Αιολική Ενέργεια
Γενικά ηΑιολική Ενέργεια είναι η ενέργεια που παράγεται από
την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Η ενέργεια αυτή
χαρακτηρίζεται ‘’ήπια μορφή ενέργειας’’ και περιλαμβάνεται
στις ‘’καθαρές’’ πηγές, όπως συνηθίζονται να λέγονται οι πηγές
ενέργειας που δεν εκπέμπουν ή δεν προκαλούν ρύπους. Η
αρχαιότερη μορφή εκμετάλλευσης της αιολικής ενέργειας
ήταν τα ιστία (πανιά) των πρώτων ιστιοφόρων πλοίων και
πολύ αργότερα οι ανεμόμυλοι στην ξηρά. Ονομάζεται αιολική
γιατί στην ελληνική μυθολογία ο Αίολος ήταν ο θεός του
ανέμου.
Η Αιολική ενέργεια αποτελεί σήμερα μια ελκυστική λύση στο
πρόβλημα της ηλεκτροπαραγωγής. Το ‘’καύσιμο’’ είναι
άφθονο, αποκεντρωμένο και δωρεάν. Δεν ελκύονται αέρια
θερμοκηπίου και άλλοι ρύποι, και οι επιπτώσεις στο
περιβάλλον είναι μικρές σε σύγκριση με τα εργοστάσια
ηλεκτροπαραγωγής από συμβατικά καύσιμα. Επίσης, τα
2.
οικονομικά οφέλη μιαςπεριοχής από της ανάπτυξη της
αιολικής βιομηχανίας είναι αξιοσημείωτα.
Η Αιολική ενέργεια προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, πράγμα
που εξηγεί γιατί είναι η περισσότερο ταχέως αναπτυσσόμενη
πηγή ενέργειας στον κόσμο. Οι ερευνητικές προσπάθειες
έχουν στόχο να ανταποκριθούν στις ανάγκες για την ευρύτερη
χρήση της αιολικής ενέργειας.
Πλεονεκτήματα
Απορρέοντας από τον άνεμο, η αιολική ενέργεια είναι μια
καθαρή πηγή ενέργειας. Η αιολική ενέργεια δεν μολύνει την
ατμόσφαιρα όπως τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισμού τα
οποία στηρίζονται στην καύση ορυκτών καυσίμων, όπως
άνθρακα ή φυσικό αέριο. Οι ανεμογεννήτριες δεν ελκύουν
χημικές ουσίες στο περιβάλλον οι οποίες προκαλούν όξινη
βροχή ή αέρια του θερμοκηπίου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής η αιολική ενέργεια είναι
οικιακή πηγή ενέργειας, καθώς αφθονεί η διαθέσιμη πηγή, ο
άνεμος. Η τεχνολογία που αναπτύσσεται περί την αιολική
ενέργεια είναι μια από τις πιο οικονομικές που υπάρχουν
σήμερα στον χώρο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η τιμή
εξαρτάται από την ύπαρξη/παροχή ανέμου και από την
χρηματοδότηση ή μη του εκάστοτε προγράμματος παραγωγής
αιολικής ενέργειας. Οι ανεμογεννήτριες μπορούν να στηθούν
σε αγροκτήματα ή ράντσα, έτσι ωφελώντας την οικονομία των
αγροτικών περιοχών, όπου βρίσκονται οι περισσότερες από τις
καλύτερες τοποθεσίες από την άποψη του ανέμου. Οι αγρότες
3.
μπορούν να συνεχίσουννα εργάζονται στη γη, καθώς οι
ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούν μόνο ένα μικρό μέρος της
γης. Οι ιδιοκτήτες των εγκαταστάσεων για την παραγωγή
αιολικής ενέργειας πληρώνουν ενοίκιο στους αγρότες για τη
χρήση της γης.
Μειονεκτήματα
Η αιολική ενέργεια πρέπει να συναγωνιστεί τις συμβατικές
πηγές ενέργειας σε επίπεδο κόστους. Ανάλογα με το πόσο
ενεργητική, ως προς τον άνεμο, είναι μια τοποθεσία, το
αιολικό πάρκο μπορεί ή δεν μπορεί να είναι ανταγωνιστικό ως
προς το κόστος. Παρότι το κόστος της αιολικής ενέργειας έχει
μειωθεί δραματικά τα τελευταία 10 χρόνια, η τεχνολογία
απαιτεί μια αρχική επένδυση υψηλότερη από εκείνη των
γεννητριών που λειτουργούν με καύση ορυκτών.
Η ισχυρότερη πρόκληση στη χρησιμοποίηση του ανέμου ως
πηγή ενέργειας είναι ότι ο άνεμος είναι περιοδικά
διακοπτόμενος και δεν φυσά πάντα όταν ο ηλεκτρισμός
απαιτείται. Η αιολική ενέργεια δεν μπορεί να αποθηκευτεί
(εκτός αν χρησιμοποιηθούν μπαταρίες). Επιπλέον, δεν
μπορούν όλοι οι άνεμοι να τιθασευτούν ώστε να καλυφθούν,
τη στιγμή που προκύπτουν, οι ανάγκες σε ηλεκτρισμό. Τα
κατάλληλα σημεία για αιολικά πάρκα συχνά βρίσκονται σε
απομακρυσμένες περιοχές, μακριά από πόλεις όπου
χρειάζεται ο ηλεκτρισμός.
4.
Η ανάπτυξη τηςεκμετάλλευσης του ανέμου ως φυσικού πόρου
μπορεί ίσως να συναγωνιστεί άλλες χρήσεις της γης και αυτές
οι εναλλακτικές χρήσεις ίσως χαίρουν μεγαλύτερης
εκτιμήσεως απ’ ότι η παραγωγή ηλεκτρισμού. Αν και τα
αιολικά πάρκα έχουν σχετικά μικρή επίπτωση στο περιβάλλον
σε σύγκριση με άλλες συμβατικές εγκαταστάσεις παραγωγής
ενέργειας, υπάρχει ένας προβληματισμός για τον θόρυβο που
παράγεται από τις λεπίδες του ηλεκτρικού κινητήρα (ρότορα),
για της αισθητική (οπτική) επίπτωση και για τα πουλιά που
μερικές φορές έχουν σκοτωθεί καθώς περνούσαν προς τους
ηλεκτρικούς κινητήρες. Τα περισσότερα από αυτά τα
προβλήματα έχουν επιλυθεί ή έχουν σε σημαντικό βαθμό
μειωθεί μέσω της τεχνολογικής ανάπτυξης ή μέσω της
επιλογής κατάλληλων περιοχών για τη δημιουργία αιολικών
πάρκων.
Οι ανεμογεννήτριες
Η εκμετάλλευση της ενέργειας του
ανέμου από τον άνθρωπο αποτελεί μια
πρακτική που βρίσκει της ρίζες της στην
αρχαιότητα. Χαρακτηριστικά
παραδείγματα είναι τα ιστιοφόρα και οι
ανεμόμυλοι. Σήμερα για την αξιοποίηση
της αιολικής ενέργειας χρησιμοποιούμε τις
ανεμογεννήτριες.
Οι ανεμογεννήτριες είναι μηχανές που μετατρέπουν την
κινητική ενέργεια του ανέμου σε ηλεκτρική. Η μετατροπή αυτή
5.
γίνεται σε 2στάδια. Οι ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούνται για
την πλήρη κάλυψη ή για την συμπλήρωση των ενεργειακών
αναγκών. Το παραγόμενο από τις ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικό
ρεύμα είτε καταναλώνεται επιτόπου, είτε εγχέεται και
διοχετεύεται στο ηλεκτρικό δίκτυο για να καταναλωθεί αλλού.
Όταν η παραγωγή, ηλεκτρικής ενέργειας, είναι μεγαλύτερη
από τη ζήτηση, συχνά αποθηκεύεται για να χρησιμοποιηθεί
αργότερα.
Η απόδοση μιας ανεμογεννήτριας εξαρτάται από το μέγεθος
της έλικάς της και την ταχύτητα του ανέμου. Το μέγεθος είναι
η συνάρτηση των αναγκών που καλείται να εξυπηρετήσει και
ποικίλει από μερικές εκατοντάδες μέχρι μερικά εκατομμύρια
Watt.
Η ενέργεια που υπάρχει στην κίνηση του ανέμου (αιολική
ενέργεια) μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια από τις
ανεμογεννήτριες. Ο άνεμος περιστρέφει τα πτερύγια της
ανεμογεννήτριας τα οποία με τη σειρά τους περιστρέφουν ένα
μοτέρ το οποίο παράγει ρεύμα.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι μια χώρα με μεγάλη ακτογραμμή και τεράστιο
πλήθος νησιών. Ως εκ τούτου, οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν
κυρίως στις νησιωτικές και παράλιες περιοχές προσδίδουν
ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας στη
χώρα. Το εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό εκτιμάται ότι
αντιπροσωπεύει το 13,6% του συνόλου των ηλεκτρικών
αναγκών της χώρας.
6.
Ενέργειες για τηνανάπτυξη της αιολικής ενέργειας έχουν γίνει
σε ολόκληρη την χώρα, ενώ στο γεγονός αυτό έχει συμβάλλει
και η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ΑΠΕ, η οποία
ενθαρρύνει και επιδοτεί τις επενδύσεις στις ‘’ήπιες μορφές
ενέργειας’’. Αλλά και σε εθνική κλίμακα, ο νέος αναπτυξιακός
νόμος 3299/04, σε συνδυασμό με το νόμο για τις ανανεώσιμες
πηγές ενέργειας 3468/06, παρέχει ισχυρότατα κίνητρα ακόμα
και για επενδύσεις μικρής κλίμακας. Ο στόχος της χώρας μας
για το 2010 ως προς την ηλεκτροπαραγωγή από αιολική
ενέργεια ήταν η εγκατεστημένη ισχύς να φτάσει περίπου τα
3500MW ενώ στο τέλος του 2010 η πραγματικά
εγκατεστημένη ισχύς ανήλθε μόλις τα 1320MW. Είναι φανερό
ότι σε μια χώρα για την οποία υπάρχει στόχος και καλή
θέληση, η ανάπτυξη των αιολικών πάρκων καθυστερεί
σημαντικά, με αποτέλεσμα, ο στόχος να έχει πλέον μετατεθεί
για το 2020 με εγκατεστημένη ισχύ που θα πρέπει να φτάσει
περίπου τα 7500MW.
Η περιφέρεια της Δ. Ελλάδας αν και έχει μικρότερο αιολικό
δυναμικό σε σύγκριση με άλλες περιοχές, διαθέτει ένα ισχυρό
ηλεκτρικό δίκτυο και το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την
ύπαρξη ανεμωδών ‘’νησίδων’’ (λόφοι, υψώματα κλπ. με
εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό) την καθιστούν
ενδιαφέρουσα για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων.
Αιολικά πάρκα υπάρχουν σε πλήθος νησιών, όπως το αιολικό
πάρκο ‘’Μανολάτη-Ξερολίμπα’’ του Δ.Δ. Διλινάτων Δήμου
Αργοστολίου στην Κεφαλονιά. Στο ίδιο νησί έχουν ήδη
δημιουργηθεί δύο ακόμη αιολικά πάρκα: Το αιολικό πάρκο
‘’Αγία Δυνατή’’ του δήμου Πυλαρέων, και το αιολικό πάρκο
‘’Ημεροβίγλι’’ στα όρια των Δήμων Αργοστολίου και
Πυλαρέων. Με τη λειτουργία τριών αιολικών πάρκων ο Νομός
7.
Κεφαλληνίας τροφοδοτεί τοδίκτυο ηλεκτροδότησης της χώρας
με σύνολο 75,6 MW. Η αντιστοιχία μεταξύ της ισχύος που
αποδίδει η Κεφαλονιά στο δίκτυο και της ισχύος που
καταναλώνει είναι εξαιρετικά ενθαρρυντική για την εξάπλωση
της αιολικής ενέργειας και σε πολλά ακόμη νησιά της
επικράτειας.
ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Αιολικό Πάρκο "Αγία Δυνατή"
Αιολικό Πάρκο ‘’Ημεροβίγλι’’
Αιολικό πάρκο ‘’Κύθνου’’
Αιολικό Πάρκο ‘’Μανολάτη – Ξερολίμπα’’
Το αιολικό πάρκο "Αγία Δυνατή" βρίσκεται στο Δήμο
Πυλάρου του Νομού Κεφαλληνίας.
8.
Αποτελείται από 14ανεμογεννήτριες τύπου Ε-70 της
γερμανικής εταιρείας Enercon ονομαστικής ισχύος 2,3 MW η
κάθε μια, αποδίδοντας στο Εθνικό Δίκτυο Ηλεκτροδότησης
συνολική ισχύ 32 MW. Οι ανεμογεννήτριες έχουν ύψος πύργου
70 m. και μήκος πτερυγίου 35 m. Τα πτερύγια είναι
κατασκευασμένα από συνθετικά υλικά, έτσι ώστε να μη
δημιουργούν ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές.
Η εταιρεία εκμετάλλευσης "Ελληνική Τεχνοδομική Άνεμος"
είναι θυγατρική της εταιρείας Ελλάκτωρ Α.Ε.. Το αιολικό πάρκο
βρίσκεται σε εμπορική λειτουργία από το Σεπτέμβριο του
2008.
Το πάρκο απασχολεί σε μόνιμη βάση 3 άτομα: ένα από την
ιδιοκτήτρια εταιρία (Ελληνική Τεχνοδομική Άνεμος Α.Ε.) και
δυο από την κατασκευάστρια εταιρία των ανεμογεννητριών
(Enercon Hellas S.A.). Tο εγκατεστημένο ψηφιακό σύστημα
ελέγχου SCADA είναι σε θέση να στείλει γραπτό μήνυμα στο
κινητό τηλέφωνο του συνεργείου συντήρησης, γεγονός που
σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητη η 24ωρη ανθρώπινη
παρουσία στο πάρκο.
Το αιολικό πάρκο της Αγ. Δυνατής παράγει περίπου 75GWh
ανά έτος, ενέργεια ικανή να καλύψει τις ετήσεις ανάγκες 4500
νοικοκυριών.
Το αιολικό πάρκο "Ημεροβίγλι" βρίσκεται στα όρια των Δήμων
Αργοστολίου και Πυλάρου του Νομού Κεφαλληνίας.
Αποτελείται από 10 ανεμογεννήτριες της δανικής εταιρείας
VESTAS ονομαστικής ισχύος 3 MW η κάθε μια, αποδίδοντας
στο Εθνικό Δίκτυο Ηλεκτροδότησης συνολική ισχύ 30 MW. Η
9.
εταιρεία εκμετάλλευσης "ΑΙΟΛΙΚΗΕΛΛΑΣ Α.Ε." ανήκει στην
ελληνική εταιρεία "ΕΕΝ Hellas S.A.", θυγατρική της γαλλικής
"EDF Energies Nouvelles".
Οι ανεμογεννήτριες του πάρκου είναι τριών πτερυγίων, με
μήκος πτερυγίου 45 m και ύψος πύργου 85 m.
Το πάρκο απασχολεί 5 άτομα ως μόνιμο προσωπικό (1
ηλεκτρολόγος μηχανικός - 1 τεχνικός ανεμογεννητριών - 3
τεχνικοί της εταιρείας VESTAS), ενώ η τηλεπικοινωνιακή του
σύνδεση με το δίκτυο του ΟΤΕ μέσω καλωδίου οπτικών ινών
επιτρέπει τη συλλογή δεδομένων και τον έλεγχο από
απόσταση μέσω του εγκατεστημένου συστήματος SCADA, που
περιλαμβάνει τον εξυπηρετητή "Vestas Online Powerplant
Server" και την αντίστοιχη εφαρμογή λογισμικού.
Το αιολικό πάρκο βρίσκεται σε εμπορική λειτουργία από το
2008.
10.
Το Αιολικό πάρκο‘’Κύθνου’’ είναι ένας χώρος κοντά στη
πρωτεύουσα του νησιού όπου βρίσκονται εγκατεστημένες 5
ανεμογεννήτριες τύπου ΜΑΝ των 20kW η κάθε μία. Το Αιολικό
πάρκο της Κύθνου αναφέρεται ως το πρώτο αιολικό πάρκο
που δημιουργήθηκε στον κόσμο και το πρώτο στην Ευρώπη.
Τα εγκαίνια του πάρκου αυτού έγιναν το 1982 από τον τότε
Υπουργό Βιομηχανίας Έρευνας και Τεχνολογίας Ευάγγελο
Κουλουμπή. Αυτό απετέλεσε και την αφετηρία της
δημιουργίας σειράς άλλων πάρκων σε νησιά και νησίδες που
παρουσίαζαν προβληματική ηλεκτροδότηση.
Η εγκατάσταση ξεκίνησε από τη ΔΕΗ υπό τον τότε διευθυντή
μηχανικό Γιάννη Χατζηβασιλειάδη που θεωρείται ο
πρωτεργάτης αυτής της ιδέας που βεβαίως οι προτάσεις του
για εκμετάλλευση των λεγομένων Ανανεώσιμων Πηγών
Ενέργειας (ΑΠΕ) είχαν ξεκινήσει από το 1978.
Μετά την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών το πάρκο αυτό
επεκτάθηκε και με την εγκατάσταση του πρώτου
φωτοβολταϊκού, που και αυτή θεωρείται η πρώτη στην Ελλάδα
δυναμικότητας 100kW, επιτυγχάνοντας έτσι να δημιουργηθεί
στη Κύθνο και ο πρώτος υβριδικός σταθμός ενέργειας (ντήζελ,
αιολική και ηλιακή ενέργεια). Αρχικά ξεκίνησε με στόχο να
καλύψει το 25% των αναγκών της νήσου και αργότερα
ξεπέρασε το 75%.
Τώρα όμως, 30 χρόνια μετά την εγκατάστασή του, για το
Αιολικό πάρκο Κύθνου έχει παρέλθει ο χρόνος λειτουργίας και
καλής απόδοσης που μπορεί να προσφέρει και έτσι οι
ανεμογεννήτριες είναι εκτός λειτουργίας.
11.
Το αιολικό πάρκοστη θέση ‘’Μονολάτη-Ξερολίμπα’’ του Δ.Δ.
Διλινάτων του Δήμου Αργοστολίου του Νομού Κεφαλληνίας,
επίσης γνωστό ως αιολικό πάρκο "Τετράπολις", αποτελείται
από 17 ανεμογεννήτριες με ονομαστική ισχύ 800KW η κάθε
μια, συνολικά δηλαδή το πάρκο αποδίδει ισχύ 13,6 MW. Οι
ανεμογεννήτριες είναι τριών πτερυγίων, τύπου Enercon E-48,
ενώ η εταιρεία που ανέλαβε την κατασκευή και την
εκμετάλλευση του συγκροτήματος είναι η «Τετράπολις Αιολικά
Πάρκα Α.Ε.», η οποία σήμερα ονομάζεται "Ελληνική
Τεχνοδομική Άνεμος Α.Ε" και ανήκει στον όμιλο ΕΛΛΑΚΤΩΡ
Α.Ε.. Το αιολικό πάρκο είναι διασυνδεδεμένο με το εθνικό
δίκτυο ηλεκτροδότησης από τον Οκτώβριο του 2005 και
βρίσκεται σε εμπορική λειτουργία από τον Ιανουάριο 2006.