‫روش‬‫های‬‫ارزیابی‬‫معماری‬
‫نرم‬‫ا‬‫فزار‬‫گفته‬‫شده‬.‫اس‬،‫همچنین‬‫بحث‬‫های‬‫روز‬‫ارزیابی‬
‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫بیان‬‫شده‬.‫اس‬‫در‬‫فصرل‬‫اخرر‬‫گرزارش‬
‫سمینار‬‫یک‬‫جمع‬‫بندی‬‫از‬‫روش‬‫های‬‫ارزیابی‬‫معمراری‬‫شرده‬
.‫اس‬‫که‬‫نشان‬‫میدهد‬‫کدام‬‫روش‬‫های‬‫برر‬‫روی‬‫ردام‬‫ر‬‫ک‬‫صرفات‬
‫کیفیتی‬‫و‬‫همچنین‬‫به‬‫چه‬‫مواردی‬‫نیراز‬‫دارد‬‫بیران‬‫شرده‬
.‫اس‬‫و‬‫با‬‫ه‬‫مقایسه‬‫شده‬.‫اس‬

‫فهرست‬‫مطالب‬
1.‫فصل‬‫اول‬:‫مقدمه‬11
1-1-‫مقدمه‬11
1-1-‫معمار‬‫ی‬11
1-3-‫معمار‬‫ی‬‫نرم‬‫افزار‬13
1-4-‫ت‬‫صمیمات‬‫معماري‬11
1-5-‫نت‬‫ی‬‫جه‬‫گ‬‫ی‬‫ر‬‫ی‬11
2.‫فصل‬‫دوم‬:‫اهداف‬‫و‬‫کاربرد‬‫ها‬22
1-1-‫مقدمه‬11
1-1-‫اهداف‬‫و‬‫کاربرد‬‫ها‬11
1-3-‫نتیجه‬‫گیري‬13
9.‫فصل‬‫سوم‬:‫چالش‬‫ها‬‫ی‬‫مرتبط‬‫با‬‫موضوع‬22
3-1-‫مقدمه‬15
3-1-‫چالشها‬15
3-1-1-‫ویژگیهاي‬‫كیفیتي‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬12
3-3-‫مروري‬‫بر‬‫مدلهاي‬‫معروف‬.‫كیفی‬‫نرم‬‫افزار‬11
3-3-1-‫مدل‬McCall11
3-3-1-‫مدل‬ISO/IEC31
3-3-3-‫مدل‬IEEE31
3-4-‫نت‬‫ی‬‫جه‬‫گ‬‫ی‬‫ر‬‫ی‬33
2.‫فصل‬‫چهارم‬:‫راه‬‫حل‬‫ها‬‫ی‬‫ارائه‬‫شده‬92
4-1-‫مقدمه‬35
4-1-‫توض‬‫ی‬‫ح‬‫کامل‬‫صف‬‫ات‬‫ک‬‫ی‬‫ف‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬35
4-1-1-‫كارایي‬35
4-1-1-.‫امنی‬31
4-1-3-‫در‬‫دسترس‬‫بودن‬31
4-1-4-.‫قابلی‬‫عملكرد‬‫یا‬‫وظیفه‬‫مندي‬31
4-1-5-.‫قابلی‬‫استفاده‬31
4-1-2-.‫قابلی‬‫اصنح‬‫پذیري‬44
4-1-1-.‫قابلی‬‫حمل‬41
4-1-8-.‫قابلی‬‫استفادة‬‫مجدد‬43
4-1-1-.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫پذیري‬44
4-1-14-.‫قابلی‬‫آزمای‬44
4-3-‫روش‬‫ها‬‫ی‬‫مشهور‬‫ارز‬‫ی‬‫اب‬‫ی‬‫معمار‬‫ی‬‫نرم‬‫افزار‬45
4-3-1-‫روش‬‫تحلیل‬‫معماري‬‫از‬‫طریق‬‫مصالحه‬ATAM45
4-3-1-‫روش‬‫تحلیل‬‫هزینه‬-‫سود‬CBAM41
4-3-3-‫روش‬‫تحلیل‬.‫قابلی‬‫اصنح‬‫در‬‫سطح‬‫معماري‬
ALMA54

‫ز‬
4-3-4-‫روش‬‫کل‬‫نگر‬‫ارز‬‫ی‬‫اب‬‫ی‬‫معمار‬‫ی‬‫خط‬‫تول‬‫ی‬‫د‬
HoPLAA51
4-4-‫نت‬‫ی‬‫جه‬‫گ‬‫ی‬‫ر‬‫ی‬55
5.‫فصل‬‫پنجم‬:‫مقا‬‫ی‬‫سه‬‫و‬‫نت‬‫ی‬‫جه‬‫گ‬‫ی‬‫ر‬‫ی‬55
5-1-‫مقدمه‬51
5-1-‫مقایسه‬‫روشهاي‬‫ارزیابي‬‫مبتني‬‫بر‬‫سناریو‬51
‫مراجع‬52

‫ح‬
‫فهرست‬‫شکل‬‫ها‬
‫شکل‬1-1‫مراحل‬‫تبدیل‬‫نیازمندیهاي‬‫كاربر‬‫به‬‫معماري‬
‫نرم‬‫افزار‬[1]14
‫شکل‬1-1‫مراحل‬‫تول‬‫ی‬‫د‬‫معمار‬‫ی‬‫نرم‬‫افزار‬[2]11
‫شکل‬3-1‫ساختار‬‫دسته‬‫بندي‬‫خصوصیات‬‫كیفیتي‬‫در‬‫مدل‬
Mc call [1]34
‫شکل‬3-1‫مدل‬‫ک‬‫ی‬‫ف‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬Mc call [1]31
‫شکل‬4-1‫ورود‬‫ی‬‫خروج‬‫ی‬‫روش‬HoPLAA53
‫شکل‬5-1‫ارتباط‬‫سیست‬‫مورد‬‫نیاز‬‫با‬‫معماري‬[1]51

‫ط‬
‫فهرست‬‫جدول‬‫ها‬
‫جدول‬5-1‫مقا‬‫ی‬‫سه‬‫روش‬‫ها‬‫ی‬‫ارز‬‫ی‬‫اب‬‫ی‬‫معمار‬‫ی‬‫نرم‬
‫افزار‬24

‫ي‬
‫فهرست‬‫کلمات‬‫اختصاری‬
ATAM Architecture Trade-off Analysis Method
CBAM Cost Benefit Analysis Method
ALMA Architecture Level Modifiability Analysis
SAAM Software Architecture Analysis Method
IEEE Institute of Electrical and Electronics Engineers
ERD Entity Relationship Diagram
IA Information Architecture
SA Software Architecture
SEI Software Engineering Institute

1.
‫فصل‬:‫اول‬‫مقدمه‬

‫نرم‬ ‫معماری‬ ‫ارزیابی‬
‫افزار‬
‫مقدمه‬ :‫اول‬ ‫فصل‬
12
1-1-‫مقدمه‬
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫به‬‫بیان‬‫اصرطنحات‬‫و‬‫مفراهی‬‫مررتبط‬‫برا‬
‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫ری‬‫مر‬‫رردازی‬‫پر‬.‫را‬‫بر‬‫ره‬‫توجر‬‫ره‬‫بر‬
‫ره‬‫اینکر‬‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫رق‬‫تحقیر‬‫ره‬‫بر‬‫ری‬‫بررسر‬‫رهای‬‫روشر‬‫ری‬‫کیفر‬‫و‬
‫رابی‬‫ارزیر‬‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫ررداختی‬‫پر‬‫در‬‫ردا‬‫ابتر‬
‫باید‬‫با‬‫چند‬‫مفهوم‬‫آشنا‬‫شوی‬
1-2-‫معماری‬
‫تجربه‬‫هاي‬‫به‬.‫دس‬‫آمده‬‫از‬‫سایر‬‫رشته‬‫هراي‬‫فنري‬‫و‬
‫مهندسي‬‫نشان‬‫داده‬.‫اس‬‫كه‬‫عواملي‬‫مانند‬‫ابعاد‬،‫بزرگ‬
‫پیچیدگي‬،‫زیاد‬.‫قابلی‬‫گسترش‬‫و‬‫ایجاد‬‫تغییرات‬‫در‬‫طي‬
،‫زمان‬‫طول‬‫عمر‬‫زیاد‬‫و‬‫نیازمندیهاي‬‫خاص‬‫از‬‫ررین‬‫ر‬‫مهمت‬
‫عوامل‬‫تصمی‬‫گیري‬‫در‬‫رابطه‬‫با‬‫لزوم‬‫هر‬‫نوع‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫مي‬‫باشد‬‫به‬‫عبارت‬‫دیگر‬‫تجربه‬‫نشان‬‫داده‬.‫اس‬‫كه‬‫هر‬
‫گاه‬‫نیاز‬‫به‬‫طراحي‬‫موجودیتي‬،‫(ساختمان‬،‫مدار‬‫سیست‬
‫و‬)‫بررا‬‫ابعررداد‬‫و‬‫رردگي‬‫ر‬‫پیچی‬‫هرراي‬‫زیرراد‬‫یررا‬
‫نیازمندیهاي‬‫خاص‬،‫باشد‬‫نگرش‬‫خراص‬‫و‬‫همره‬‫جانبره‬‫اي‬
‫مورد‬‫نیاز‬.‫اس‬‫كه‬‫در‬‫اصطنح‬‫به‬‫آن‬‫گفته‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫مري‬
‫شود‬[2]
‫به‬‫طور‬‫كلي‬‫یك‬‫معماري‬‫خوب‬‫الزم‬.‫اس‬‫كه‬‫مشخصات‬‫زیر‬
‫را‬‫فراه‬‫نماید‬:
1-‫قابل‬‫فه‬‫باشد‬
1-‫مولفه‬‫هاي‬‫آن‬‫قابل‬‫استفادة‬‫مجدد‬‫باشند‬
3-‫موارد‬‫اصلي‬‫كاربري‬‫سیست‬‫را‬‫در‬‫بگیرد‬
4-.‫نسب‬‫به‬‫تغییرات‬‫انعطاف‬‫پذیر‬‫باشد‬
5-‫واسط‬‫های‬‫بین‬‫زیرسیسرتمها‬‫را‬‫بره‬‫نحروي‬‫تعریرف‬
‫كرده‬‫باشد‬‫تا‬‫زیرسیسرتمها‬‫كمتررین‬‫وابسرتگي‬‫را‬‫بره‬
‫یگدیگر‬‫داشته‬‫باشند‬[2]

‫افزار‬
13
1-9-‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬
‫راري‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫از‬‫روعات‬‫موضر‬‫روز‬‫رورد‬‫مر‬‫ره‬‫توجر‬
‫محققین‬‫و‬‫متخصصرین‬‫مهندسري‬‫نررم‬‫افرزار‬‫در‬‫دو‬‫دهره‬
‫اخیر‬‫مي‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫تجربره‬‫نشران‬‫داده‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫كره‬‫هرگراه‬
‫راز‬‫نیر‬‫ره‬‫بر‬‫ري‬‫طراحر‬‫رودیتي‬‫موجر‬‫را‬‫بر‬‫راد‬‫ابعر‬‫و‬‫ردگي‬‫پیچیر‬
‫زیاد‬‫یا‬‫نیازمندیهاي‬‫خاص‬،‫باشرد‬‫ري‬‫ر‬‫نگرش‬‫كرل‬‫رر‬‫ر‬‫نگ‬‫و‬
‫همه‬‫جانبه‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬‫نیراز‬،.‫اسر‬‫كره‬‫در‬‫اصرطنح‬‫بره‬‫آن‬
‫راري‬‫معمر‬‫ره‬‫گفتر‬‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫رور‬‫منظر‬‫از‬‫راري‬‫معمر‬‫رین‬‫تبیر‬
‫ساختار‬‫كلي‬‫یك‬‫سیست‬.‫اس‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫گونره‬‫اي‬‫كره‬‫صرفات‬‫و‬
‫ویژگیهررراي‬‫رفتررراري‬،‫الزم‬‫در‬‫آن‬‫مشرررخ‬‫باشرررد‬
،‫معماري‬‫یك‬‫دیدگاه‬‫واضح‬‫از‬‫كرل‬‫سیسرت‬‫بره‬‫مرا‬‫مري‬
‫رد‬‫دهر‬‫ره‬‫كر‬‫رراي‬‫بر‬‫ررل‬‫كنتر‬‫و‬‫رعه‬‫توسر‬،‫آن‬‫الزم‬‫و‬‫رروري‬‫ضر‬
.‫ر‬‫اسر‬‫واژه‬‫راري‬‫معمر‬‫داراي‬‫ره‬‫ریشر‬‫رین‬‫التر‬‫روده‬‫بر‬‫و‬‫ره‬‫بر‬
‫معني‬‫استادي‬‫در‬‫ساختن‬‫مري‬‫باشرد‬‫معمراري‬‫یرك‬‫سیسرت‬
‫ره‬‫مجموعر‬‫ره‬‫نقشر‬‫راي‬‫هر‬‫ري‬‫فنر‬‫از‬‫ره‬‫جنبر‬‫راي‬‫هر‬‫رف‬‫مختلر‬‫آن‬
‫سیست‬‫را‬‫نشان‬‫میدهد‬[1]
‫در‬‫واقع‬‫یك‬‫توصریف‬‫سرطح‬‫براال‬‫از‬‫سیسرت‬‫روده‬‫ر‬‫ب‬
‫ره‬‫كر‬‫رداف‬‫اهر‬‫و‬‫ررد‬‫عملكر‬‫رت‬‫سیسر‬‫را‬‫رراي‬‫بر‬‫ران‬‫طراحر‬‫و‬
‫رازندگان‬‫سر‬‫و‬‫رین‬‫همچنر‬‫اسررتفاده‬‫ردگان‬‫كننر‬‫آن‬‫ران‬‫بیر‬
‫رته‬‫داشر‬‫و‬‫ران‬‫نشر‬‫رده‬‫دهنر‬.‫ر‬‫مطابقر‬‫را‬‫بر‬‫ردي‬‫نیازمنر‬‫راي‬‫هر‬
‫مشتري‬‫مي‬‫باشد‬‫به‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫دیگرر‬‫معمراري‬‫یرك‬‫توصریف‬
‫مجرد‬‫از‬‫پیاده‬‫رازي‬‫ر‬‫س‬‫سیسرت‬‫نررم‬‫افرزاري‬‫را‬‫نشران‬
‫مي‬‫هد‬
‫در‬.‫حال‬‫كلي‬‫تمركرز‬‫معمراري‬‫در‬‫نقطره‬‫اي‬‫بعرد‬
‫از‬‫تحلیل‬‫و‬‫قبل‬‫از‬‫طراحري‬،.‫اسر‬‫و‬‫از‬‫طریرق‬‫تجزیره‬
‫مدل‬‫تحلیلي‬‫بره‬‫زیرسیسرتمها‬‫و‬‫واسرطه‬‫هراي‬‫را‬‫ر‬‫آنه‬‫و‬
‫در‬.‫ر‬‫نهایر‬‫رین‬‫تعیر‬‫رمتهاي‬‫قسر‬‫رلي‬‫اصر‬‫و‬.‫ر‬‫عینیر‬‫ریدن‬‫بخشر‬
‫ره‬‫بر‬‫ردهاي‬‫فرآینر‬‫رت‬‫سیسر‬‫رخ‬‫مشر‬‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫در‬‫رع‬‫واقر‬
‫معماري‬‫یرك‬‫ري‬‫ر‬‫طراح‬‫سرطح‬‫براال‬‫از‬‫نررم‬‫افرزار‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬
‫نظر‬‫بوده‬‫كه‬‫نكرات‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫در‬‫آن‬‫اثررات‬‫اساسري‬
‫در‬.‫كلی‬‫سیست‬‫مي‬‫گذارد‬‫جزئیراتي‬‫كره‬‫فقرط‬‫مربروط‬
‫به‬‫یك‬.‫قسم‬‫از‬‫سیست‬‫مي‬،‫شرود‬‫در‬‫طراحري‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫سرطح‬
‫پائین‬‫ترر‬‫بیران‬‫مري‬‫گرردد‬‫بره‬‫طرور‬‫كلري‬‫بره‬‫هرر‬
‫معماري‬‫یك‬‫سیسرت‬‫مري‬‫تروان‬.‫گفر‬،‫طراحري‬‫ولري‬‫هرر‬
‫طراحي‬‫را‬‫نمي‬‫توان‬‫معماري‬‫نامید‬[2]

‫افزار‬
14
‫معماري‬‫اولین‬‫مرحله‬‫تبردیل‬‫سیسرت‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫شرده‬
‫رط‬‫ر‬‫توس‬‫ران‬‫ر‬‫ذینفع‬1‫رهله‬‫ر‬‫مس‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ریفي‬‫ر‬‫توص‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫آن‬
‫ررد‬‫عملكر‬‫رر‬‫عناصر‬‫ري‬‫تكنیكر‬‫رت‬‫سیسر‬‫رخ‬‫مشر‬‫رده‬‫شر‬‫رد‬‫باشر‬
‫ره‬‫ر‬‫همانگون‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫رك‬‫ر‬‫ش‬‫ل‬1‫ران‬‫نشر‬‫داده‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫ره‬‫نمونر‬
‫راري‬‫ر‬‫ك‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫رط‬‫ر‬‫توس‬‫راربر‬‫ر‬‫ك‬‫ره‬‫بر‬‫رودار‬‫ر‬‫نم‬‫روالي‬‫ر‬‫ت‬2
‫فرآیند‬‫تبدیل‬‫و‬‫سپس‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫پراالی‬3‫و‬‫رق‬‫ر‬‫دقی‬‫ترر‬‫رودن‬‫ر‬‫نم‬
‫آن‬‫رن‬‫ایر‬‫رودار‬‫نمر‬‫در‬‫رطح‬‫سر‬‫راري‬‫معمر‬‫رت‬‫سیسر‬‫ران‬‫بیر‬‫ري‬‫مر‬
‫شود‬
‫شکل‬1-1‫مراحل‬‫تبدیل‬‫نیازمندي‬‫هاي‬‫كاربر‬‫به‬‫معماري‬‫نرم‬
‫افز‬‫ار‬[1]
‫تصمیماتي‬‫كه‬‫از‬‫دیردكلي‬‫سیسرت‬‫اتخراذ‬‫شرده‬‫و‬
‫دامنرره‬‫وسرریعي‬‫را‬‫در‬‫بررر‬‫مرري‬،‫گیرنررد‬‫تصررمیمات‬
‫معماري‬‫محسوب‬‫مي‬‫شوند‬‫ولري‬‫تصرمیماتي‬‫كره‬‫در‬‫سرطح‬
‫ردودي‬‫محر‬‫ره‬‫گرفتر‬‫ري‬‫مر‬‫روند‬‫شر‬‫و‬‫رد‬‫دیر‬‫ري‬‫محلر‬،‫رد‬‫دارنر‬
‫رمیمات‬‫تصر‬‫راري‬‫معمر‬‫روب‬‫محسر‬‫ري‬‫نمر‬‫رد‬‫گردنر‬‫رن‬‫ایر‬‫رته‬‫دسر‬
‫بندي‬‫به‬‫ما‬‫اجازه‬‫مي‬‫دهد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫برین‬‫طراحري‬‫و‬‫راده‬‫ر‬‫پی‬
،‫سررازي‬‫و‬‫تصررمیمات‬‫معمرراري‬‫تفرراوت‬‫قائررل‬‫شرروی‬
‫تصمیمات‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫رر‬‫ر‬‫عناص‬‫سراختاري‬‫و‬‫كلیردي‬، ‫رت‬‫ر‬‫سیس‬
‫و‬‫همچنین‬‫صفات‬‫قابل‬.‫رویر‬‫آنهرا‬‫از‬‫رار‬‫ر‬‫خ‬‫و‬‫روابرط‬
‫بین‬‫آنها‬‫را‬‫توصیف‬‫و‬‫مشرخ‬‫مري‬‫كنرد‬‫ا‬‫مرلن‬‫انتخراب‬
،‫ربك‬‫ر‬‫س‬‫راب‬‫ر‬‫انتخ‬‫رداد‬‫تعر‬‫ره‬‫ر‬‫مولف‬،‫را‬‫ر‬‫ه‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫ره‬‫ر‬‫مولف‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬
‫قابل‬.‫روی‬‫از‬،‫بیرون‬‫صفات‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫مرورد‬،‫نظرر‬‫هرر‬
‫كدام‬‫یك‬‫تصمی‬‫معماري‬‫هستند‬[1]
‫رف‬‫تعریر‬‫رق‬‫دقیر‬‫و‬‫رائي‬‫یكتر‬‫رراي‬‫بر‬‫راري‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬
‫رزار‬‫افر‬‫ره‬‫ارائر‬‫رده‬‫نگردیر‬.‫ر‬‫اسر‬‫ره‬‫كر‬‫رن‬‫ایر‬‫رود‬‫خر‬‫ري‬‫یكر‬
‫ازمشكنت‬‫اصلي‬‫بر‬‫سرر‬‫رات‬‫ر‬‫تحقیق‬‫در‬‫ایرن‬‫زمینره‬.‫اسر‬
‫در‬‫بعضي‬‫منرابع‬‫بری‬‫از‬100‫تعریرف‬‫ذكرر‬‫شرده‬.‫اسر‬
‫ردادي‬‫تعر‬‫از‬‫راریف‬‫تعر‬‫رروف‬‫معر‬‫رر‬‫تر‬‫در‬‫رل‬‫ذیر‬‫ران‬‫بیر‬‫رده‬‫شر‬
.‫اس‬:
Stockholder1
SequenceDiagrams2
Refinement3

‫افزار‬
15
-‫معمرراري‬‫نرررم‬‫افررزار‬‫مجموعرره‬‫اي‬‫از‬‫اجررزا‬
‫راري‬‫ر‬‫معم‬)‫ري‬‫ر‬‫(طراح‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫ركل‬‫ر‬‫ش‬‫ري‬‫خاصر‬‫رد‬‫ر‬‫دارن‬
‫ایررن‬‫اجررزا‬‫معمرراري‬3‫دسررته‬‫انررد‬‫اجررزا‬
‫پردازشي‬1،‫اجزا‬‫داده‬‫اي‬2،‫اجزا‬‫اتصالی‬3
-‫معماري‬‫نررم‬‫افرزار‬‫مجموعره‬‫اي‬.‫اسر‬‫از‬‫مولفره‬
‫را‬‫هر‬‫و‬‫رال‬‫اتصر‬‫رده‬‫دهنر‬‫را‬‫هر‬‫ره‬‫بر‬‫رراه‬‫همر‬‫ریف‬‫توصر‬
‫تعامنت‬‫بین‬‫آنها‬
-‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫براي‬‫یرك‬‫برنامره‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫سیسرت‬
،‫رباتي‬‫محاسر‬‫راختار‬‫سر‬‫را‬‫یر‬‫راختارهاي‬‫سر‬‫آن‬‫رت‬‫سیسر‬
.‫اسرر‬‫كرره‬‫شررامل‬‫مولفرره‬‫هرراي‬‫نرررم‬،‫افررزاري‬
‫رریات‬‫خصوصر‬‫ررارز‬‫بر‬‫ررارجي‬‫خر‬‫آن‬‫رره‬‫مولفر‬‫ررا‬‫هر‬‫و‬
‫ارتباطات‬‫میان‬‫آنها‬.‫اس‬
-‫سازماندهي‬‫اساسري‬‫یرك‬‫سیسرت‬‫كره‬‫شرامل‬‫مولفره‬
،‫را‬‫هر‬‫راط‬‫ارتبر‬‫رر‬‫هر‬‫رك‬‫یر‬‫از‬‫را‬‫آنهر‬‫را‬‫بر‬‫ردیگر‬‫یكر‬‫و‬
،‫محیط‬‫و‬‫اصول‬‫حاك‬‫بر‬‫طراحي‬‫و‬‫تكامل‬‫آنها‬
‫بررر‬‫طبررق‬‫نظررر‬Shaw‫و‬Garlan‫اجررزا‬‫معمرراري‬‫نرررم‬
‫افزار‬‫به‬‫صورت‬‫مفهومي‬‫بره‬‫مروارد‬‫ذیرل‬‫ره‬‫ر‬‫طبق‬‫بنردي‬
‫مي‬‫شود‬:
‫مولفه‬:‫یك‬.‫موجودی‬‫محاسباتي‬
‫متصل‬‫كننده‬:‫یك‬‫اثرر‬‫رل‬‫ر‬‫متقاب‬‫و‬‫تعامرل‬‫برین‬‫مولفره‬
‫ها‬
‫رط‬‫واسر‬:‫رك‬‫یر‬‫ره‬‫نقطر‬‫رل‬‫تعامر‬‫رین‬‫بر‬‫ره‬‫مولفر‬‫را‬‫هر‬‫و‬‫رل‬‫متصر‬
‫كننده‬‫ها‬‫یا‬‫محیط‬‫هاي‬‫خارجي‬
‫در‬‫رع‬‫واقر‬‫ري‬‫مر‬‫روان‬‫تر‬.‫ر‬‫گفر‬‫ره‬‫كر‬‫راري‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬
،‫افررزار‬‫بخشررهاي‬‫اصررلي‬‫نرررم‬‫افررزار‬‫را‬‫در‬‫قالرر‬
‫مؤلفه‬‫ها‬‫شناسایي‬‫مي‬،‫كنرد‬‫امرا‬‫بره‬‫اجرزا‬‫درونري‬
‫و‬‫ساختمان‬‫داده‬‫هاي‬‫رود‬‫ر‬‫خ‬‫مؤلفره‬‫هرا‬‫نمري‬‫پرردازد‬
‫معماري‬‫عرنوه‬‫برر‬،‫سراختار‬‫بره‬‫رفترار‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫نیرز‬
‫راه‬‫نگر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫كنر‬‫راري‬‫معمر‬‫در‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫ردنبال‬‫بر‬
‫رل‬‫تحلیر‬‫رري‬‫یكسر‬‫ري‬‫ویژگر‬‫راي‬‫هر‬‫ردي‬‫كلیر‬‫ری‬‫مر‬‫رد‬‫باشر‬‫روال‬‫معمر‬
‫ري‬‫ر‬‫ویژگ‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫ردي‬‫ر‬‫كلی‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫رر‬‫ر‬‫نظ‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رری‬‫ر‬‫گی‬،‫ردا‬‫جر‬‫از‬
‫راي‬‫نیازهر‬‫ره‬‫وظیفر‬‫ردي‬‫منر‬.‫ر‬‫اسر‬‫و‬‫رتر‬‫بیشر‬‫در‬‫راي‬‫نیازهر‬
‫غیروظیفه‬‫مندي‬‫خنصره‬‫مري‬‫رود‬‫ر‬‫ش‬‫در‬‫واقرع‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫روان‬‫ر‬‫ت‬
.‫ر‬‫گفر‬‫ره‬‫كر‬‫راري‬‫معمر‬‫رر‬‫نر‬‫م‬‫رزار‬‫افر‬،‫ره‬‫رابطر‬‫اي‬‫رین‬‫بر‬
‫ساختار‬‫و‬‫رفتار‬‫مؤلفه‬‫ها‬‫ایجاد‬‫مي‬‫نماید‬
Processing Elements1
Data Elements2
ConnectingElements3

‫افزار‬
16
‫ارائة‬‫سیسرت‬‫از‬‫دیردگاههاي‬‫مختلرف‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫درك‬
‫بهتر‬،‫آن‬‫مفیرد‬‫خواهرد‬‫برود‬‫لرذا‬‫در‬‫معمراري‬‫نررم‬
‫افزار‬‫تنهرا‬‫بره‬‫سراختار‬‫و‬‫رفترار‬‫توجره‬‫نمري‬‫شرود‬
‫بلكرره‬‫مررواردي‬‫همچررون‬،‫كرراربري‬‫وظیفرره‬،‫منرردي‬
،‫كارایي‬.‫قابلی‬‫ران‬‫ر‬‫اطمین‬،.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬،‫ردد‬‫ر‬‫مج‬
.‫ر‬‫قابلیر‬، ‫ر‬‫فهر‬‫ره‬‫جنبر‬‫راي‬‫هر‬،‫رادي‬‫اقتصر‬‫ردودیتهاي‬‫محر‬
،‫راوري‬‫فنر‬‫ره‬‫هزینر‬‫را‬‫هر‬‫و‬‫رایي‬‫زیبر‬‫رناختي‬‫شر‬‫رز‬‫نیر‬‫رورد‬‫مر‬
‫توجه‬‫مي‬‫باشد‬[2]
‫راري‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫رك‬‫یر‬‫رت‬‫سیسر‬‫را‬‫ري‬‫مر‬‫روان‬‫تر‬
‫رد‬‫دیر‬‫رترك‬‫مشر‬‫رة‬‫همر‬‫راحبان‬‫صر‬‫رهام‬‫سر‬‫و‬‫رعه‬‫توسر‬‫ردگان‬‫دهنر‬
‫دخیل‬‫در‬‫یرك‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫افرزاري‬.‫دانسر‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫همگري‬
‫روي‬‫آن‬‫اتفاق‬‫نظر‬‫دارند‬‫یرا‬‫حرداقل‬‫آنررا‬‫پذیرفتره‬
‫اند‬‫معماري‬‫نررم‬‫افرزار‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬، ‫سیسرت‬‫رات‬‫ر‬‫اطنع‬‫زیرر‬
‫را‬‫در‬‫مورد‬‫آن‬‫سیست‬‫ارائه‬‫مي‬‫دهد‬:
•‫سازماندهي‬‫سیست‬‫نرم‬‫افزاري‬
•‫عناصر‬‫ساختاري‬‫و‬‫واسطهاي‬‫آنها‬
•‫ر‬‫تركیر‬‫رر‬‫عناصر‬‫راختاري‬‫سر‬‫و‬‫راري‬‫رفتر‬‫درون‬‫رر‬‫زیر‬
‫سیستمها‬
‫معمرراري‬‫نرررم‬‫افررزار‬‫مرحلرره‬‫اي‬‫از‬‫فرآینررد‬
‫مهندسي‬.‫اس‬‫كه‬‫نمي‬‫توان‬‫به‬‫صرورت‬‫رق‬‫ر‬‫دقی‬‫رخ‬‫ر‬‫مش‬‫كررد‬
‫كه‬‫در‬‫كدام‬‫نقطه‬‫از‬‫این‬‫فرآینرد‬‫ره‬‫ر‬‫تعبی‬‫شرده‬،.‫اسر‬
‫ولي‬‫در‬.‫حال‬‫كلي‬‫تمركز‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫در‬‫نقطره‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫بعرد‬
‫از‬‫تحلیل‬‫و‬‫قبرل‬‫از‬‫طراحري‬.‫اسر‬‫و‬‫از‬‫طریرق‬‫تجزیرة‬
‫مدل‬‫تحلیلري‬‫بره‬‫زیرر‬،‫سیسرتمها‬‫واسرط‬‫هراي‬،‫آنهرا‬
‫رتگي‬‫وابسر‬‫ران‬‫میر‬‫را‬‫آنهر‬‫و‬‫در‬.‫ر‬‫نهایر‬‫رین‬‫تعیر‬‫رهاي‬‫كنسر‬
‫كلیدي‬‫و‬.‫واقعی‬‫بخشریدن‬‫بره‬‫مروارد‬‫راربري‬‫ر‬‫ك‬‫راتي‬‫ر‬‫حی‬
‫رام‬‫انجر‬‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫در‬‫ده‬‫رال‬‫سر‬،‫رر‬‫اخیر‬‫راري‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬
‫افزار‬‫به‬‫عنوان‬‫یك‬‫ردوده‬‫ر‬‫مح‬‫تحقیقراتي‬‫مهر‬‫و‬‫اصرلي‬
‫در‬‫ري‬‫مهندسر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫رود‬‫خر‬‫را‬‫ران‬‫نشر‬‫داده‬.‫ر‬‫اسر‬
‫ریاري‬‫بسر‬‫از‬‫راي‬‫زبانهر‬‫ریف‬‫توصر‬‫راري‬‫معمر‬‫رنهاد‬‫پیشر‬‫داده‬
‫رده‬‫شر‬‫رد‬‫انر‬‫و‬‫ري‬‫بعضر‬‫از‬‫راي‬‫تكنیكهر‬‫رل‬‫تحلیر‬‫رف‬‫كشر‬‫رده‬‫شر‬
‫اند‬[2]

‫افزار‬
17
‫شکل‬1-1‫مراحل‬‫تولید‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬[2]
1-2-‫تصمیمات‬‫معماري‬
‫تصمیماتي‬‫كه‬‫باید‬‫از‬‫دید‬‫كلي‬‫سیست‬‫اتخراذ‬‫شروند‬‫و‬
‫دامنه‬‫وسیعي‬‫را‬‫در‬‫بر‬‫مي‬،‫گیرنرد‬‫تصرمیمات‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫محسوب‬‫مي‬،‫شوند‬‫ولي‬‫تصرمیماتي‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫سرطح‬‫محردودي‬
‫گرفته‬‫مي‬‫شوند‬‫و‬‫دید‬‫محلري‬،‫رد‬‫ر‬‫دارن‬‫تصرمی‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫محسوب‬‫نمي‬‫شوند‬‫این‬‫دسته‬‫بندي‬‫به‬‫ما‬‫اجازه‬‫مي‬‫دهد‬
‫كه‬‫برین‬‫طراحري‬‫و‬‫پیراده‬‫رازي‬‫ر‬‫س‬‫جزئیرات‬‫و‬‫تصرمیمات‬
‫معماري‬‫تفاوت‬‫قائل‬‫شروی‬‫تصرمیمات‬‫معمراري‬‫عناصرر‬
‫ساختاري‬‫و‬‫كلیدي‬، ‫سیست‬‫و‬‫همچنین‬‫صفات‬‫رل‬‫ر‬‫قاب‬.‫رویر‬
‫آنها‬‫از‬‫خار‬‫و‬‫روابط‬‫بین‬‫آنها‬‫را‬‫شناسایي‬‫مي‬‫كند‬
‫ا‬‫ملن‬‫انتخاب‬،‫سبك‬‫انتخاب‬‫تعداد‬‫مولفره‬،‫هرا‬‫انتخراب‬
‫مولفه‬‫هاي‬‫قابل‬.‫روی‬‫از‬،‫بیرون‬‫صفات‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬
،‫نظر‬‫هر‬‫كدام‬‫یرك‬‫تصرمی‬‫معمراري‬‫هسرتند‬‫تصرمیمات‬
‫معماري‬‫در‬‫همران‬‫ره‬‫ر‬‫مرحل‬‫اولیره‬‫معمراري‬‫اتفراق‬‫مري‬
‫افتد‬[1]
‫به‬‫صورت‬‫خنصه‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫یعني‬‫بیان‬‫ساختار‬
‫یا‬‫ساختارهائي‬‫از‬‫سیست‬‫كه‬‫مولفه‬‫هاي‬‫نرم‬،‫افرزاري‬
‫و‬‫ویژگي‬‫هاي‬‫قابرل‬.‫رویر‬‫از‬‫خرار‬‫ایرن‬‫مولفره‬‫هرا‬‫و‬
‫روابط‬‫بین‬‫آنها‬‫را‬‫نشان‬‫مي‬‫دهرد‬‫بره‬‫عبرارت‬‫دیگرر‬

‫افزار‬
18
‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫عبارت‬.‫اس‬‫از‬‫ساختار‬‫مولفه‬‫ها‬‫در‬
‫یك‬‫،رابطه‬ ‫سیست‬‫داخلي‬‫آنها‬‫و‬‫اصول‬‫و‬‫خطوط‬‫راهنمائي‬
‫كه‬‫طراحي‬‫و‬‫ارزیابي‬‫سیسرت‬‫در‬‫ري‬‫ر‬‫ط‬‫ران‬‫ر‬‫زم‬‫را‬‫امكران‬
‫پذیر‬‫مي‬‫كند‬
‫اگر‬‫بخواهی‬.‫اهمی‬‫معماري‬‫نررم‬‫افرزار‬‫را‬‫از‬‫منظرر‬
‫فني‬‫مورد‬‫بررسي‬‫قرار‬‫دهی‬‫مي‬‫توان‬‫سه‬‫دلیل‬‫در‬‫ایرن‬
‫رابطه‬‫بیان‬‫نمود‬:
‫الف‬:‫معماري‬‫بعنوان‬‫وسیله‬‫اي‬.‫ر‬‫ر‬‫جه‬‫ارتبراط‬‫میران‬
‫ذینفعان‬‫سیست‬:‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫یك‬‫سیست‬‫را‬‫مي‬
‫توان‬‫دید‬‫مشترك‬‫همره‬‫ران‬‫ر‬‫ذینفع‬‫سیسرت‬.‫ر‬‫ر‬‫دانس‬‫در‬
‫صورتي‬‫كه‬‫همه‬‫یا‬‫اكلرر‬‫را‬‫ر‬‫آنه‬‫روي‬‫آن‬‫اتفراق‬‫رر‬‫ر‬‫نظ‬
‫داشته‬،‫باشند‬‫مي‬‫توان‬‫آنررا‬‫بره‬‫عنروان‬‫پایره‬‫اي‬
‫براي‬‫درك‬،‫متقابل‬‫مشورت‬‫و‬‫رایزني‬‫و‬‫همچنین‬‫رل‬‫ر‬‫عام‬
‫ارتباط‬‫میان‬‫آنها‬‫قرار‬‫داد‬‫همانطور‬‫كه‬‫ا‬‫قربن‬‫ر‬‫ر‬‫ه‬
‫بیان‬‫شد‬‫در‬‫واقع‬‫معماري‬‫یك‬‫زبان‬‫مشترك‬‫میان‬‫تمام‬
‫آنها‬‫برقرار‬‫مي‬‫كند‬‫كه‬‫براي‬‫همه‬‫قابل‬‫فه‬‫بوده‬‫و‬
‫به‬‫درك‬‫صحیح‬‫تر‬‫سیست‬‫كمك‬‫مي‬‫كند‬
‫ب‬:‫امكان‬‫تصمیمات‬‫زود‬‫هنگام‬‫طراحي‬:‫معمراري‬‫نررم‬
‫افزار‬‫شامل‬‫تصمیمات‬‫و‬‫مصالحه‬1‫هاي‬‫سطح‬‫باال‬‫و‬‫زود‬
‫هنگام‬‫در‬‫طراحي‬،.‫اس‬‫كه‬‫منجر‬‫به‬‫تولید‬‫سیست‬‫نرم‬
‫افزاري‬‫مري‬‫شرود‬‫و‬‫صرفات‬‫آن‬‫را‬‫تعیرین‬‫مري‬‫كنرد‬
‫مطالعات‬‫در‬‫این‬‫زمینه‬‫نشران‬‫مري‬‫دهرد‬‫كره‬‫ره‬‫ر‬‫هزین‬
‫رحیح‬‫ر‬‫تص‬‫رك‬‫یر‬‫راي‬‫ر‬‫خط‬‫رف‬‫ر‬‫كش‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫در‬‫رنل‬‫خر‬‫راز‬‫ر‬‫ف‬.‫رناخ‬‫ر‬‫ش‬
‫نیازمندي‬‫هرا‬‫یرا‬‫در‬‫فراز‬‫معمراري‬‫بسریار‬‫كمترر‬‫از‬
‫هزینه‬‫تصحیح‬‫همان‬‫خطا‬‫در‬‫حالتي‬.‫اسر‬‫كره‬‫خطرا‬‫در‬
‫فاز‬‫آزمای‬‫كشف‬‫شود‬
:‫امكان‬.‫قابلی‬‫استفاده‬‫مجدد‬‫در‬‫معماري‬:‫گفتری‬
‫كه‬‫معماري‬‫طراحي‬‫سطح‬‫براال‬‫و‬‫تشرخی‬‫مولفره‬‫هرا‬‫و‬
‫نحوه‬‫ساختار‬‫آنها‬‫در‬‫سیست‬‫را‬‫مشرخ‬‫مري‬‫نمایرد‬
‫لذا‬‫این‬‫امكان‬‫وجود‬‫دارد‬‫كه‬‫در‬‫سیستمي‬،‫مشابه‬‫با‬
‫همان‬‫نیازمندي‬‫هرا‬‫و‬،‫خصوصریات‬‫بتروان‬‫مولفره‬‫هراي‬
‫ایجاد‬‫شرده‬‫را‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬‫اسرتفاده‬‫مجردد‬‫قررار‬‫داد‬‫و‬
off-Trade1

‫افزار‬
19
‫همانطور‬‫كه‬‫مي‬‫دانی‬‫این‬‫موضوع‬‫در‬‫فرآیند‬‫رد‬‫ر‬‫تولی‬
‫و‬‫توسعه‬‫رتمهاي‬‫ر‬‫سیس‬‫نررم‬‫رزاري‬‫ر‬‫اف‬‫از‬.‫اهمیر‬‫ري‬‫ر‬‫خاص‬
‫برخوردار‬.‫اس‬[2]
1-5-‫نتیجه‬‫گیری‬
‫همانطور‬‫که‬‫مطالعه‬‫کردی‬‫در‬‫این‬‫فصل‬‫برا‬‫مفراهی‬
‫معماری‬‫و‬‫مفهوم‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫اشرنا‬‫شردی‬‫و‬‫در‬
‫فصل‬‫بعدی‬‫به‬‫بررسی‬‫رداف‬‫ر‬‫اه‬‫و‬‫کراربرد‬‫هرای‬‫رابی‬‫ر‬‫ارزی‬
‫رررراری‬‫معمر‬‫رررررم‬‫نر‬‫ررررزار‬‫افر‬‫رررری‬‫مر‬‫ررررردازی‬‫پر‬

2.
‫فصل‬:‫دوم‬‫اهداف‬‫و‬
‫کاربرد‬‫ها‬

‫افزار‬
‫فصل‬‫دوم‬:
‫ها‬ ‫کاربرد‬ ‫و‬ ‫اهداف‬
21
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫به‬‫بیان‬‫ردف‬‫ر‬‫ه‬‫و‬‫کراربرد‬‫معمراری‬‫نررم‬
‫افزا‬‫ر‬‫و‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫می‬‫پردازی‬‫برا‬
‫توجه‬‫به‬‫اینکه‬‫برای‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫مرا‬
‫نیاز‬‫به‬‫اسرتفاده‬‫از‬‫معمراری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫ر‬‫ر‬‫داری‬‫و‬
‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫بیشتر‬‫به‬‫صفات‬‫کیفی‬‫نررم‬
‫افزار‬‫توجه‬‫کرده‬.‫اس‬‫در‬‫این‬‫فصل‬‫ابتدا‬‫تا‬‫حردی‬‫ا‬‫ز‬
‫هدف‬‫معماری‬‫نرم‬،‫افزار‬‫سرپس‬‫اهرداف‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫کیفری‬‫در‬
‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫و‬‫در‬‫رر‬‫اخر‬‫از‬‫رداف‬‫اهر‬‫رابی‬‫ارزیر‬
‫معمار‬‫ی‬‫نرم‬‫افزار‬‫پرداخته‬‫می‬‫شود‬
2-2-‫اهداف‬‫و‬‫کاربرد‬‫ها‬
‫استفاده‬‫از‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫باعث‬‫میشود‬‫که‬.‫مدیری‬
‫نرم‬‫افزار‬‫های‬‫بزرگ‬‫و‬‫پیچیده‬‫خیلی‬‫سراده‬‫و‬‫اسرانتر‬
‫شود‬‫و‬‫داشتن‬‫مستندات‬‫و‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫باعث‬‫ایرن‬
‫امر‬‫میشود‬
‫همچنین‬‫استفاده‬‫از‬‫مدل‬‫های‬‫کیفیتی‬‫در‬‫معمراری‬‫نررم‬
‫افزار‬‫باعث‬.‫رضرای‬‫و‬.‫امنیر‬‫و‬‫کراربرد‬‫بهترر‬‫نررم‬
‫افزار‬‫های‬‫ساخته‬‫شده‬‫میشود‬‫و‬‫همچنرین‬‫بکرار‬‫رردن‬‫ر‬‫ب‬
‫صفات‬‫کیفیتی‬‫در‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫باعث‬‫یک‬‫سطح‬‫قابل‬
‫قبول‬‫از‬‫صفات‬‫کیفی‬‫در‬‫نرم‬‫افزار‬‫داشرته‬‫باشری‬‫کره‬
‫صفات‬‫کیفی‬‫در‬‫فصل‬‫اتی‬‫مفصل‬‫تر‬‫بحث‬‫خواهد‬‫شد‬
‫با‬.‫ساخ‬‫معماری‬‫موثر‬‫شما‬‫ری‬‫ر‬‫م‬‫توانیرد‬‫برا‬‫رایی‬‫ر‬‫شناس‬
‫طراحی‬‫ریسک‬‫در‬‫اوایل‬‫روند‬‫توسعه‬‫ریسک‬‫هرا‬‫را‬‫راه‬‫ر‬‫ک‬
‫دهید‬[9]
‫یکی‬‫از‬‫اهداف‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫از‬‫معمراری‬‫حامرل‬‫اولیره‬‫از‬
.‫کیفی‬‫های‬‫سیست‬‫مانند‬،‫عملکرد‬‫اصرنح‬‫و‬.‫امنیر‬‫کره‬
‫هیچ‬‫کدام‬‫را‬‫میتوان‬‫بدون‬‫یک‬‫چش‬‫اندازه‬‫معماری‬‫یکی‬

‫افزار‬
22
‫شده‬.‫بدس‬‫اورد‬[13]
‫در‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫میتوان‬‫به‬‫این‬‫سرواالت‬
‫رسید‬‫و‬‫این‬‫سواالت‬‫بعضی‬‫اهداف‬‫و‬‫کاربرد‬‫های‬‫ارزیابی‬
‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬.‫اس‬
‫چگونه‬‫مي‬‫توان‬‫تصمیمات‬‫معماري‬‫را‬‫اندازه‬‫گیري‬‫كرده‬
‫و‬‫مفاهی‬‫هزینه‬‫ها‬‫و‬‫سودها‬‫را‬‫استخرا‬‫نمود‬‫و‬‫آنها‬
‫را‬‫با‬‫ه‬‫مقایسه‬‫كرد؟‬
‫چگونه‬‫مي‬‫توان‬‫صفات‬‫كیفیتي‬‫را‬‫تحلیل‬‫نموده‬‫و‬‫با‬‫در‬
‫نظر‬‫گرفتن‬‫هزینه‬‫ها‬‫و‬‫سودها‬‫مصالحه‬‫هاي‬‫مورد‬‫نیراز‬
‫را‬‫انجام‬‫داد؟‬
‫چگونه‬‫مي‬‫توان‬‫میزان‬‫احتمال‬‫هزینه‬‫و‬‫سرود‬‫را‬‫مشرخ‬
‫نمود؟‬
‫و‬‫موارد‬‫زیر‬‫رر‬‫ر‬‫دیگ‬‫رداف‬‫ر‬‫اه‬‫و‬‫کراربرد‬‫هرای‬‫رابی‬‫ر‬‫ارزی‬
‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬:‫هستند‬
‫سهامداران‬‫بصورت‬‫ا‬‫كامن‬‫روشن‬‫و‬‫واضرح‬‫معمراري‬‫را‬‫مري‬
‫فهمند‬
‫ارتباط‬‫بین‬‫سهامداران‬‫افزای‬‫مي‬‫یابد‬
‫مستندات‬‫معماري‬‫در‬‫جریان‬‫ارزیابي‬‫رود‬‫ر‬‫بهب‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫یابرد‬
‫ودر‬‫صورت‬‫لزوم‬‫دوباره‬‫ایجاد‬‫مي‬‫شود‬
‫یك‬‫مقیاس‬‫اندازه‬‫گیري‬‫براي‬.‫برگش‬‫سرمایه‬‫رزاري‬‫ر‬‫گ‬‫در‬
‫سیست‬‫را‬‫تهیه‬‫مي‬‫كند‬
‫به‬‫سازمانها‬‫كمك‬‫مي‬‫نماید‬‫ترا‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫برنامرة‬‫از‬‫پری‬
‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫ررمایه‬‫ر‬‫س‬‫رزاري‬‫ر‬‫گ‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫رود‬‫ر‬‫خ‬‫ره‬‫تهیر‬
‫نمایند‬
‫مي‬‫تواند‬‫اصولي‬‫را‬‫براي‬‫تصرمی‬‫گیرري‬‫هراي‬‫منطقري‬‫در‬
‫زمینة‬‫بكار‬‫گیري‬‫استراتژي‬‫هاي‬‫معماري‬‫تهیه‬‫نماید‬
‫امكان‬‫ارزیابي‬.‫قابلیر‬‫اصرنح‬‫پرذیري‬‫از‬‫جنبره‬‫هراي‬
‫متفاوت‬‫ارزیابي‬،‫ریسك‬‫پری‬‫بینري‬‫هزینره‬‫و‬‫همچنرین‬
‫نگهداري‬‫سیست‬‫و‬‫انتخاب‬‫معماري‬‫وجود‬‫دارد‬
‫مفروضات‬‫مه‬‫و‬‫كلیدي‬‫به‬‫صورت‬‫صریحي‬‫بیان‬‫مي‬‫شوند‬
‫استفاده‬‫از‬‫تكنیكهاي‬‫قابل‬‫تكرار‬‫برراي‬‫ارزیرابی‬‫در‬
‫مراحل‬‫مختلف‬

‫افزار‬
23
2-9-‫نت‬‫ی‬‫جه‬‫گ‬‫ی‬‫ر‬‫ي‬
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫به‬‫اهرداف‬‫و‬‫کراربرد‬‫هرای‬‫معمراری‬‫نررم‬
‫افزار‬‫و‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫پررداختی‬‫کره‬
‫در‬‫رل‬‫فصر‬‫رد‬‫بعر‬‫ره‬‫بر‬‫رهای‬‫چالشر‬‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫و‬
‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫می‬‫پردازی‬

9.
‫فصل‬:‫سوم‬‫چالش‬‫های‬‫مرتبط‬
‫با‬‫موضوع‬

‫افزار‬
‫مساله‬ ‫حل‬ ‫برای‬ ‫پیشنهادی‬ ‫روش‬ :‫سوم‬ ‫فصل‬
25
‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫رل‬‫فصر‬‫ره‬‫بر‬‫رهای‬‫چالشر‬‫مع‬‫ر‬‫مر‬‫اری‬‫ررم‬‫نر‬‫رز‬‫افر‬‫ار‬‫و‬
‫چالشهای‬‫ازریرابی‬‫راری‬‫ر‬‫معم‬‫نررم‬‫افرزار‬‫کره‬‫برا‬‫هر‬
‫گره‬‫خوردانرد‬‫پرداختره‬‫مری‬‫شرود‬‫یکری‬‫از‬‫رهای‬‫ر‬‫چالش‬
‫مرتبط‬‫برا‬‫ایرن‬،‫دو‬‫بحرث‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫ری‬‫ر‬‫کیفیت‬‫در‬‫راری‬‫ر‬‫معم‬
‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫ری‬‫ر‬‫م‬‫رد‬‫باشر‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫ری‬‫ر‬‫کیفت‬‫در‬‫ربک‬‫ر‬‫س‬‫رای‬‫ر‬‫ه‬
‫رف‬‫مختلر‬‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫رار‬‫بکر‬‫ری‬‫مر‬‫رود‬،‫ره‬‫کر‬
‫دانستن‬‫خود‬‫این‬‫صفات‬‫ری‬‫ر‬‫کیفیت‬‫یرک‬‫چرال‬‫مری‬‫باشرد‬
‫انتخاب‬‫کدام‬‫ترکیر‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫هرای‬‫ری‬‫ر‬‫کیفیت‬‫مختلرف‬‫برا‬
‫ه‬‫یک‬‫چال‬‫به‬‫حساب‬‫می‬‫آیرد‬‫کره‬‫در‬‫ایرن‬‫فصرل‬‫بره‬
‫چند‬‫مرورد‬‫از‬‫سربک‬‫هرای‬‫معمراری‬‫نررم‬‫افرزار‬‫و‬‫روش‬
‫های‬‫کیفی‬‫معمراری‬‫نررم‬‫افرزار‬‫ره‬‫ر‬‫پرداخت‬‫شرده‬.‫اسر‬
‫در‬‫روش‬‫رای‬‫هر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫رد‬‫بایر‬
‫رفات‬‫صر‬‫ری‬‫کیفیتر‬‫ررح‬‫شر‬‫داده‬‫رده‬‫شر‬‫را‬‫رورد‬‫مر‬‫رابی‬‫ازریر‬
‫قرار‬‫دهند‬
9-2-‫چالشها‬
‫تاكنون‬‫روشهاي‬‫بسیاري‬‫برراي‬‫ارزیرابي‬‫معمراري‬‫نررم‬
‫افزار‬‫پیشنهاد‬‫و‬‫بكار‬‫گرفته‬‫شده‬.‫اس‬.‫اما‬‫بیشتر‬‫ایرن‬
‫روشها‬‫امكان‬‫واضح‬‫و‬‫مستقیمي‬‫براي‬‫مقایسه‬‫دو‬‫معماري‬
‫ارائه‬‫نمیدهند‬
‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫نق‬‫مهمي‬‫در‬‫دستیابي‬‫به‬‫ویژگري‬-
‫هاي‬‫كیفي‬‫سیست‬‫دارد‬‫و‬‫در‬‫این‬‫حین‬‫ارزیابي‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫در‬‫خصوص‬‫میزان‬‫دستیابي‬‫به‬‫نیازهاي‬‫كیفري‬‫مطلروب‬‫در‬
‫مراحل‬‫اولیه‬‫حرائز‬.‫اهمیر‬.‫اسر‬.‫در‬‫واقرع‬‫هردف‬‫اصرلي‬
‫ارزیابي‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫نررم‬،‫افرزار‬‫درك‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬‫پتانسریل‬
‫راري‬‫معمر‬‫راب‬‫انتخر‬،‫رده‬‫شر‬.‫ر‬‫جهر‬‫رتیابي‬‫دسر‬‫ره‬‫بر‬‫رتعداد‬‫اسر‬
‫برآورده‬‫نمودن‬‫نیازهراي‬‫كیفري‬‫و‬.‫شرناخ‬‫ریسرك‬‫هراي‬
‫بالقوه‬‫میباشد‬[9]

‫افزار‬
26
9-2-1-‫ویژگي‬‫هاي‬‫كیفیتي‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬
‫ري‬‫ویژگر‬‫راي‬‫هر‬،‫ري‬‫كیفیتر‬‫ران‬‫همر‬‫ردیهاي‬‫نیازمنر‬‫ره‬‫غیروظیفر‬
‫مندي‬‫سیسرت‬‫مري‬‫باشرند‬‫كره‬‫ترا‬‫حرد‬‫زیرادي‬‫تعیرین‬
‫رده‬‫كننر‬‫ربك‬‫سر‬‫راري‬‫معمر‬‫رز‬‫نیر‬‫ري‬‫مر‬‫رند‬‫باشر‬‫ري‬‫ویژگر‬‫راي‬‫هر‬
‫كیفیتي‬‫كه‬‫در‬‫واقع‬‫همران‬‫نیازمنردي‬‫هراي‬‫غیرر‬‫وظیفره‬
‫ردي‬‫منر‬،‫رتند‬‫هسر‬‫رتي‬‫بایسر‬‫در‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫ره‬‫بر‬‫رورت‬‫صر‬
‫رري‬‫یكسر‬‫راي‬‫پارامترهر‬‫ري‬‫فنر‬،‫در‬‫رر‬‫نظر‬‫ره‬‫گرفتر‬‫روند‬‫شر‬‫و‬
‫براي‬‫همین‬‫معمار‬‫بایرد‬‫ایرن‬‫ویژگري‬‫هرا‬‫را‬‫بره‬‫صرورت‬
‫قابل‬‫فه‬‫براي‬‫سایر‬‫صاحبان‬‫سرهام‬.‫ر‬‫ر‬‫لیس‬‫نمایرد‬‫ترا‬
‫آنان‬‫در‬‫مورد‬‫این‬.‫ر‬‫ر‬‫لیس‬‫امكران‬‫اظهرار‬‫نظرر‬‫داشرته‬
‫باشند‬‫و‬‫در‬.‫ر‬‫ر‬‫نهای‬‫سیسرت‬‫داراي‬.‫ر‬‫ر‬‫كیفی‬‫مرورد‬‫نظرر‬
‫باشد‬‫معماري‬‫اولین‬‫ردم‬‫ر‬‫ق‬‫تولیرد‬‫نررم‬‫افرزار‬‫روده‬‫ر‬‫ب‬
‫ره‬‫كر‬‫راي‬‫نیازهر‬‫ري‬‫كیفیتر‬‫در‬‫آن‬‫رل‬‫قابر‬‫رابي‬‫ردیر‬.‫ر‬‫اسر‬
‫صفات‬‫كیفیتي‬‫در‬‫تمرام‬‫رل‬‫ر‬‫مراح‬،‫طراحري‬‫پیراده‬‫رازي‬‫ر‬‫س‬
‫و‬‫انتقال‬‫ررح‬‫ر‬‫مط‬‫مري‬‫باشرند‬‫و‬‫در‬‫ره‬‫ر‬‫نتیج‬‫رر‬‫ر‬‫اگ‬‫توسرط‬
‫راري‬‫معمر‬‫رتیباني‬‫پشر‬،‫روند‬‫شر‬.‫ر‬‫راحر‬‫رر‬‫تر‬‫رل‬‫قابر‬‫رابي‬‫ردیر‬
‫خواهند‬‫بود‬
‫يي‬‫ویژگي‬‫ياي‬‫هي‬‫يي‬‫كیفیتي‬‫از‬‫ير‬‫نظي‬‫يابي‬‫ارزیي‬‫يه‬‫بي‬‫دو‬‫يته‬‫دسي‬
‫تقسیم‬‫مي‬‫شوند‬:
1-‫صفات‬‫كیفیتي‬‫يل‬‫ي‬‫قاب‬‫ياهده‬‫ي‬‫مش‬‫در‬‫زميان‬‫اجيرا‬:‫رن‬‫ر‬‫ای‬
‫صفات‬‫نشان‬‫مي‬‫دهنرد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫طرول‬‫مردت‬،‫اجررا‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬
‫سیست‬‫چقدر‬‫خوب‬‫مري‬‫توانرد‬‫نیازمنردي‬‫هراي‬‫رفتراري‬
‫رودش‬‫خر‬‫را‬‫رامین‬‫تر‬‫رد‬‫كنر‬‫ري‬‫یعنر‬‫ره‬‫بر‬‫را‬‫لحر‬‫راري‬‫رفتر‬
‫معین‬‫مي‬‫كند‬‫كره‬‫آیرا‬‫سیسرت‬‫رای‬‫ر‬‫نت‬‫را‬‫بررآورده‬
‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫كنر‬‫و‬‫را‬‫آیر‬‫رن‬‫ایر‬‫رای‬‫نتر‬‫را‬‫در‬‫ران‬‫زمر‬.‫ر‬‫درسر‬
‫برآورده‬‫مي‬‫سرازد‬‫یرا‬‫خیرر؟‬‫در‬‫واقرع‬‫ایرن‬‫صرفات‬
‫ري‬‫كیفیتر‬‫روط‬‫مربر‬‫ره‬‫بر‬‫ري‬‫ویژگر‬‫راي‬‫هر‬‫رل‬‫قابر‬‫راهده‬‫مشر‬‫در‬
‫رین‬‫حر‬‫ررا‬‫اجر‬‫رتند‬‫هسر‬‫ري‬‫یعنر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫را‬‫رد‬‫بایر‬
‫اجرا‬‫ررد‬‫ر‬‫ك‬‫را‬‫ر‬‫ت‬‫مشرخ‬‫شرود‬‫كره‬‫در‬‫اثرر‬‫اجرراي‬‫آن‬
‫چنین‬‫ویژگي‬‫هایي‬‫فراه‬‫مي‬‫شوند‬‫یا‬‫خیر؟‬
‫صفات‬‫كیفتي‬‫قابرل‬‫مشراهده‬‫در‬‫زمران‬‫اجررا‬5‫مرورد‬
‫مي‬‫باشند‬:
‫كارایي‬1
.‫امنی‬2
‫در‬‫دسترس‬‫بودن‬3
.‫قابلی‬‫عملكرد‬‫یا‬‫وظیفه‬‫مندي‬1
1
Performance
2
Security
3
Availability

‫افزار‬
27
.‫قابلی‬‫كاربرد‬‫و‬‫استفاده‬2
2-‫صفات‬‫كیفیتيي‬‫ير‬‫ي‬‫غی‬‫قابيل‬‫مشياهد‬‫در‬‫زميان‬‫اجيرا‬:
‫این‬‫صفات‬‫بره‬‫گونره‬‫اي‬‫هسرتند‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫برا‬‫اجرراي‬‫آن‬
‫نمي‬‫توان‬‫تشخی‬‫داد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫بره‬‫آن‬.‫دسر‬‫یافتره‬‫ر‬‫ر‬‫ای‬
‫یا‬‫خیرر‬‫و‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫عبرارت‬‫دیگرر‬‫نمري‬‫تروان‬‫آن‬‫را‬‫در‬
‫زمان‬‫اجرا‬‫دید‬‫و‬‫باید‬‫ا‬‫بعردا‬‫ارزیرابي‬‫شرود‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬
‫رته‬‫دسر‬‫از‬‫رفات‬‫صر‬‫ران‬‫نشر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫دهنر‬‫ره‬‫كر‬‫رع‬‫جمر‬‫آوري‬
‫سیست‬‫و‬‫رای‬‫ر‬‫آزم‬‫و‬‫طراحري‬‫سیسرت‬‫برا‬‫چره‬‫میرزان‬
.‫سهول‬‫و‬‫راحتي‬‫انجام‬‫مري‬‫رود‬‫ر‬‫ش‬‫همره‬‫صرفات‬‫ري‬‫ر‬‫كیف‬
‫در‬‫یك‬‫مقطع‬‫ران‬‫ر‬‫خودش‬‫را‬‫نشران‬‫ري‬‫ر‬‫نم‬‫دهنرد‬‫و‬‫ري‬‫ر‬‫بعض‬
‫در‬‫ره‬‫مرحلر‬،‫رل‬‫تحلیر‬‫ري‬‫بعضر‬‫در‬‫ره‬‫مرحلر‬‫ري‬‫طراحر‬‫و‬
‫خود‬‫را‬‫نشان‬‫مي‬‫دهند‬
‫صفات‬‫كیفیتي‬‫غیرر‬‫قابرل‬‫مشراهده‬‫در‬‫زمران‬‫اجررا‬5
‫مورد‬‫مي‬‫باشند‬:
.‫قابلی‬‫اصنح‬‫پذیري‬3
.‫قابلی‬‫حمل‬4
.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫پذیري‬5
.‫قابلی‬‫استفاده‬‫مجدد‬6
.‫قابلی‬‫آزمای‬7
‫البته‬‫هر‬‫دو‬‫دسرته‬‫صرفات‬‫كیفیتري‬‫معرفري‬‫شرده‬
‫در‬،‫باال‬‫چه‬‫قابل‬‫مشاهده‬‫در‬‫زمران‬‫اجررا‬‫و‬‫چره‬‫غیرر‬
‫قابل‬‫مشاهد‬‫در‬‫زمان‬،‫اجررا‬‫مربروط‬‫بره‬‫خرود‬‫سیسرت‬
‫و‬‫ره‬‫برنامر‬‫راربردي‬‫كر‬‫ري‬‫مر‬‫رند‬‫باشر‬‫و‬‫ره‬‫بر‬‫را‬‫آنهر‬‫رفات‬‫صر‬
‫كیفیتي‬‫مرتبط‬‫برا‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫گوینرد‬‫ولري‬‫یرك‬‫سرري‬
‫ویژگي‬‫هاي‬‫كیفیتري‬‫مررتبط‬‫برا‬‫حرفره‬‫هر‬، ‫داریر‬‫كره‬
‫را‬‫آنهر‬‫رز‬‫نیر‬‫در‬‫راري‬‫معمر‬‫رذار‬‫اثرگر‬،‫رتند‬‫هسر‬‫ره‬‫كر‬‫از‬‫آن‬
‫جمله‬‫مي‬‫توان‬‫به‬‫مسرائلي‬‫ماننرد‬.‫قیمر‬‫تمرام‬،‫رده‬‫ر‬‫ش‬
‫زمان‬‫پایان‬‫و‬‫اشاره‬‫كرد‬
‫دو‬‫ره‬‫نكتر‬‫در‬‫ره‬‫رابطر‬‫را‬‫بر‬‫رفات‬‫صر‬‫ري‬‫كیفیتر‬‫از‬.‫ر‬‫اهمیر‬
‫زیادي‬‫برخوردار‬.‫اس‬:
1-‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫رراي‬‫بر‬‫رق‬‫تحقر‬‫ریاري‬‫ر‬‫بس‬‫از‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬
‫ر‬‫مهر‬‫و‬‫ري‬‫بحرانر‬‫در‬‫رت‬‫سیسر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫باشر‬‫و‬‫رن‬‫ایر‬
1
Functionality
2
Usability
3
Modifiability
4
Portability
5
Integritability
6
Reusability
7
Testability

‫افزار‬
28
.‫ر‬‫كیفیر‬‫راي‬‫هر‬‫رورد‬‫مر‬‫رر‬‫نظر‬‫ري‬‫مر‬‫رتي‬‫بایسر‬‫در‬‫رطح‬‫سر‬
‫معماري‬‫طراحي‬‫و‬‫ارزیرابي‬،‫روند‬‫ر‬‫ش‬‫یعنري‬‫در‬‫سرطح‬
‫راري‬‫معمر‬‫رري‬‫یكسر‬‫از‬‫ري‬‫ویژگر‬‫را‬‫هر‬‫رتند‬‫هسر‬‫ره‬‫كر‬‫رد‬‫بایر‬
‫مورد‬‫طراحي‬‫و‬‫ارزیابي‬‫قرار‬‫گیرند‬
2-‫برخي‬‫از‬‫ایرن‬‫صرفات‬‫كیفري‬‫وابسرته‬‫بره‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫رتند‬‫ر‬‫نیس‬‫و‬‫رق‬‫تحقیر‬‫در‬‫ره‬‫ر‬‫زمین‬‫رتیابي‬‫ر‬‫دس‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬
‫كیفیتها‬‫در‬‫معماري‬‫كرار‬‫درسرتي‬.‫نیسر‬‫و‬‫نتیجره‬
‫قابل‬‫اسرتفاده‬‫اي‬‫ارائره‬‫نمري‬‫كنرد‬‫بره‬‫همرین‬
.‫علر‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫گرویی‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫رري‬‫ر‬‫یكس‬‫ویژگري‬‫را‬‫ر‬‫ه‬‫در‬‫ران‬‫ر‬‫زم‬
‫معماري‬‫و‬‫طراحي‬‫قابرل‬‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬‫هسرتند‬‫و‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬
‫ري‬‫ر‬‫بعض‬‫از‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫راري‬‫معمر‬‫رد‬‫ر‬‫بای‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫را‬‫ررا‬‫ر‬‫اج‬‫رود‬‫ر‬‫نم‬‫ري‬‫ر‬‫یعن‬‫رای‬‫ر‬‫آزم‬‫را‬‫ر‬‫آنه‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ران‬‫ر‬‫زم‬
‫اجرای‬‫معماري‬‫موكول‬‫مي‬‫شود‬
‫بحث‬‫صفات‬‫كیفیتري‬‫در‬‫سیسرتمهاي‬‫پیچیرده‬‫مطررح‬
‫مي‬‫شود‬‫و‬‫برآورده‬‫كردن‬‫ایرن‬‫صرفات‬‫بره‬‫صرورت‬‫مجررد‬
‫ران‬‫امكر‬‫رذیر‬‫پر‬،.‫ر‬‫نیسر‬‫ري‬‫یعنر‬‫رد‬‫بایر‬‫ردا‬‫ابتر‬‫رادیقي‬‫مصر‬
‫رن‬‫روشر‬‫رود‬‫شر‬‫و‬‫رد‬‫بعر‬‫در‬‫رارچوب‬‫چر‬‫رادیق‬‫مصر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫را‬
‫انجام‬‫دهی‬‫و‬‫ببینی‬‫كه‬‫به‬‫ایرن‬‫صرفات‬‫رسریده‬‫ایر‬
‫یا‬‫خیر؟‬‫ا‬‫اصوال‬‫رسیدن‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫یرك‬.‫كیفیر‬‫رر‬‫ر‬‫ب‬‫روي‬.‫كیفیر‬
،‫دیگر‬‫تاثیرگرذار‬.‫اسر‬‫ا‬‫مرلن‬‫ممكرن‬.‫اسر‬‫وقتري‬‫كره‬
‫رارایي‬‫كر‬‫را‬‫راال‬‫بر‬، ‫رری‬‫ببر‬.‫ر‬‫امنیر‬‫را‬‫رایین‬‫پر‬، ‫ر‬‫آوریر‬
‫یعني‬‫ممكن‬.‫اس‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫رة‬‫ر‬‫هم‬‫صرفات‬‫كیفیتري‬‫را‬‫نتروانی‬
‫با‬‫هر‬‫بررآورده‬‫سرازی‬‫ا‬‫رلن‬‫ر‬‫م‬‫رر‬‫ر‬‫ف‬‫كنیرد‬.‫ر‬‫ر‬‫امنی‬‫و‬
‫رل‬‫تحمر‬‫را‬‫خطر‬‫رورت‬‫بصر‬‫راري‬‫انحصر‬‫رل‬‫قابر‬‫رتیابي‬‫دسر‬‫رند‬‫باشر‬
‫ري‬‫ر‬‫ول‬‫رر‬‫ر‬‫اگ‬‫روام‬‫تر‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫ر‬‫ر‬‫ه‬‫رواهی‬‫بخر‬‫را‬‫ر‬‫آنه‬‫را‬‫رته‬‫ر‬‫داش‬
‫باشی‬‫باید‬‫مصرالحه‬‫انجرام‬‫دهری‬‫ري‬‫ر‬‫یك‬‫از‬‫مسرائلي‬
‫كه‬‫در‬‫ارتباط‬‫با‬‫بحرث‬‫معمراري‬‫و‬‫ویژگري‬‫هراي‬‫كیفیتري‬
‫داری‬‫این‬.‫اس‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫بایرد‬‫اهرل‬‫رازش‬‫ر‬‫س‬، ‫باشری‬‫یعنري‬
‫همه‬‫صرفات‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫را‬‫ممكرن‬.‫اسر‬‫نتروانی‬‫همزمران‬
‫فراه‬‫كنی‬‫ولي‬‫باید‬‫ببینی‬‫كره‬‫كردام‬‫یرك‬‫از‬‫ایرن‬
‫ررایط‬‫شر‬‫رراي‬‫بر‬‫را‬‫مر‬‫رائز‬‫حر‬.‫ر‬‫اهمیر‬‫رتر‬‫بیشر‬.‫ر‬‫اسر‬‫ا‬‫رلن‬‫مر‬
‫ببینی‬‫كره‬‫كرارایي‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫مرا‬.‫اهمیر‬‫بیشرتري‬‫دارد‬
‫یا‬.‫قابلی‬‫استفادة‬،‫مجدد‬‫ررا‬‫ر‬‫چ‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫دو‬.‫صرف‬‫را‬
‫نمي‬‫توان‬‫به‬‫طور‬‫كامل‬‫با‬‫ر‬‫ر‬‫ه‬‫بره‬.‫دسر‬،‫آورد‬‫یعنري‬
‫رد‬‫بایر‬‫ري‬‫كمر‬‫از‬‫رارایي‬‫كر‬‫ررف‬‫صر‬‫رر‬‫نظر‬‫ری‬‫كنر‬‫را‬‫تر‬‫ري‬‫كمر‬
.‫قابلی‬‫استفادة‬‫مجدد‬‫داشته‬‫باشی‬‫و‬[2]

‫افزار‬
29
9-9-‫مروري‬‫بر‬‫مدلهاي‬‫معروف‬‫كیفیت‬‫نرم‬‫افزار‬
‫استفاده‬‫کدام‬‫یک‬‫از‬‫سبک‬‫هرای‬‫معمراری‬‫نررم‬‫افرزار‬،
‫در‬‫ازریابی‬‫معماری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫خرود‬‫یرک‬‫رال‬‫ر‬‫چ‬‫مری‬
‫باشد‬‫که‬‫در‬‫ادامه‬‫به‬‫شرح‬‫سره‬‫ر‬‫ر‬‫م‬‫دل‬‫معرروف‬‫کیفیتری‬
‫معمار‬‫نرم‬‫افزار‬‫پرداخته‬‫می‬‫شود‬
‫براي‬‫توصیف‬‫و‬‫مشخ‬‫رودن‬‫ر‬‫نم‬‫صرفات‬‫كیفیتري‬‫ا‬‫معمروال‬‫از‬
‫ردلهاي‬‫مر‬‫ري‬‫كیفیتر‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫رن‬‫ایر‬‫ردلها‬‫مر‬
‫ا‬‫عموما‬‫به‬‫صورت‬‫راختاري‬‫ر‬‫س‬‫درختري‬‫از‬‫صرفات‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫و‬
‫رات‬‫ارتباطر‬‫را‬‫آنهر‬‫ران‬‫بیر‬‫رده‬‫شر‬‫رد‬‫انر‬‫ري‬‫بررسر‬‫ردلهاي‬‫مر‬
‫معروف‬‫و‬،‫اصلي‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫مناسر‬‫در‬‫یرك‬‫سیسرت‬
‫ررم‬‫نر‬‫رزاري‬‫افر‬‫را‬‫رر‬‫بهتر‬‫رخ‬‫مشر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫نمایر‬‫ران‬‫ذینفعر‬
‫مسهله‬‫با‬‫مطالعره‬‫ایرن‬‫مردلها‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫تواننرد‬‫خواسرته‬
‫هاي‬‫خود‬‫را‬‫دقیرق‬‫ترر‬‫و‬‫رخ‬‫ر‬‫مش‬‫رر‬‫ر‬‫ت‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬،‫دارنرد‬‫و‬
‫بدانند‬‫كه‬‫ره‬‫ر‬‫چ‬‫چیزهراي‬‫را‬‫بایرد‬‫در‬‫توصریف‬‫خواسرته‬
‫هاي‬‫خود‬‫در‬‫این‬‫زمینه‬‫مشخ‬‫نمایند‬[1]
9-9-1-‫مدل‬McCall
‫در‬‫این‬‫مدل‬‫یك‬‫گروه‬‫بندي‬‫مفید‬‫براي‬‫فاكتور‬1‫هایي‬
‫كه‬.‫كیفی‬‫نرم‬‫افزار‬‫را‬.‫تح‬‫تاثیر‬‫قررار‬‫مري‬،‫دهنرد‬
‫پیشنهاد‬‫شده‬.‫اسر‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫روش‬.‫كیفیر‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫افرزار‬‫را‬
‫براساس‬‫سه‬‫جنبه‬‫خصوصیات‬‫عملیاتي‬2
،‫توانرائي‬‫اصرنح‬3
،
‫توانائي‬‫انتقال‬4
‫بیان‬‫مي‬‫دارد‬
‫دسته‬‫بندي‬‫فاكتورها‬‫به‬‫صورت‬‫ذیل‬‫مي‬‫باشد‬Cavano:
-‫رریات‬‫خصوصر‬‫رراتي‬‫عملیر‬:.‫ررح‬‫صر‬‫و‬‫ررتي‬‫درسر‬5
،.‫رر‬‫قابلیر‬
‫ران‬‫اطمینر‬6
،‫رارائي‬‫كر‬7
،‫رتي‬‫درسر‬‫و‬.‫ر‬‫امانر‬8
‫و‬.‫ر‬‫قابلیر‬
‫استفاده‬9
Factor1
Operations2
Revision3
Transition4
Correctness5
Reliability6
Efficiency7
Integrity8
Usability9

‫افزار‬
30
-‫رریات‬‫ر‬‫خصوص‬‫ررائي‬‫ر‬‫توان‬‫ررنح‬‫اصر‬:.‫رر‬‫ر‬‫قابلی‬‫ررداري‬‫نگهر‬1
،
‫انعطاف‬‫پذیري‬2
،‫آزمون‬‫پذیري‬3
-‫رریات‬‫خصوصر‬‫ررائي‬‫توانر‬‫ررال‬‫انتقر‬:.‫رر‬‫قابلیر‬‫ررل‬‫حمر‬4
،
.‫قابلی‬‫استفاده‬‫مجدد‬5
،.‫قابلی‬‫تعامل‬‫پذیري‬6
‫شکل‬3-1‫ساختار‬‫دسته‬‫بندي‬‫خصوصیات‬‫كیفیتي‬‫در‬‫مدل‬Mc call [1]
‫رر‬‫هر‬‫رك‬‫یر‬‫از‬‫را‬‫فاكتورهر‬‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫ردل‬‫مر‬‫راس‬‫براسر‬
‫ري‬‫پرسشر‬‫از‬‫ررف‬‫طر‬‫ري‬‫یكر‬‫از‬‫ران‬‫ذینفعر‬‫ررح‬‫مطر‬‫ري‬‫مر‬،‫رد‬‫باشر‬
‫ري‬‫طراحر‬‫رده‬‫گردیر‬.‫ر‬‫اسر‬‫رکل‬‫شر‬3‫ره‬‫نكتر‬‫روت‬‫قر‬‫رن‬‫ایر‬‫ردل‬‫مر‬
‫راط‬‫ارتبر‬‫راي‬‫فاكتورهر‬.‫ر‬‫كیفیر‬‫رارجي‬‫خر‬7‫را‬‫بر‬‫منكهرراي‬8
‫كیفیتي‬‫محصول‬‫مي‬‫باشرد‬.‫كیفیر‬‫خرارجي‬.‫عبارتسر‬‫از‬
‫كیفیتي‬‫كه‬‫توسط‬‫خصوصریات‬‫پویراي‬‫كرد‬‫در‬‫حرال‬‫اجررا‬
‫ردازه‬‫انر‬‫رري‬‫گیر‬‫رده‬‫شر‬‫و‬‫ري‬‫كیفیتر‬‫ره‬‫كر‬‫رط‬‫توسر‬‫ریات‬‫خصوصر‬
.‫ثاب‬‫كد‬‫توسط‬‫برنامه‬‫نویسران‬‫ردازه‬‫ر‬‫ان‬‫گیرري‬‫میشرود‬
‫را‬.‫كیفی‬‫داخلي‬‫مي‬‫گویند‬
Maintainability1
Flexibility2
Testability3
Portability4
Reusability5
Interoperability6
External Quality7
Criteria8

‫افزار‬
31
‫شکل‬3-1‫مدل‬‫کیفیتی‬Mc call [1]
9-9-2-‫مدل‬ISO/IEC
‫رن‬‫ایر‬‫ردل‬‫مر‬‫ر‬‫شر‬‫ري‬‫ویژگر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫راركردي‬‫كر‬1،.‫ر‬‫قابلیر‬
،‫اطمینرران‬.‫رر‬‫ر‬‫قابلی‬،‫ررتفاده‬‫ر‬‫اس‬،‫ررارآئي‬‫ر‬‫ك‬.‫قابلیرر‬
‫ررداري‬‫نگهر‬‫و‬.‫رر‬‫قابلیر‬‫ررل‬‫حمر‬‫رردن‬‫شر‬‫را‬‫رره‬‫بر‬‫رروان‬‫عنر‬
‫ویژگیهاي‬‫اصلي‬‫كیفیتي‬‫نررم‬‫افرزار‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫دارد‬
‫در‬‫این‬‫مدل‬‫عوامل‬‫به‬‫دو‬‫سرطح‬‫ویژگري‬‫و‬‫زیرر‬‫ویژگري‬
‫تقسی‬‫شده‬‫و‬‫هماننرد‬‫مردلهاي‬‫قبلري‬‫راختار‬‫ر‬‫س‬‫سلسرله‬
‫مراتبي‬‫داشرته‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫فررق‬‫كره‬‫زیرر‬‫ویژگیهرا‬‫در‬
‫این‬‫ساختار‬‫فقط‬‫در‬‫یرك‬‫ویژگري‬‫در‬‫نظرر‬‫گرفتره‬‫شرده‬
‫اند‬ISO/IEC:
Functionality1

‫افزار‬
32
-‫ررد‬‫عملكر‬:‫ر‬‫مناسر‬‫رودن‬‫بر‬1،.‫ر‬‫دقر‬2،‫رل‬‫تعامر‬‫رذیري‬‫پر‬‫و‬
.‫امنی‬3
-.‫ر‬‫قابلیر‬‫ران‬‫اطمینر‬:.‫ر‬‫قابلیر‬‫رل‬‫تحمر‬‫را‬‫خطر‬4‫و‬.‫ر‬‫قابلیر‬
.‫بازگش‬‫از‬‫خطا‬5
-.‫ر‬‫قابلیر‬‫رتفاده‬‫اسر‬:.‫ر‬‫قابلیر‬‫درك‬، ‫رت‬‫سیسر‬‫رادگیري‬‫یر‬
‫و‬‫بكارگیري‬6
-‫رراكتور‬‫فر‬‫ررارائي‬‫كر‬:‫ررار‬‫رفتر‬‫رراني‬‫زمر‬7،‫و‬‫ررار‬‫رفتر‬
‫منابعي‬8
-.‫قابلیرر‬‫ررداري‬‫ر‬‫نگه‬9:.‫رر‬‫ر‬‫قابلی‬‫رره‬‫ر‬‫تجزی‬‫ررل‬‫ر‬‫وتحلی‬10،
‫تغییرپذیري‬11،‫میزان‬.‫تلبی‬12.‫وقابلی‬‫آزمای‬
-.‫ر‬‫قابلیر‬‫رل‬‫حمر‬:‫تطررابق‬‫رذیري‬‫پر‬13،.‫ر‬‫قابلیر‬‫نصرر‬‫و‬
.‫قابلی‬‫همزیستي‬
9-9-9-‫مدل‬IEEE
‫ره‬‫ر‬‫مؤسس‬IEEE‫در‬‫رع‬‫ر‬‫واق‬‫رتانداردي‬‫اسر‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫راد‬‫ر‬‫ایج‬‫ردل‬‫مر‬
‫رري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫رران‬‫ر‬‫بی‬،‫داشررته‬‫و‬‫مرردل‬‫كیفیترري‬‫ررریحي‬‫ر‬‫ص‬
‫پیشنهاد‬‫نداده‬.‫اسر‬‫سراختار‬‫درختري‬‫را‬‫برراي‬‫مردل‬
‫ري‬‫كیفیتر‬‫ران‬‫بیر‬‫رته‬‫داشر‬‫و‬‫رتر‬‫بیشر‬‫رد‬‫تاكیر‬‫رر‬‫بر‬‫رونگي‬‫چگر‬
‫ري‬‫طراحر‬‫رهاي‬‫روشر‬‫ردازه‬‫انر‬‫رري‬‫گیر‬‫راي‬‫فاكتورهر‬‫ري‬‫كیفیتر‬
‫دارد‬‫ساختار‬‫پیشنهادي‬‫شبه‬‫درختي‬‫برا‬‫سره‬‫سرطح‬‫مري‬
،‫باشد‬‫كه‬‫سرطح‬‫آخرر‬‫راي‬‫ر‬‫معیاره‬‫كیفیتري‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫رتند‬‫هسر‬‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫ررح‬‫طر‬‫رازه‬‫اجر‬‫داده‬‫رده‬‫شر‬‫در‬‫رورت‬‫صر‬
.‫ر‬‫قابلیر‬‫ردازه‬‫انر‬‫رري‬‫گیر‬، ‫رتقی‬‫مسر‬‫رس‬‫پر‬‫از‬‫رطح‬‫سر‬،‫اول‬
‫رائي‬‫معیارهر‬‫رراي‬‫بر‬‫رر‬‫هر‬‫رك‬‫یر‬‫از‬‫راي‬‫فاكتورهر‬‫ري‬‫كیفیتر‬
‫مشخ‬‫شود‬IEEE
Suitability1
Accuracy2
Security3
Fault Tolerance4
Recovery5
Operability6
Time Behaviour7
Resource Behaviour8
Maintainability9
Analyzability10
Changeability11
Stability12
Adaptability13

‫افزار‬
33
‫به‬‫عنوان‬‫پیشنهاد‬‫اولیه‬‫یرك‬.‫ر‬‫ر‬‫درخ‬‫برا‬‫را‬‫ر‬‫فاكتوره‬‫و‬
‫زیر‬‫فاكتورهائي‬‫به‬‫شكل‬‫ذیل‬‫پیشنهاد‬‫نموده‬.‫اس‬:
-‫ررارائي‬‫ر‬‫ك‬:‫رررفه‬‫ر‬‫ص‬‫رروئي‬‫ر‬‫ج‬1‫رراني‬‫ر‬‫زم‬‫و‬‫رررفه‬‫ر‬‫ص‬‫رروئي‬‫جر‬
‫منابع‬
-.‫قابلی‬‫اطمینان‬:‫بردون‬‫نقر‬‫برودن‬2،‫تحمرل‬‫خطرا‬3‫و‬
‫در‬‫دسترس‬‫بودن‬
-‫ررد‬‫عملكر‬:‫رل‬‫كامر‬،‫رودن‬‫بر‬،.‫رح‬‫صر‬،.‫ر‬‫امنیر‬‫رازگاري‬‫سر‬4‫و‬
‫تعامل‬‫پذیري‬
-.‫رر‬‫قابلیر‬‫ررتیباني‬‫پشر‬:.‫رر‬‫قابلیر‬، ‫ررای‬‫آزمر‬‫ررعه‬‫توسر‬
‫پذیري‬‫و‬‫اصنح‬‫پذیري‬5
-.‫قابلیر‬‫رل‬‫ر‬‫حم‬:‫اسرتقنل‬‫از‬.‫رخ‬‫ر‬‫س‬،‫افرزار‬‫رتقنل‬‫ر‬‫اس‬‫از‬
‫نرررم‬‫افررزار‬‫و‬.‫قابلیرر‬‫نصرر‬‫و‬.‫قابلیرر‬‫اسررتفاده‬
‫مجدد‬
-.‫ر‬‫قابلیر‬‫رتفاده‬‫اسر‬:.‫ر‬‫قابلیر‬،‫درك‬‫رادگي‬‫سر‬،‫رادگیري‬‫یر‬
.‫قابلی‬‫بكارگیري‬‫و‬.‫قابلی‬‫ارتباط‬‫با‬‫كاربر‬6
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫به‬‫بیران‬‫صرفات‬‫کیفیتری‬‫در‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫و‬‫بعضی‬‫چالشهای‬‫دیگر‬‫ارزیرابی‬‫معمراری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫پرداختی‬‫که‬‫در‬‫فصل‬‫اتری‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ران‬‫ر‬‫بی‬‫راه‬‫ری‬‫ر‬‫حل‬‫ررای‬‫ر‬‫ب‬
‫رفع‬‫این‬‫چالشها‬‫می‬‫پردازی‬
Economy1
Nondeficiency2
Error Tolerance3
Compatibility4
Correctability5
Communicativeness6

2.
‫فصل‬:‫چهارم‬‫راه‬‫حل‬‫های‬
‫ارائه‬‫شده‬

‫در‬‫فصل‬‫قبل‬‫به‬‫رال‬‫ر‬‫چ‬‫هرای‬‫کره‬‫در‬‫ارزیرابی‬‫راری‬‫ر‬‫معم‬
‫نرم‬‫افزار‬‫وجود‬‫دارد‬‫پرداختره‬‫رد‬‫ر‬‫ش‬‫و‬‫صرفات‬‫کیفتری‬
‫مورد‬‫توجره‬‫قررار‬،.‫ر‬‫ر‬‫گرف‬‫در‬‫ایرن‬‫فصرل‬‫بره‬‫بیران‬‫و‬
‫ررح‬‫شر‬‫ره‬‫سر‬‫ردل‬‫مر‬‫ری‬‫کیفتر‬،‫رروف‬‫معر‬‫رین‬‫همچنر‬‫رار‬‫چهر‬‫ردل‬‫مر‬
‫معروف‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افرزار‬‫کره‬‫معمراری‬‫نررم‬
‫افزارهای‬‫مورد‬‫بررسری‬‫را‬‫از‬‫نظرر‬‫کیفیتری‬‫رابی‬‫ر‬‫ارزی‬
‫می‬‫کند‬‫و‬‫همچنین‬‫به‬‫تحقیق‬‫هرای‬‫جدیردی‬‫کره‬‫در‬‫ایرن‬
‫زمی‬‫نه‬‫انجام‬‫داده‬‫شده‬.‫اس‬‫پرداخته‬‫می‬‫شود‬
2-2-‫توضیح‬‫کامل‬‫صفات‬‫کیفیتی‬
‫در‬‫این‬‫بخ‬‫به‬‫توضیح‬‫کاملتر‬‫صفات‬‫کیفیتی‬‫پرداخته‬
‫می‬‫شود‬‫و‬‫بصورت‬‫مفصلتر‬‫صفات‬‫کیفیتی‬‫ررح‬‫ر‬‫ش‬‫داده‬‫شرده‬
.‫اس‬‫که‬‫در‬‫اخر‬‫این‬‫بخ‬‫به‬.‫شناخ‬‫کامل‬‫و‬‫درک‬‫مفهروم‬
‫دقیق‬‫صفات‬‫کیفیتی‬‫می‬‫رسی‬‫و‬‫از‬‫منبع‬[2]‫اسرتفاده‬‫مری‬
‫شود‬
2-2-1-‫كارایي‬
‫كارایي‬‫مربروط‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ران‬‫ر‬‫زم‬‫پاسر‬‫سیسرت‬‫یرا‬‫رخگو‬‫ر‬‫پاس‬
‫بودن‬‫سیست‬‫مي‬‫باشرد‬‫در‬‫واقرع‬‫مري‬‫روان‬‫ر‬‫ت‬.‫گفر‬‫كره‬
‫كارایي‬‫به‬‫زمان‬‫مرورد‬‫نظرر‬‫برراي‬‫رخگویي‬‫ر‬‫پاس‬‫سیسرت‬
‫به‬‫تعدادي‬‫از‬‫رخدادها‬‫در‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫پریرود‬‫زمراني‬‫مربروط‬
‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫رارایي‬‫كر‬‫را‬‫از‬‫دو‬‫روش‬‫ري‬‫مر‬‫روان‬‫تر‬‫ربه‬‫محاسر‬
‫كرد‬:(1)‫از‬‫طریق‬‫میزان‬‫پاسر‬‫گرویي‬‫بره‬‫یرك‬‫رخرداد‬
‫راص‬‫خر‬‫و‬(2)‫رداد‬‫تعر‬‫ردادهایي‬‫رخر‬‫ره‬‫كر‬‫در‬‫رد‬‫واحر‬‫ران‬‫زمر‬
‫مورد‬‫پاسخگویي‬‫قرار‬‫مي‬‫گیرند‬‫رس‬‫ر‬‫پ‬‫كرارایي‬‫بره‬‫مرا‬
‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رد‬‫ر‬‫گوی‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ره‬‫ر‬‫چ‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬‫رته‬‫ر‬‫توانس‬‫ر‬‫ر‬‫ای‬‫ران‬‫ر‬‫زم‬
‫پاسخگویي‬‫را‬‫ك‬‫كنری‬‫ر‬‫ر‬‫اغل‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫ویژگري‬‫كیفري‬‫را‬
‫بوسیلة‬‫محاسبة‬‫مقدار‬‫زمران‬‫الزم‬‫برراي‬‫اجرراي‬‫كامرل‬
‫یك‬، ‫تراكن‬‫اندازه‬‫گیري‬‫مي‬‫كنی‬

‫افزار‬
‫فصل‬‫چهارم‬:‫حل‬ ‫راه‬
‫شده‬ ‫ارئه‬ ‫های‬
‫چررون‬‫ارتبرراط‬‫بررا‬‫سیسررت‬‫بیشررتر‬‫از‬‫خررود‬
‫محاسبات‬‫زمان‬‫مي‬،‫برد‬‫در‬‫نتیجره‬‫كرارایي‬‫نشران‬‫مري‬
‫دهد‬‫كه‬‫چقدر‬‫تعامنت‬‫بین‬‫رزاي‬‫ر‬‫اج‬‫سیسرت‬‫تردوین‬‫شرده‬
‫و‬‫به‬‫چه‬‫میزان‬‫این‬‫رزا‬‫ر‬‫اج‬‫شناسرایي‬‫و‬‫ره‬‫ر‬‫تعبی‬،‫رده‬‫ر‬‫ش‬
‫را‬‫تر‬‫ران‬‫زمر‬‫راالیي‬‫بر‬‫را‬‫ره‬‫بر‬‫روان‬‫عنر‬‫ران‬‫زمر‬‫ررت‬‫ر‬‫پ‬‫رراي‬‫بر‬
‫سیستمها‬‫و‬‫یا‬‫زیر‬‫رتمها‬‫ر‬‫سیس‬‫رته‬‫ر‬‫نداش‬‫باشری‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬
‫تعامنتي‬‫كه‬‫در‬‫فراخواني‬‫توابع‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫رویره‬‫را‬‫ر‬‫ه‬‫و‬‫یرا‬
‫در‬‫همگام‬‫سازي‬‫فرآینردها‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫مكانیسرمهاي‬‫راطي‬‫ر‬‫ارتب‬
‫رر‬‫دیگر‬‫رود‬‫وجر‬،‫دارد‬‫روي‬‫رارایي‬‫كر‬‫رت‬‫سیسر‬‫ريثیر‬‫تر‬‫ري‬‫مر‬
‫گذارد‬‫و‬‫باعث‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫كرارایي‬‫بره‬‫عنروان‬‫ترابعي‬
‫از‬‫معماري‬‫مطرح‬،‫شرود‬‫پرس‬‫كرارایي‬‫را‬‫مري‬‫تروان‬‫در‬
‫سطح‬‫معماري‬‫درك‬‫كرد‬‫و‬‫تحلیل‬‫و‬‫مدل‬‫نمود‬
‫با‬‫نرخ‬‫ورودیهرا‬‫و‬‫تقاضراي‬‫سررویس‬‫و‬‫انردازة‬
‫صفها‬‫و‬‫تيخیرهرایي‬‫كره‬‫در‬‫زمران‬‫اجررا‬‫مشراهده‬‫مري‬
، ‫كنی‬‫مي‬‫توانی‬‫كرارایي‬‫را‬‫ارزیرابي‬‫نمرایی‬‫بره‬
‫طور‬‫كلي‬‫كارایي‬‫یرك‬‫سیسرت‬‫را‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫ایجراد‬‫یرك‬‫مردل‬
‫تخمیني‬‫صف‬‫شبیه‬‫سازي‬‫مري‬‫كنری‬‫برراي‬‫شربیه‬‫رازي‬‫ر‬‫س‬
‫كارایي‬‫سعي‬‫مري‬‫كنری‬‫كره‬‫میرزان‬‫انتظرار‬‫را‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬
‫هر‬‫كاري‬‫كه‬‫در‬‫سیسرت‬.‫اسر‬‫و‬‫برراي‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫رتري‬‫ر‬‫مش‬‫كره‬
‫وارد‬‫سیست‬‫مري‬،‫شرود‬‫ري‬‫ر‬‫بررس‬‫ری‬‫ر‬‫كن‬‫و‬‫برا‬‫اسرتفاده‬
‫از‬‫رك‬‫یر‬‫رابع‬‫تر‬‫ررخ‬‫نر‬‫ورود‬‫و‬‫رین‬‫همچنر‬‫رع‬‫توزیر‬‫راي‬‫تقاضر‬
‫ررویس‬‫سر‬‫رین‬‫بر‬‫رده‬‫پردازنر‬‫راي‬‫هر‬‫رف‬‫مختلر‬‫و‬‫رین‬‫تخمر‬‫ران‬‫زمر‬
‫رردازش‬‫پر‬‫و‬‫رزان‬‫میر‬‫رف‬‫صر‬‫راي‬‫هر‬‫رد‬‫تولیر‬‫رده‬‫شر‬‫رراي‬‫بر‬‫رر‬‫هر‬
،‫پردازنده‬‫میزان‬‫كارایي‬‫را‬‫محاسبه‬‫كنی‬
‫پس‬‫براي‬‫محاسبة‬‫كارایي‬‫باید‬‫زمان‬‫پردازش‬‫هر‬‫كدام‬
‫از‬‫تراكنشهاي‬‫سیست‬‫را‬‫تخمین‬‫بزنی‬‫و‬‫بر‬‫اساس‬‫شبیه‬
،‫سازي‬‫كارایي‬‫سیست‬‫را‬‫مشخ‬، ‫نمایی‬‫ملن‬‫مشخ‬‫كنی‬
‫كه‬‫اگر‬‫یك‬‫خادم‬‫به‬‫سیست‬‫اضافه‬، ‫كنی‬‫به‬‫چه‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬
‫بر‬‫روي‬‫كارایي‬‫تيثیر‬‫مي‬،‫گذارد‬‫و‬‫آیا‬‫وجود‬‫یا‬‫عردم‬
‫وجود‬‫این‬‫خادم‬‫اضافه‬‫بر‬‫روي‬‫كارایي‬‫تاثیر‬‫مي‬‫گذارد‬
‫یا‬‫خیر؟‬‫در‬‫مجموع‬‫مي‬‫توان‬.‫گف‬‫كه‬‫كارایي‬‫یك‬‫فاكتور‬
‫مه‬‫و‬‫برنده‬‫در‬‫معمراري‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫و‬‫ارزش‬‫رسریدن‬‫بره‬‫آن‬
‫بسیار‬‫باال‬.‫اس‬

‫افزار‬
2-2-2-‫امنیت‬
.‫امنی‬‫واحدي‬‫از‬‫سیست‬.‫اس‬‫كره‬‫توانرایي‬‫یرك‬‫سیسرت‬
‫را‬‫بررراي‬.‫مقاومرر‬‫در‬‫برابررر‬‫مسررائل‬‫ناخواسررته‬‫و‬
‫رهاي‬‫تنشر‬‫راز‬‫غیرمجر‬‫و‬‫رین‬‫همچنر‬‫راع‬‫امتنر‬‫از‬‫ررویس‬‫سر‬‫در‬
‫راني‬‫زمر‬‫ره‬‫كر‬‫رود‬‫خر‬‫رت‬‫سیسر‬‫در‬‫رال‬‫حر‬‫راد‬‫ایجر‬‫رهایي‬‫سرویسر‬
‫براي‬‫كاربران‬،.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫نشران‬‫مري‬‫دهرد‬.‫امنیر‬‫را‬‫مري‬
‫ترروان‬‫از‬‫منظرهرراي‬‫مختلررف‬‫نگرراه‬‫كرررد‬‫از‬‫منظررر‬
‫سیست‬،‫عامرل‬‫شربكه‬‫و‬‫بانرك‬،‫اطنعراتي‬.‫سرخ‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫و‬‫و‬‫رین‬‫همچنر‬‫از‬‫نظررر‬‫عوامررل‬‫راني‬‫انسر‬‫و‬‫رائل‬‫مسر‬
،‫فیزیكي‬‫ملل‬‫آت‬‫سوزي‬‫و‬‫دزدي‬‫و‬
‫مسائلي‬‫كه‬‫به‬‫طور‬‫عمرده‬‫در‬.‫ر‬‫ر‬‫امنی‬‫برا‬‫آن‬‫روبره‬‫رو‬
‫هستی‬DOS‫و‬Spoogfing‫مي‬‫باشد‬
1-DOS:‫رره‬‫نتیجر‬‫رررازیر‬‫سر‬‫رردن‬‫شر‬.‫رر‬‫درخواسر‬‫رراي‬‫هر‬
‫ناخواسته‬‫زیاد‬‫به‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫باشرد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫سیسرت‬
‫را‬‫از‬‫رخگویي‬‫پاسر‬‫ره‬‫بر‬‫رتهاي‬‫درخواسر‬‫ري‬‫حقیقر‬‫راز‬‫بر‬
‫مي‬،‫دارد‬‫یعني‬‫آنقردر‬‫بره‬‫طرور‬‫غیرواقعري‬‫كرار‬
‫رد‬‫تولیر‬‫ري‬‫مر‬‫ری‬‫كنر‬‫ره‬‫كر‬‫رث‬‫باعر‬‫رادي‬‫زیر‬‫رار‬‫بر‬‫ردن‬‫شر‬
‫سیست‬‫شده‬‫و‬‫خود‬‫ایرن‬‫كرار‬‫باعرث‬‫مري‬‫شرود‬‫كره‬
‫رت‬‫سیسر‬‫رد‬‫نتوانر‬‫رایف‬‫وظر‬‫ري‬‫واقعر‬‫رود‬‫خر‬‫را‬‫رام‬‫انجر‬
‫دهد‬
2-IP Source Spoofing:‫برر‬‫راس‬‫ر‬‫اس‬‫كپري‬‫رردن‬‫ر‬‫ك‬‫آدرس‬IP‫ري‬‫ر‬‫م‬
‫باشد‬‫این‬‫حملره‬‫برراي‬‫رسریدن‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫آدرس‬،‫مقصرد‬
‫از‬‫مسیر‬‫كرامپیوتر‬‫میزبران‬.‫اسر‬‫ري‬‫ر‬‫یعن‬‫اینكره‬
‫رك‬‫یر‬‫رر‬‫نفر‬‫آدرس‬IP‫و‬‫رام‬‫نر‬‫رك‬‫یر‬‫رامپیوتر‬‫كر‬‫را‬‫رل‬‫جعر‬
‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫كنر‬‫را‬‫تر‬‫رایي‬‫شناسر‬‫رود‬‫نشر‬‫و‬‫از‬‫طریررق‬‫آن‬
‫خرابكاري‬‫هرایي‬‫را‬‫انجرام‬‫مري‬،‫دهرد‬‫كره‬‫قابرل‬
‫كنترل‬‫و‬‫پیگیري‬‫نمي‬‫باشرد‬‫پرس‬‫ابتردا‬‫ترافیرك‬
‫به‬.‫سم‬‫مقصرد‬‫را‬‫كر‬‫مري‬‫كنرد‬‫و‬‫بعرد‬‫از‬‫طریرق‬
‫اعتبار‬‫كامپیوتر‬‫میزبان‬‫وارد‬‫عمل‬‫مي‬‫شود‬
2-2-9-‫در‬‫دسترس‬‫بودن‬
‫این‬.‫صف‬‫در‬‫بخشي‬‫از‬‫سیست‬‫كره‬‫در‬‫حرال‬‫اجررا‬،.‫اسر‬
‫محاسبه‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫نسربتي‬‫از‬‫زمران‬‫را‬‫كره‬‫سیسرت‬‫در‬
‫حال‬‫ررا‬‫ر‬‫اج‬،.‫اسر‬‫را‬‫نشران‬‫مري‬‫دهرد‬‫پرس‬‫در‬‫رترس‬‫ر‬‫دس‬
‫بودن‬‫كسرري‬‫از‬‫زمران‬.‫اسر‬‫كره‬‫سیسرت‬‫زنرده‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫و‬
‫اجرا‬‫مي‬‫شود‬‫این‬‫ویژگي‬‫كیفیتي‬‫نشران‬‫مري‬‫دهرد‬‫كره‬

‫افزار‬
‫سیست‬‫چقدر‬‫قادر‬.‫اس‬‫كره‬‫مشركنت‬‫خرود‬‫را‬‫رفرع‬‫كنرد‬
‫و‬‫به‬.‫حال‬‫طبیعي‬‫خود‬‫بازگردد‬
‫این‬.‫صف‬‫اینگونه‬‫انردازه‬‫گیرري‬‫مري‬‫شرود‬‫كره‬
‫مدت‬‫زمان‬‫برین‬‫مشركنت‬‫بوجرود‬‫رده‬‫ر‬‫آم‬‫در‬‫نظرر‬‫گرفتره‬
‫مي‬‫شود‬‫و‬‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫در‬‫ایرن‬‫برازة‬‫راني‬‫ر‬‫زم‬‫ترا‬
‫چه‬‫میزان‬‫بره‬.‫سررع‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ركنت‬‫ر‬‫مش‬‫پاسر‬‫داده‬،‫شرده‬‫و‬
‫سیست‬‫بره‬.‫حالر‬‫ري‬‫ر‬‫طبیع‬‫برگشرته‬.‫اسر‬‫آن‬‫كسرري‬‫از‬
‫زمان‬‫كه‬‫سیست‬‫سر‬‫پرا‬.‫اسر‬‫و‬‫سروالها‬‫را‬‫رواب‬‫ر‬‫ج‬‫مري‬
‫رد‬‫دهر‬‫و‬‫ره‬‫بر‬‫رتها‬‫درخواسر‬‫ر‬‫پاسر‬‫ري‬‫مر‬،‫رد‬‫گویر‬‫رزان‬‫میر‬‫در‬
‫دسترس‬‫بودن‬‫را‬‫نشان‬‫مي‬‫دهد‬.‫اس‬
‫در‬‫رترس‬‫دسر‬‫رودن‬‫بر‬‫ره‬‫رابطر‬‫ري‬‫نزدیكر‬‫را‬‫بر‬.‫ر‬‫قابلیر‬
‫ران‬‫اطمینر‬،‫دارد‬‫ري‬‫یعنر‬‫رر‬‫هر‬‫ره‬‫چر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫ران‬‫اطمینر‬‫در‬
‫سیستمي‬‫زیاد‬،‫باشد‬‫آن‬‫سیسرت‬‫در‬‫دسرترس‬‫ترر‬‫خواهرد‬
‫بود‬‫و‬‫بالعكس‬‫قابل‬‫اطمینران‬‫برودن‬‫یعنري‬‫رایي‬‫ر‬‫توان‬
‫سیست‬‫براي‬‫ادامة‬‫عملیات‬‫در‬‫طول‬‫زمان‬
‫در‬‫دسرررترس‬‫برررودن‬‫و‬.‫قابلیررر‬،‫اطمینررران‬
‫ررتگي‬‫وابسر‬‫ررل‬‫كامر‬‫ررا‬‫بر‬‫رراري‬‫معمر‬‫ررد‬‫دارنر‬‫ررون‬‫چر‬‫از‬
‫راي‬‫تكنیكهر‬‫راري‬‫معمر‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫ري‬‫مر‬‫ری‬‫كنر‬‫را‬‫تر‬‫رن‬‫ایر‬‫دو‬
.‫صف‬‫كیفي‬‫را‬‫افرزای‬، ‫دهری‬‫در‬‫واقرع‬‫برا‬‫اسرتفاده‬
‫از‬.‫سخ‬‫افزارهاي‬‫اضرافي‬‫و‬‫یرا‬‫پشرتیبان‬‫رري‬‫ر‬‫گی‬‫و‬
‫ري‬‫مر‬‫روان‬‫تر‬‫رن‬‫ایر‬‫دو‬.‫رف‬‫صر‬‫ري‬‫كیفر‬‫را‬‫رزای‬‫افر‬،‫داد‬‫ره‬‫كر‬
‫همة‬‫اینها‬‫از‬‫تصمیمات‬‫معماري‬‫هستند‬
‫نص‬‫مولفه‬‫هراي‬‫اضرافي‬‫برراي‬‫اجررا‬‫در‬‫زمران‬
‫رروز‬‫ر‬‫ب‬‫را‬‫خطر‬‫و‬‫راال‬‫ر‬‫ب‬‫رردن‬‫بر‬.‫ر‬‫ر‬‫دق‬‫و‬‫رورد‬‫ر‬‫برخ‬‫رردن‬‫ر‬‫ك‬‫را‬‫ر‬‫ب‬
‫خطاها‬‫در‬‫بهبرود‬‫ایرن‬‫دو‬.‫رف‬‫ر‬‫ص‬‫كیفیتري‬‫و‬‫در‬‫نتیجره‬
‫در‬‫معماري‬‫اثرگرذار‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫باشرند‬‫و‬‫رد‬‫ر‬‫بای‬‫در‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫از‬‫ری‬‫پر‬‫رده‬‫دیر‬‫روند‬‫شر‬‫رایي‬‫پارامترهر‬‫ره‬‫كر‬‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫دو‬
.‫صف‬.‫دخالر‬‫رد‬‫ر‬‫دارن‬‫هرر‬‫دو‬‫وابسرته‬‫بره‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫مری‬
‫باشند‬‫و‬‫عبارتنرد‬‫از‬‫متوسرط‬‫زمران‬.‫شرك‬‫كره‬‫ا‬‫ردتا‬‫ر‬‫عم‬
‫با‬‫راد‬‫ر‬‫ایج‬‫معمراري‬‫برا‬‫رل‬‫ر‬‫تحم‬‫خطاهراي‬،‫براالتر‬‫ایرن‬
‫عدد‬‫بیشتر‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رود‬‫ر‬‫ش‬‫یعنري‬‫متوسرط‬‫زمران‬.‫شكسر‬‫اگرر‬
‫معماري‬‫با‬‫تحمل‬‫خطاي‬‫باال‬‫داشرته‬‫باشری‬‫تغییرر‬‫مري‬
‫رد‬‫كنر‬‫ري‬‫ولر‬‫در‬‫رو‬‫عر‬‫رل‬‫تحمر‬‫را‬‫خطر‬‫را‬‫بر‬‫ررار‬‫تكر‬‫رر‬‫عناصر‬
‫پردازشي‬‫مه‬‫و‬‫اتصراالت‬‫در‬‫معمراري‬.‫بدسر‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫آیرد‬
‫پارامتر‬‫بعدي‬‫متوسط‬‫زمان‬‫اصرنح‬‫مري‬‫باشرد‬‫هرر‬‫چره‬
‫معماري‬‫بهتر‬،‫باشد‬‫متوسرط‬‫زمران‬‫ري‬‫ر‬‫خراب‬‫براالتر‬‫مري‬
‫رود‬‫و‬‫اضافه‬‫كردن‬‫عناصرر‬‫ري‬‫ر‬‫پردازش‬‫برراي‬‫وقتري‬‫كره‬
‫ري‬‫بحرانر‬‫راق‬‫اتفر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫افتر‬‫روي‬‫راري‬‫معمر‬‫رر‬‫اثر‬‫ري‬‫مر‬
‫گذارد‬

‫افزار‬
2-2-2-‫قابلیت‬‫عملكرد‬‫یا‬‫وظیفه‬‫مندي‬
‫رن‬‫ر‬‫ای‬.‫رف‬‫ر‬‫ص‬‫رایي‬‫ر‬‫توان‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫رام‬‫ر‬‫انج‬‫راري‬‫ر‬‫ك‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬
‫سیست‬‫به‬‫منظور‬‫آن‬‫ایجراد‬‫شرده‬،.‫اسر‬‫را‬‫نشران‬‫مري‬
‫دهد‬‫ایرن‬.‫رف‬‫ر‬‫ص‬‫نشران‬‫مري‬‫دهرد‬‫كره‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫چره‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬
‫سیست‬‫توانمنرد‬.‫اسر‬‫برراي‬‫رام‬‫ر‬‫انج‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫كرار‬‫بایرد‬
‫اجزا‬‫سیست‬‫در‬‫یرك‬‫مسریر‬‫ر‬‫ر‬‫هماهن‬‫برراي‬‫تكمیرل‬‫آن‬
‫كار‬‫پری‬‫رونرد‬‫اگرر‬‫بره‬‫ایرن‬‫اجرزا‬‫مسرهولیتهاي‬
.‫ر‬‫درسر‬‫و‬‫ري‬‫واقعر‬‫رذار‬‫واگر‬‫رود‬‫نشر‬‫و‬‫را‬‫یر‬‫رهینت‬‫تسر‬‫الزم‬
‫براي‬‫انجام‬‫ایرن‬‫كرار‬‫و‬‫راهنگي‬‫ر‬‫هم‬‫برا‬‫بقیره‬‫مولفره‬
‫را‬‫هر‬‫را‬‫رته‬‫نداشر‬،‫رد‬‫باشر‬‫رت‬‫سیسر‬‫رادر‬‫قر‬‫ره‬‫بر‬‫راد‬‫ایجر‬
.‫قابلی‬‫عملكرد‬‫مورد‬‫نیاز‬‫نخواهد‬‫بود‬
.‫ر‬‫قابلیر‬‫ررد‬‫عملكر‬‫ا‬‫را‬‫ذاتر‬‫ره‬‫بر‬‫راري‬‫معمر‬‫روط‬‫مربر‬
.‫نیس‬‫و‬‫یك‬.‫صف‬‫غیر‬‫معماري‬.‫اسر‬‫و‬‫جرزو‬‫مسرائلي‬‫كره‬
‫به‬‫تصمی‬‫رري‬‫ر‬‫گی‬‫معمراري‬‫راز‬‫ر‬‫نی‬،‫دارنرد‬‫نمري‬،‫باشرد‬
‫اما‬‫چون‬‫این‬.‫صف‬‫به‬‫ویژگیهایي‬‫مربروط‬‫مري‬‫شرود‬‫كره‬
‫را‬‫آنهر‬‫رذار‬‫تاثیرگر‬‫روي‬‫راري‬‫معمر‬‫رتند‬‫هسر‬‫رود‬‫خر‬.‫ر‬‫قابلیر‬
‫عملكرد‬‫بحلي‬.‫اس‬‫كره‬‫مجرزا‬‫از‬‫رایر‬‫ر‬‫س‬‫صرفات‬‫كیفیتري‬
‫قابل‬‫بررسي‬.‫اس‬‫و‬‫از‬‫طررف‬‫دیگرر‬‫چرون‬‫بسرتر‬‫اولیره‬
‫رك‬‫یر‬‫رت‬‫سیسر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزاري‬‫افر‬‫را‬‫راي‬‫نیازهر‬‫ره‬‫وظیفر‬‫ردي‬‫منر‬
‫تعیین‬‫مي‬،‫كند‬‫پس‬‫مي‬‫تروان‬.‫گفر‬‫كره‬‫ایرن‬.‫صرف‬‫بره‬
‫معماري‬‫مربوط‬‫مي‬‫شود‬
2-2-5-‫قابلیت‬‫استفاده‬
‫این‬.‫صف‬‫به‬‫اجزا‬‫زیر‬‫شكسته‬‫مي‬‫شود‬:
‫یادگیري‬1
‫كارایي‬2
‫قابل‬.‫یادداش‬‫بودن‬3
‫جلوگیري‬‫و‬‫اجتناب‬‫از‬‫خطا‬4
‫رسیدگي‬‫به‬‫خطا‬5
.‫رضای‬1
Learnability1
Efficiency2
Memorability3
Error Avoidance4
Error Handling5

‫افزار‬
‫پس‬‫اگر‬‫بخرواهی‬.‫قابلیر‬‫اسرتفاده‬‫یرك‬‫رول‬‫ر‬‫محص‬‫نررم‬
‫رزاري‬‫افر‬‫را‬‫ردازه‬‫انر‬‫رري‬‫گیر‬‫رایی‬‫نمر‬‫رد‬‫بایر‬‫آن‬‫را‬‫در‬
‫این‬‫اجزا‬‫خنصه‬‫نمایی‬
1-‫ره‬‫اینكر‬‫ردر‬‫چقر‬‫رل‬‫قابر‬‫رادگیري‬‫یر‬.‫ر‬‫اسر‬‫و‬‫ردر‬‫چقر‬
.‫راح‬‫و‬‫سریع‬‫یك‬‫كراربر‬‫مري‬‫رد‬‫ر‬‫توان‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫از‬
‫واسط‬‫كاربر‬‫را‬‫فرا‬‫بگیرد‬
2-‫آیا‬‫سیسرت‬‫در‬‫زمران‬‫كر‬‫و‬‫برا‬.‫سررع‬‫مناسر‬
‫به‬‫تقاضاي‬‫كاربر‬‫پاس‬‫مي‬‫دهد‬
3-‫ردر‬‫چقر‬‫رت‬‫سیسر‬‫رل‬‫قابر‬‫ر‬‫حفر‬‫ردن‬‫شر‬،.‫ر‬‫اسر‬‫ري‬‫یعنر‬
‫كاربر‬‫بره‬‫راد‬‫ر‬‫ی‬‫مري‬‫آورد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫چگونره‬‫سیسرت‬‫را‬
‫رد‬‫ر‬‫بای‬‫رار‬‫ر‬‫بك‬‫ررد‬‫بگیر‬‫ري‬‫ر‬‫یعن‬‫ره‬‫ر‬‫اینگون‬.‫ر‬‫ر‬‫نیس‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬
‫كاربر‬‫سریع‬‫آن‬‫را‬‫از‬‫یراد‬‫ببررد‬‫و‬‫رر‬‫ر‬‫اگ‬‫یكبرار‬
‫از‬‫سیست‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫كررد‬‫دفعره‬‫دیگرر‬‫برا‬‫نگراه‬
،‫كردن‬‫سریع‬‫بره‬‫یراد‬‫بیراورد‬‫كره‬‫چگونره‬‫بایرد‬
‫از‬‫آن‬‫استفاده‬‫كند‬
4-‫را‬‫آیر‬‫رت‬‫سیسر‬‫راي‬‫خطاهر‬‫رول‬‫معمر‬‫راربر‬‫كر‬‫را‬‫ری‬‫پر‬
‫بیني‬‫مي‬‫كند‬‫و‬‫از‬‫آنها‬‫جلوگیري‬‫مي‬‫كند‬
5-‫آیررا‬‫سیسررت‬‫برره‬‫كرراربر‬‫بررراي‬‫رهررایي‬‫از‬
‫مشكنت‬‫كمك‬‫مي‬‫كند‬(help)
6-‫را‬‫آیر‬‫رت‬‫سیسر‬‫رار‬‫كر‬‫را‬‫رراي‬‫بر‬‫راربر‬‫كر‬‫رانتر‬‫آسر‬
‫كرده‬.‫اس‬‫یا‬‫خیر؟‬
2-2-5-‫قابلیت‬‫اصالح‬‫پذیري‬
‫مي‬‫توانی‬‫ادعا‬‫كنی‬‫كه‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬.‫قابلیر‬‫در‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫ركلي‬‫ر‬‫ش‬
‫ره‬‫كر‬‫رد‬‫باشر‬‫ررین‬‫بهتر‬‫راط‬‫ارتبر‬‫را‬‫را‬‫بر‬‫راري‬‫معمر‬‫دارد‬
‫رایي‬‫توانر‬‫ره‬‫اینكر‬‫ررات‬‫تغییر‬‫را‬‫را‬‫بر‬.‫ررع‬‫سر‬‫و‬‫رارایي‬‫كر‬
‫باال‬‫و‬‫هزینه‬‫كر‬‫ایجراد‬‫ری‬‫ر‬‫كن‬‫همران‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫اصرنح‬
‫رذیري‬‫پر‬.‫ر‬‫اسر‬‫ره‬‫كر‬‫رتگي‬‫بسر‬‫ره‬‫بر‬‫راري‬‫معمر‬‫دارد‬‫ري‬‫یكر‬‫از‬
‫ویژگیهایي‬‫كه‬‫ا‬‫كامن‬‫برا‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫قابرل‬‫راق‬‫ر‬‫انطب‬.‫اسر‬
.‫ر‬‫قابلیر‬‫رنح‬‫اصر‬.‫ر‬‫اسر‬‫ره‬‫كر‬‫آن‬‫رنعكس‬‫مر‬‫رده‬‫كننر‬‫راري‬‫معمر‬
‫قابل‬‫اصرنح‬.‫اسر‬.‫قابلیر‬‫اصرنح‬‫ترابعي‬‫از‬‫چگرونگي‬
‫رر‬‫تغییر‬،.‫ر‬‫اسر‬‫ري‬‫یعنر‬‫رتن‬‫دانسر‬‫و‬‫را‬‫یر‬‫رایي‬‫شناسر‬‫رل‬‫محر‬
‫تغییر‬
‫در‬‫شرایط‬‫مسراوي‬‫راد‬‫ر‬‫ایج‬‫تغییرر‬‫برزرگ‬‫در‬‫یرك‬
‫سیست‬.‫نسب‬‫بره‬‫تغییرر‬‫در‬‫یرك‬‫مولفره‬‫كوچرك‬‫هزینره‬
‫بیشررتري‬‫را‬‫در‬،‫بررردارد‬‫زیرررا‬‫اعمررال‬‫تغییررر‬‫در‬
Satisfaction1

‫افزار‬
‫سیست‬‫بزرگتر‬‫كار‬‫مشركل‬‫ترري‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫از‬‫رایي‬‫ر‬‫آنج‬‫كره‬
‫معماري‬‫مولفه‬‫ها‬‫و‬‫رهولیتها‬‫ر‬‫مس‬‫را‬‫تعریرف‬‫ري‬‫ر‬‫م‬،‫كنرد‬
‫شرایطي‬‫را‬‫كه‬.‫تح‬‫آن‬‫هرر‬‫مولفره‬‫بایرد‬‫تعریرف‬‫شرود‬
‫را‬‫نیز‬‫بررسي‬‫و‬‫تعریرف‬‫مري‬،‫كنرد‬‫پرس‬‫مسرهله‬‫اصرنح‬
‫پذیري‬‫با‬‫معماري‬‫از‬‫ایرن‬.‫جهر‬‫رره‬‫ر‬‫گ‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫خورنرد‬‫از‬
‫رایي‬‫ر‬‫آنج‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫رین‬‫ر‬‫اول‬‫ردمي‬‫قر‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫ره‬‫كر‬‫را‬‫مر‬‫در‬
‫تولید‬‫سیسرت‬‫برر‬‫مري‬‫ر‬‫ر‬‫داری‬‫ترا‬‫مولفره‬‫را‬‫تعریرف‬
‫كنی‬‫و‬‫چون‬‫در‬‫رتن‬‫ر‬‫م‬‫معمراري‬‫نهفتره‬.‫اسر‬‫و‬‫همچنرین‬
‫در‬‫راري‬‫معمر‬‫را‬‫قابلیتهر‬‫و‬‫رهولیتهاي‬‫مسر‬‫رك‬‫یر‬‫ره‬‫مولفر‬‫را‬
‫تعریف‬‫مي‬، ‫كنی‬.‫درسر‬‫در‬‫همرین‬‫نقطره‬.‫اسر‬‫كره‬‫مرا‬
‫باید‬‫تشخی‬‫دهری‬‫كره‬‫شررایط‬‫الزم‬‫برراي‬‫اینكره‬‫یرك‬
‫مولفه‬.‫تح‬‫آن‬‫شرایط‬‫بتواند‬‫تغییر‬،‫كند‬‫چیس.؟‬
‫تمام‬‫تغییررات‬‫ممكرن‬‫را‬‫معمراري‬‫بره‬3‫دسرته‬‫تقسری‬
‫مي‬‫كند‬
1-‫تغییراتي‬‫كه‬‫ر‬‫ر‬‫موج‬‫ایجراد‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫تغییرر‬‫فقرط‬
‫در‬‫یك‬‫مولفه‬‫مري‬‫شروند‬‫یعنري‬‫تغییرري‬‫كره‬‫مري‬
‫دهی‬‫منحصر‬‫به‬‫اصرنح‬‫یرك‬‫مولفره‬‫مري‬‫شرود‬‫پرس‬
‫راهي‬‫گر‬‫رات‬‫اوقر‬‫رر‬‫اثر‬‫رر‬‫تغییر‬‫رر‬‫بر‬‫روي‬‫رك‬‫یر‬‫ره‬‫مولفر‬
.‫اس‬
2-‫راهي‬‫گر‬‫رات‬‫اوقر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫رر‬‫تغییر‬‫روي‬‫رد‬‫چنر‬‫ره‬‫مولفر‬
.‫اس‬
3-‫این‬‫تغییر‬‫چیرزي‬‫رر‬‫ر‬‫فرات‬‫از‬‫بحرث‬.‫قابلیر‬‫اصرنح‬
‫پذیري‬،.‫اسر‬‫ا‬‫مرلن‬‫تغییرر‬‫در‬‫سربك‬،‫راري‬‫ر‬‫معم‬‫كره‬
‫یك‬‫تغییر‬‫بنیادي‬.‫اس‬
‫ر‬‫اغلر‬‫ري‬‫تغییراتر‬‫ره‬‫كر‬‫در‬‫ردیهاي‬‫نیازمنر‬‫راري‬‫كر‬
‫سررازمان‬‫و‬‫در‬‫نتیجرره‬‫در‬‫نیازمنرردیهاي‬‫كرراري‬‫یررك‬
‫سیست‬‫بوجود‬‫مي‬،‫آید‬‫باعث‬‫مي‬‫شود‬‫كره‬‫مرا‬‫بره‬.‫سرم‬
‫اصنح‬‫رذیري‬‫ر‬‫پ‬، ‫برروی‬‫ایرن‬‫تغییررات‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫رد‬‫ر‬‫چن‬‫دسرته‬
‫تقسی‬‫مي‬‫شوند‬:
1-‫توانایي‬‫در‬‫تغییر‬‫یا‬‫گسرترش‬:‫رافه‬‫ر‬‫اض‬‫كرردن‬‫یرك‬
‫كارایي‬،‫جدید‬‫بهبرود‬،‫كرارایي‬،‫اصرنحات‬‫ایجراد‬
‫ساختارهاي‬‫جدید‬‫از‬‫این‬‫نوع‬‫هستند‬
2-‫رایي‬‫توانر‬‫رایي‬‫هر‬‫ره‬‫كر‬‫در‬‫رذف‬‫حر‬‫رائل‬‫مسر‬‫رته‬‫ناخواسر‬
‫وجود‬‫دارد‬:‫همران‬‫حرذف‬‫توانمنردیهاي‬‫ناخواسرته‬
‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫باشر‬‫ره‬‫كر‬‫رراي‬‫بر‬‫راده‬‫سر‬‫رازي‬‫سر‬‫رارایي‬‫كر‬‫رك‬‫یر‬
‫كاربرد‬‫استفاده‬‫مري‬،‫رود‬‫ر‬‫ش‬‫یعنري‬‫برراي‬‫مروثرتر‬
‫كردن‬‫و‬‫ساده‬‫كردن‬‫یك‬‫وظیفره‬‫بره‬‫كرار‬‫مري‬‫رود‬
‫ررراي‬‫بر‬‫رروثرتر‬‫مر‬‫ررردن‬‫كر‬،‫ررارایي‬‫كر‬‫ررات‬‫امكانر‬
‫رته‬‫ناخواسر‬‫را‬‫رذف‬‫حر‬‫ري‬‫مر‬، ‫ری‬‫كنر‬‫رن‬‫ایر‬‫رایي‬‫توانر‬
‫روط‬‫مربر‬‫ره‬‫بر‬‫ره‬‫مرحلر‬‫رداري‬‫نگهر‬.‫ر‬‫اسر‬‫و‬‫در‬‫ران‬‫زمر‬
‫اجرا‬‫قابل‬‫مشاهده‬.‫نیس‬

‫افزار‬
3-‫تطبیق‬‫با‬‫ریط‬‫ر‬‫مح‬‫كراري‬‫و‬‫ریط‬‫ر‬‫مح‬‫عملیراتي‬‫جدیرد‬:
‫ا‬‫مررلن‬‫وقترري‬‫تغییراترري‬‫روي‬‫پردازنررده‬‫هررا‬‫و‬
‫رایل‬‫وسر‬‫ورودي‬‫و‬‫ري‬‫خروجر‬‫و‬‫رتگاههاي‬‫دسر‬‫رر‬‫دیگر‬‫ره‬‫بر‬
‫رود‬‫ر‬‫وج‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫آیر‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رواهی‬‫ر‬‫خ‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫را‬‫ر‬‫آنه‬
‫منطبق‬‫با‬‫امكانات‬‫رد‬‫ر‬‫جدی‬،‫شرود‬‫اگرر‬‫ایرن‬‫گونره‬
‫باشد‬‫مي‬‫گویی‬‫كه‬.‫قابلی‬‫حمرل‬‫داریر‬‫كره‬‫ایرن‬
.‫ر‬‫قابلیر‬‫رل‬‫ر‬‫حم‬‫در‬‫رع‬‫ر‬‫واق‬‫ري‬‫ر‬‫جزئ‬‫از‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫رنح‬‫ر‬‫اص‬
‫پذیري‬.‫اس‬
4-‫ساختار‬‫بندي‬‫مجردد‬:‫در‬‫ایرن‬‫دسرته‬‫از‬‫ررات‬‫ر‬‫تغیی‬
‫طراحي‬‫دوبراره‬‫سرویسرهاي‬‫سیسرت‬‫و‬‫ماژولهرا‬‫را‬
‫براي‬‫بهینه‬‫سازي‬‫انجام‬‫مر‬‫ي‬‫دهری‬‫ا‬‫مرلن‬‫مولفره‬
‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫رل‬‫ر‬‫قاب‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫ردد‬‫ر‬‫مج‬‫را‬‫رایگزین‬‫جر‬‫ره‬‫ر‬‫مولف‬
‫هاي‬‫قدیمي‬‫سیسرت‬‫مري‬‫كنری‬‫كره‬‫ایرن‬‫كرار‬‫بره‬
‫منظور‬‫توسعة‬‫آتي‬‫سیسرت‬‫انجرام‬‫مري‬،‫گیررد‬‫پرس‬
‫ري‬‫مر‬‫روان‬‫تر‬‫ره‬‫بر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫رنح‬‫اصر‬،‫رذیري‬‫پر‬.‫ر‬‫قابلیر‬
.‫نگهداش‬.‫گفر‬‫و‬‫ایرن‬‫دو‬‫نرام‬‫از‬‫دیرد‬‫راتي‬‫ر‬‫عملی‬
‫و‬‫رذاري‬‫اثرگر‬‫رد‬‫متفاوتنر‬‫ري‬‫ولر‬‫از‬‫رر‬‫نظر‬‫راري‬‫معمر‬
‫این‬‫دو‬‫اصطنح‬‫یكسان‬‫هستند‬
2-2-7-‫قابلیت‬‫حمل‬
‫رن‬‫ایر‬.‫رف‬‫صر‬‫رایي‬‫توانر‬‫ررا‬‫اجر‬.‫ر‬‫تحر‬‫راي‬‫محیطهر‬‫رباتي‬‫محاسر‬
‫مختلف‬‫را‬‫براي‬‫سیست‬‫فراه‬‫مري‬‫كنرد‬‫ایرن‬‫محیطهرا‬
‫مي‬‫تواننرد‬.‫سرخ‬‫افرزاري‬‫و‬‫یرا‬‫نررم‬‫افرزاري‬‫و‬‫یرا‬
‫تركیبي‬‫از‬‫ایرن‬‫دو‬‫باشرند‬‫یرك‬‫سیسرت‬‫بره‬‫میزانري‬
‫قابل‬‫حمل‬.‫اس‬‫كه‬‫تمرام‬‫ریات‬‫ر‬‫فرض‬‫در‬‫مرورد‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫محریط‬
‫محاسباتي‬‫را‬‫در‬‫یرك‬‫مولفره‬‫گرردآوردي‬‫كررده‬‫باشرد‬
‫پس‬‫به‬‫شرطي‬‫مري‬‫تروانی‬‫انتظرار‬‫داشرته‬‫باشری‬‫كره‬
‫ررم‬‫ر‬‫ن‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫رور‬‫ر‬‫بط‬‫رل‬‫ر‬‫كام‬‫رل‬‫ر‬‫قاب‬‫رایي‬‫ر‬‫جابج‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬
‫تمام‬‫فرضریات‬‫در‬‫مرورد‬‫محریط‬‫محاسرباتي‬‫در‬‫یرك‬‫یرا‬
‫چند‬‫مولفه‬‫خنصه‬‫شده‬‫باشرد‬‫برا‬‫داشرتن‬‫یرك‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫الیه‬‫بندي‬‫مي‬‫توان‬‫به‬‫ایرن‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬.‫ر‬‫ر‬‫دس‬.‫یافر‬‫و‬‫از‬
‫این‬‫نظر‬‫مري‬‫تروان‬.‫ر‬‫ر‬‫گف‬‫كره‬‫ایرن‬.‫صرف‬‫بره‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫مرتبط‬.‫اس‬‫ا‬‫ملن‬‫اگر‬‫برنامرة‬‫مرا‬‫بره‬‫صرورت‬‫مسرتقی‬
‫به‬‫امكانات‬.‫سخ‬‫افزاري‬‫وابسرته‬،‫نباشرد‬‫بلكره‬‫الیره‬
‫واسطي‬‫وجرود‬‫رته‬‫ر‬‫داش‬،‫باشرد‬‫ا‬‫مرلن‬‫ماشرین‬‫رازي‬‫ر‬‫مج‬‫كره‬
‫نرم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫مرا‬‫روي‬‫آن‬‫رین‬‫ر‬‫ماش‬‫مجرازي‬‫اجررا‬‫شرود‬‫و‬
‫رین‬‫ماشر‬‫رازي‬‫مجر‬‫روي‬.‫رخ‬‫سر‬‫راي‬‫افزارهر‬‫رف‬‫مختلر‬‫راده‬‫پیر‬
‫سازي‬،‫شود‬‫آنگاه‬‫مرا‬‫بره‬.‫قابلیر‬‫حمرل‬.‫دسر‬‫یافتره‬

‫افزار‬
‫ر‬‫ایر‬‫و‬‫ره‬‫البتر‬‫رن‬‫ایر‬‫رهله‬‫مسر‬‫رزو‬‫جر‬‫رمیمات‬‫تصر‬‫راري‬‫معمر‬
.‫اس‬
2-2-8-‫قابلیت‬‫استفادة‬‫مجدد‬
‫این‬.‫صف‬‫ا‬‫معموال‬‫به‬‫معني‬‫طراحي‬‫سیسرتمي‬.‫اسر‬‫كره‬‫كرل‬
‫راختمان‬‫سر‬‫آن‬‫رت‬‫سیسر‬‫را‬‫یر‬‫ري‬‫برخر‬‫از‬‫ره‬‫مولفر‬‫راي‬‫هر‬‫آن‬
‫بتواند‬‫دوباره‬‫در‬‫كاربردهراي‬‫ري‬‫ر‬‫آت‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫شروند‬
‫یعني‬‫سیست‬‫را‬‫با‬‫این‬‫هردف‬‫ري‬‫ر‬‫طراح‬‫ری‬‫ر‬‫كن‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫برخري‬
‫از‬‫رره‬‫مولفر‬‫رراي‬‫هر‬‫آن‬‫ررد‬‫بتواننر‬‫در‬‫رره‬‫برنامر‬‫رراي‬‫هر‬
‫كاربردي‬‫آینده‬‫یا‬‫در‬‫چرخه‬‫هراي‬‫بعردي‬‫هر‬‫اسرتفاده‬
‫شوند‬‫براي‬‫رسیدن‬‫به‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫مجردد‬‫بایرد‬
‫سیست‬‫طوري‬‫سراختاربندي‬‫شرده‬‫باشرد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫مولفره‬‫هرا‬
‫بعنوان‬‫محصوالتي‬‫انتخابي‬‫سراخته‬‫شرده‬،‫باشرند‬‫یعنري‬
‫انتخاب‬‫معني‬‫دار‬‫باشد‬‫پرس‬‫سیسرت‬‫بایرد‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫گونره‬
‫اي‬‫رد‬‫باشر‬‫ره‬‫كر‬‫ره‬‫مولفر‬‫راي‬‫هر‬‫را‬‫مر‬‫رل‬‫قابر‬‫راب‬‫انتخر‬‫از‬
‫محصوالتي‬‫كه‬‫ا‬‫قبن‬‫ساخته‬‫شده‬،‫انرد‬‫باشرد‬‫كره‬‫در‬‫ایرن‬
.‫حال‬‫این‬.‫صف‬‫مفهوم‬.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫را‬‫مي‬‫رساند‬
‫براي‬‫داشتن‬‫این‬.‫صف‬‫بایرد‬‫سیسرت‬‫مبتنري‬‫برر‬
‫ره‬‫مولفر‬1‫رد‬‫باشر‬‫و‬‫رر‬‫هر‬‫ردام‬‫كر‬‫از‬‫رن‬‫ایر‬‫ره‬‫مولفر‬‫را‬‫هر‬‫ره‬‫بر‬
‫عنوان‬‫بخشي‬‫از‬‫ردمات‬‫ر‬‫خ‬‫یرا‬‫محصروالتي‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫برنامره‬
‫هاي‬‫مختلف‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫تواننرد‬‫كرار‬،‫رد‬‫ر‬‫كنن‬‫در‬‫نظرر‬‫گرفتره‬
‫روند‬‫شر‬‫و‬‫رزان‬‫میر‬‫رات‬‫ارتباطر‬‫ره‬‫مولفر‬‫را‬‫هر‬‫ر‬‫كر‬‫در‬‫رر‬‫نظر‬
‫گرفته‬‫شرود‬‫و‬‫در‬‫ایرن‬‫صرورت‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫بعردي‬‫مري‬
‫تواند‬‫از‬‫مولفه‬‫هاي‬‫انتخابي‬.‫درس‬‫شوند‬
‫از‬‫این‬‫نظر‬‫این‬.‫صرف‬‫بره‬‫معمراري‬‫مربروط‬‫مري‬
‫شود‬‫كره‬‫رد‬‫ر‬‫بای‬‫در‬‫مرحلره‬‫اي‬‫از‬‫معمراري‬‫كره‬‫مولفره‬
‫ها‬‫انتخاب‬‫مي‬،‫شود‬‫رایف‬‫ر‬‫وظ‬‫مشرترك‬‫مولفره‬‫را‬‫ر‬‫ه‬‫مشرخ‬
‫شود‬‫و‬‫در‬‫نتیجه‬‫به‬‫مولفه‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫ریزترري‬‫برا‬‫ارتبراط‬
‫ك‬‫شكسته‬‫شوند‬‫و‬‫با‬‫انجرام‬‫ایرن‬‫كرار‬‫ره‬‫ر‬‫وظیف‬‫منردي‬
‫عو‬‫مي‬‫شود‬‫مولفه‬‫هراي‬‫معمراري‬‫واحردهاي‬‫اسرتفاده‬
‫ردد‬‫مجر‬‫رتند‬‫هسر‬‫و‬‫رن‬‫ایر‬‫رتفادة‬‫اسر‬‫ردد‬‫مجر‬‫ره‬‫بر‬‫رزان‬‫میر‬
‫وابستگي‬‫بستگي‬‫دارد‬‫و‬‫بهترر‬.‫اسر‬‫كره‬‫كمترر‬‫باشرد‬
‫مررا‬.‫قابلیرر‬‫اسررتفاده‬‫مجرردد‬‫را‬.‫حالرر‬‫خاصرري‬‫از‬
.‫قابلی‬‫اصنح‬‫پرذیري‬‫در‬‫نظرر‬‫مري‬‫گیرری‬،‫یعنري‬‫مرا‬
‫مولفه‬‫هایي‬‫داری‬‫كه‬‫مري‬‫توانرد‬‫برا‬‫كمري‬‫ررات‬‫ر‬‫تغیی‬
‫در‬‫محیطهاي‬‫دیگر‬‫ه‬‫مورد‬‫استفاده‬‫قرار‬‫گیرند‬
BaseComponent1

‫افزار‬
2-2-3-‫قابلیت‬‫تجمیع‬‫پذیري‬
‫این‬.‫صف‬‫نشان‬‫می‬‫دهد‬‫كره‬‫مولفره‬‫هرایي‬‫كره‬‫جردا‬‫از‬
‫ه‬‫ساخته‬‫شده‬،‫اند‬‫ردر‬‫ر‬‫چق‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫تواننرد‬‫برا‬‫هر‬‫كرار‬
‫كنند‬‫و‬‫همدیگر‬‫را‬‫تحمل‬‫نماینرد‬‫ایرن‬‫مطلر‬‫رتگي‬‫ر‬‫بس‬
‫به‬‫این‬‫موضوع‬‫دارد‬‫كره‬‫بره‬‫چره‬‫میرزان‬‫پیچیردگیهاي‬
‫خارجي‬‫مولفه‬‫ها‬‫پنهران‬‫شرده‬‫و‬‫تعامرل‬‫و‬‫رانیزم‬‫ر‬‫مك‬‫و‬
‫سازوكارهاي‬‫راطي‬‫ر‬‫ارتب‬‫شرناخته‬‫شرده‬‫و‬‫بره‬‫رورت‬‫ر‬‫ص‬‫یرك‬
‫پروتكل‬‫رف‬‫ر‬‫تعری‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬.‫اسر‬‫و‬‫رین‬‫ر‬‫همچن‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫چره‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬
‫مسهولیتها‬‫بین‬‫مولفه‬‫ها‬‫تقسی‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬.‫اسر‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫تمرام‬
‫ایررن‬‫تصررمیمات‬‫در‬‫سررطح‬‫معمرراري‬‫هسررتند‬‫همچنررین‬
.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫به‬‫ایرن‬‫مطلر‬‫بسرتگي‬‫دارد‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫چقردر‬
.‫ر‬‫ر‬‫درس‬‫و‬‫رل‬‫ر‬‫كام‬‫و‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫روبي‬‫ر‬‫خ‬‫رطه‬‫ر‬‫واس‬‫راي‬‫ر‬‫ه‬‫ره‬‫ر‬‫مولف‬‫را‬‫ر‬‫ه‬
‫تعریف‬‫شده‬‫اند‬‫اگر‬‫واسط‬‫مناسربي‬‫برراي‬‫مولفره‬‫هرا‬
‫طراحي‬‫نشده‬،‫باشد‬.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫از‬‫بین‬‫مي‬‫رود‬
2-2-12-‫قابلیت‬‫آزمایش‬
.‫قابلی‬‫آزمای‬‫یك‬‫نرم‬‫افزار‬‫راني‬‫ر‬‫امك‬.‫اسر‬‫كره‬‫نررم‬
‫افزار‬‫رد‬‫ر‬‫بتوان‬‫اشرتباهات‬‫رود‬‫ر‬‫خ‬‫را‬‫در‬‫حرین‬.‫تسر‬‫بره‬
‫نمای‬‫بگذارد‬‫ممكرن‬.‫اسر‬‫سیسرت‬‫بگونره‬‫اي‬‫سراخته‬
‫شود‬‫كه‬.‫تس‬‫آن‬‫مشكل‬‫باشرد‬‫ولري‬‫اگرر‬‫از‬‫اول‬‫سیسرت‬
‫را‬‫به‬‫گونه‬‫اي‬‫بسرازی‬‫كره‬‫قطعرات‬‫جردا‬‫از‬‫هر‬‫برا‬
‫وظیفة‬‫معین‬‫و‬‫اتصاالت‬‫معین‬‫شرده‬‫تعریرف‬،‫شروند‬‫خرود‬
‫به‬‫خود‬‫این‬‫امكانات‬‫كمك‬‫مري‬‫كنرد‬‫كره‬‫اگرر‬‫اشركالي‬
‫در‬‫را‬‫آنهر‬‫رود‬‫وجر‬،‫دارد‬‫رع‬‫موقر‬.‫ر‬‫تسر‬‫ره‬‫بر‬‫ري‬‫راحتر‬‫رل‬‫محر‬
‫اشكال‬‫پیدا‬‫شود‬
.‫ر‬‫قابلیر‬‫رای‬‫آزمر‬‫راال‬‫بر‬‫رن‬‫ایر‬‫ران‬‫امكر‬‫را‬‫رراه‬‫فر‬
‫مي‬‫نماید‬‫كه‬‫در‬‫صرورت‬‫برروز‬‫اشركال‬‫در‬‫یرك‬، ‫رت‬‫ر‬‫سیس‬
.‫بسرررع‬‫بترروانی‬‫ررة‬‫ر‬‫مولف‬‫داراي‬‫اشرركال‬‫را‬‫پیرردا‬
‫روده‬‫نمر‬‫و‬‫ركال‬‫اشر‬‫آن‬‫ره‬‫مولفر‬‫را‬‫رخ‬‫مشر‬‫روده‬‫نمر‬‫و‬‫ره‬‫بر‬
‫نمای‬‫بگذاری‬‫در‬‫واقع‬‫مي‬‫تروان‬.‫گفر‬‫كره‬.‫قابلیر‬
‫آزمای‬‫یعني‬‫احتمرال‬‫اینكره‬‫برا‬‫فرر‬‫وجرود‬‫حرداقل‬
‫یك‬‫اشتباه‬‫در‬‫سیست‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬،‫افرزاري‬‫در‬‫اجرراي‬‫بعردي‬
‫این‬‫را‬‫ر‬‫خط‬‫ركار‬‫ر‬‫آش‬‫گرردد‬.‫قابلیر‬‫آزمرای‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫ایرده‬
‫هایي‬‫نظیرر‬.‫قابلیر‬‫مشراهده‬‫و‬.‫قابلیر‬‫ررل‬‫ر‬‫كنت‬‫نیرز‬
‫رته‬‫وابسر‬.‫ر‬‫اسر‬‫رد‬‫بایر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫ررل‬‫كنتر‬‫رر‬‫هر‬‫ره‬‫مولفر‬‫و‬
‫ورودي‬‫هاي‬‫آن‬‫و‬‫مشراهدة‬‫خروجیهراي‬‫آن‬‫وجرود‬‫داشرته‬

‫افزار‬
،‫باشد‬‫در‬‫واقع‬‫باید‬‫بتروان‬‫مسریر‬‫اجررا‬‫را‬‫رابي‬‫ر‬‫ردی‬
‫كرد‬‫معماري‬،‫خوب‬‫معماري‬.‫اسر‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬.‫قابلیر‬‫رای‬‫ر‬‫آزم‬
‫باال‬‫داشته‬‫باشد‬‫براي‬‫ره‬‫ر‬‫اینك‬‫سیسرت‬‫قابرل‬‫رای‬‫ر‬‫آزم‬
‫باشد‬‫بایرد‬‫امكران‬‫كنتررل‬.‫حالر‬‫ري‬‫ر‬‫داخل‬‫هرر‬‫مولفرة‬
‫درون‬‫آن‬‫و‬‫راهده‬‫مشر‬‫ري‬‫خروجر‬‫آن‬‫رود‬‫وجر‬‫رته‬‫داشر‬‫رد‬‫باشر‬
‫ري‬‫یعنر‬‫رر‬‫هر‬‫ره‬‫چر‬‫رات‬‫اطنعر‬‫رتر‬‫بیشر‬‫ري‬‫مخفر‬‫رود‬‫شر‬‫و‬‫رطح‬‫سر‬
‫مستندسازي‬‫را‬‫یك‬‫الیه‬‫اي‬، ‫ری‬‫ر‬‫كن‬‫ایرن‬‫نراق‬.‫قابلیر‬
‫آزمای‬.‫اس‬‫و‬‫تولید‬‫ردریجي‬‫ر‬‫ت‬‫بره‬‫همران‬‫میزانري‬‫كره‬
.‫قابلی‬‫تجمیع‬‫را‬‫ارتقا‬‫مري‬،‫دهرد‬.‫قابلیر‬‫رای‬‫ر‬‫آزم‬
‫را‬‫ه‬‫فراه‬‫مي‬‫كنرد‬‫اگرر‬‫مرا‬‫بتروانی‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫رورت‬‫ر‬‫ص‬
‫تدریجي‬‫كار‬‫رد‬‫ر‬‫تولی‬‫را‬‫انجرام‬، ‫ری‬‫ر‬‫ده‬‫خرود‬‫بره‬‫خرود‬
.‫قابلی‬‫آزمای‬‫ه‬‫فراه‬‫خواهد‬‫شد‬
2-9-‫روش‬‫های‬‫مشهور‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬
‫افزار‬
‫در‬‫این‬‫بخ‬‫به‬‫شرح‬‫روش‬‫های‬‫مه‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬
‫افزار‬‫مری‬‫رردازی‬‫ر‬‫پ‬‫از‬‫رر‬‫ر‬‫نظ‬‫تاریخچره‬‫رین‬‫ر‬‫اول‬‫مردل‬
‫ارزیابی‬‫مدل‬SAAM.‫هس‬‫کره‬‫در‬‫سرال‬1113‫ارائره‬‫شرد‬‫و‬
‫روش‬‫های‬‫زیادی‬‫از‬‫این‬‫سال‬‫بره‬‫بعرد‬‫ارائره‬،‫شرد‬‫در‬
‫ادامه‬‫به‬‫تشرریح‬‫چهرار‬‫روش‬ATAM،CBAM،ALMA،HoPLAA
‫می‬‫پردازی‬‫همچنین‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫رار‬‫ر‬‫چه‬‫روش‬‫مرورد‬‫بررسری‬‫از‬
[1]،[2]،[7]‫جمع‬‫اوری‬‫شده‬.‫اس‬
2-9-1-‫روش‬‫تحلیل‬‫معماري‬‫از‬‫طریق‬‫مصالحه‬ATAM
‫یكي‬‫از‬‫روشهاي‬‫معروف‬‫مبتني‬‫برر‬‫سرناریو‬‫روش‬‫تحلیرل‬
‫معماري‬‫مبتني‬‫بر‬‫مصالحه‬‫مي‬‫باشد‬‫این‬‫روش‬‫به‬‫رورت‬‫ر‬‫ص‬
‫ا‬‫كامن‬‫جدا‬‫از‬‫روشهاي‬‫قبلي‬‫توسعه‬.‫یافر‬‫و‬‫هردف‬‫از‬‫آن‬
‫تحلیل‬‫صفات‬‫كیفیتي‬‫خاص‬‫براسراس‬‫معمراري‬‫مري‬‫باشرد‬
ATAM‫بر‬‫روي‬‫جنبه‬‫هراي‬‫كیفیتري‬‫معمراري‬‫برا‬‫جزئیرات‬
‫بیشتري‬‫از‬‫روشهاي‬‫قبل‬‫بحث‬‫مي‬‫كند‬،‫و‬‫در‬‫رل‬‫ر‬‫عم‬‫نسرخه‬
.‫تقوی‬‫شده‬‫اي‬‫از‬SAAM‫مي‬‫باشد‬ATAM‫بره‬‫عنروان‬‫یرك‬

‫افزار‬
‫مدل‬‫مارپیچي‬‫ازریابي‬‫در‬‫سال‬1998‫مطرح‬‫شد‬[3]
ATAM‫یك‬‫روش‬‫مبتني‬‫بر‬‫سناریو‬‫براي‬‫ارزیرابي‬‫صرفات‬
‫كیفیتي‬‫مانند‬:.‫قابلی‬‫اصرنح‬‫پرذیري‬،.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫حمرل‬،
.‫قابلی‬‫توسعه‬‫و‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫تجمرع‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫باشرد‬‫ایرن‬‫روش‬
‫چگونگي‬‫تامین‬‫شدن‬‫اهداف‬‫كیفیتي‬‫توسط‬‫معماري‬‫سیسرت‬
‫پیشنهادي‬‫را‬‫با‬‫استفاده‬‫از‬‫یك‬‫فرآیند‬‫تكررار‬‫رذیر‬‫ر‬‫پ‬
‫ارزیابي‬‫مي‬‫نماید‬‫سناریوها‬‫در‬‫این‬‫روش‬‫بر‬‫سه‬‫نروع‬
‫مي‬‫باشند‬‫سناریوهاي‬‫مورد‬‫كاري‬‫كه‬‫یك‬.‫وضرعی‬‫رادي‬‫ر‬‫ع‬
‫از‬‫رراي‬‫اجر‬‫رت‬‫سیسر‬‫را‬‫رریح‬‫تشر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫كنر‬‫رناریوهاي‬‫سر‬
.‫پیشرف‬،‫شامل‬‫سناریوهائي‬‫مي‬‫باشند‬‫كه‬‫تغییرات‬‫قابل‬
‫پی‬‫بیني‬‫آینده‬‫سیست‬‫را‬‫نشان‬‫مي‬‫دهند‬‫سومین‬‫نروع‬
‫سناریوها‬،‫سناریوهاي‬‫اكتشافي‬‫بوده‬‫كره‬‫محردودیتهاي‬
‫سیست‬‫را‬‫نشان‬‫میدهند‬‫به‬‫عبرارت‬‫رر‬‫ر‬‫دیگ‬‫سرناریوهاي‬
‫اكتشافي‬‫وضعیتهائي‬‫را‬‫بیان‬‫مي‬‫كنند‬‫كه‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬.‫تحر‬
‫فشار‬‫بوده‬‫و‬‫عملكردش‬‫به‬‫حد‬‫نهائي‬‫كاري‬‫خرود‬‫ریده‬‫ر‬‫رس‬
‫باشد‬
.‫جه‬‫تامین‬‫اهداف‬‫كیفیتي‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫روش‬‫رنهاد‬‫ر‬‫پیش‬.‫ر‬‫ر‬‫درس‬
‫نمودن‬.‫درخ‬‫سودمندي‬‫سیست‬‫توسط‬‫ران‬‫ر‬‫ذینفع‬‫را‬‫ارائره‬
‫نموده‬.‫اس‬‫بدین‬‫شكل‬‫ذینفعان‬‫رداف‬‫ر‬‫اه‬‫اصرلي‬‫كیفیتري‬
‫مورد‬‫نظر‬‫خود‬،‫به‬‫همرراه‬‫مشخصره‬‫هراي‬‫جزئري‬‫ترر‬‫آن‬
‫اهداف‬‫را‬‫بیان‬‫مي‬‫دارند‬‫سپس‬‫براي‬‫تحقرق‬‫آنهرا‬‫یرك‬
‫رري‬‫سر‬‫رناریو‬‫سر‬‫ررح‬‫مطر‬‫روده‬‫نمر‬‫و‬‫رس‬‫پر‬‫از‬.‫ر‬‫اولویر‬‫ردي‬‫بنر‬
‫سناریوها‬،‫به‬‫ارزیابي‬‫عكس‬‫العمل‬‫سیست‬‫در‬‫شرایط‬‫آن‬
‫سناریوها‬‫مي‬‫پردازند‬‫گراهي‬‫ترامین‬‫اهرداف‬‫كیفیتري‬
‫سیست‬‫با‬‫یكدیگر‬‫تداخل‬‫رته‬‫ر‬‫داش‬‫و‬‫بایرد‬‫برین‬‫ترامین‬
‫آنها‬‫یك‬‫تعادل‬‫و‬‫مصالحه‬‫اي‬‫برقررار‬‫نمرود‬‫یكري‬‫از‬
‫اهداف‬‫این‬‫روش‬‫مشخ‬‫كردن‬‫نقاط‬‫مصرالحه‬‫و‬‫بیران‬‫روش‬
‫ایجاد‬‫تعادل‬‫بین‬‫صفات‬‫كیفیتي‬.‫اس‬[4]
‫هدف‬‫روش‬‫ارزیابي‬ATAM‫فراه‬‫كرردن‬‫یرك‬‫راه‬‫اصرولي‬
‫براي‬‫فهمیدن‬‫توانائي‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫برا‬‫در‬‫نظرر‬
‫گرفتن‬‫چندین‬.‫صف‬‫كیفیتري‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫برا‬‫یرك‬‫دیگرر‬.‫رقابر‬
‫رد‬‫دارنر‬،‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫باشر‬ATAM‫رنوه‬‫عر‬‫رر‬‫بر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫رفات‬‫صر‬
‫كیفیتي‬،‫وابستگي‬‫هاي‬‫این‬‫صفات‬‫كیفیتي‬‫را‬‫نیز‬‫مشرخ‬
‫مي‬‫نماید‬‫در‬‫واقع‬‫این‬‫روش‬‫قبل‬‫از‬‫تولیرد‬‫سیسرت‬‫و‬

‫افزار‬
‫وقتي‬‫كه‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫سیست‬‫مشخ‬‫شد‬،‫ضرورت‬‫یك‬
‫مصالحه‬‫را‬‫در‬‫بین‬‫چندین‬.‫صف‬‫كیفیتري‬‫تشرخی‬‫داده‬‫و‬
‫مكانیس‬‫هاي‬‫مصالحه‬‫را‬‫نیز‬‫مشخ‬‫مي‬‫رازد‬‫ر‬‫س‬‫همچنرین‬
‫ریسك‬‫هاي‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫كه‬‫مانع‬‫رسیدن‬‫به‬‫اهداف‬
‫كاري‬‫سازمان‬‫مي‬‫شروند‬،‫نیرز‬‫در‬‫ایرن‬‫روش‬‫مشرخ‬‫مري‬
‫گردد‬
‫رل‬‫ر‬‫مراح‬.‫ر‬‫ر‬‫نشس‬‫رابي‬‫ارزیر‬ATAM‫رامل‬‫ر‬‫ش‬‫رهاي‬‫ر‬‫بخش‬‫راوتي‬‫متفر‬
‫تقسی‬‫مي‬‫شود‬:
‫ارائه‬‫و‬‫معرفي‬:‫معرفي‬‫روش‬‫ارزیابي‬،‫معرفي‬‫محرك‬‫هرا‬
‫و‬‫پیشبرانهاي‬‫حرفه‬،‫معرفي‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬
‫تحلیل‬‫و‬‫بررسي‬:‫معرفي‬‫معماریهاي‬‫پیشرنهادي‬،‫ایجراد‬
.‫درخ‬‫سودمندي‬‫صفات‬‫كیفیتي‬،‫تحلیل‬‫معماریها‬
.‫تس‬‫و‬‫آزمای‬:‫جرقه‬‫هاي‬‫ذهني‬‫و‬.‫اولوی‬‫بنردي‬‫رنار‬‫ر‬‫س‬
‫یوها‬،‫تحلیل‬‫مجدد‬‫معماري‬‫پیشنهادي‬
‫بخ‬‫گزارش‬:‫معرفي‬‫نتای‬
‫محاسن‬‫روش‬ATAM
‫محاسن‬‫روش‬ATAM‫به‬‫شرح‬‫زیر‬‫مي‬‫باشد‬:
•‫سهامداران‬‫بصرورت‬‫ا‬‫كرامن‬‫روشرن‬‫و‬‫واضرح‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫را‬‫مي‬‫فهمند‬
•‫راط‬‫ر‬‫ارتب‬‫رین‬‫بر‬‫رهامداران‬‫ر‬‫س‬‫راد‬‫زیر‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫و‬‫رزای‬‫افر‬
‫مي‬‫یابد‬
•‫مستندات‬‫معماري‬‫در‬‫جریران‬‫ارزیرابي‬‫بهبرود‬‫مري‬
‫یابد‬‫ودر‬‫صورت‬‫لزوم‬‫دوباره‬‫ایجاد‬‫مي‬‫شود‬
•‫نتای‬‫معمراري‬‫براسراس‬‫سرناریو‬‫هراي‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫و‬
‫موارد‬‫كاربري‬‫استخرا‬‫مي‬‫شود‬
•‫ررناریوهاي‬‫سر‬‫رري‬‫كیفیتر‬‫ررد‬‫تولیر‬‫ررده‬‫شر‬‫رریله‬‫بوسر‬
‫ررهامداران‬‫سر‬‫ررا‬‫یر‬‫ا‬‫ررا‬‫بعضر‬‫رری‬‫تر‬ATAM‫رراس‬‫براسر‬
‫نیازمندیهاي‬‫غیروظیفه‬‫مندي‬‫كیفیتي‬.‫اس‬
2-9-2-‫روش‬‫تحلیل‬‫هزینه‬-‫سود‬CBAM
‫این‬‫روشي‬‫یكي‬‫از‬‫روشهائي‬‫مي‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫كره‬‫برر‬‫مفراهی‬

‫افزار‬
‫بودجه‬(‫هزینه‬–‫سود‬)‫و‬‫زمان‬‫براي‬‫دستیابي‬‫بره‬‫اهرداف‬
‫معماري‬‫بحث‬‫جدي‬‫مي‬‫نمایرد‬‫ایرن‬‫روش‬‫پرس‬‫از‬‫انجرام‬
‫ارزیابي‬‫براساس‬ATAM‫شروع‬‫مي‬‫شود‬‫در‬‫واقع‬‫ایرن‬‫روش‬
‫از‬‫محصوالت‬‫روش‬‫مذكور‬‫استفاده‬‫نموده‬‫و‬‫براساس‬‫نتای‬
‫آن‬،‫ارزیابي‬‫را‬‫با‬‫توجه‬‫به‬‫نكرات‬‫مرالي‬‫و‬‫رادي‬‫ر‬‫اقتص‬
‫معماري‬‫انجام‬‫مي‬‫دهد‬CBAM‫پلي‬‫بین‬‫دو‬‫زمینه‬‫تولیرد‬
‫و‬‫توسعه‬‫نرم‬‫افزار‬‫با‬‫اقتصاد‬‫سازمان‬‫در‬‫طول‬‫فرآیند‬
‫معماري‬‫ایجراد‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫نمایرد‬‫در‬‫روشرهاي‬‫ري‬‫ر‬‫قبل‬‫رفات‬‫ر‬‫ص‬
‫كیفیتي‬‫مانند‬‫رنح‬‫ر‬‫اص‬‫رذیري‬‫ر‬‫پ‬،‫كرارائي‬‫و‬‫یرا‬.‫قابلیر‬
‫استفاده‬‫مجدد‬‫تنها‬‫مبناي‬‫تصمی‬‫گیري‬‫بروده‬‫ولري‬‫در‬
‫این‬‫روش‬‫عوامل‬‫كیفیتي‬‫تجاري‬‫سیست‬‫نیز‬‫به‬‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬
‫تا‬‫حدودي‬‫اضافه‬‫شده‬.‫اس‬‫از‬‫مزایاي‬‫اصرلي‬‫ایرن‬‫روش‬
‫مي‬‫توان‬‫ارائه‬‫یك‬‫مقیاس‬‫اندازه‬‫گیرري‬‫برراي‬.‫برگشر‬
‫سرمایه‬،‫و‬‫كمك‬‫به‬‫تهیه‬‫یك‬‫برنامه‬‫ارزیابي‬‫شده‬‫براي‬
‫معماري‬‫و‬‫سرمایه‬‫گذاري‬‫بر‬‫روي‬‫آن‬،‫نام‬‫برد‬[4]
‫این‬‫روش‬‫به‬9‫مرحله‬‫تقسی‬‫شده‬‫كره‬‫مراحرل‬2‫ترا‬8‫آن‬
‫ممكن‬.‫اس‬‫چندین‬‫مرتبه‬‫تكرار‬[4][3]
‫مراحل‬‫این‬‫روش‬‫عبارتند‬‫از‬:
1‫انتخاب‬‫سناریوها‬:‫از‬‫مجموعه‬‫سرناریوهاي‬‫تعریرف‬
‫شده‬‫در‬‫مراحرل‬ATAM‫و‬‫سرناریوهاي‬‫جدیرد‬‫كره‬‫توسرط‬
‫ران‬‫ر‬‫ذینفع‬‫در‬‫رروع‬‫ر‬‫ش‬‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫رخ‬‫مشر‬‫رده‬‫شر‬،‫راس‬‫براسر‬
.‫اولوی‬‫بندي‬،‫یك‬‫سروم‬‫از‬‫رناریوها‬‫ر‬‫س‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫رل‬‫ر‬‫تحلی‬
‫انتخاب‬‫مي‬‫شوند‬
2‫تشریح‬‫و‬‫دقیق‬‫نمودن‬‫سرناریوها‬:‫در‬‫ایرن‬‫مرحلره‬
‫براساس‬‫نظر‬‫ذینفعان‬،‫محردوده‬‫رعیتهاي‬‫ر‬‫وض‬‫بردترین‬،
‫جاري‬،‫ایده‬‫آل‬‫و‬‫بهترین‬.‫حال‬‫را‬‫براي‬‫هرر‬‫یرك‬‫از‬
‫سناریوها‬‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬
3.‫اولوی‬‫بندي‬‫سناریوها‬:‫با‬‫تخصی‬100‫راي‬‫به‬‫هرر‬
‫یك‬‫از‬‫ذینفعان‬،‫درجه‬.‫اهمی‬‫هرر‬‫یرك‬‫از‬‫سرناریوها‬
‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬‫بدین‬‫شكل‬‫وزن‬‫هر‬‫یك‬‫از‬‫سناریوها‬‫در‬
‫محاسبه‬‫سودمندي‬،‫تعیین‬‫میشود‬
4‫محاسبه‬‫سودمندي‬:‫براساس‬‫نظرر‬‫ذینفعران‬‫امتیرار‬
‫سودمندي‬‫براي‬‫هریك‬‫از‬‫وضعیتهاي‬‫تك‬‫ترك‬‫سرناریوها‬
(‫بدترین‬،‫جاري‬،‫ایده‬‫آل‬‫و‬‫بهترین‬)‫مشخ‬‫مي‬‫گردد‬

‫افزار‬
5‫ایجاد‬‫اسرتراتژیهاي‬‫معمراري‬‫برراي‬‫سرناریوها‬‫و‬
‫محاسبه‬‫سطح‬‫جرواب‬‫مرورد‬‫انتظرار‬:‫در‬‫ایرن‬‫ره‬‫ر‬‫مرحل‬
‫استراتژیهاي‬‫مختلف‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬‫مشخ‬‫شرده‬‫و‬
‫براساس‬‫نظر‬‫ذینفعان‬،‫سطح‬‫جواب‬‫گوئي‬‫جاري‬‫و‬‫مرورد‬
‫انتظار‬‫هر‬‫یك‬‫از‬‫استراتژیها‬،‫تعیین‬‫مي‬‫گردد‬
6‫تعیین‬‫سودمندي‬‫سطح‬‫جواب‬‫سرناریوهاي‬‫مررتبط‬‫برا‬
‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫رك‬‫یر‬‫از‬‫رتراتژیها‬‫ر‬‫اس‬:‫را‬‫ر‬‫ب‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫از‬‫ردار‬‫ر‬‫مق‬
‫سودمندي‬‫استخرا‬‫شده‬(‫به‬‫كمك‬‫نمودار‬‫سرودمندي‬)،
‫براي‬‫هر‬‫یك‬‫از‬‫استراتژیها‬،‫میزان‬‫سطح‬‫جواب‬‫جراري‬
‫و‬‫مورد‬‫انتظار‬‫مشخ‬‫مي‬‫گردد‬
7‫ربه‬‫ر‬‫محاس‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬‫رودمندي‬‫سر‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫از‬‫رتراتژي‬‫اسر‬
‫معماري‬:‫در‬‫این‬.‫قسم‬‫براساس‬‫امتیاز‬‫وزن‬‫دار‬‫سرطح‬
‫جواب‬‫هر‬‫یك‬‫از‬‫سناریوها‬‫و‬‫سناریوهاي‬.‫تحر‬‫تراثیر‬
‫هر‬‫یرك‬‫از‬‫اسرتراتژیها‬،‫مجمروع‬‫امتیراز‬‫سرودمندي‬
‫استراتژیها‬‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬
8‫انتخاب‬‫اسرتراتژي‬‫برترر‬‫براسراس‬‫ضرری‬.‫بازگشر‬
‫سرمایه‬1:‫براساس‬‫ضری‬.‫بازگش‬‫سرمایه‬‫در‬‫هر‬‫یك‬‫از‬
‫رتراتژیها‬‫اسر‬،‫را‬‫آنهر‬‫را‬‫ر‬‫مرتر‬‫روده‬‫نمر‬‫و‬‫ررین‬‫بهتر‬
‫استراتژي‬‫انتخاب‬‫مي‬‫رود‬‫ر‬‫ش‬‫ضرری‬.‫بازگشر‬‫ررمایه‬‫ر‬‫س‬
‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫رتراتژي‬‫ر‬‫اس‬‫از‬‫ری‬‫ر‬‫تقس‬‫راز‬‫امتیر‬‫رودمندي‬‫ر‬‫س‬
‫محاسبه‬‫شده‬‫در‬‫مرحله‬‫قبل‬‫بر‬‫هزینه‬‫پی‬‫بیني‬‫شرده‬
‫آن‬‫استراتژي‬.‫بدس‬‫مي‬‫آید‬
9‫رد‬‫تائیر‬‫رای‬‫نتر‬‫ریله‬‫بوسر‬‫رل‬‫عقر‬‫رلی‬‫سر‬:‫در‬‫را‬‫انتهر‬
‫انتخاب‬‫انجام‬‫شده‬،‫از‬‫نظر‬‫كلي‬‫مورد‬‫بررسري‬‫قررار‬
‫گرفته‬‫و‬‫براساس‬‫شرایط‬‫عمرومي‬‫ر‬‫ر‬‫كس‬‫و‬‫كرار‬،‫مرورد‬
‫تحلیل‬‫شهودي‬‫قرار‬‫میگیرد‬
.‫شرك‬‫كنندگان‬‫در‬‫جلسرات‬‫ارزیرابي‬‫ماننرد‬‫روش‬ATAM
‫از‬‫تمامي‬‫ذینفعان‬‫سیست‬‫تشكیل‬‫شده‬‫و‬‫فرر‬‫برر‬‫ایرن‬
.‫اس‬‫كه‬‫در‬‫گروه‬.‫شرك‬‫كننده‬.‫قابلی‬‫محاسبه‬‫ره‬‫ر‬‫هزین‬‫و‬
‫سود‬‫مربوط‬‫به‬‫معماریها‬‫و‬‫سناریوها‬‫وجود‬‫دارد‬
‫محاسن‬‫روش‬CBAM
Return On Investment(ROI)1

‫افزار‬
•‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫یررك‬‫راس‬‫مقیر‬‫ردازه‬‫انر‬‫رري‬‫گیر‬‫رراي‬‫بر‬
.‫برگش‬‫سرمایه‬‫گرزاري‬‫در‬‫سیسرت‬‫را‬‫تهیره‬‫ري‬‫ر‬‫م‬
‫كند‬
•‫این‬‫روش‬‫به‬‫سازمانها‬‫كمك‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫نمایرد‬‫ترا‬‫رك‬‫ر‬‫ی‬
‫برنامة‬‫از‬‫ری‬‫ر‬‫پ‬‫ارزیرابي‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫سررمایه‬
‫گزاریهاي‬‫خود‬‫تهیه‬‫نمایند‬
•‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫روش‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رد‬‫توانر‬‫رولي‬‫اصر‬‫را‬‫رراي‬‫ر‬‫ب‬‫رمی‬‫ر‬‫تص‬
‫رراي‬‫گیریهر‬‫رري‬‫منطقر‬‫در‬‫ررة‬‫زمینر‬‫ررار‬‫بكر‬‫ررري‬‫گیر‬
‫استراتژیهاي‬‫معماري‬‫تهیه‬‫نماید‬
2-9-9-‫روش‬‫تحلیل‬‫قابلیت‬‫اصالح‬‫در‬‫سطح‬‫معماري‬
ALMA
‫در‬‫اكلر‬‫متون‬‫علمي‬.‫قابلی‬‫اصنح‬‫پذیري‬‫و‬‫نگهداري‬‫یك‬
‫سیست‬‫نرم‬‫افزاري‬‫به‬‫عنوان‬‫اصلي‬‫ترین‬‫فاكتور‬.‫كیفی‬
‫نام‬‫برده‬‫مري‬‫شرود‬‫در‬‫تحقیقرات‬‫انجرام‬‫شرده‬‫مشرخ‬
‫گردیده‬‫بی‬‫از‬%54‫تا‬%70‫هزینه‬‫چرخه‬‫حیات‬‫یك‬‫سیسرت‬
‫نرم‬‫افزاري‬‫به‬‫اصنحات‬‫انجام‬‫شرده‬‫بررروي‬‫نسرخه‬‫اول‬
‫سیست‬‫تعلق‬‫داشته‬.‫اس‬‫با‬‫توجه‬‫بره‬.‫اهمیر‬.‫خصوصری‬
‫اصنح‬‫پذیري‬،‫این‬‫روش‬‫به‬‫ارزیابي‬‫آن‬‫در‬‫اولین‬‫مراحل‬
‫تولید‬‫نرم‬‫افزار‬‫پرداخته‬.‫اس‬‫این‬‫روش‬‫درابتدا‬‫فقط‬
‫براي‬‫سیستمهاي‬‫اطنعات‬‫تجاري‬‫طراحي‬‫گردیرد‬ALMA‫یرك‬
‫روش‬‫ري‬‫مبتنر‬‫رر‬‫بر‬‫رناریو‬‫سر‬‫روده‬‫بر‬‫ره‬‫كر‬‫رراي‬‫بر‬‫رابي‬‫ارزیر‬
‫ویژگیهاي‬‫كیفیتي‬‫نرم‬‫افرزار‬‫كره‬‫روي‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫اصرنح‬
‫پذیري‬‫موثر‬‫مي‬‫باشند‬،‫ایجاد‬‫گردیده‬.‫اس‬‫از‬‫رداف‬‫ر‬‫اه‬
‫اصلي‬‫این‬‫روش‬‫مي‬‫توان‬‫از‬‫پی‬‫بیني‬‫چگونگي‬‫نگهرداري‬
‫سیست‬،‫مشخ‬‫نمودن‬‫ریسكها‬‫و‬‫مقایسه‬‫چند‬‫معماري‬‫برا‬
‫ه‬‫را‬‫نام‬‫برد‬‫تغییراتي‬‫كه‬‫در‬‫طي‬‫دوره‬‫رات‬‫ر‬‫حی‬‫نررم‬
‫افزار‬‫احتمال‬‫وقوع‬‫دارند‬،‫توسط‬‫پی‬‫بینري‬‫نگهرداري‬
‫سیست‬‫مشخ‬‫مي‬‫شوند‬‫منظور‬‫از‬‫مشخ‬‫نمودن‬‫ریسركها‬،
‫پیدا‬‫كردن‬‫نقاطي‬.‫اس‬‫كره‬‫ایجراد‬‫رر‬‫ر‬‫تغیی‬‫و‬‫اصرنح‬‫در‬
‫آنها‬‫به‬‫سرختي‬‫امكران‬‫پرذیر‬‫مري‬‫باشرد‬‫مقایسره‬‫دو‬
‫معماري‬‫به‬‫منظور‬‫انتخاب‬‫برین‬‫دو‬‫معمراري‬‫پیشرنهادي‬
‫براي‬‫یك‬‫سیست‬‫بوده‬‫و‬‫به‬‫منظور‬‫مشخ‬‫نمودن‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬

‫افزار‬
‫بهتر‬‫و‬‫مناسبتر‬‫انجام‬‫مي‬‫شود‬
‫این‬‫روش‬‫در‬5‫مرحله‬‫طراحي‬‫گردیده‬‫شده‬.‫اسر‬‫مشرخ‬
‫كردن‬‫هدف‬‫تحلیل‬،‫توصیف‬‫معماري‬‫نرم‬‫افزار‬،‫اسرتخرا‬
‫سناریوها‬‫تغییر‬،‫ارزیابي‬‫سناریوها‬‫و‬‫تفسریر‬‫رای‬‫ر‬‫نت‬
‫مراحل‬‫پنجگانه‬‫ایرن‬‫روش‬‫ارزیرابي‬‫مري‬‫باشرند‬‫ایرن‬
‫مراحل‬‫ا‬‫لزوما‬‫بطور‬‫متوالي‬‫انجام‬‫نمري‬‫شروند‬‫و‬‫ممكرن‬
.‫اس‬‫كه‬‫بعضي‬‫از‬‫مراحل‬‫به‬‫رورت‬‫ر‬‫ص‬‫تكرراري‬‫هر‬‫انجرام‬
‫شوند‬‫روش‬ALMA‫براساس‬SAAM‫ساخته‬‫شرده‬‫و‬‫بره‬‫همرین‬
.‫جه‬‫پی‬‫شرطهاي‬‫زیادي‬‫از‬‫آن‬‫به‬‫ارث‬‫ررده‬‫ر‬‫ب‬.‫اسر‬‫از‬
‫جمله‬‫اینكه‬‫از‬‫ذینفعان‬‫خواسته‬‫مي‬‫شود‬‫كه‬‫سناریوهاي‬
‫تغییر‬‫را‬‫كه‬‫در‬‫طول‬‫تحوالت‬‫سیست‬‫به‬‫نظرشران‬‫بوجرود‬
‫مي‬‫آیند‬،‫را‬‫مشخ‬‫نمایند‬ALMA‫با‬‫اسرتفاده‬‫از‬‫ایرن‬
‫رناریوها‬‫سر‬،.‫ر‬‫قابلیر‬‫رر‬‫تغییر‬‫رذیري‬‫پر‬‫رت‬‫سیسر‬‫را‬‫رورد‬‫مر‬
‫ارزیابي‬‫قرار‬‫مي‬‫دهد‬‫تحلیلگر‬‫همچنین‬‫باید‬‫بتوانرد‬
‫میزان‬‫هزینه‬‫تامین‬‫این‬‫تغییررات‬‫را‬‫مشرخ‬‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬
‫قرار‬‫مي‬‫دهد‬‫تحلیلگر‬‫همچنین‬‫بایرد‬‫بتوانرد‬‫رزان‬‫ر‬‫می‬
‫هزینه‬‫تامین‬‫این‬‫تغییرات‬‫را‬‫مشخ‬.
‫محاسن‬‫و‬‫معایب‬ALMA
‫محاسن‬‫روش‬‫ارزیابي‬ALMA‫عبارتست‬‫از‬:
•‫امكان‬‫ارزیرابي‬.‫ر‬‫ر‬‫قابلی‬‫رنح‬‫ر‬‫اص‬‫رذیري‬‫ر‬‫پ‬‫از‬‫جنبره‬
‫هاي‬‫متفاوت‬‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬،‫ریسرك‬‫پری‬‫ري‬‫ر‬‫بین‬‫هزینره‬
‫و‬‫رین‬‫همچنر‬‫رداري‬‫نگهر‬‫رت‬‫سیسر‬‫و‬‫راب‬‫انتخر‬‫راري‬‫معمر‬
‫وجود‬‫دارد‬
•‫رهامداران‬‫سر‬ALMA‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫تواننر‬‫ره‬‫بر‬‫دو‬‫روش‬‫راال‬‫بر‬
‫ره‬‫بر‬‫رایین‬‫پر‬‫و‬‫رایین‬‫پر‬‫ره‬‫بر‬،‫راال‬‫بر‬‫رناریوها‬‫سر‬‫را‬
‫تولید‬‫نمایند‬‫و‬‫بره‬‫همرین‬‫دلیرل‬‫رة‬‫ر‬‫مرحل‬‫تولیرد‬
‫سناریوهاي‬‫تغییر‬‫ا‬‫نسبتا‬‫ساده‬‫مي‬‫باشد‬
•‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫رات‬‫ر‬‫مفروض‬‫ر‬‫ر‬‫مه‬‫و‬‫ردي‬‫كلیر‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫رورت‬‫ر‬‫ص‬
‫صریحي‬‫بیان‬‫مي‬‫شوند‬
•‫رود‬‫وجر‬‫راي‬‫تكنیكهر‬‫رل‬‫قابر‬‫تكرررار‬‫بررراي‬‫رام‬‫انجر‬
‫مراحل‬‫مختلف‬‫این‬‫روش‬
‫معایب‬‫روش‬‫ارزیابي‬ALMA‫عبارتست‬‫از‬:
•‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫رد‬‫فاقر‬‫رمی‬‫تصر‬‫رري‬‫گیر‬‫در‬‫رورد‬‫مر‬.‫ر‬‫دقر‬‫و‬
‫درستي‬‫نتای‬‫تحلیل‬.‫اس‬

‫افزار‬
•‫این‬‫روش‬‫نمري‬‫توانرد‬‫اثبرات‬‫كنرد‬‫كره‬‫رابي‬‫ر‬‫ارزی‬
‫ریسك‬‫كامل‬.‫اس‬
•‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫ري‬‫نمر‬‫رد‬‫توانر‬‫رداد‬‫تعر‬‫ری‬‫پر‬‫ري‬‫بینر‬‫راي‬‫هر‬
‫نگهداري‬‫را‬‫توجیه‬‫نماید‬
2-9-2-‫روش‬‫کل‬‫نگر‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫خط‬‫تولید‬1
HoPLAA
‫روش‬‫رل‬‫کر‬‫رر‬‫نگر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫راری‬‫معمر‬‫رط‬‫خر‬‫رد‬‫تولیر‬‫رترش‬‫گسر‬
‫ره‬‫یافتر‬‫روش‬ATAM.‫ر‬‫هسر‬‫ره‬‫کر‬‫ررای‬‫بر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫راری‬‫معمر‬
‫خررط‬‫تولیررد‬‫مرری‬‫این‬ ‫باشررد‬‫روش‬‫در‬‫دو‬‫مرحلرره‬‫برره‬
‫شناسایی‬‫خطرات‬‫در‬‫دو‬‫سرطح‬‫معمراری‬‫رر‬‫ر‬‫زی‬‫انجرام‬‫مری‬
‫پذیرد‬‫این‬‫دو‬‫سطح‬‫معماری‬:‫عبارتنداز‬
1‫ارزیابی‬‫معماری‬‫هسته‬
2‫ارزیابی‬‫معماری‬‫محصول‬‫منحصر‬‫به‬‫فرد‬.
‫در‬‫ازریررابی‬‫معمرراری‬،‫هسررته‬‫نقرراط‬‫تکامررل‬
‫رذیر‬‫پر‬2‫رایی‬‫شناسر‬‫و‬‫رتورالعمل‬‫دسر‬‫رای‬‫هر‬‫رل‬‫تکامر‬‫رذیری‬‫پر‬
‫تعریف‬‫می‬‫شوند‬‫مفهوم‬‫نقاط‬‫رل‬‫ر‬‫تکام‬‫پرذیر‬‫ایرن‬.‫اسر‬
‫که‬‫یک‬‫نقطه‬.‫حساسی‬‫یا‬‫یرک‬‫نقطره‬‫معاوضره‬3‫کره‬‫راوی‬‫ر‬‫ح‬
‫رداقل‬‫حر‬‫ره‬‫یر‬‫ره‬‫نقطر‬‫روع‬‫تنر‬.‫ر‬‫اسر‬‫را‬‫رین‬‫تعیر‬‫ری‬‫مر‬‫رد‬‫کنر‬
‫رایی‬‫شناسر‬‫از‬‫راط‬‫نقر‬‫رل‬‫تکامر‬‫رذیر‬‫پر‬‫رمین‬‫تضر‬‫ره‬‫میکندکر‬
‫صفات‬‫کیفیتی‬‫در‬‫سطوح‬‫محصروالت‬‫منحصرر‬‫بفررد‬‫راری‬‫ر‬‫معم‬
‫ررا‬‫بر‬‫ررفات‬‫صر‬‫رری‬‫کیفیتر‬‫رراری‬‫معمر‬‫ررته‬‫هسر‬‫در‬‫رراد‬‫تضر‬‫و‬
‫رازگاری‬‫ناسر‬4.‫ر‬‫نیسر‬‫رتورالعمل‬‫دسر‬‫رای‬‫هر‬‫رل‬‫تکامر‬‫رذیر‬‫پر‬
‫برای‬‫اطرنع‬‫رسرانی‬‫بره‬‫طراحران‬‫دربراره‬‫ناسرازگاری‬
‫رای‬‫هر‬‫رالقوه‬‫بر‬‫و‬‫رایی‬‫راهنمر‬‫را‬‫آنهر‬‫ره‬‫بر‬‫راختن‬‫سر‬‫رمی‬‫تصر‬
‫رری‬‫گیر‬‫ری‬‫طرحر‬‫ر‬‫مناسر‬‫در‬‫روالت‬‫محصر‬‫ردی‬‫بعر‬‫راز‬‫فر‬‫ری‬‫طراحر‬
‫معماری‬‫استفاده‬‫می‬‫شود‬]5[
‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫از‬ATAM‫رات‬‫نشر‬‫ره‬‫گرفتر‬‫رده‬‫شر‬.‫ر‬‫اسر‬‫و‬‫ورودی‬
‫خروجری‬‫هرای‬‫ایرن‬‫روش‬‫رر‬‫ر‬‫ب‬‫دو‬‫سرطح‬‫معمراری‬‫در‬‫رکل‬‫ر‬‫ش‬[5]
‫زیرر‬‫بطرورت‬‫کامرل‬‫بیران‬‫شرده‬.‫اسر‬‫دو‬‫سرطح‬1‫مرحلره‬
‫دارد‬
Holistic Product Line Architecture Assessment (HoPLAA)method1
evolvability2
tradeoff3
conflict4

‫افزار‬
‫شکل‬4-1‫ورودی‬‫خروجی‬‫روش‬HoPLAA
‫و‬‫در‬‫ره‬‫ادامر‬‫ره‬‫بر‬‫ریحی‬‫توضر‬‫رری‬‫مختصر‬‫ره‬‫کر‬‫رامل‬‫شر‬‫رد‬‫چنر‬
‫ره‬‫مقالر‬‫رروز‬‫بر‬‫در‬‫رورد‬‫مر‬‫رث‬‫بحر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬
‫افزار‬.‫اس‬‫می‬‫پردازی‬
‫ره‬‫درمقالر‬]8[‫رک‬‫یر‬‫ردل‬‫مر‬‫رعه‬‫توسر‬‫ره‬‫یافتر‬‫ی‬‫ری‬‫مبتنر‬
‫بر‬‫آتاماتا‬‫با‬‫عنوان‬‫آتاماترای‬‫تیمری‬‫بررای‬‫ردیل‬‫ر‬‫تب‬
‫ریفات‬‫توصر‬‫راری‬‫معمر‬‫از‬UML 2.0‫ره‬‫بر‬‫رن‬‫ایر‬‫ردل‬‫مر‬‫رمی‬‫رسر‬
‫معرفی‬‫می‬‫شود‬‫با‬‫توجه‬‫به‬‫زیرر‬‫بنرای‬‫رسرمی‬‫بوجرود‬
،‫رده‬‫آمر‬‫رک‬‫یر‬‫ردل‬‫مر‬‫ری‬‫تحلیلر‬‫ررای‬‫بر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫رارایی‬‫کر‬
‫راری‬‫ر‬‫معم‬‫ره‬‫ر‬‫ک‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫رای‬‫ر‬‫آتامات‬‫ری‬‫ر‬‫تیم‬‫ریف‬‫ر‬‫توص‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬
‫ری‬‫معرفر‬‫رد‬‫گردیر‬‫و‬‫رار‬‫معمر‬‫را‬‫بر‬‫رک‬‫کمر‬‫ره‬‫رویر‬‫رنهادی‬‫پیشر‬
‫ریات‬‫خصوصر‬‫رارایی‬‫کر‬‫راری‬‫معمر‬‫رورد‬‫مر‬‫رر‬‫نظر‬‫را‬‫در‬‫ررایط‬‫شر‬
‫هجرروم‬‫ناگهررانی‬.‫درخواسرر‬‫هررا‬‫ارزیررابی‬‫نمرروده‬‫و‬
‫اصنحات‬‫الزم‬‫را‬.‫جه‬‫بهبود‬‫آن‬‫اعمال‬‫می‬‫نماید‬]8[
‫روشرری‬‫پیشررنهادی‬‫در‬‫مقالرره‬‫خرران‬‫منتقمرری‬
‫ران‬‫امکر‬‫ره‬‫مقایسر‬‫دو‬‫راری‬‫معمر‬‫را‬‫در‬‫رام‬‫تمر‬‫دوره‬‫ره‬‫چرخر‬
‫حیات‬‫نرم‬‫افزار‬‫تضرمین‬‫مری‬‫کنرد‬‫ایرن‬‫روش‬‫برر‬‫سره‬
‫مفهوم‬‫اهداف‬‫کسر‬‫و‬،‫رار‬‫ر‬‫ک‬‫مردل‬‫کیفری‬‫اسرتاندارد‬‫و‬
‫ررویس‬‫سر‬‫رای‬‫هر‬‫در‬‫رطح‬‫سر‬‫راری‬‫معمر‬‫رتوار‬‫اسر‬‫از‬ .‫ر‬‫اسر‬‫رن‬‫ایر‬
‫روش‬‫می‬‫توان‬‫بررای‬‫تعیرین‬‫معمراری‬‫مرجرع‬‫ررای‬‫ر‬‫ب‬‫خرط‬
‫توسررعه‬‫نرررم‬،‫افررزار‬‫مرترر‬‫سررازی‬‫معمرراری‬‫هررای‬
‫پیشنهادی‬‫با‬‫توجه‬‫بره‬‫هردف‬‫کسر‬‫و‬،‫کارخراص‬‫رارت‬‫ر‬‫نظ‬
‫بر‬‫میزان‬.‫پیشرف‬‫پرروژه‬‫در‬‫یرک‬‫رد‬‫ر‬‫فرآین‬‫مبتنری‬‫برر‬
‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬‫و‬‫اثبرات‬‫بهبرود‬‫حاصرل‬‫از‬‫انجرام‬
‫تغییرات‬‫کلی‬‫یا‬‫جزئری‬‫برر‬‫معمراری‬‫پیشرین‬‫اسرتفاده‬
‫نمود‬]9[

‫افزار‬
‫در‬‫ره‬‫مقالر‬‫رر‬‫دیگر‬‫را‬‫بر‬‫روان‬‫عنر‬‫ری‬‫بررسر‬‫رود‬‫سر‬‫از‬
‫ترکی‬‫کردن‬‫یک‬‫تجزیه‬‫و‬‫تحلیرل‬‫معمراری‬‫نررم‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫و‬‫یررک‬‫ازریررابی‬.‫قابلیرر‬‫اسررتفاده‬‫ازیررک‬‫موبایررل‬
‫اپلیکشن‬‫که‬‫در‬‫این‬‫تحقیرق‬‫بره‬‫منظرور‬‫ره‬‫ر‬‫بهین‬‫رازی‬‫ر‬‫س‬
‫توسعه‬‫یک‬‫برنامره‬‫رل‬‫ر‬‫قاب‬‫رتفاده‬‫ر‬‫اس‬‫رن‬‫ر‬‫تلف‬‫رراه‬‫ر‬‫هم‬‫برا‬
‫در‬‫نظر‬‫گررفتن‬‫زمینره‬‫اسرتفاده‬‫تلفرن‬‫همرراه‬‫ررای‬‫ر‬‫ب‬
‫طراحی‬‫و‬‫ارزیابی‬‫از‬‫تعامرل‬‫کراربر‬‫و‬‫سیسرت‬‫در‬‫یرک‬
‫اپلیکشن‬‫رن‬‫ر‬‫تلف‬‫همرراه‬‫الزم‬‫در‬ .‫اسر‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫پرژوه‬‫یرک‬
‫روش‬‫ره‬‫کر‬‫در‬‫رتای‬‫راسر‬‫ری‬‫بازرسر‬‫رد‬‫متر‬‫ره‬‫"تجزیر‬‫و‬‫رل‬‫تحلیر‬
‫راری‬‫معمر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫افر‬‫از‬‫درک‬‫ردی‬‫نیازمنر‬‫رای‬‫هر‬‫رل‬‫قابر‬
"‫استفاده‬‫و‬‫یک‬‫ارزیرابی‬.‫قابلیر‬‫اسرتفاده‬‫از‬‫تلفرن‬
‫همراه‬‫در‬‫قال‬‫یک‬‫رون‬‫ر‬‫آزم‬‫راربر‬‫ر‬‫ک‬‫ری‬‫ر‬‫طراح‬‫شرده‬.‫اسر‬
‫این‬‫روش‬‫بره‬‫مرا‬‫اجرازه‬‫میدهرد‬‫نشران‬‫دهری‬‫کره‬‫در‬
‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫رد‬‫ر‬‫مت‬‫ری‬‫مر‬‫روانی‬‫تر‬‫را‬‫بر‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫روش‬‫رور‬‫ر‬‫بط‬‫ره‬‫ر‬‫جداگان‬
‫مشکنت‬‫قابرل‬‫اسرتفاده‬‫بیشرتری‬‫را‬‫شناسرایی‬‫کنری‬‫و‬
‫عنوه‬‫بر‬‫این‬‫ما‬‫میتروانی‬.‫دقر‬‫اعتبرار‬‫و‬‫رایی‬‫ر‬‫شناس‬
‫از‬‫رکنت‬‫مشر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫ردا‬‫پیر‬‫رده‬‫شر‬‫در‬‫دو‬‫روش‬
‫تایید‬‫کنی‬‫این‬‫کرار‬‫ارائره‬‫چگرونگی‬‫ری‬‫ر‬‫ترکیب‬‫از‬‫دو‬
‫روش‬.‫ر‬‫اسر‬‫ره‬‫کر‬‫در‬‫رکنت‬‫مشر‬.‫ر‬‫قابلیر‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫رک‬‫یر‬‫راه‬
‫جامع‬‫ارائه‬‫دهد‬]11[
‫در‬‫رره‬‫مقالر‬‫ی‬‫ررر‬‫دیگر‬‫رره‬‫بر‬‫رری‬‫بررسر‬‫ررابی‬‫ارزیر‬
‫بازبودن‬‫معماری‬‫نررم‬‫افرزار‬‫موبایرل‬‫پرداختره‬‫انرد‬
‫ره‬‫ر‬‫ک‬‫رعه‬‫ر‬‫توس‬‫ردگان‬‫ر‬‫دهن‬.‫ر‬‫ر‬‫پل‬‫ررم‬‫ر‬‫ف‬‫ررم‬‫نر‬‫رزار‬‫ر‬‫اف‬‫ری‬‫ر‬‫بینش‬
.‫نسب‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫پیامرد‬‫از‬‫تصرمی‬‫معمراری‬‫راخته‬‫ر‬‫س‬‫شرده‬‫در‬
.‫ر‬‫اهمیر‬‫راز‬‫بر‬‫رودن‬‫بر‬‫راری‬‫معمر‬‫رام‬‫انجر‬‫رداده‬‫نر‬‫رد‬‫انر‬‫در‬
‫حالی‬‫ره‬‫ر‬‫ک‬‫برازبودن‬‫معمراری‬‫تعیرین‬‫مری‬،‫کنرد‬‫ره‬‫ر‬‫چ‬‫و‬
‫رور‬‫چطر‬‫رعه‬‫توسر‬‫ردگان‬‫دهنر‬‫رخ‬‫شر‬‫رث‬‫ثالر‬.‫ر‬‫پلر‬‫ررم‬‫فر‬‫ررم‬‫نر‬
‫رزار‬‫افر‬‫را‬‫راذ‬‫اتخر‬‫رد‬‫میکننر‬‫در‬‫رن‬‫ایر‬‫رق‬‫تحقیر‬‫در‬‫راز‬‫بر‬
‫رودن‬‫بر‬‫و‬‫راری‬‫معمر‬‫از‬‫رن‬‫پر‬.‫ر‬‫پلر‬‫ررم‬‫فر‬‫رل‬‫موبایر‬‫ره‬‫کر‬
‫مقایسه‬‫می‬‫شوند‬‫اسرتفاده‬‫ری‬‫ر‬‫م‬‫شرود‬‫و‬‫بیرن‬‫رتری‬‫ر‬‫بیش‬
‫رل‬‫ر‬‫داخ‬‫رتراتژی‬‫اسر‬‫رای‬‫ر‬‫ه‬‫رق‬‫موفر‬‫راز‬‫بر‬‫رودن‬‫ر‬‫ب‬‫ررای‬‫بر‬‫رد‬‫ر‬‫رش‬
‫اکوسیست‬‫نرم‬‫افزار‬‫ارائه‬‫گردید‬]11[
‫همچنین‬‫رای‬‫ر‬‫آق‬‫جانسرن‬‫و‬‫رای‬‫ر‬‫آق‬‫انروری‬‫در‬‫سرال‬
2112‫در‬‫ره‬‫مقالر‬‫ی‬‫را‬‫بر‬‫روان‬‫عنر‬‫رابی‬‫ارزیر‬‫ره‬‫هزینر‬‫رود‬‫سر‬
‫را‬‫بر‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫از‬‫ردی‬‫نیازمنر‬‫رای‬‫هر‬‫ری‬‫امنیتر‬.‫ر‬‫اولویر‬
‫بندی‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫شررح‬‫رک‬‫ر‬‫ی‬‫مقایسره‬‫از‬‫ر‬‫ر‬‫ش‬‫روش‬‫مرورد‬‫نیراز‬
.‫ر‬‫اولویر‬‫ردی‬‫بنر‬‫ری‬‫امنیتر‬‫ره‬‫کر‬‫رن‬‫ایر‬‫روش‬‫را‬‫هر‬‫رد‬‫عبارتنر‬
:‫از‬‫ررد‬‫فرآینر‬‫ررل‬‫تحلیر‬‫ررله‬‫سلسر‬‫رری‬‫مراتبر‬(AHP،)‫روش‬
‫رریع‬‫تسر‬‫راز‬‫نیر‬(ARM).‫ر‬‫اولویر‬،‫ردی‬‫بنر‬‫روکر‬‫پر‬،.‫ر‬‫اولویر‬
‫ردل‬‫مر‬‫ره‬‫هزینر‬،‫رود‬‫سر‬‫ربورد‬‫داشر‬‫رمی‬‫تصر‬‫ررمایه‬‫سر‬‫رذاری‬‫گر‬

‫افزار‬
‫امنیترررری‬(SIDD،)‫و‬‫پسرررروند‬‫امنیترررری‬1COCOMO-II
‫پراخته‬.‫اس‬]12[
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫به‬‫بیان‬‫روش‬‫های‬‫متفاوت‬‫مدل‬‫های‬‫کیفی‬‫و‬
‫همچنین‬‫روش‬‫های‬‫مه‬‫ارزیابی‬‫نرم‬‫افزار‬‫و‬‫مبحث‬‫هرای‬
‫بروز‬‫در‬‫این‬‫زمینه‬‫پرداخته‬‫شد‬‫و‬‫در‬‫فصل‬‫اینرده‬‫روش‬
‫های‬‫اصلی‬‫این‬‫فصل‬‫را‬‫مقایسه‬‫و‬‫نتیجه‬‫گیرری‬‫خرواهی‬
‫کرد‬
Security extension1

5.
‫فصل‬:‫پنجم‬‫مقایسه‬‫و‬
‫نتیجه‬‫گیری‬

‫تان‬ ‫س‬ ‫زم‬
93
‫فص‬
‫ل‬‫پیشنهادها‬ ‫و‬ ‫بندی‬ ‫:جمع‬ ‫پنج‬
57
‫در‬‫این‬‫فصل‬‫که‬‫فصل‬‫پایانی‬‫گرزارش‬‫سرمینار‬.‫اسر‬‫بره‬
‫ران‬‫بیر‬‫ره‬‫نتیجر‬‫رری‬‫گیر‬‫ری‬‫کلر‬‫از‬‫روش‬‫رای‬‫هر‬‫رلی‬‫اصر‬‫ره‬‫ارائر‬
‫شده‬‫در‬‫فصل‬‫چهرار‬‫پرداختره‬‫ایر‬‫و‬‫یرک‬‫مقایسره‬‫روش‬
‫های‬‫اصلی‬‫مرورد‬‫بحرث‬‫را‬‫انجرام‬‫داده‬‫ایر‬‫از‬‫لحرا‬
‫متریک‬‫های‬‫متفاوت‬‫که‬‫برترری‬‫متریرک‬‫را‬‫ر‬‫ه‬‫رو‬‫روش‬‫هرا‬
‫متخلف‬‫نشان‬‫داده‬.‫اس‬
5-2-‫مقایسه‬‫روشهاي‬‫ارزیابي‬‫مبتني‬‫بر‬
‫سناریو‬
‫در‬‫ایررن‬.‫قسررم‬‫ابترردا‬‫برره‬‫بررسرري‬‫خصوصرریات‬‫روش‬
‫ارزیابي‬‫ویژگیهاي‬‫كیفیتي‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫طرور‬‫ري‬‫ر‬‫كل‬‫ره‬‫ر‬‫پرداخت‬‫و‬
‫رات‬‫عملیر‬‫رلي‬‫اصر‬‫در‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫را‬‫رورد‬‫مر‬‫رل‬‫تحلیر‬‫ررار‬‫قر‬
‫داده‬‫رده‬‫شر‬.‫ر‬‫اسر‬‫رپس‬‫سر‬‫را‬‫بر‬‫ره‬‫توجر‬‫ره‬‫بر‬‫رن‬‫ایر‬‫رداف‬‫اهر‬
‫عملیاتي‬‫روشهاي‬‫ارزیرابي‬‫مبتنري‬‫برر‬‫سرناریو‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬
‫ره‬‫تجزیر‬‫و‬‫رل‬‫تحلیر‬‫ررار‬‫قر‬‫ري‬‫مر‬‫ررد‬‫گیر‬‫رین‬‫همچنر‬‫رراي‬‫بر‬
‫ره‬‫مقایسر‬‫رهاي‬‫روشر‬‫ري‬‫مبتنر‬‫رر‬‫بر‬‫رناریو‬‫سر‬‫را‬‫آنهر‬‫در‬‫رك‬‫یر‬
‫چررارچوب‬‫مقایسرره‬‫اي‬‫مررورد‬‫بررسرري‬‫قرررار‬‫خواهنررد‬
.‫گرف‬
‫از‬‫نظر‬‫كلي‬‫هر‬‫روش‬‫ارزیرابي‬‫ویژگیهراي‬‫كیفیتري‬‫یرك‬
‫سیست‬‫نرم‬،‫افزاري‬‫بایرد‬‫ره‬‫ر‬‫س‬‫كرار‬‫رلي‬‫ر‬‫اص‬‫را‬‫انجرام‬
:‫دهد‬
•.‫رر‬‫بدسر‬‫آوردن‬‫رراي‬‫ویژگیهر‬‫رري‬‫كیفیتر‬‫ررتي‬‫درخواسر‬
‫ذینفعان‬‫و‬.‫اولوی‬‫بندي‬‫آنها‬
•‫پیرردا‬‫نمررودن‬‫ویژگیهرراي‬‫كیفیترري‬‫موجررود‬‫در‬
‫معماري‬‫پیشنهادي‬
•‫رك‬‫ر‬‫ی‬‫روش‬‫رراي‬‫بر‬‫ري‬‫ر‬‫بررس‬.‫ر‬‫مطابقر‬‫و‬‫رازگاري‬‫ر‬‫س‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬
‫دو‬‫با‬‫ه‬
‫بدین‬‫معني‬‫كه‬‫بایرد‬‫ویژگیهراي‬‫ري‬‫ر‬‫كیفیت‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬
‫انتظار‬‫ذینفعران‬‫برا‬‫توجره‬‫بره‬.‫ر‬‫ر‬‫اولوی‬‫مرورد‬‫نظرر‬
‫آنها‬‫ا‬‫ابتدا‬‫مشرخ‬‫شرده‬‫و‬‫همچنرین‬‫ویژگیهراي‬‫موجرود‬
‫در‬‫راه‬‫رل‬‫حر‬‫رنهادي‬‫پیشر‬‫رز‬‫نیر‬‫رین‬‫تعیر‬‫رردد‬‫گر‬‫رپس‬‫سر‬‫را‬‫بر‬
‫توجه‬‫به‬‫این‬‫دو‬‫دسته‬‫ویژگري‬‫میرزان‬‫رامین‬‫ر‬‫ت‬.‫مطابقر‬

‫ست‬ ‫زم‬ ‫ان‬
93
‫فص‬
58
‫ویژگیهاي‬‫موجرود‬‫در‬‫معمراري‬‫رنهادي‬‫ر‬‫پیش‬‫برا‬‫خواسرته‬
‫هاي‬‫ذینفعان‬‫محاسبه‬‫گردد‬
‫مشكل‬‫تررین‬،.‫قسرم‬‫پیردا‬‫نمرودن‬‫مشخصره‬‫هراي‬
‫كامل‬‫و‬‫دقیق‬‫ویژگیهاي‬‫سیسرت‬‫درخواسرتي‬‫مري‬‫باشرد‬
‫تمررام‬‫كسرراني‬‫كرره‬‫تجربرره‬‫اي‬‫در‬‫تجزیرره‬‫و‬‫تحلیررل‬
‫رتمهاي‬‫سیسر‬‫ررم‬‫نر‬‫رزاري‬‫افر‬‫و‬‫ریف‬‫توصر‬‫را‬‫آنهر‬‫رد‬‫دارنر‬‫ره‬‫بر‬
‫رن‬‫ر‬‫ای‬‫رر‬‫ر‬‫ام‬‫رف‬‫ر‬‫واق‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رند‬‫باشر‬،‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫ركنت‬‫ر‬‫مش‬‫ردي‬‫ر‬‫عدی‬‫در‬
‫رین‬‫تعیر‬‫ردیهاي‬‫نیازمنر‬‫رت‬‫سیسر‬‫و‬‫ریف‬‫توصر‬‫رته‬‫خواسر‬‫راي‬‫هر‬
‫ذینفعان‬‫و‬‫مستند‬‫نمرودن‬‫آنهرا‬‫وجرود‬‫دارد‬‫از‬‫طررف‬
‫دیگر‬‫در‬‫دنیاي‬‫واقعري‬‫و‬‫عملري‬‫تولیرد‬‫نررم‬،‫افرزار‬
‫بیشتر‬‫مواقع‬‫توصیف‬‫كامرل‬‫و‬‫ري‬‫ر‬‫دقیق‬‫از‬‫سیسرت‬‫وجرود‬
،‫نداشته‬‫و‬‫یا‬‫در‬‫زمران‬‫طراحري‬‫معمراري‬‫ایرن‬‫توصریف‬
‫ا‬‫كامن‬‫مكتوب‬‫و‬‫مشخ‬‫در‬‫مسرتندات‬‫سیسرت‬‫بیران‬‫نشرده‬
.‫ر‬‫اسر‬‫از‬‫ررف‬‫طر‬‫رر‬‫دیگر‬‫ره‬‫بر‬.‫ر‬‫علر‬‫ردم‬‫عر‬‫رنائي‬‫آشر‬‫رق‬‫دقیر‬
‫رتفاده‬‫اسر‬‫ردگان‬‫كننر‬‫رت‬‫سیسر‬‫از‬‫راهی‬‫مفر‬‫ري‬‫كیفیتر‬‫ررم‬‫نر‬
‫افزار‬‫و‬‫اصرطنحات‬‫مترداول‬‫در‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬، ‫ر‬‫ر‬‫عل‬‫ایرن‬‫خطرر‬
‫رز‬‫نیر‬‫رود‬‫وجر‬‫دارد‬‫ره‬‫كر‬‫رد‬‫نتواننر‬‫رته‬‫خواسر‬‫رود‬‫خر‬‫را‬‫ره‬‫بر‬
‫ركل‬‫شر‬‫رحیح‬‫صر‬‫ران‬‫بیر‬‫رد‬‫دارنر‬‫رهاي‬‫روشر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫ري‬‫مبتنر‬
‫برسناریو‬‫سعي‬‫دارد‬‫كه‬‫برا‬‫آشرنائي‬‫بیشرتر‬‫ذینفعران‬
، ‫رت‬‫سیسر‬.‫رب‬‫نسر‬‫ره‬‫بر‬‫راهی‬‫مفر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫و‬‫راي‬‫ویژگیهر‬
‫كیفیتي‬‫خواسته‬‫هاي‬‫آنهرا‬‫را‬‫مشرخ‬‫ترر‬.‫ر‬‫ر‬‫بدس‬‫آورد‬
‫در‬‫رر‬‫اكلر‬‫رن‬‫ایر‬‫رها‬‫روشر‬‫را‬‫بر‬‫رر‬‫درگیر‬‫رودن‬‫نمر‬‫ران‬‫ذینفعر‬
‫واقعي‬‫سیست‬‫در‬‫كرار‬‫ارزیرابي‬‫و‬‫بیران‬‫نمونره‬‫هراي‬
‫شهودي‬‫از‬‫خواسته‬،‫آنهرا‬‫نیازمنردیهاي‬‫ري‬‫ر‬‫واقع‬‫آنهرا‬
‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬‫این‬‫روشها‬‫برا‬‫بیران‬‫سرناریوها‬‫توسرط‬
،‫ران‬‫ذینفعر‬‫رعي‬‫سر‬‫در‬‫رداعي‬‫تر‬‫ررایط‬‫شر‬‫ري‬‫عملر‬‫را‬‫رراي‬‫بر‬
‫آنها‬‫داشرته‬‫ترا‬‫توقرع‬‫خرود‬‫را‬‫بهترر‬‫درك‬‫نمروده‬‫و‬
‫رار‬‫خر‬‫از‬‫ری‬‫پر‬‫رهاي‬‫فرضر‬‫رائي‬‫معنر‬‫رات‬‫كلمر‬‫رود‬‫موجر‬‫در‬
‫مهندسي‬‫نررم‬،‫افرزار‬‫نروع‬‫و‬‫میرزان‬‫رفتراري‬‫كره‬‫از‬
‫رت‬‫سیسر‬‫رع‬‫متوقر‬‫ري‬‫مر‬،‫رند‬‫باشر‬‫را‬‫ران‬‫بیر‬‫رد‬‫نماینر‬.‫ر‬‫جهر‬
‫مشررخ‬‫نمررودن‬‫ویژگیهررایي‬‫كرره‬‫در‬‫معمرراري‬‫وجررود‬
،‫داشته‬‫در‬‫جلسرات‬‫برازنگري‬‫معمراران‬‫رفترار‬‫سیسرت‬
‫را‬‫براساس‬‫مسرتندات‬‫معمراري‬‫شررح‬‫مري‬‫دهنرد‬‫ردین‬‫ر‬‫ب‬
‫شكل‬‫میزان‬‫وجرود‬‫ویژگیهراي‬‫رف‬‫ر‬‫مختل‬‫كیفیتري‬‫در‬‫طررح‬
‫رود‬‫خر‬‫را‬‫رخ‬‫مشر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫نماینر‬‫در‬.‫ر‬‫نهایر‬‫را‬‫بر‬.‫رراك‬‫شر‬
‫ررامي‬‫تمر‬‫رران‬‫ذینفعر‬‫ررزان‬‫میر‬.‫رر‬‫مطابقر‬‫رراري‬‫معمر‬‫ررا‬‫بر‬
‫نیازمندیهاي‬‫سیست‬‫مشخ‬‫مي‬‫شرود‬‫بردین‬‫شركل‬‫مشرخ‬
‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫رهاي‬‫روشر‬‫ري‬‫مبتنر‬‫رر‬‫بر‬‫رناریو‬‫سر‬‫ره‬‫ر‬‫ب‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫ره‬‫ر‬‫س‬
‫مرحلرره‬‫ارزیررابي‬‫ویژگیهرراي‬‫كیفیترري‬‫برره‬‫میررزان‬
‫مناسرربي‬.‫اهمیرر‬‫داده‬‫و‬‫در‬‫روش‬‫ررود‬‫ر‬‫خ‬‫آنهررا‬‫را‬‫در‬
‫نظر‬‫گرفته‬.‫اس‬

93
‫فص‬
59
‫ره‬‫همانگونر‬‫ره‬‫كر‬‫در‬‫ركل‬‫شر‬‫رر‬‫زیر‬‫ران‬‫نشر‬‫داده‬‫رده‬‫شر‬
،.‫اسرر‬‫در‬‫واقررع‬‫هرردف‬‫ارزیررابي‬.‫مطابقرر‬‫خصوصرریات‬
‫سیست‬‫آماده‬‫اجرا‬‫با‬‫سیست‬‫مرورد‬‫نیراز‬‫مري‬‫باشرد‬
‫رراي‬‫بر‬‫ره‬‫اینكر‬‫رن‬‫ایر‬.‫ر‬‫مطابقر‬‫را‬‫تر‬‫رام‬‫اتمر‬‫رد‬‫تولیر‬‫ره‬‫بر‬
‫رراخیر‬‫تر‬،‫ررد‬‫نیفتر‬‫از‬‫رراري‬‫معمر‬‫ررراي‬‫بر‬‫رری‬‫پر‬‫رري‬‫بینر‬
‫راي‬‫رفتارهر‬‫آن‬‫رتفاده‬‫اسر‬‫ري‬‫مر‬‫رود‬‫شر‬‫رین‬‫همچنر‬‫رت‬‫سیسر‬
‫مورد‬‫نیراز‬‫برا‬‫توصریف‬‫رام‬‫ر‬‫انج‬‫رده‬‫ر‬‫ش‬‫توسرط‬‫ذینفعران‬
‫مشخ‬‫مي‬‫شود‬
‫را‬‫بر‬‫رر‬‫درگیر‬‫ردن‬‫شر‬‫رامي‬‫تمر‬‫ران‬‫ذینفعر‬‫رهله‬‫مسر‬‫در‬
‫جلسات‬‫برازنگري‬‫موجر‬‫مري‬‫شرود‬‫كره‬‫رر‬‫ر‬‫ه‬‫چره‬‫بیشرتر‬
‫سیست‬‫توصریف‬‫شرده‬‫برا‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫رورد‬‫ر‬‫م‬‫نیراز‬.‫مطابقر‬
‫رردا‬‫پیر‬‫رروده‬‫نمر‬‫و‬‫از‬‫ورود‬‫ررورات‬‫تصر‬‫ررتباه‬‫اشر‬‫رري‬‫حتر‬
‫المكان‬‫جلوگیري‬‫شود‬
‫شکل‬5-1‫ارتباط‬‫سیست‬‫مورد‬‫نیاز‬‫با‬‫معماري‬[1]
‫بجز‬‫روند‬‫انجام‬‫عملیاتي‬‫كره‬‫در‬‫ابترداي‬‫رن‬‫ر‬‫ای‬.‫قسرم‬
‫بررراي‬‫یررك‬‫روش‬‫ارزیررابي‬‫یررادآوري‬،‫شررد‬‫خصوصرریات‬
‫رري‬‫دیگر‬‫رز‬‫نیر‬‫در‬‫رزان‬‫میر‬.‫ر‬‫موفقیر‬‫رك‬‫یر‬‫روش‬‫روثر‬‫مر‬‫ري‬‫مر‬
،‫باشد‬‫از‬‫جملره‬‫میرزان‬‫و‬‫مقردار‬‫منرابعي‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫در‬‫آن‬
‫روش‬‫مصرف‬‫مي‬‫شود‬‫ا‬‫ملن‬‫طول‬‫زمراني‬‫مري‬‫باشرد‬‫كره‬‫در‬
‫روند‬‫تولید‬‫نرم‬‫افزار‬‫بره‬‫مسرهله‬‫ارزیرابي‬‫راري‬‫ر‬‫معم‬
‫اختصاص‬‫مري‬‫یابرد‬‫و‬‫را‬‫ر‬‫ی‬‫رابع‬‫ر‬‫من‬‫نیرروي‬‫راني‬‫ر‬‫انس‬‫كره‬
‫باید‬‫بدین‬‫منظور‬‫صررف‬‫شرود‬‫بطرور‬‫خنصره‬‫هزینره‬‫اي‬
‫كه‬‫اجراي‬‫یك‬‫ارزیرابي‬‫بره‬‫هزینره‬‫هراي‬‫تولیرد‬‫نررم‬
‫افزار‬‫اضافه‬،‫میكنرد‬‫اعر‬‫از‬‫هزینره‬‫هراي‬‫زمراني‬‫و‬
‫هزینه‬‫هاي‬‫پرسنلي‬‫مورد‬‫نظر‬‫مري‬‫باشرد‬‫البتره‬‫ایرن‬
‫نكته‬‫در‬‫كنرار‬‫میرزان‬‫نترایجي‬‫ره‬‫ر‬‫ك‬‫از‬‫آن‬‫روش‬.‫بدسر‬
‫ري‬‫مر‬،‫رد‬‫آیر‬‫رر‬‫بهتر‬‫رل‬‫قابر‬‫ري‬‫بررسر‬‫ري‬‫مر‬‫رد‬‫باشر‬‫رهاي‬‫روشر‬
‫مبتني‬‫برر‬‫رناریو‬‫ر‬‫س‬‫برا‬‫ره‬‫ر‬‫توج‬‫بره‬‫ایرن‬‫روع‬‫ر‬‫موض‬‫سرعي‬
‫نموده‬‫اند‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫ر‬‫ر‬‫ك‬‫كرردن‬‫هرچره‬‫بیشرتر‬‫هزینره‬‫هراي‬
،‫تحمیلي‬‫با‬‫حرداكلر‬.‫دقر‬‫و‬،.‫صرح‬‫سره‬‫ره‬‫ر‬‫مرحل‬‫اصرلي‬
‫ارزیابي‬‫را‬‫انجام‬‫دهند‬‫بره‬‫طرور‬‫رول‬‫ر‬‫معم‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫توجره‬

93
‫فص‬
60
‫ره‬‫بر‬‫ردازه‬‫انر‬، ‫رت‬‫سیسر‬‫ران‬‫زمر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫از‬2‫روز‬‫ري‬‫الر‬
‫یك‬‫هفتره‬‫كراري‬‫و‬‫افرراد‬.‫شررك‬‫كننرده‬‫در‬‫آن‬‫برین‬4
‫الي‬15‫نفرر‬‫در‬‫نظرر‬‫گرفتره‬‫شرده‬.‫اسر‬‫بردین‬‫لحرا‬
‫از‬‫رر‬‫نظر‬.‫ر‬‫مقبولیر‬‫رن‬‫ایر‬‫رها‬‫روشر‬‫در‬‫ره‬‫زمینر‬‫ره‬‫تجزیر‬‫و‬
‫تحلیل‬‫معماري‬‫نرم‬‫افرزار‬‫در‬‫مترون‬‫عملري‬‫بیشرتر‬‫از‬
‫بقیه‬‫روشها‬‫مي‬‫باشد‬
‫اما‬‫نكته‬‫ضرعف‬‫یرا‬‫خطرري‬‫كره‬‫در‬‫ایرن‬‫روشرها‬
‫وجود‬‫دارد‬‫اینستكه‬.‫موفقیر‬‫تمرامي‬،‫آنهرا‬‫رتگي‬‫ر‬‫وابس‬
‫بسیاري‬‫به‬‫دانر‬‫و‬‫تجربیرات‬‫ذینفعراني‬‫دارد‬‫كره‬‫در‬
‫جلسه‬.‫شرك‬‫نمروده‬‫انرد‬‫رامي‬‫ر‬‫تم‬‫تصرمیمات‬‫را‬‫ر‬‫ب‬‫توجره‬
‫به‬‫نظرات‬‫این‬‫گروه‬‫گرفتره‬‫شرده‬‫و‬‫اگرر‬‫ایرن‬‫رراد‬‫ر‬‫اف‬
‫در‬‫مباحث‬‫كس‬‫و‬‫كرار‬،‫ره‬‫ر‬‫مربوط‬‫معمراري‬‫رت‬‫ر‬‫سیس‬‫هراي‬
‫ررم‬‫نر‬‫رزاري‬‫افر‬‫و‬‫روم‬‫مفهر‬‫رابي‬‫ارزیر‬‫از‬‫ر‬‫دانر‬‫و‬‫ره‬‫تجربر‬
‫كافي‬‫برخروردار‬،‫نباشرند‬‫احتمرال‬‫عردم‬‫كسر‬‫نتیجره‬
‫مناس‬‫بسیار‬‫زیراد‬‫مري‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫افرراد‬‫برا‬‫ره‬‫ر‬‫تجرب‬‫و‬
‫تبحر‬‫باال‬‫نیز‬‫ممكن‬.‫ر‬‫ر‬‫اس‬‫همیشره‬‫در‬‫رترس‬‫ر‬‫دس‬‫نبروده‬‫و‬
‫یا‬‫هزینه‬‫پرسنلي‬‫را‬‫بسیار‬‫افزای‬‫دهند‬
‫با‬‫توجره‬‫بره‬‫خصوصریات‬‫روشرهاي‬‫مرورد‬‫بررسري‬
‫رخ‬‫ر‬‫مش‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫رد‬‫ر‬‫باش‬‫ررغ‬‫علیر‬.‫ر‬‫ر‬‫مطابق‬‫ره‬‫ر‬‫جنب‬‫راي‬‫هر‬‫رلي‬‫ر‬‫اص‬
‫را‬‫آنهر‬‫را‬‫بر‬،‫ردیگر‬‫یكر‬‫در‬‫ري‬‫بعضر‬‫از‬‫ره‬‫زمینر‬‫را‬‫هر‬‫داراي‬
‫تفاوتهائي‬‫ري‬‫ر‬‫م‬‫باشرند‬‫از‬‫خصوصریات‬‫متمرایز‬‫كننرده‬
‫روشررها‬‫مرري‬‫ترروان‬‫از‬‫ویژگیهرراي‬‫مررورد‬،‫ارزیررابي‬
‫ررداد‬‫تعر‬‫ررل‬‫مراحر‬‫ررد‬‫فرآینر‬،‫ررابي‬‫ارزیر‬‫ررا‬‫ابزارهر‬‫و‬
،‫اسررتراتژیها‬‫میررزان‬‫مسررتند‬‫شرردن‬‫و‬‫مشررخ‬‫بررودن‬
‫جزئیررات‬،‫رونرردكار‬‫محرردوده‬‫كرراربر‬‫و‬‫نرروع‬.‫شرررك‬
‫كننرردگان‬‫در‬‫جلسررات‬‫را‬‫نررام‬‫برررد‬‫مجموعرره‬‫ایررن‬
‫ریات‬‫خصوصر‬‫در‬‫ردول‬‫جر‬‫رع‬‫جمر‬‫آوري‬‫رده‬‫شر‬.‫ر‬‫اسر‬،‫رامي‬‫(خیر‬
1378)‫الف‬
‫جدول‬5-1‫مقایسه‬‫روش‬‫های‬‫ارزیابی‬‫معماری‬‫نرم‬‫افزار‬
HoPLAA ALAM CBAM ATAM

93
‫فص‬
61
‫تمررررامي‬
‫ویژگیها‬
‫اصررررنح‬
‫پرذیري‬‫و‬
‫نگهداری‬
‫ررررررفه‬‫صر‬
‫ررروئي‬‫جر‬‫و‬
‫ررررابع‬‫منر‬
‫مالي‬
‫تمرررامي‬
‫ویژگیها‬
‫راي‬‫ویژگیهر‬
‫كیفیتي‬
2‫فاز‬‫در‬
7‫مرحله‬
5
.‫فعالی‬
2‫رراز‬‫فر‬‫و‬
6.‫فعالی‬
9
.‫فعالیرر‬
‫در‬2
‫فاز‬
‫ررررداد‬‫تعر‬
‫ررررل‬‫مراحر‬
‫فرآیند‬
‫همرررررره‬
‫سیسررتمها‬
‫خط‬‫تولید‬
‫سیسرتمها‬
‫ي‬‫كسر‬‫و‬
‫كار‬
‫رررررره‬‫همر‬
‫همررررره‬
‫ررردوده‬‫محر‬
‫كاربردي‬
‫ترررری‬2
‫نفرررررره‬
‫ارزیررابي‬
‫گرررروه‬ ‫و‬
‫ذینفعان‬
‫مشررررخ‬
‫نشده‬
2،‫روز‬
‫رررری‬‫تر‬2
‫رررررره‬‫نفر‬
‫ررابي‬‫ارزیر‬
‫و‬‫رررروه‬‫گر‬
2،‫روز‬
‫تررری‬2
‫نفررررره‬
‫ارزیابي‬
‫و‬‫گررروه‬
‫ررراني‬‫زمر‬
‫انساني‬
‫نقرررراط‬
‫تکامررررل‬
‫پذیر‬
‫پررررری‬
‫بینرررري‬
‫اثررررات‬
‫تغییرات‬
‫ررررین‬‫تعیر‬
‫ررادي‬‫اقتصر‬
‫و‬
‫عملیاتي‬
‫نقرررراط‬
‫حسرراس‬‫و‬
‫مصالحه‬
‫ررررداف‬‫اهر‬
‫ررررررز‬‫ریر‬
‫ارزیابي‬

‫مراجع‬
[1]،‫خیامی‬‫سید‬،‫رئروف‬"‫ارزیرابی‬‫و‬‫یل‬ ‫تحل‬‫معمراری‬
‫سازمانی"،تز‬،‫دکترا‬‫دانشگاه‬،‫شیراز‬،‫شریراز‬‫شرهریور‬
1388
[1]،‫پورکماالتی‬، ‫مری‬‫"بهبود‬‫روش‬‫های‬‫ارزیابی‬‫صرفات‬
‫کیفیتی‬‫معماری‬‫نرم‬،"‫افرزار‬‫پایران‬‫مه‬ ‫نا‬‫سی‬ ‫کارشنا‬
،‫ارشد‬‫دانشگاه‬‫آزاد‬‫علروم‬‫قات‬ ‫تحقی‬،‫تهرران‬‫تهرران‬،
1384.
[3] Bahsoon R. & Emmerich W، "Evaluating Software Architecture: Development، Stability، and
Evolution"، ACS/IEEE، 2003.
[4] Clements، P.، Kazman، R. and Klein M. ،" Evaluating Software Architectures: Methods and
Case Studies "، 2002.
[5] H. P. Breivold، I. Crnkovic، and M. Larsson، “A systematic review of software architecture
evolution research”، Inf. Softw. Technol.، vol. 54، no. 1، pp. 16–40، Jan. 2012.
[6] P. Clements، R. Kazman، M. Klein، "Evaluating Software Architectures: Methods and Case
Studies”، Addison-Wesley، ISBN 0-201-70482-x، 2006.
[7] P. Shanmugapriya and R. M. Suresh، “Software architecture evaluation methods-A survey،”
Int. J. Comput. Appl.، vol. 49، no. 16، pp. 19–26، 2012.
[8]‫شرفی‬،،‫مهران‬‫"اسرتفاده‬‫از‬‫تای‬ ‫آتاما‬‫می‬ ‫تی‬‫در‬
‫مدلسرازی‬‫راری‬‫ر‬‫رفت‬‫و‬‫ارزیرابی‬‫معمراری‬‫ررم‬‫ر‬‫ن‬،"‫رزار‬‫ر‬‫اف‬
‫سیزدهمین‬‫کنفرانس‬‫ملی‬‫انجمن‬‫کامپیوتر‬،‫ایران‬،‫جزیزه‬
‫کی‬‫خلی‬،‫فارس‬1382
[1]،‫منتقمی‬‫وجیه‬،‫اله‬‫"روشی‬‫برای‬‫سه‬ ‫مقای‬‫معمراری‬
‫های‬‫نرم‬،"‫افزار‬‫پایان‬‫نامه‬‫کارشناسی‬،‫ارشد‬‫دانشگاه‬
‫صنعتی‬‫شریف‬،‫تهران‬،‫تهران‬.1387
[10] B. Biel، T. Grill، and V. Gruhn، “Exploring the benefits of the combination of a software
architecture analysis and a usability evaluation of a mobile application،” J. Syst. Softw.، vol.
83، no. 11، pp. 2031–2044، Nov. 2010.
[11] M. Anvaari and S. Jansen، “Evaluating architectural openness in mobile software platforms،”
in Proceedings of the Fourth European Conference on Software Architecture: Companion
Volume، 2010، pp. 85–92.
[12] Nancy R. Mead، Travis Christian ،" An Evaluation of Cost-Benefit Using Security
Requirements Prioritization "، CERT، SEI، August 2013.

گزارش سمینار روش های ارزیابی معماری نرم افزار

More Related Content

Similar to گزارش سمینار روش های ارزیابی معماری نرم افزار

گزارش سمینار روش های ارزیابی معماری نرم افزار