Мэдээллийн орчинд ёс зүйтэй байх нь.

1. Мэдээллийн ёс зүй
Хэвлэл, мэдээллийн менежмент

2. • Олон нийтийн мэдээллийн нэг гол үүрэг бол иргэдийг үнэн зөв
мэдээллээр хангаж шударга үнэний дуу хоолой болж байх
явдал юм.
• Хэвлэл мэдээллийн байгууллага өөрийн бүтээлч
ажилтнуудынхаа бичсэн, нэвтрүүлсэн зүйл нь нийгмийн өмнө
хүлээх ёс зүйтэй, хариуцлагатай байхыг шаарддаг ёс зүйг
сахиулдаг үүрэг хүлээнэ.
• Сэтгүүл зүйн дөрвөн том онол байдгийн нэг нь нийгмийн
хариуцлагатай сэтгүүл зүй юм. АНУ-ын сонины эрхлэгчдийн
холбооноос 1923 онд баталсан “Америкийн сэтгүүл зүйн ёс”-д
“Сонин нийгмийн өмнө хүлээх бусад бүх үүргээс хараат биш
байна” гэж заажээ. Нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэр
хүндтэй сонин байхын тулд үнэнийг бичих хэрэгтэй.

3. • Байгууллага ашиг олохын зэрэгцээ, бизнесийн ёс зүйг
сахин хамгаалах нь өөрсдийн нэр хүндийн асуудал юм.
Секс, хүчирхийллийг өргөн сурталчилж, хувь хүний нэр
хүндэд ноцтой халдаж, элдвийн худал үнэн шуугиан
дэгдээх нь сонин, сэтгүүл зүйн хувьд “хар бизнес” юм.
• Сонин, мэдээллийн ёс зүйн тухай яриа Америкт аль 1900
оны эхээр дэлгэрчээ. 1920-иод онд нэлээд хэдэн
байгууллага өөрийн ёс зүйн зарчмаа баталж гаргасан. Ёс
зүйн зарчмыг гаргах нэг хэрэг.

4. • Напелеон зэрэг байлдан дагуулагчид “Дөрвөн
сонин дайсанд 100 мянган цэрэгтэй армиас илүү
гай тарьж чадна” гэж байв. Мөн В.И.Ленин
“Аливаа хувьсгал хийхийн өмнө хүний толгойд
хувьсгал хийх хэрэгтэй. Үүнийг сонин хэвлэл
гүйцэтгэж чадна. Сонин бол намын үзэл суртлын
маш чухал зэвсэг юм” гэж байлаа.

5. “Вашингон Пост”-ын зарчим:
-Жирийн хүмүүсийн үгийг сонсох
-Аливаа хэлбэрээр ихэмсэг зан гаргахаас зайлсхийх
-Хүмүүст чин сэтгэлээсээ эелдэг хандах
/1933 он /

6. • Сонины тэргүүн үүрэг бол үнэн зөв гэж хэр байдаг, тэр
хэмжээнд аль болох дөхөм, үнэн зөв мэдээлэх
• АНУ болон дэлхий дахины чухал үйл явдалтай
холбоотой чухал үйл явдлын тухай хамгийн бодит
байдлаар буюу үзэж харснаараа, сонсч мэдсэнээрээ
мэдээлэх ёстой
• Мэдээлэл өөрөө олон талтай байдаг ч хувь хүний зан
байдлыг сайтар судалж ажигласан байх ёстой
• Хэвлэсэн зүйл нь аль ч насны хүн уншихад хялбар
ойлгомжтой байх учиртай
• Нийтлүүлсэн материал нь үнэн шударга бол сонин
шударга бол сонин шударга ёсыг баримтлан өөрийгөө
золиосолж чаддаг байх ёстой.

7. • Английн сэтгүүлчийн ёс зүйн кодод
“Шаардлагатай тохиолдолд тухайн нийтлэл
мэдээлэлд нэр төр нь хөндөгдсөн хувь хүн, албан
байгууллагад хариу тайлбар, няцаалт хийх
боломж олгоно” гэж заажээ. Түүнчлэн зовлонд
учирсан, сэтгэлийн дарамттай байгаа хүнээс
мэдээллийг авахдаа зовлон гунигийг нь хуваалцан
болгоомжтой хандвал зохино гэсэн байдаг.

8. Эх сурвалжтай харилцах Reuters-ийн гарын
авлага
• Эх сурвалжийн хүсэлтээр материал нийтлэгдэхээс өмнө
аливаа бичвэрийг үзүүлж хянуулах нь бие даасан байдалд
халтай гэж үзнэ.
• Эшлэш, баримт зэргийг баталгаажуулах үүднээс эргэн
холбогдож болох ч, тэдгээрийг өөрчлөх гажуудуулж
болохгүй.
• Бэлэг, аяллын зардал болон мэдээллийн гүнд нэвтрэх
аливаа боломжийг хүлээн зөвшөөрнө. Гэхдээ өөрийн
талын бүх зардлыг өөрөө хариуцах ёстой.
• Нөгөө талын эх сурвалжаас давуу тал олгох вий гэдгийг
анхаарах ёстой.

9. • 1 October 1843
• 10 July 2011
• Murder of Milly
Dowler

10. • Adnan Hajj photographs