Download to read offline
More Related Content
Similar to Επιτάφιος: Τα ξεχωριστά έθιμα της περιφοράς Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες.
Επιτάφιος: Τα ξεχωριστά έθιμα της περιφοράς Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες.
- 1.
- 2. Το Κάψιμο τουΙούδα Το Κάψιμο του Ιούδα είναι από τα πιο χαρακτηριστικά πασχαλινά έθιμα (και το πλέον βάρβαρο για τα σύγχρονα ήθη), με σχεδόν πανελλήνια διάδοση παλαιότερα, που φθίνει με το πέρασμα του χρόνου. Εκτυλίσσεται τη νύχτα της Ανάστασης ή το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα και σπανιότερα τη Μεγάλη Παρασκευή, με πρωταγωνιστή ένα πάνινο ανθρώπινο ομοίωμα του Ιούδα, του μαθητή που πρόδωσε το Χριστό, το οποίο είναι παραγεμισμένο με άχυρα και εύφλεκτες ύλες Στο στήθος του ανδρείκελου συνήθως τοποθετούν μία επιγραφή με το μισητό όνομά του «Ιούδας ο Ισκαριώτης» και το κρεμούν από ένα αυτοσχέδιο ικρίωμα. Έτσι, το κάψιμο συνο δεύεται από εντυπωσιακές εκρήξεις, που επιτείνουν τον θορυβώδη και χαρούμενο λαϊκό εορτασμό του Πάσχα. Το έθιμο αυτό είναι αντίθετο με την εορτή της αγάπης, που πρεσβεύει η Εκκλησία για το Πάσχα. Φαίνεται ότι είναι υπόλειμμα αρχαίας παγανιστικής συνήθειας, κατά την οποία καιγόταν ένα ομοίωμα του χειμώνα για να γιορταστεί ο ερχομός της Άνοιξης.
- 4. Το σπάσιμο τωνμπότηδων στην Κέρκυρα Το Πάσχα στην Κέρκυρα θεωρείται από τα καλύτερα σε όλη την Ελλάδα και ένα από τα ξεχωριστά έθιμα που λαμβάνουν χώρα εκεί είναι το σπάσιμο των μπότηδων (ή κανατιών). Το έθιμο αυτό έχει μακρά ιστορία που χάνεται στην εποχή της Ενετοκρατίας. Μικροί και μεγάλοι κατακλύζουν τα καντούνια της παλιάς πόλης προκειμένου να παρακολουθήσουν αυτό το μοναδικό θέαμα που σηματοδοτεί την Πρώτη Ανάσταση. Οι μπότηδες είναι τα πήλινα κανάτια με στενό στόμιο και δυο χερούλια στο πλάι για τη μεταφορά τους. Τα μπαλκόνια είναι στολισμένα και οι κάτοικοι δένουν στους μπότηδες κόκκινες κορδέλες – το κόκκινο είναι το χρώμα της Κέρκυρας και τους γεμίζουν νερό για να κάνουν θόρυβο όταν πέφτουν. Κι εκεί που η φασαρία των μπότηδων τελειώνει, οι Φιλαρμονικές ξεχύνονται στους δρόμους παίζοντας χαρμόσυνη μουσική αυτή τη φορά – το εμβατήριο «Μη φοβάστε Γραικοί» κυριαρχεί στέλνοντας με αυτό τον τρόπο το μήνυμα της Πρώτης Ανάστασης.
- 6. Επιτάφιος: Τα ξεχωριστάέθιμα της περιφοράς Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες. Αρχικά ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες, που περιέχουν ψαλμούς, τροπάρια, Αποστόλους, Ευαγγέλια και Ευχές. Στη συνέχεια ψάλλεται ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής και γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακολούθως, τοποθετείται στο Ιερό Κουβούκλιο ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, τελείται η λειτουργία κατά την οποία ψάλλεται σε τρεις στάσεις ο όρθρος του Μεγάλου Σαββάτου. Πρόκειται για τα λεγόμενα Εγκώμια, τα πιο γνωστά από τα οποία είναι: «Η ζωή εν τάφω…», «Άξιον εστί μεγαλύνειν…», «Αι γενεαί πάσαι…» και «Ω γλυκύ μου Έαρ…». Το τελετουργικό συνεχίζεται με την έξοδο του Επιταφίου από το ναό και την Περιφορά στα όρια της ενορίας. Όταν, πια, ο Επιτάφιος επιστρέφει, οι πιστοί μπορούν να τον προσκυνήσουν ξανά, ενώ διαβάζεται η περικοπή από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (κζ΄ 62-66), με τον Πιλάτο να δίνει άδεια στους Φαρισαίους να σφραγίσουν τον τάφο του Κυρίου από φόβο να μην αναστηθεί, όπως είχε προαναγγείλει.
- 8. Το έθιμο τουΠασχαλινού Αβγού Ένα από τα παμπάλαια έθιμα που σχετίζεται με τον εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα. Έλκει την καταγωγή του από τη Μεσοποταμία και τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες της περιοχής. Από εκεί πέρασε στην Ευρώπη και σ’ ολόκληρο των χριστιανικό κόσμο. Το Πασχαλινό αβγό έχει χρώμα κόκκινο και συμβολίζει το αίμα, που έχυσε ο Χριστός πάνω στο Σταυρό. Τα κόκκινα αβγά βάφονται παραδοσιακά τη Μεγάλη Πέμπτη και αρχίζουν καταναλώνονται την Κυριακή του Πάσχα, αφού προηγηθεί η «ιεροτελεστία» του τσουγκρίσματος στο πασχαλινό τραπέζι. Όποιος έχει το ισχυρότερο αβγό και βγει ανέπαφος από τη δοκιμασία, θεωρείται ότι έχει την τύχη μαζί του. Χρησιμοποιούνται επίσης για να στολίσουν τα ψωμιά που τρώγονται την ημέρα του Πάσχα τις λεγόμενες λαμπροκουλούρες.
- 10. Το έθιμο τουρουκετοπόλεμου στην Βροντάδο, Χίο Ο Ρουκετοπόλεμος έχει τις ρίζες του στις τελευταίες δεκαετίες της Τουρκοκρατίας. Οι ενορίτες των δυο αντικριστών εκκλησιών, του Αγίου Μάρκου και της Παναγιάς Ερυθιανής, αντάλλασαν τη βραδιά της Ανάστασης βολές με κανονάκια. Αυτά τα έφερναν οι ναυτικοί από εμπορικά πλοία, που παροπλίζονταν. Τα έστηναν στους αυλόγυρους των ναών, τα γέμιζαν με 1-2 οκάδες χοντρή πυρίτιδα και από εκεί βαρούσαν την ώρα της Αναστάσεως, προσπαθώντας με τον κρότο να σπάσουν τα τζάμια των απέναντι. Οι ενορίτες του Αγίου Μάρκου έφεραν ορισμένες ρουκέτες στο Βροντάδο, με αποτέλεσμα να διαδοθεί η φήμη τους και να τη μάθουν και οι ενορίτες της Παναγίας . Έτσι κατέληξαν τη βραδιά της Ανάστασης να βάζουν στόχο οι μεν το καμπαναριό της Παναγιάς Ερυθιανής και οι δε τον τρούλο και το λιονταράκι του Αγίου Μάρκου. Τα πρώτα χρόνια η προμήθεια των ρουκετών γίνονταν από τον ίδιο πυροτεχνουργό που είχε την ιδέα , στην συνέχεια όμως βρήκαν τον τρόπο κατασκευής του πυροτεχνουργού και τις έφτιαχναν μόνοι τους. Η εκτόξευση αρχικά γίνονταν από τα κεραμίδια των δύο ναών. Τα ατυχήματα που κατά καιρούς συνέβαιναν υποχρέωσαν τους ρουκετατζήδες να κατέβουν από τις κεραμοσκεπές και να σκορπίσουν σε θέσεις με οπτικό πεδίο γύρω από τις δυο ενορίες. Έκτοτε το έθιμο διεξάγεται κάθε χρόνο, με μια μικρή διακοπή της περίοδο της Κατοχής και τα τρία πρώτα χρόνια της Δικτατορίας.