درود خدمت همه ی دوستان و فعالان حوزه ی فناوری اطلاعات و معماری سازمانی با توجه به اینکه مرکز تخصصی مسفا (معماری سازمانی فناوری اطلاعات) دانشگاه رازی، با هدف ارائه خدمات فناوری اطلاعات و اجرای پروژه های معماری سازمانی در کشور ایجاد شده و مشتاق به همکاری ب سازمان ها و دستگاه های اجرایی می باشد، مجموعه اسلایدهای زیر به عنوان یک معرفی اولیه از معماری سازمانی و مرکز مسفا تهیه شده و به این وسیله در اختیار دوستان قرار می گیرد. دوستانی که به داشتن اطلاعات بیشتر علاقمند هستند می توانند پیام ارسال نمایند.

1. ‫رازی‬ ‫دانشگاه‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬ ‫خدمات‬ ‫معرفی‬(‫مسفا‬)
‫بهار‬97

2. ‫فهرست‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬1
‫چیست؟‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫مزایای‬
‫معماری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫تاریخچه‬
‫ایران‬ ‫در‬ ‫سازمانی‬
‫رازی‬ ‫دانشگاه‬ ‫مسفا‬ ‫مرکز‬ ‫جایگاه‬
‫مرکز‬ ‫سازمانی‬ ‫ساختار‬ ‫و‬ ‫معرفی‬
‫مسفا‬
‫خدمات‬
‫ها‬ ‫پیشنهادیه‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫پروژه‬

3. ‫چیست؟‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬
‫و‬‫رود‬‫فناوری‬‫اطالعات‬‫و‬‫ارتباطات‬‫به‬‫سازمانها‬‫با‬‫تحوالت‬‫و‬‫تغییرات‬
‫شگرفی‬‫همراه‬‫است‬‫و‬‫این‬‫امر‬‫نیازمند‬‫مدیریت‬‫منسجم‬‫و‬‫ای‬‫یکپارچه‬
‫است‬‫که‬‫بتواند‬‫ضمن‬‫کنترل‬‫چنین‬،‫تحولی‬‫عناصر‬‫و‬‫های‬‫مولفه‬‫متنوع‬
‫سازمان‬‫را‬‫در‬‫راستای‬‫اهداف‬،‫راهبردی‬‫هماهنگ‬‫و‬‫همراستا‬‫نماید‬.
‫امروزه‬‫بیشتر‬‫سازمانهاي‬‫بزرگ‬‫و‬‫متوسط‬‫كشور‬‫به‬‫اهمیت‬‫پرداختن‬‫به‬
‫معماري‬‫سازماني‬‫واقف‬‫شده‬‫اند‬،‫اما‬‫در‬‫انتخاب‬‫نقطه‬‫شروع‬‫و‬‫مسیر‬
‫ادامه‬‫آن‬‫تردید‬‫دارند‬.
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬2
‫یک‬ ‫اجرای‬
‫ی‬ ‫پروژه‬
‫در‬ ‫معماری‬
‫از‬ ‫بخشی‬
‫سازمان؟‬
‫منظور‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫مستنداتي‬ ‫و‬ ‫نمودارها‬ ،‫فني‬ ‫هاي‬‫نقشه‬ ‫از‬ ‫ایست‬‫مجموعـه‬
‫ها‬‫ماموریت‬ ‫انجـام‬ ‫جهت‬ ‫الزم‬ ‫اطالعات‬ ،‫ها‬‫ماموریت‬ ‫تعریف‬
‫فوق‬ ‫هاي‬‫ماموریت‬ ‫انجام‬ ‫جهت‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫هاي‬‫فناوري‬
‫راه‬ ‫جهت‬ ‫الزم‬ ‫انتقالي‬ ‫فرآیندهاي‬‫فناوري‬ ‫اندازي‬‫جدید‬ ‫هاي‬
‫ها‬‫ماموریت‬ ‫تغییرات‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫در‬
‫گرفته‬ ‫بكار‬‫شود‬‫مي‬.
‫استقرار‬ ‫مسیر‬
‫معماري‬ ‫مدیریت‬
‫باید‬ ‫را‬ ‫سازمانی‬
‫و‬ ‫ای‬ ‫نقطه‬ ‫چه‬ ‫از‬
‫رویكردي‬ ‫چه‬ ‫با‬
‫كرد؟‬ ‫آغاز‬
‫یک‬ ‫اجرای‬
‫معماری‬ ‫طرح‬
‫جامع؟‬ ‫و‬ ‫کالن‬
‫و‬ ‫آموزش‬
‫سازی؟‬ ‫فرهنگ‬
‫طراحی‬
‫و‬ ‫ساختار‬
‫های‬ ‫فرآیند‬
‫فناوری‬
‫اطالعات؟‬

4. ‫های‬ ‫دستگاه‬ ‫برای‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫مزایای‬
‫خصوصی‬ ‫های‬ ‫شرکت‬ ‫و‬ ‫دولتی‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬3
‫و‬ ‫ماموریت‬ ‫با‬ ‫دستگاه‬ ‫فاوا‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫سازی‬ ‫همراستا‬
‫سازمانی‬ ‫اهداف‬(‫سازمان‬ ‫کارامدی‬)
‫سازمانی‬ ‫اطالعات‬ ‫های‬ ‫بانک‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫سیستم‬ ،‫خدمات‬ ‫یکپارچگی‬
(‫یکپارچگی‬)
‫متناسب‬ ‫و‬ ‫مناسب‬ ‫فاوا‬ ‫راهکارهای‬ ‫انتخاب‬ ‫در‬ ‫جامع‬ ‫نگاه‬(ERP,
BPMS, Portal, ITIL, ISMS,...)
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫های‬ ‫هزینه‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫پذیری‬ ‫مدیریت‬
‫به‬ ‫سازمانی‬ ‫یکپارچه‬ ‫و‬ ‫کارامد‬ ‫الکترونیکی‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬
‫شهروندان‬

5. ‫کشوری‬ ‫مقیاس‬ ‫در‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫مزایای‬
(‫الکترونیک‬ ‫دولت‬)
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬4
‫ها‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫استانداردها‬ ،‫راهکارها‬ ‫به‬ ‫کشوری‬ ‫جامع‬ ‫نگاه‬
‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫معماری‬ ‫با‬ ‫ها‬ ‫سازمان‬ ‫معماری‬ ‫سازی‬ ‫هماهنگ‬
‫سازمانی‬ ‫بین‬ ‫پذیری‬ ‫تعامل‬ ‫تحقق‬((e-GIF
‫فاوا‬ ‫صنعت‬ ‫در‬ ‫کاری‬ ‫دوباره‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫هزینه‬ ‫کاهش‬
‫شهروندان‬ ‫به‬ ‫واحد‬ ‫پنجره‬ ‫از‬ ‫یکپارچه‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫تحقق‬
‫و‬ ‫ها‬ ‫دستگاه‬ ‫الکترونیک‬ ‫خدمات‬ ‫متمرکز‬ ‫پایش‬ ‫برای‬ ‫سازی‬ ‫زمینه‬
‫ها‬ ‫شاخص‬ ‫مستمر‬ ‫بهبود‬

6. ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫کاربردهای‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬5

7. ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫مختلف‬ ‫مراحل‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬6
‫سازماندهي‬
‫و‬ ‫مدیریتي‬
‫كنترلي‬
‫ایجاد‬
‫طرحهاي‬
‫انتقال‬
‫ي‬ ‫كنترل‬
‫و‬
‫نظارت‬
‫راهبردي‬ ‫ریزي‬ ‫برنامه‬
‫اطالعات‬ ‫فناوري‬

8. ‫معماری‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫نادرست‬ ‫باورهای‬
‫سازمانی‬
‫معماری‬‫سازمانی‬‫یک‬‫پروژه‬‫است‬
‫معماری‬‫سازمانی‬‫فقط‬‫مربوط‬‫به‬‫فناوری‬‫اطالعات‬‫است‬.
‫معماری‬‫سازمانی‬‫مستلزم‬‫مستندسازی‬‫مفصل‬‫است‬.
‫در‬‫هر‬‫پروژه‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫همه‬‫مخزن‬‫معماری‬‫باید‬‫به‬‫طور‬‫کامل‬
‫تکمیل‬‫شود‬.
‫در‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫باید‬‫همه‬‫ی‬‫جزئیات‬‫پوشش‬‫داده‬‫شود‬.
‫تدوین‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫کار‬‫مشاوران‬‫خارج‬‫از‬‫سازمان‬‫است‬.
‫مسیر‬‫توسعه‬‫ی‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫در‬‫همه‬‫ی‬‫سازمان‬‫ها‬‫یکسان‬‫است‬.
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬7

9. ‫کنیم؟‬ ‫آغاز‬ ‫کجا‬ ‫از‬(‫عملی‬ ‫سناریوهای‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫کاربرد‬ ‫و‬ ‫توسعه‬)
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬8
‫آن‬ ‫سازی‬ ‫پیاده‬ ‫شروع‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تدوین‬ ‫سازمان‬ ‫استراتژی‬
‫هستیم‬.
‫استراتژی‬ ‫تدوین‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تدوین‬ ‫سازمان‬ ‫استراتژی‬
‫هستیم‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬.
‫برنامه‬ ‫اجرای‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تدوین‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫استراتژی‬
‫هستیم‬ ‫عملیاتی‬.
‫ها‬ ‫سیستم‬ ‫خواهیم‬ ‫می‬/‫ها‬ ‫سرویس‬/‫کنیم‬ ‫یکپارچه‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬.
‫بهبود‬ ‫یا‬ ‫کنیم‬ ‫بازمهندسی‬ ‫را‬ ‫سازمانی‬ ‫فرآیندهای‬ ‫خواهیم‬ ‫می‬
‫دهیم‬.
...

10. ‫در‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تاریخچه‬
‫ایران‬
‫راه‬‫اندازی‬‫کمیته‬‫فنی‬‫معماری‬‫اطالعات‬‫ایران‬‫تحت‬‫پوشش‬‫دبیرخانه‬‫شواری‬
‫عالی‬‫اطالع‬‫رسانی‬–1382
‫اجرای‬‫پروژه‬‫های‬‫کاربردی‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫در‬‫دستگاه‬‫های‬‫دولتی‬‫و‬‫شرکت‬
‫های‬‫خصوصی‬-‫اوایل‬‫دهه‬80
‫تاسیس‬‫هسته‬‫پژوهشی‬‫معماری‬‫سیستم‬‫های‬‫اطالعاتی‬–1386
‫نخستین‬‫دوره‬‫پذیرش‬‫دانشجوی‬‫مقطع‬‫کارشناسی‬‫ارشد‬‫در‬‫رشته‬‫معماری‬
‫سازمانی‬(‫دانشگاه‬‫شهید‬‫بهشتی‬)-1387
‫تاسیس‬"‫آزمایشگاه‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫سرویس‬‫گرا‬"‫در‬‫دانشگاه‬‫شهید‬‫بهشتی‬
-1390
‫تاسیس‬"‫آزمایشگاه‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫سرویس‬‫گرا‬"‫در‬‫دانشگاه‬‫رازی‬
‫کرمانشاه‬-1393
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬9

11. ‫رازی‬ ‫دانشگاه‬ ‫مسفا‬ ‫مرکز‬ ‫جایگاه‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬10

12. ‫معرفی‬‫مرکز‬‫مسفا‬
‫مرکز‬‫مسفا‬‫دانشگاه‬‫رازی‬‫به‬‫عنوان‬‫مرجع‬‫علمی‬‫و‬‫کاربردی‬‫معماری‬
‫سازمانی‬‫و‬‫چارچوبهای‬‫مدیریت‬‫خدمات‬‫فناوری‬‫اطالعات‬‫با‬‫تمرکز‬‫بر‬‫رویکرد‬
‫سرویس‬،‫گرا‬‫شناخته‬‫می‬‫شود‬‫و‬‫نقش‬‫برجسته‬‫ای‬،‫دراجرا‬‫مشاوره‬‫و‬‫نظارت‬
‫بر‬‫پروژه‬،‫ها‬‫تولید‬،‫دانش‬‫فرهنگ‬‫سازی‬‫و‬‫آموزش‬‫در‬‫حوزه‬‫کاری‬‫خود‬
‫دارد‬.
11
‫ماموریت‬،‫مسفا‬‫گسترش‬‫و‬‫نهادینه‬‫نمودن‬‫تفکر‬‫و‬‫فرهنگ‬‫معماری‬‫سازمانی‬‫مطابق‬‫با‬
‫نقشه‬‫راه‬‫دولت‬‫الکترونیک‬،‫کشور‬‫از‬‫طریق‬‫فعالیت‬‫های‬،‫پژوهشی‬،‫آموزشی‬‫اجرایی‬‫و‬
‫نظارتی‬‫است‬‫که‬‫با‬‫تکیه‬‫بر‬‫نیروهای‬،‫جوان‬‫مستعد‬‫و‬‫با‬‫انگیزه‬‫خود‬‫در‬‫همکاری‬‫با‬
‫متخصصین‬‫با‬‫تجربه‬‫و‬‫بهره‬‫برداری‬‫از‬‫فناوریهای‬‫جدید‬‫با‬‫رویکرد‬‫سرویس‬،‫گرا‬‫توجه‬
‫خود‬‫را‬‫بیشتر‬‫به‬‫سازمانهای‬‫منطقه‬‫غربی‬،‫کشور‬‫معطوف‬‫می‬‫نماید‬.
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬

13. ‫دانشگاه‬ ‫مسفا‬ ‫سازمانی‬ ‫ساختار‬
‫رازی‬
12

14. ‫خدمات‬‫مرکز‬‫مسفا‬‫دانشگاه‬‫رازی‬
13 ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬
‫مشاوره‬ ،‫اجرا‬‫نظارت‬ ‫و‬‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫های‬ ‫طرح‬ ‫اجرای‬ ‫بر‬
‫کاربردی‬ ‫های‬ ‫پژوهش‬ ،‫آموزش‬‫سازی‬ ‫فرهنگ‬ ‫و‬‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫خدمات‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬
‫ارائه‬‫یکپارچگی‬ ‫خدمات‬‫گرا‬ ‫سرویس‬ ‫معماری‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫ها‬ ‫سیستم‬ ‫بین‬
‫تهیه‬ ‫در‬ ‫همکاری‬ ‫و‬ ‫مشاوره‬RFP،‫سنجی‬ ‫امکان‬‫پیشنهادیه‬‫اجرای‬ ‫های‬
‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫های‬ ‫پروژه‬
‫مشاوره‬‫های‬ ‫پروژه‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ،‫سرویس‬ ‫رویکرد‬ ‫با‬ ‫فرآیند‬ ‫اصالح‬
‫گرا‬‫سازمانها‬ ‫در‬
‫الکترونیک‬ ‫خدمات‬ ‫کیفیت‬ ‫سنجش‬
‫تدوین‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫در‬ ‫مشارکت‬‫استاندارد‬‫فناوری‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محصوالت‬ ‫های‬
‫ذیصالح‬ ‫نهادهای‬ ‫نظر‬ ‫زیر‬ ‫اطالعات‬

15. ‫پروژه‬‫های‬‫انجام‬‫شده‬
14 ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬
‫کرمانشاه‬ ‫مجازی‬ ‫استان‬ ‫جامع‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عملیاتی‬ ‫و‬ ‫راهبردی‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬ ‫پروژه‬
‫کرمانشاه‬ ‫شهرداری‬
‫ایران‬ ‫دولت‬ ‫شهری‬ ‫و‬ ‫استانی‬ ‫خدمات‬ ‫مرجع‬ ‫مدل‬ ‫تدوین‬ ‫پروژه‬
‫مدارس‬ ‫نوسازی‬ ‫اداره‬ ‫ها‬ ‫مناقصه‬ ‫برگزاری‬ ‫جامع‬ ‫سیستم‬
‫بالینی‬ ‫های‬ ‫گروه‬ ‫علمی‬ ‫هیئت‬ ‫اعضای‬ ‫آموزشی‬ ‫کارنامه‬
‫و‬ ‫پایه‬ ‫های‬ ‫گروه‬ ‫علمی‬ ‫هیئت‬ ‫اعضای‬ ‫آموزشی‬ ‫کارنامه‬
‫دندانپزشکی‬
‫الکترونیک‬ ‫دهی‬ ‫نوبت‬ ‫مرکز‬ ‫اندازی‬ ‫راه‬ ‫و‬ ‫ایجاد‬ ‫در‬ ‫مشارکت‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫فناوری‬ ‫جامع‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫ی‬ ‫پروژه‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬
‫برق‬ ‫توزیع‬ ‫شرکت‬ ‫اطالعات‬

16. ‫تدوین‬‫مدل‬‫مرجع‬‫خدمات‬‫استانی‬‫و‬‫شهری‬
‫دولت‬‫ایران‬
15 ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬

17. ‫تدوین‬‫برنامه‬‫راهبردی‬‫و‬‫علملیاتی‬
‫فناوری‬‫اطالعات‬‫شهرداری‬‫کرمانشاه‬‫با‬
‫رویکرد‬‫تحقق‬‫شهر‬‫هوشمند‬
16 ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬

18. ‫پروپوزال‬‫ها‬‫و‬‫طرح‬‫های‬‫پیشنهادی‬
17 ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تخصصی‬ ‫مرکز‬
‫کرمانشاه‬ ‫استانداری‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫تدوین‬
‫رازی‬ ‫دانشگاه‬ ‫مدیریتی‬ ‫و‬ ‫آماری‬ ‫های‬ ‫گزارش‬ ‫افزاری‬ ‫نرم‬ ‫سامانه‬ ‫طراحی‬
(‫مدیریتی‬ ‫داشبورد‬)
‫های‬ ‫پروژه‬ ‫ی‬ ‫توسعه‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫پیشنهادیه‬ ‫سنجی‬ ‫امکان‬ ،‫خدمات‬ ‫شرح‬ ‫تدوین‬
‫برق‬ ‫نیروی‬ ‫توزیع‬ ‫شرکت‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫کاری‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫فرآیندهای‬ ‫بهبود‬ ‫و‬ ‫مدلسازی‬(BPM)‫دانشگاه‬ ‫مالی‬ ‫و‬ ‫اداری‬ ‫مدیریت‬
‫رازی‬
‫و‬ ‫کسب‬ ‫نوین‬ ‫های‬ ‫مدل‬ ‫و‬ ‫الکترونیک‬ ‫کارهای‬ ‫و‬ ‫کسب‬ ‫توسعه‬ ‫راهکارهای‬ ‫پژوهشی‬ ‫طرح‬
‫استان‬ ‫در‬ ‫کار‬(‫استانداری‬)

19. ‫شکیبایی‬ ‫از‬ ‫فراوان‬ ‫سپاس‬ ‫با‬
‫شما‬
19