ความจาของมนุษย์
จัดทำโดย
นำย เมธำนนท์ บริสุทธิ์ ม.5/17 เลขที่ 17
เสนอ
ครู วิชัย ตรีเล็ก
กระบวนกำรประมวลข้อมูล
1.การเข้ารหัส (encoding) เป็นการรับ การแปลผล และการรวบรวมข้อมูลที่
ได้รับ
2.การเก็บ (storage) เป็นการบันทึกข้อมูลที่ได้เข้ารหัสแล้วอย่างถาวร
3.การค้นคืน (retrieval หรือ recollection) หรือ การระลึกถึง เป็นการ
ระลึกถึงข้อมูลที่ได้บันทึกไว้แล้วโดย เป็นกระบวนการตอบสนองต่อตัวช่วย (cue)
เพื่อใช้ในพฤติกรรมหรือกิจกรรมอะไรบางอย่าง
Iconic memory
เป็นตัวเก็บข้อมูลทำงตำที่
เสื่อมอย่ำงรวดเร็ว
Echoic memory
เป็นตัวเก็บข้อมูลทำงหูที่
เสื่อมอย่ำงรวดเร็ว
Haptic memory เป็น
ควำมจำอำศัยควำมรู้สึกที่เป็น
ฐำนข้อมูลของสิ่งเร้ำทำงสัมผัส
ควำมจำระยะสั้นเชื่อกันว่ำ อำศัยกำรเข้ำรหัสโดยเสียง (acoustic code)
โดยมำกในกำรเก็บข้อมูล และอำศัยกำรเข้ำรหัสโดยสิ่งที่เห็น (visual code)
บ้ำงแต่น้อยกว่ำ ในปี ค.ศ. 1964 คอนแรด พบว่ำผู้ร่วมกำรทดลองมีปัญหำในกำร
ระลึกถึงกลุ่มอักษรที่มีเสียงคล้ำยกัน (เช่น E, P, D) ควำมสับสนในกำรระลึกถึง
อักษรที่มีเสียงคล้ำย ๆ กัน ไม่ใช่เพรำะมีรูปร่ำงคล้ำย ๆ กันบอกเป็นนัยว่ำ อักษร
ต่ำง ๆ มีกำรเข้ำรหัสโดยเสียง
ควำมจำระยะยำว
กำรเก็บควำมจำอำศัยควำมรู้สึกและควำมจำระยะสั้นทั่ว ๆ ไปแล้วมีขนำดและระยะเวลำจำกัด ซึ่ง
ก็หมำยควำมว่ำ ไม่สำมำรถรักษำข้อมูลไว้ได้ตลอดชั่วกำลนำน โดยเปรียบเทียบแล้ว ควำมจำ
ระยะยำวมีขนำดใหญ่กว่ำเพื่อบรรจุข้อมูลที่อำจไม่จำกัดเวลำ (เช่นรักษำไว้ได้จนตลอดชีวิต)
ขนำดควำมจำระยะยำวมีขนำดใหญ่จนวัดไม่ได้ยกตัวอย่ำงเช่น ถ้ำให้เลข 7 หลักโดยสุ่ม เรำ
อำจจะจำได้เพียงแค่ 2-3 วินำทีก่อนที่จะลืม ซึ่งบอกเป็นนัยว่ำเก็บอยู่ในควำมจำระยะสั้นของเรำ
เปรียบเทียบกับเบอร์โทรศัพท์ที่เรำอำจจะจำได้เป็นเวลำหลำย ๆ ปีผ่ำนกำรท่องและกำรระลึกถึง
ซ้ำ ๆ ข้อมูลนี้จึงเรียกว่ำเก็บอยู่ในควำมจำระยะยำว
ประเภทควำมจำ
กำรจัดประเภทโดยประเภทข้อมูล
ความจาอาศัยภูมิประเทศ" (Topographic memory) เป็นความสามารถใน
การกาหนดตาแหน่งของตนในพื้นที่ ในการรู้จาและดาเนินไปตามเส้นทาง หรือในการรู้จาสถานที่ที่คุ้นเคย
ความจาแบบหลอดแฟลช" (Flashbulb memories) เป็นความจาอาศัย
เหตุการณ์ (episodic memory) ที่ชัดเจนเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่พิเศษและประกอบด้วย
อารมณ์ความรู้สึกสูง
ควำมจำล้มเหลว
Transience (ความชั่วคราว) คือความจาจะเสื่อมไปตามกาลเวลา ซึ่งเกิดขึ้นในระยะการ
เก็บความจา คือหลังจากบันทึกความจาแล้วและก่อนที่จะได้รับการค้นคืน เป็นปรากฏการณ์ที่
เกิดขึ้นในที่เก็บทั้งความจาอาศัยความรู้สึก ความจาระยะสั้น และความจาระยะยาว และมีรูปแบบ
เป็นการลืมข้อมูลนั้น ๆ อย่างรวดเร็วในช่วง 2-3 วันแรก หรือ 2-3 ปีแรก
วิธีทำให้เรียนเร็วขึ้น+ควำมจำดีขึ้น
1.Symbolize = ทาให้เป็นสัญลักษณ์
เช่น เขียนไดอะแกรม (diagram) เป็นแผนผังรูปเหลี่ยน วงกลม หรือวงรี, พร้อม
คาอธิบายง่ายๆ เข้าไป คล้ายกับการทาแผนที่
2. Categorize = จัดกลุ่ม จัดหมวดหมู่
เช่น เรื่องนี้เป็นเรื่องอะไร, เกี่ยวข้อง หรือมีผลต่อคุณตรงไหน-อย่างไร
3. Synthesize = สังเคราะห์ ต่อยอด
ลองคิดดูว่า เรื่องนี้ทาให้คุณนึกถึงอะไร (ความรู้เก่า ความจาเก่า ฯลฯ) แล้วเชื่อมโยงของใหม่
กับของเก่า
4.นอนไม่ดึก + นอนให้พอ
5.ฝึกสมาธิ
กำรทำควำมจำให้มั่นคง
ความจาระยะสั้นนั้นชั่วคราวและไวต่อการรบกวน ในขณะที่ความจาระยะยาว ) ที่มีการทาให้
มั่นคงแล้ว จะคงทนและมีเสถียรภาพ ส่วนการเปลี่ยนความจาระยะสั้นไปเป็นความจาระยะยาว
ในระดับโมเลกุลเชื่อกันว่าเกิดจาก 2 กระบวนการ คือ
1.synaptic consolidation การทาการส่งสัญญาณผ่านไซแนปส์ให้มั่นคง)
2.system consolidation การทาความจาให้มั่นคงในทั้งระบบ)

ความจำของมนุษย์