რამდენია რეალურად ერთი 
ადამიანის საარსებო მინიმუმი? 
ქეთევან კრიალაშვილი 
საკონტაქტო ინფორმაცია: 
ტელ: 595857700 
Email: k_krialashvili@yahoo.com 
თბილისი 2014
Activities 
Economic Analysis 
Public Lectures 
Trainings 
Media Activities 
Projects
საარსებო მინიმუმი არის ფულადი სახსრების მინიმუმი, რომელიც 
აუცილებელია ადამიანის შრომისუნარიანობის შენარჩუნებისთვის. 
საარსებო მინიმუმი ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების დონის 
შესაბამისად გამოხატავს მოსახლეობის ცხოვრების დონის ქვედა ზღვარს. 
საარსებო მინიმუმი არის ორიენტირი სახელმწიფოს მხრიდან ეფექტიანი 
სოციალური პოლიტიკის წარმართვაში, რაც მდგომარეობს შემდეგში: 
1. ასახოს ქვეყანაში მოსახლეობის ცხოვრების დონის ცვლილებები და 
განისაზღვროს მოსახლეობის ნაკლებად უზრუნველყოფილი ნაწილი; 
2. პენსიებისა და შემწეობების მინიმალური ოდენობის განსაზღვრისათვის; 
3. შრომის ანაზღაურების მინიმალური ოდენობის გათანაბრება საარსებო 
მინიმუმთან; 
4. საარსებო მინიმუმს დაბლა შემოსავლების გადასახადისაგან გათავისუფლება.
შრომისუნარიანი მამაკაცის საარსებო მინიმუმი საქართველოში (ლარი), 
1997-2013 წლები
საარსებო მინიმუმის გაანგარიშების დღეს არსებული მეთოდოლოგია 
1. საარსებო მინიმუმი დგინდება მინიმალური სასურსათო კალათის 
საფუძველზე. 
პირველ რიგში ხდება მინიმალური სასურსათო კალათის საკვები 
პროდუქტების მთლიანი შემადგენლობის ღირებულების დათვლა 
საქართველოს 5 ქალაქის გასაშუალებული ფასებით 
(თბილისი, ქუთაისი, ბათუმი, გორი და თელავი) 
2. შემდეგ ანგარიშობენ შრომისუნარიანი ასაკის 
მამაკაცის სასურსათო კალათის საშუალო თვიურ 
ღირებულებას, რომელიც მიიღება კალათაში 
შემავალი პროდუქტების თვიური ნორმისა და 
თითოეული ამ პროდუქტის საშუალო ფასის 
ნამრავლით. 
3. საარსებო მინიმუმის ღირებულებაში 
სასურსათო ხარჯების წილი განისაზღვრება 
70%-ით, შესაბამისად, არასასურსათო 
ხარჯების წილი განისაზღვრება 30%-ით.
სტატისტიკის ეროვნული სამსახური 
საარსებო მინიმუმს ანგარიშობს 
მინიმალური სასურსათო კალათის 
მიხედვით. 
ეყრდნობა საქართველოს შრომისა, 
ჯამრთელობისა და საოციალური დაცვის 
მინისტრის 2003 წლის 8 მაისის #111 /ნ ბრძანებას 
- ,,საკვებ ნივთიერებებსა და ენერგიაზე 
ორგანიზმის ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებებისა 
და საარსებო მინიმუმის განსაზღვრისათვის 
საჭირო სასურსათო კალათის შემადგენლობის 
ნორმებისა და ნორმატივების დამტკიცების 
შესახებ”
მეთოდოლოგიური ხარვეზები 
1 70%-30% 
2 5 ბაზარი 
3 კვების რაციონი 
კ/კალორია 
პროდუქტი
წერილი საქართველოს სტატისტიკის 
ეროვნული სამსახურიდან 
• ,გაცნობებთ, რომ შემდეგ პროდუქტებზე: პურ– 
ფუნთუშეული (გარდა ხორბლის პურისა), 
შვრია, ნადუღი, ერბო, თხილი (დარჩეული), 
მზესუმზირა, მწვანე ხახვი, ყვავილოვანი 
კომბოსტო, წითელი წიწაკა, ფხალი (ისპანახი), 
გარგარი და ჭერამი, ბალი, ქლიავი, ტყემალი, 
მარწყვი, მოცხარი, ნესვი, მურაბები და ჯემები 
– საქსტატი დაკვირვებას არ აწარმოებს და 
შესაბამისად აღნიშნული ინფორმაცია არ 
გააჩნია.’’
შრომისუნარიანი მამაკაცისათვის კვების პროდუქტების კკალორიულობის 
მინიმალური დღიური ნორმა 
ასაკობრივი ჯგუფები მინიმალური კკალ 
მამაკაცების 
რიცხოვნობა 
(ათასი) 
16 – 18 2,750.89 151,6 
19 – 59 2,533.40 1917,4 
60 - 64 2,373.27 102,0 
2,541.06
მინიმალური სასურსათო კალათის შემადგენლობა 
სურსათის ძირითადი ჯგუფები ენერგრტიკუ 
ლი 
ღირებულება, 
კკალ 
1. 
მარცვლეული და მარცვლეულის პროდუქტები 
(მათ შორის პური და პურპროდუქტები) 
600,0 
2. 
ხორცი და ხორცის პროდუქტები (მათ შორის 
კვერცხი) 
500,0 
3. თევზი და თევზის პროდუქტები 250,0 
4. რძე და რძის ნაწარმი 200,0 
5. ბოსტნეული 200,0 
6. ხილი 450,0 
7. ტკბილეული 50,0 
8. ცხოველური და მცენარეული ცხიმები 100,0 
9. ალკოჰოლული სასმელი ( ღვინო) 50,0 
10 სხვა პროდუქტები 100,0 
სულ 2500,0
სასურსათო კალათა I (მაისი, ოქტომბერი) 
სასურსათო კალათა II (ნოემბერი-აპრილი) 
I 
მარცვლეული და მარცვლეულის 
პროდუქტები (მათ შორის) 
Ia 
პური და პურპროდუქტები 
1 ხორბლის პური 
2 ხორბლის ფქვილი 
3 მაკარონი (ვერმიშელი) 
4 პურ-ფუნთუშეული 
I b ბურღულეული 
5 ბრინჯი 
6 ბურღული მანანის 
7 ბურღული წიწიბურას 
I c სხვა მარცვლეული 
8 სიმინდის ფქვილი 
9 შვრია 
10 ქერი 
II 
ხორცი და ხორცის პროდუქტები 
II a 
შინაური ცხოველის ხორცი 
11 ძროხის ხორცი 
12 ღორის ხორცი 
II b შინაური ფრინველის ხორცი 
13 ქათმის ხორცი (ნედლი, მთლიან) 
II c ძეხვეული 
14 ძეხვი (საქონლის, ღორის 
15 სოსისი (საქონლის, ღორის) 
III 
კვერცხი (ქათმის) 
16 
IV თევზი და თევზის პროდუქტები 
17 თევზი ნედლი 
18 თევზი გაყინული
სასურსათო კალათა, გაგრძელება 
V რძე და რძის ნაწარმი 
19 რძე (ძროხის) 
20 მაწონი (იოგურტი) 
21 ყველი 
22 ხაჭო 
23 ნადუღი 
24 არაჟანი 
VI ცხოველური და მცენარეული ცხიმები 
25 ზეთი მცენარეული 
26 კარაქი 
27 მარგარინი 
28 ერბო 
VII თხილეული 
29 კაკალი 
30 თხილი 
31 მზესუზირა
VIII ბოსტნეული სასურსათო კალათა I 
32 კარტოფილი 
33 პომიდორი 
34 კიტრი 
35 მწვანილი (ოხრახუში, ქინძი, ნიახური) 
36 ხახვი, ხახვი მწვანე 
37 ნიორი 
38 ბადრიჯანი 
39 კომბოსტო და ყვავილოვანი კომბოსტო 
40 ჭარხალი 
41 სტაფილო 
42 ლობიო და მწვანე ლობიო 
43 ბარდა 
44 წიწაკა წითელი 
45 ბულგარული წიწაკა 
46 ფხალი (ისპანახი) 
VIII ბოსტნეული სასურსათო კალათა I I 
32 კარტოფილი 
33 პომიდორი 
34 მწვანილი (ოხრახუში, ქინძი, ნიახური) 
35 ხახვი, ხახვი მწვანე 
36 ნიორი 
37 ბადრიჯანი 
38 კომბოსტო და ყვავილოვანი კომბოსტო 
39 ჭარხალი 
40 სტაფილო 
41 ლობიო 
42 ბარდა 
43 წიწაკა წითელი
სასურსათო კალათა, გაგრძელება 
IX ხილი სასურსათო კალათა I 
47 ვაშლი 
48 მსხალი 
49 ატამი 
50 გარგარი (ჭერამი) 
51 ბალი (ალუბალი) 
52 ქლიავი 
53 ტყემალი 
54 ლიმონი 
55 მარწყვი 
56 მოცხარი 
57 ყურძენი 
58 საზამთრო 
59 ნესვი 
IX ხილი სასურსათო კალათა II 
44 ვაშლი 
45 ატამი 
46 ლიმონი 
47 ფორთოხალი 
48 მანდარინი 
49 კარალიოკი 
50 კივი 
51 გოგრა 
52 
ხილის ჩირი 
(ვაშლის, ლეღვის, ხურმის)
სასურსათო კალათა, გაგრძელება 
X 
სუნელები და საწებლები 
სასურსათო კალათა I 
XI ტკბილეული 
60 შაქარი 
61 შოკოლადი 
62 თაფლი 
63 საკონდიტრო ნაწარმი 
XII მარილი (იოდირებული) 
XIII უალკოჰოლო სასმელები 
XIII 
ჩაი 
a 
64 ფოთლოვანი ჩაი 
65 ჩაი ერთჯერად პაკეტებში 
XIII 
ყავა 
b 
XIV ალკოჰოლური სასმელები 
XIVa ღვინო 
66 ღვინო ჩამოსასხმელი 
67 ღვინო ბოთლებში ჩამოსხმული 
X 
სუნელები და საწებლები 
სასურსათო კალათა II 
XI ტკბილეული 
53 შაქარი 
54 შოკოლადი 
55 თაფლი 
56 მურაბები და ჯემები 
57 საკონდიტრო ნაწარმი (პეჩენია) 
XII მარილი (იოდირებული) 
XIII უალკოჰოლო სასმელები 
XIII 
ჩაი 
a 
58 ფოთლოვანი ჩაი 
59 ჩაი ერთჯერად პაკეტებში 
XIII 
ყავა 
b 
XIV ალკოჰოლური სასმელები 
XIVa ღვინო 
60 ღვინო ჩამოსასხმელი 
61 ღვინო ბოთლებში ჩამოსხმული
პროდუქტების ფასების დათვლა მოხდება 8 ქალაქში რეგიონული ცენტრების 
მიხედვით ნაცვლად 5 ქალაქისა 
ქალაქები მოსახლეობის რიცხოვნობა 
( % ჯამთან) 
1 
. 
•თბილისი 26.1 
2 
. 
•თელავი _ კახეთი 9.0 
3 
. 
•გორი _ შიდა ქართლი 7.0 
4 
. 
•ქუთაისი _ იმერეთი 15.7 
5 
. 
•ბათუმი _ აჭარა 8.8 
6 
. 
მარნეული _ ქვემო ქართლი 11.4 
7 
. 
ახალციხე _ სამცხე-ჯავახეთი 4.8 
8 
. 
ზუგდიდი _ სამეგრელო-ზემო სვანეთი 10.6 
გურია 3.1 
მცხეთა-მთიანეთი 2.4 
რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი 1.0
იმიტირებული (ვირტუალური) მინიმალური არასასურსათო კალათა 
I კომუნალური და საკომუნიკაციო უზრუნველყოფა 
II მინიმალურად აუცილებელი საყოფაცხოვრებო ნივთები 
II 
I 
სამედიცინო მედიკამენტების (საოჯახო აფთიაქი) მინიმალური ოდენობა 
I 
V 
აუცილებელი პირადი ჰიგიენური ნივთები და მომსახურება 
V ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი
მინიმალური კომუნალური 
და საკომუნიკაციო 
უზრუნველმყოფა ერთ 
თვეზე და 
დანახარჯი 
მინიმალურად 
აუცილებელი 
მოცულობა/რაოდ 
ენობა 1 თვეში 
ერთი 
ერთეულ 
ის ფასი 
1 თვის 
ღირებულება 
1 ცივი წყლის გადასახადი 1 3.15 3.2 
2 დასუფთავების სამსახ.გად. 1 2.5 2.5 
3 ელ.ენერგიის გსდ. 99 0.095 9.4 
4 ბუნებრივი აირი გად. (თხევადი გაზი) 16 0.457 7.3 
5 ტელეფონის სააბონენტო გად. 1 4 4.0 
6 ფიჭური ტელეფონის ხარჯი 1 5 5.0 
7 რეგიონთაშორისო მგზავრობა 
(ქალაგარეთ) 
2 6 12.0 
8 შიდა საქალაქო მგზავრობა 40 0.5 20.0 
ჯამი 63.4
მინიმალური პირად- ჰიგიენური 
ნივთებისა და მომსახურების 
რაოდენობრივი შემადგენლობა 
შრომისუნარიან მამაკაცზე 
მინიმალურად 
აუცილებელი 
რაოდენობა 1 
თვეში (ცალი) 
ერთი 
ერთეულის 
ფასი 
1 თვის 
ღირებულება 
1 თმის შეჭრა 1.000 
3.00 
3.00 
2 საპარსი ერჯერადი (საპარსი პირი) 3.000 
0.60 
1.80 
3 საპარსი ქაფი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 
1.20 
0.40 
4 პარსვის შემდეგ კრემი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 
1.20 
0.40 
5 კბილის ჯაგრისი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 
1.20 
0.40 
6 კბილის პასტა (2 თვეში 1 ცალი) 0.500 
1.20 
0.60 
7 საპონი (საპირფარეშოს) 1.000 
0.40 
0.40 
8 შამპუნი (2 თვეში 1 ცალი) 0.500 
2.80 
1.40 
9 საპირფარეშოს ქაღალდი 2.000 
0.40 
0.80 
10 ფრჩხილის მაკრატელი (10 თვეში 1 ცალი) 0.100 
1.00 
0.10 
11 სავარცხელი (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 
0.50 
0.04 
12 ყურის საწმენდი (3 თვეში 100-იანი 
შეფუთვა) 
0.333 
0.80 
0.27 
13 პირსაწმენდიი (6 თვეში 1 ცალი) 0.170 
3.00 
0.51 
ჯამი 10.12
მინიმალური რაოდენობა აუცილებელ 
საყოფაცხოვრებო ნივთებსა და საქონელზე 
მინიმალურად 
აუცილებელი 
რაოდენობა 1 თვეში 
(ცალი) 
ერთი 
ერთეულის 
ფასი 
1 თვის ღირებულება 
1 სარეცხი საპონი 72% (180 გრ.) 1 0.7 0.7 
2 სინთეზური სარეცხი ფხვნილი 1 1.40 1.4 
3 სინთეზური სარეცხი საშუალება (120 გრ.) 1 0.70 0.7 
4 ჭურჭლის სარეცხი ღრუბელი 2 0.20 0.4 
5 ასანთი 3 0.05 0.15 
6 ნათურა (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 0.50 0.1665 
7 სანთელი (3 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.333 0.50 0.1665 
8 ხელსახოცი სუფრის (100 ცალი) (2 თვეში 1 ცალი) 0.5 1.00 0.5 
9 მაგიდის საწმენდი 2 0.20 0.4 
10 აქანდაზი და ცოცხი, მრავალჯერადი. (18 თვის განმავლობაში 1 
ცალი) 
0.056 11.00 0.616 
11 იატაკის ჯოხი (18 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.056 4.50 0.252 
12 იატაკის ჩვარი (3 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.33 1.50 0.495 
13 საკერავი ნემსი და ძაფი (7 ფერადი 1 კოჭზე) (12 თვის 
განმავლობაში 1 ცალი) 
0.083 1.10 0.0913 
14 ფეხსაცმლის საწმენდი (6 თვის განმავლობაში 1 
ცალი) 
0.17 1.00 0.17 
15 ფეხსაცმლის კრემი (12 თვის განმავლობაში 1 
ცალი) 
0.083 1.00 0.083 
16 გაზეთი (ინტერნეტით სარგებლობა) 2 1.00 2 
17 რვეული(40 ფურც.) (6 თვის განმავლობაში 1 
ცალი) 
0.17 0.42 0.0714 
18 კალამი (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 0.20 0.034 
19 ჭურჭლის სახეხი 1 1.00 1 
20 სარეცხის სამაგრი (3 თვის 
განმავლობაში 1 შეკვრა) 
0.33 1.00 0.33 
21 ელემენტი კედლის საათის (6 თვის 
განმავლობაში 1 ცალი) 
0.17 0.50 0.085 
ჯამი 9.81
საოჯახო აფთიაქის აუცილებელი 
სამედიცინო მედიკამენთების მინიმალური 
ოდენობა 
მინიმალურად 
აუცილებელი 
რაოდენობა 1 თვეში 
(ცალი) 
ერთი ერთეულის ფასი 1 თვის 
ღირებულება 
1 თერმომეტრი (24 თვის განმავლობაში 1 
ცალი, 1 თვის რაოდენობა) 
0.042 3 0.126 
2 წნევის აპარატი (84 თვის განმავლობაში 1 
ცალი, 1 თვის რაოდენობა) 
0.012 25 0.30 
3 ტკივილ გამაყუჩებელი (ციტრამონი) 3 0.10 0.3 
4 ანტიბიოტიკები (პარაცეტამოლი) 0.5 0.33 0.17 
5 გულის საშუალება (ვალერიანის ნაყენი) (2 თვის 
განმავლობაში 25 მილ) 
0.5 0.60 0.3 
6 წნევის მარეგურილებელი (რაუნატინი) (5 თვის 
განმავლობაში 10 აბი) 
0.2 0.35 0.07 
7 ბრილიანტის მწვანე 1% (12 თვის 
განმავლობაში 10 მილ) 
0.083 0.3 0.0249 
8 წყალბადის ზეჟანგი 3% (12 თვის 
განმავლობაში 100 მილ.) 
0.083 0.5 0.0415 
9 იოდის ხსნარი 5% (12 თვის განმავლობაში 
10 მილ) 
0.083 0.5 0.04 
10 სამედიცინო სპირტი 90%, . (12 თვის განმავლობაში 50 
მილ) 
0.083 0.7 0.0581 
11 ბამბა, 90 გრ. (4 თვეში 1 ცალი) 0.25 0.6 0.15 
12 ლეიკოპლასტი 3 0.2 0.6 
13 ბინტი (სტერილური) (6 თვის 
განმავლობაში 1 ცალი) 
0.17 0.44 0.07 
14 ანტისეპტიკური მალამო, 25 მლ. (12 თვის 
განმავლობაში 1 ცალი) 
0.083 3 0.249 
15 ფიზიოლოგიური ხსნარი ( 5 მლ) (2 თვის 
განმავლობაში 1 ამპულა) 
0.5 0.15 0.075 
16 სურდოს საწინამგდებო საშვალება (3 თვის განმავლობაში 
8 აბი) 
0.33 1.7 0.561 
ჯამი 3.14
ტანისამოსის მინიმალური 
ნაკრები შრომისუნარიან მამაკაცზე 
მინიმალურად 
აუცილებელი 
რაოდენობა 1 
თვეში (ცალი) 
ერთი 
ერთეულის 
ფასი 
1 თვის 
ღირებულება 
1 ჯინსის შარვალი (სქელი) (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 30 5.1 
2 ჯინსი თხელი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 25 4.25 
3 შარვალი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 25 4.25 
4 ზამთრის ფეხსაცმელი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 50 8.5 
5 ფეხსაცმელი 0.083 45 3.735 
6 წინდა (სქელი) (3 თვეში 1 ცალი) 0.334 2 0.668 
7 წინდა 1 1 1 
8 გრძელსახელოიანი პერანგი (6 თვეში 1 
ცალი) 
0.17 16 2.72 
9 მოკლე სახელოიანი პერანგი (6 თვეში 1 
ცალი) 
0.17 14 2.38 
10 სვიტრი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 18 3.06 
11 ქურთუკი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 50 8.5 
12 მაისური (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 2.5 0.425 
13 მაისური (გრძელმკლავიანი) (6 თვეში 1 
ცალი) 
0.17 7 1.19 
14 მაიკა (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 1.5 0.255 
15 საცვლები (2 თვეში 1 ცალი) 0.5 4.5 2.25 
16 ქამარი (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 5 0.415 
17 ქუდი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 3 0.51 
18 ჩუსტები (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 5 0.415 
ჯამი 49.623
საარსებო მინიმუმი = მინიმალური სასურსათო 
კალათა + მინიმალური არასასურსათო კალათა 
I. მინიმალური სასურსათო კალათის ღირებულება (55 %) 
.............................................................................................. 
II. მინიმალური არასასურსათო კალათის ღირებულება (45 %) 
.............................................................................................. 
საარსებო მინიმუმი
სასურსათო კალათის 
ღირებულება თვეში 
(შევაჭრების გარეშე) 
179.47 
სასურსათო კალათის 
ღირებულება თვეში 
174.45 
0.55 
არასასურსათო კალათის 
ღირებულება 
142.73 
0.45 
საარსებო მინიმუმი 317.19
315, 40 ლარი
გმადლობთ 
ყურადღებისთვის ! ! !

რამდენია რეალურად ერთი ადამიანის საარსებო მინიმუმი?

  • 1.
    რამდენია რეალურად ერთი ადამიანის საარსებო მინიმუმი? ქეთევან კრიალაშვილი საკონტაქტო ინფორმაცია: ტელ: 595857700 Email: k_krialashvili@yahoo.com თბილისი 2014
  • 2.
    Activities Economic Analysis Public Lectures Trainings Media Activities Projects
  • 3.
    საარსებო მინიმუმი არისფულადი სახსრების მინიმუმი, რომელიც აუცილებელია ადამიანის შრომისუნარიანობის შენარჩუნებისთვის. საარსებო მინიმუმი ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების დონის შესაბამისად გამოხატავს მოსახლეობის ცხოვრების დონის ქვედა ზღვარს. საარსებო მინიმუმი არის ორიენტირი სახელმწიფოს მხრიდან ეფექტიანი სოციალური პოლიტიკის წარმართვაში, რაც მდგომარეობს შემდეგში: 1. ასახოს ქვეყანაში მოსახლეობის ცხოვრების დონის ცვლილებები და განისაზღვროს მოსახლეობის ნაკლებად უზრუნველყოფილი ნაწილი; 2. პენსიებისა და შემწეობების მინიმალური ოდენობის განსაზღვრისათვის; 3. შრომის ანაზღაურების მინიმალური ოდენობის გათანაბრება საარსებო მინიმუმთან; 4. საარსებო მინიმუმს დაბლა შემოსავლების გადასახადისაგან გათავისუფლება.
  • 4.
    შრომისუნარიანი მამაკაცის საარსებომინიმუმი საქართველოში (ლარი), 1997-2013 წლები
  • 6.
    საარსებო მინიმუმის გაანგარიშებისდღეს არსებული მეთოდოლოგია 1. საარსებო მინიმუმი დგინდება მინიმალური სასურსათო კალათის საფუძველზე. პირველ რიგში ხდება მინიმალური სასურსათო კალათის საკვები პროდუქტების მთლიანი შემადგენლობის ღირებულების დათვლა საქართველოს 5 ქალაქის გასაშუალებული ფასებით (თბილისი, ქუთაისი, ბათუმი, გორი და თელავი) 2. შემდეგ ანგარიშობენ შრომისუნარიანი ასაკის მამაკაცის სასურსათო კალათის საშუალო თვიურ ღირებულებას, რომელიც მიიღება კალათაში შემავალი პროდუქტების თვიური ნორმისა და თითოეული ამ პროდუქტის საშუალო ფასის ნამრავლით. 3. საარსებო მინიმუმის ღირებულებაში სასურსათო ხარჯების წილი განისაზღვრება 70%-ით, შესაბამისად, არასასურსათო ხარჯების წილი განისაზღვრება 30%-ით.
  • 7.
    სტატისტიკის ეროვნული სამსახური საარსებო მინიმუმს ანგარიშობს მინიმალური სასურსათო კალათის მიხედვით. ეყრდნობა საქართველოს შრომისა, ჯამრთელობისა და საოციალური დაცვის მინისტრის 2003 წლის 8 მაისის #111 /ნ ბრძანებას - ,,საკვებ ნივთიერებებსა და ენერგიაზე ორგანიზმის ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებებისა და საარსებო მინიმუმის განსაზღვრისათვის საჭირო სასურსათო კალათის შემადგენლობის ნორმებისა და ნორმატივების დამტკიცების შესახებ”
  • 8.
    მეთოდოლოგიური ხარვეზები 170%-30% 2 5 ბაზარი 3 კვების რაციონი კ/კალორია პროდუქტი
  • 9.
    წერილი საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურიდან • ,გაცნობებთ, რომ შემდეგ პროდუქტებზე: პურ– ფუნთუშეული (გარდა ხორბლის პურისა), შვრია, ნადუღი, ერბო, თხილი (დარჩეული), მზესუმზირა, მწვანე ხახვი, ყვავილოვანი კომბოსტო, წითელი წიწაკა, ფხალი (ისპანახი), გარგარი და ჭერამი, ბალი, ქლიავი, ტყემალი, მარწყვი, მოცხარი, ნესვი, მურაბები და ჯემები – საქსტატი დაკვირვებას არ აწარმოებს და შესაბამისად აღნიშნული ინფორმაცია არ გააჩნია.’’
  • 10.
    შრომისუნარიანი მამაკაცისათვის კვებისპროდუქტების კკალორიულობის მინიმალური დღიური ნორმა ასაკობრივი ჯგუფები მინიმალური კკალ მამაკაცების რიცხოვნობა (ათასი) 16 – 18 2,750.89 151,6 19 – 59 2,533.40 1917,4 60 - 64 2,373.27 102,0 2,541.06
  • 11.
    მინიმალური სასურსათო კალათისშემადგენლობა სურსათის ძირითადი ჯგუფები ენერგრტიკუ ლი ღირებულება, კკალ 1. მარცვლეული და მარცვლეულის პროდუქტები (მათ შორის პური და პურპროდუქტები) 600,0 2. ხორცი და ხორცის პროდუქტები (მათ შორის კვერცხი) 500,0 3. თევზი და თევზის პროდუქტები 250,0 4. რძე და რძის ნაწარმი 200,0 5. ბოსტნეული 200,0 6. ხილი 450,0 7. ტკბილეული 50,0 8. ცხოველური და მცენარეული ცხიმები 100,0 9. ალკოჰოლული სასმელი ( ღვინო) 50,0 10 სხვა პროდუქტები 100,0 სულ 2500,0
  • 12.
    სასურსათო კალათა I(მაისი, ოქტომბერი) სასურსათო კალათა II (ნოემბერი-აპრილი) I მარცვლეული და მარცვლეულის პროდუქტები (მათ შორის) Ia პური და პურპროდუქტები 1 ხორბლის პური 2 ხორბლის ფქვილი 3 მაკარონი (ვერმიშელი) 4 პურ-ფუნთუშეული I b ბურღულეული 5 ბრინჯი 6 ბურღული მანანის 7 ბურღული წიწიბურას I c სხვა მარცვლეული 8 სიმინდის ფქვილი 9 შვრია 10 ქერი II ხორცი და ხორცის პროდუქტები II a შინაური ცხოველის ხორცი 11 ძროხის ხორცი 12 ღორის ხორცი II b შინაური ფრინველის ხორცი 13 ქათმის ხორცი (ნედლი, მთლიან) II c ძეხვეული 14 ძეხვი (საქონლის, ღორის 15 სოსისი (საქონლის, ღორის) III კვერცხი (ქათმის) 16 IV თევზი და თევზის პროდუქტები 17 თევზი ნედლი 18 თევზი გაყინული
  • 13.
    სასურსათო კალათა, გაგრძელება V რძე და რძის ნაწარმი 19 რძე (ძროხის) 20 მაწონი (იოგურტი) 21 ყველი 22 ხაჭო 23 ნადუღი 24 არაჟანი VI ცხოველური და მცენარეული ცხიმები 25 ზეთი მცენარეული 26 კარაქი 27 მარგარინი 28 ერბო VII თხილეული 29 კაკალი 30 თხილი 31 მზესუზირა
  • 14.
    VIII ბოსტნეული სასურსათოკალათა I 32 კარტოფილი 33 პომიდორი 34 კიტრი 35 მწვანილი (ოხრახუში, ქინძი, ნიახური) 36 ხახვი, ხახვი მწვანე 37 ნიორი 38 ბადრიჯანი 39 კომბოსტო და ყვავილოვანი კომბოსტო 40 ჭარხალი 41 სტაფილო 42 ლობიო და მწვანე ლობიო 43 ბარდა 44 წიწაკა წითელი 45 ბულგარული წიწაკა 46 ფხალი (ისპანახი) VIII ბოსტნეული სასურსათო კალათა I I 32 კარტოფილი 33 პომიდორი 34 მწვანილი (ოხრახუში, ქინძი, ნიახური) 35 ხახვი, ხახვი მწვანე 36 ნიორი 37 ბადრიჯანი 38 კომბოსტო და ყვავილოვანი კომბოსტო 39 ჭარხალი 40 სტაფილო 41 ლობიო 42 ბარდა 43 წიწაკა წითელი
  • 15.
    სასურსათო კალათა, გაგრძელება IX ხილი სასურსათო კალათა I 47 ვაშლი 48 მსხალი 49 ატამი 50 გარგარი (ჭერამი) 51 ბალი (ალუბალი) 52 ქლიავი 53 ტყემალი 54 ლიმონი 55 მარწყვი 56 მოცხარი 57 ყურძენი 58 საზამთრო 59 ნესვი IX ხილი სასურსათო კალათა II 44 ვაშლი 45 ატამი 46 ლიმონი 47 ფორთოხალი 48 მანდარინი 49 კარალიოკი 50 კივი 51 გოგრა 52 ხილის ჩირი (ვაშლის, ლეღვის, ხურმის)
  • 16.
    სასურსათო კალათა, გაგრძელება X სუნელები და საწებლები სასურსათო კალათა I XI ტკბილეული 60 შაქარი 61 შოკოლადი 62 თაფლი 63 საკონდიტრო ნაწარმი XII მარილი (იოდირებული) XIII უალკოჰოლო სასმელები XIII ჩაი a 64 ფოთლოვანი ჩაი 65 ჩაი ერთჯერად პაკეტებში XIII ყავა b XIV ალკოჰოლური სასმელები XIVa ღვინო 66 ღვინო ჩამოსასხმელი 67 ღვინო ბოთლებში ჩამოსხმული X სუნელები და საწებლები სასურსათო კალათა II XI ტკბილეული 53 შაქარი 54 შოკოლადი 55 თაფლი 56 მურაბები და ჯემები 57 საკონდიტრო ნაწარმი (პეჩენია) XII მარილი (იოდირებული) XIII უალკოჰოლო სასმელები XIII ჩაი a 58 ფოთლოვანი ჩაი 59 ჩაი ერთჯერად პაკეტებში XIII ყავა b XIV ალკოჰოლური სასმელები XIVa ღვინო 60 ღვინო ჩამოსასხმელი 61 ღვინო ბოთლებში ჩამოსხმული
  • 17.
    პროდუქტების ფასების დათვლამოხდება 8 ქალაქში რეგიონული ცენტრების მიხედვით ნაცვლად 5 ქალაქისა ქალაქები მოსახლეობის რიცხოვნობა ( % ჯამთან) 1 . •თბილისი 26.1 2 . •თელავი _ კახეთი 9.0 3 . •გორი _ შიდა ქართლი 7.0 4 . •ქუთაისი _ იმერეთი 15.7 5 . •ბათუმი _ აჭარა 8.8 6 . მარნეული _ ქვემო ქართლი 11.4 7 . ახალციხე _ სამცხე-ჯავახეთი 4.8 8 . ზუგდიდი _ სამეგრელო-ზემო სვანეთი 10.6 გურია 3.1 მცხეთა-მთიანეთი 2.4 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი 1.0
  • 18.
    იმიტირებული (ვირტუალური) მინიმალურიარასასურსათო კალათა I კომუნალური და საკომუნიკაციო უზრუნველყოფა II მინიმალურად აუცილებელი საყოფაცხოვრებო ნივთები II I სამედიცინო მედიკამენტების (საოჯახო აფთიაქი) მინიმალური ოდენობა I V აუცილებელი პირადი ჰიგიენური ნივთები და მომსახურება V ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი
  • 19.
    მინიმალური კომუნალური დასაკომუნიკაციო უზრუნველმყოფა ერთ თვეზე და დანახარჯი მინიმალურად აუცილებელი მოცულობა/რაოდ ენობა 1 თვეში ერთი ერთეულ ის ფასი 1 თვის ღირებულება 1 ცივი წყლის გადასახადი 1 3.15 3.2 2 დასუფთავების სამსახ.გად. 1 2.5 2.5 3 ელ.ენერგიის გსდ. 99 0.095 9.4 4 ბუნებრივი აირი გად. (თხევადი გაზი) 16 0.457 7.3 5 ტელეფონის სააბონენტო გად. 1 4 4.0 6 ფიჭური ტელეფონის ხარჯი 1 5 5.0 7 რეგიონთაშორისო მგზავრობა (ქალაგარეთ) 2 6 12.0 8 შიდა საქალაქო მგზავრობა 40 0.5 20.0 ჯამი 63.4
  • 20.
    მინიმალური პირად- ჰიგიენური ნივთებისა და მომსახურების რაოდენობრივი შემადგენლობა შრომისუნარიან მამაკაცზე მინიმალურად აუცილებელი რაოდენობა 1 თვეში (ცალი) ერთი ერთეულის ფასი 1 თვის ღირებულება 1 თმის შეჭრა 1.000 3.00 3.00 2 საპარსი ერჯერადი (საპარსი პირი) 3.000 0.60 1.80 3 საპარსი ქაფი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 1.20 0.40 4 პარსვის შემდეგ კრემი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 1.20 0.40 5 კბილის ჯაგრისი (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 1.20 0.40 6 კბილის პასტა (2 თვეში 1 ცალი) 0.500 1.20 0.60 7 საპონი (საპირფარეშოს) 1.000 0.40 0.40 8 შამპუნი (2 თვეში 1 ცალი) 0.500 2.80 1.40 9 საპირფარეშოს ქაღალდი 2.000 0.40 0.80 10 ფრჩხილის მაკრატელი (10 თვეში 1 ცალი) 0.100 1.00 0.10 11 სავარცხელი (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 0.50 0.04 12 ყურის საწმენდი (3 თვეში 100-იანი შეფუთვა) 0.333 0.80 0.27 13 პირსაწმენდიი (6 თვეში 1 ცალი) 0.170 3.00 0.51 ჯამი 10.12
  • 21.
    მინიმალური რაოდენობა აუცილებელ საყოფაცხოვრებო ნივთებსა და საქონელზე მინიმალურად აუცილებელი რაოდენობა 1 თვეში (ცალი) ერთი ერთეულის ფასი 1 თვის ღირებულება 1 სარეცხი საპონი 72% (180 გრ.) 1 0.7 0.7 2 სინთეზური სარეცხი ფხვნილი 1 1.40 1.4 3 სინთეზური სარეცხი საშუალება (120 გრ.) 1 0.70 0.7 4 ჭურჭლის სარეცხი ღრუბელი 2 0.20 0.4 5 ასანთი 3 0.05 0.15 6 ნათურა (3 თვეში 1 ცალი) 0.333 0.50 0.1665 7 სანთელი (3 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.333 0.50 0.1665 8 ხელსახოცი სუფრის (100 ცალი) (2 თვეში 1 ცალი) 0.5 1.00 0.5 9 მაგიდის საწმენდი 2 0.20 0.4 10 აქანდაზი და ცოცხი, მრავალჯერადი. (18 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.056 11.00 0.616 11 იატაკის ჯოხი (18 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.056 4.50 0.252 12 იატაკის ჩვარი (3 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.33 1.50 0.495 13 საკერავი ნემსი და ძაფი (7 ფერადი 1 კოჭზე) (12 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.083 1.10 0.0913 14 ფეხსაცმლის საწმენდი (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 1.00 0.17 15 ფეხსაცმლის კრემი (12 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.083 1.00 0.083 16 გაზეთი (ინტერნეტით სარგებლობა) 2 1.00 2 17 რვეული(40 ფურც.) (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 0.42 0.0714 18 კალამი (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 0.20 0.034 19 ჭურჭლის სახეხი 1 1.00 1 20 სარეცხის სამაგრი (3 თვის განმავლობაში 1 შეკვრა) 0.33 1.00 0.33 21 ელემენტი კედლის საათის (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 0.50 0.085 ჯამი 9.81
  • 22.
    საოჯახო აფთიაქის აუცილებელი სამედიცინო მედიკამენთების მინიმალური ოდენობა მინიმალურად აუცილებელი რაოდენობა 1 თვეში (ცალი) ერთი ერთეულის ფასი 1 თვის ღირებულება 1 თერმომეტრი (24 თვის განმავლობაში 1 ცალი, 1 თვის რაოდენობა) 0.042 3 0.126 2 წნევის აპარატი (84 თვის განმავლობაში 1 ცალი, 1 თვის რაოდენობა) 0.012 25 0.30 3 ტკივილ გამაყუჩებელი (ციტრამონი) 3 0.10 0.3 4 ანტიბიოტიკები (პარაცეტამოლი) 0.5 0.33 0.17 5 გულის საშუალება (ვალერიანის ნაყენი) (2 თვის განმავლობაში 25 მილ) 0.5 0.60 0.3 6 წნევის მარეგურილებელი (რაუნატინი) (5 თვის განმავლობაში 10 აბი) 0.2 0.35 0.07 7 ბრილიანტის მწვანე 1% (12 თვის განმავლობაში 10 მილ) 0.083 0.3 0.0249 8 წყალბადის ზეჟანგი 3% (12 თვის განმავლობაში 100 მილ.) 0.083 0.5 0.0415 9 იოდის ხსნარი 5% (12 თვის განმავლობაში 10 მილ) 0.083 0.5 0.04 10 სამედიცინო სპირტი 90%, . (12 თვის განმავლობაში 50 მილ) 0.083 0.7 0.0581 11 ბამბა, 90 გრ. (4 თვეში 1 ცალი) 0.25 0.6 0.15 12 ლეიკოპლასტი 3 0.2 0.6 13 ბინტი (სტერილური) (6 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.17 0.44 0.07 14 ანტისეპტიკური მალამო, 25 მლ. (12 თვის განმავლობაში 1 ცალი) 0.083 3 0.249 15 ფიზიოლოგიური ხსნარი ( 5 მლ) (2 თვის განმავლობაში 1 ამპულა) 0.5 0.15 0.075 16 სურდოს საწინამგდებო საშვალება (3 თვის განმავლობაში 8 აბი) 0.33 1.7 0.561 ჯამი 3.14
  • 23.
    ტანისამოსის მინიმალური ნაკრებიშრომისუნარიან მამაკაცზე მინიმალურად აუცილებელი რაოდენობა 1 თვეში (ცალი) ერთი ერთეულის ფასი 1 თვის ღირებულება 1 ჯინსის შარვალი (სქელი) (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 30 5.1 2 ჯინსი თხელი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 25 4.25 3 შარვალი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 25 4.25 4 ზამთრის ფეხსაცმელი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 50 8.5 5 ფეხსაცმელი 0.083 45 3.735 6 წინდა (სქელი) (3 თვეში 1 ცალი) 0.334 2 0.668 7 წინდა 1 1 1 8 გრძელსახელოიანი პერანგი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 16 2.72 9 მოკლე სახელოიანი პერანგი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 14 2.38 10 სვიტრი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 18 3.06 11 ქურთუკი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 50 8.5 12 მაისური (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 2.5 0.425 13 მაისური (გრძელმკლავიანი) (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 7 1.19 14 მაიკა (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 1.5 0.255 15 საცვლები (2 თვეში 1 ცალი) 0.5 4.5 2.25 16 ქამარი (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 5 0.415 17 ქუდი (6 თვეში 1 ცალი) 0.17 3 0.51 18 ჩუსტები (12 თვეში 1 ცალი) 0.083 5 0.415 ჯამი 49.623
  • 24.
    საარსებო მინიმუმი =მინიმალური სასურსათო კალათა + მინიმალური არასასურსათო კალათა I. მინიმალური სასურსათო კალათის ღირებულება (55 %) .............................................................................................. II. მინიმალური არასასურსათო კალათის ღირებულება (45 %) .............................................................................................. საარსებო მინიმუმი
  • 25.
    სასურსათო კალათის ღირებულებათვეში (შევაჭრების გარეშე) 179.47 სასურსათო კალათის ღირებულება თვეში 174.45 0.55 არასასურსათო კალათის ღირებულება 142.73 0.45 საარსებო მინიმუმი 317.19
  • 26.
  • 27.