1. Նախագ ի ծ ը ի ր ակ ան աց վ ո ւ մ է Բար ձ ո ւ ն ք ն ե ր ի հ աղ թահ ար ո ւ մ
ն ախագ ծ ի շ ր ջ ան ակ ո ւ մ , բ այ ց ո ւ ն ի այ լ բ աղ ադ ր ի չ ն ե ր և ս `
ո ւ ս ո ւ մ ն ակ ան ճ ամ փո ր դ ո ւ թյ ո ւ ն , կ ր թակ ան փո խան ակ ո ւ մ ն ե ր :
Ու ս ո ւ մ ն ահ այ ր ե ն ագ ի տակ ան ճ ամ փո ր դ ո ւ թյ ան խո ւ մ բ ը ` մ ի ջ ի ն
տար ի ք ի ` 5-9- ր դ դ աս ար ան ց ի ն ե ր , ո ւ ս ո ւ ց ի չ ն ե ր , բ ար ե կ ամ ն ե ր ,
դ պր ո ց ո ւ մ վ ե ր ապատր աս տո ւ մ ան ց ն ո ղ ան ձ ի ք :
Ճամ փո ր դ ո ւ թյ ան մ ե կ ն ո ղ ս ո վ ո ր ո ղ ն ե ր ը ս կ ս ե լ ե ն
ո ւ ս ո ւ մ ն ակ ան հ ե տազ ո տակ ան աշ խատան ք ն ե ր ` Գո ր ի ս ը և շ ր ջ ակ ա
տար ած ք ն ե ր ը ճ ան աչ ե լ ո ւ և տե ղ ե կ ո ւ թյ ո ւ ն ն ե ր ս տան ալ ո ւ
ո ւ ղ ղ ո ւ թյ ամ բ , ի ս կ մ այ ի ս ի 11-ի ն ն ախատե ս վ ո ւ մ է առ ց ան ց
ք ն ն ար կ ո ւ մ , հ այ տը ն ե ր կ այ աց վ ե լ է Հ ի մ ն ակ ան դ պր ո ց ի ծ ր ագ ր ի
ղ ե կ ավ ար ի ն :
Ճամ փո ր դ ո ւ թյ ան ո ւ ղ ղ ո ւ թյ ո ւ ն ը ` Գո ր ի ս , հ աղ թահ ար վ ո ղ
բ ար ձ ո ւ ն ք ը `
Լ աս տի խո ւ թ ( 200 մ ): Եր թո ւ ղ ի ն ` Եր և ան -Հ ալ ի ձ ո ր -Գո ր ի ս -Խն ձ ո ր ե ս կ -
Գո ր ի ս -Եր և ան :
Տ և ո ղ ո ւ թյ ո ւ ն ը ` մ այ ի ս ի 26 `առ ավ ո տ ժ . 9:00 - 28` ե ր ե կ ո յ ան ժ .20:00:
Հ ան ր ակ ր թակ ան կ ամ ո ւ ր ջ ն ե ր ծ ր ագ ր ի շ ր ջ ան ակ ն ե ր ո ւ մ `
հ ան դ ի պո ւ մ Ակ . Բակ ո ւ ն ց ի ան վ . 1-ի ն մ ի ջ ն ակ ար գ դ պր ո ց –
վ ար ժ ար ան ի 8-ր դ դ աս ար ան ի ս ո վ ո ր ո ղ ն ե ր ի հ ե տ, և ե ր ե խան ե ր ի
ն ե ր գ ր ավ ո ւ մ ն ախագ ծ ո ւ մ , ճ ամ փո ր դ ո ւ թյ ո ւ ն Խն ձ ո ր ե ս կ գ յ ո ւ ղ `
Մխի թար Սպար ապե տի գ ե ր ե զ մ ան , ճ ո ճ վ ո ղ կ ամ ո ւ ր ջ , Տ աթև ի
ճ ո պան ո ւ ղ ի , գ ո ր ի ս ք աղ աք ի տե ս ար ժ ան վ այ ր ե ր , Լ աս տի Խո ւ թ
բ ար ձ ո ւ ն ք :
Ճամ փո ր դ ո ւ թյ ո ւ ն ը լ ո ւ ս աբ ան ո ւ մ է լ ր ագ ր ո ղ ն ե ր ի 4 հ ո գ ան ո ց
խո ւ մ բ ը ` Սահ ակ յ ան Սի ր ո ւ շ ի կ և Գո հ ար , Հ ար ո ւ թյ ո ւ ն յ ան Ազ ատ,
Հ ար ո ւ թյ ո ւ ն յ ան Նե լ լ ի :
Նախագ ծ ի ն մ աս ն ակ ի ց ս ո վ ո ր ո ղ ն ե ր ն ար դ ե ն ո ւ ն ե ն բ ար ձ ո ւ ն ք ն ե ր ը
հ աղ թահ ար ե լ ո ւ փո ր ձ : Մն աց ած բ ո լ ո ր ան հ ր աժ ե շ տ
մ ի ջ ո ց առ ո ւ մ ն ե ր ը մ ի ն չ և ճ ամ փո ր դ ո ւ թյ ան ս կ ի զ բ ը կ ի ր ակ ան աց վ ե ն :
Հ ամ առ ո տ տե ղ ե կ ո ւ թյ ո ւ ն ն ե ր այ ն վ այ ր ե ր ի մ աս ի ն , ո ր ո ն ք ծ ր ագ ր ե լ
ե ն ք այ ց ե լ ե լ :
Գո ր ի ս ը ք աղ աք է ձ ո ր ահ ո վ տի մ ե ջ , Վար ար ակ ն գ ե տի աջ ե զ ր ի ն :
Ձախո ւ մ ` հ ի ն Այ ր ագ յ ո ւ ղ ն է ` Ձագ ե ձ ո ր ը , ո ր ը կ ո չ վ ո ւ մ է ն աև
Նժ դ ե հ ի ձ ո ր : Ձագ ե ձ ո ր ը կ ամ Գո ր ի ս գ յ ո ւ ղ ը տե ղ ավ ո ր վ ած է 7
ձ ո ր ե ր ի մ ե ջ : Որ ո ն ց ի ց մ ե ծ ը Ամ բ ո վ ի ձ ո ր ն է ր ` ի ր հ ն ամ ե ն ի
ձ ի թհ ան ք ո վ և բ ր ո ւ տան ո ց ն ե ր ո վ , ո ր ո ն ք այ ժ մ է լ կ ան :
Բր ո ւ տան ո ց ն ե ր ի ց վ ե ր և ` ժ այ ռ ե ր ի խո ր ք ո ւ մ Սո ւ ր բ Մար տի ր ո ս

2. ո ւ խտատե ղ ն է ր և Խաչ ի ն աղ բ յ ո ւ ր ը : Այ դ ժ այ ռ ափո ր
բ ր ո ւ տան ո ց ն ե ր ի ց մ ե կ ո ւ մ ` Թան գ ո ւ ն Գալ ո ւ ս տի բ ր ո ւ տան ո ց ո ւ մ է
ե ղ ե լ ն աև հ այ վ ի պաս ան Րաֆֆի ն : Վե ր ջ ի ն ս Զան գ ե զ ո ւ ր ո ւ մ
ճ ան ապար հ ո ր դ ե լ է 1881 թ.-ի ց , ո ր ը տև ե լ է 2 ամ ի ս ` << Դավ ի թ Բե կ >>
վ ե պի մ ե ջ լ ր աց ո ւ մ ն ե ր մ տց ն ե լ ո ւ ն պատակ ո վ : Թան գ ո ւ ն ձ ո ր ը
ն շ ան ավ ո ր վ ե լ է ն աև ն ր ան ո վ , ո ր այ ս տե ղ ո ր ո շ ժ ամ ան ակ ո վ
բ ն ակ վ ե լ և պատս պար վ ե լ է Մխի թար Սպար ապե տը ի ր շ ք ախմ բ ո վ : Մե ր
Զո ր ավ ար Ան դ ր ան ի կ ն ի ր զ ո ր ք ե ր ո վ , մ ե ր մ ե ծ հ այ ապաշ տ Դր ո ն և
Նժ դ ե հ ը :
Թան գ ո ւ ն ձ ո ր ի հ ար և ան ո ւ թյ ամ բ է գ տն վ ո ւ մ Լ աս տի ս ար ը : Այ ն ծ ո վ ի
մ ակ ար դ ակ ի ց 1600 մ բ ար ձ ր ո ւ թյ ո ւ ն ո ւ ն ի , ի ս կ Գո ր ի ս ք աղ աք ի
դ ի ր ք ի հ ամ ե մ ատո ւ թյ ամ բ ո ւ ն ի 165-200 մ բ ար ձ ր ո ւ թյ ո ւ ն : Սյ ո ւ ն ի ք ի
մ ար զ պե տար ան ի ն ախաձ ե ռ ն ո ւ թյ ամ բ և Որ ո տան ի կ աս կ ադ ի
հ ո վ ան ավ ո ր ո ւ թյ ամ բ ` Լ աս տի խո ւ թի ժ այ ռ ե ր ը ե ր ե կ ո յ ան ժ ամ ե ր ի ն
լ ո ւ ս ավ ո ր վ ո ւ մ ե ն մ ե ծ լ ո ւ ս ար ձ ակ ն ե ր ո վ : Այ դ ժ ամ ան ակ հ ն ար ավ ո ր
է տե ս ն ե լ հ ն ամ ե ն ի մ ատո ւ ռ ը ք աղ աք ի գ ր ե թե բ ո լ ո ր ծ այ ր ե ր ի ց :
Այ ս ս ար ը բ ար ձ ր աց ե լ ե ն ` Զո ր ավ ար Ան դ ր ան ի կ ը , Նժ դ ե հ ը , Դր ո ն ,
Րաֆֆի ն , Հ ամ ո Սահ յ ան ը , Ակ ս ե լ Բակ ո ւ ն ց ը , Սե ր ո Խան զ ադ յ ան ը ,
Սո ւ ր ե ն Այ վ ազ յ ան ը և ամ ե ն մ ի գ ո ր ի ս ե ց ի :
Գո ր ի ս ք աղ աք ո ւ մ ե ն գ տն վ ո ւ մ ե ր կ ր աբ ան ակ ան թան գ ար ան ը , Ակ .
Բակ ո ւ ն ց ի տո ւ ն թան գ ար ան ը , այ ն տո ւ ն ը , ո ր տե ղ ապր ե լ և
ս տե ղ ծ ագ ո ր ծ ե լ է Գո ւ ս ան Աշ ո տը :
Խն ձ ո ր ե ս կ գ յ ո ւ ղ ը , Գո ր ի ս ք աղ աք ի մ յ ո ւ ս գ յ ո ւ ղ ե ր ի ց
առ ան ձ ն ան ո ւ մ է ն ր ան ո վ , ո ր այ ն տե ղ ե ն գ տն վ ո ւ մ Մխի թար
Սպար ապե տի գ ե ր ե զ մ ան ը , հ ն ամ ե ն ի ե կ ե ղ ե ց ի ն : Ին չ պե ս ն աև Հ ի ն ո ւ
Նո ր Խն ձ ո ր ե ս կ ն ե ր ը մ ի մ յ ան ց կ ապո ղ օ դ այ ի ն ո ւ ղ ի ղ , բ այ ց ճ ո ճ վ ո ղ
ճ ան ապար հ ը ` 160մ ե ր կ ար ո ւ թյ ամ բ : Գե տն ի ց 63 մ բ ար ձ ր ո ւ թյ ո ւ ն
ո ւ ն ի : Այ ն 14 տո ն ն ա է : Ճո ճ վ ո ղ կ ամ ո ւ ր ջ ը կ առ ո ւ ց վ ե լ է 09. 05.
2011թ.- 09.05.2012թ. ժ ամ ան ակ ահ ատվ ած ո ւ մ : Մար դ ը ճ ո ճ վ ո ղ կ ամ ո ւ ր ջ ը
կ ար ո ղ է ան ց ն ե լ ո տք ո վ 5 -10 ր ո պե ո ւ մ ` զ մ այ լ վ ե լ ո վ հ ի ն
բ ն ակ ավ այ ր ի հ ի աս ք ան չ և հ ե տաք ր ք ի ր տե ս ար ան ն ե ր ո վ :
Տ աթև ի ն շ ան ավ ո ր վ ան ք ը տար ած վ ո ւ մ է Որ ո տան գ ե տի աթ ափի ն `
բ ար ձ ր ադ ի ր ս ար ահ ար թի վ ր ա: Գո ր ի ս ք աղ աք ի ց հ ե ռ ո ւ է 18 կ մ : Տ աթև ի
վ ան ք ը կ ամ Սո ւ ր բ Եվ ս պաաթե ո ս առ աք յ ալ ի ո ւ խտը ե ղ ե լ է Մե ծ Հ այ ք
ն ահ ան գ ի հ ո գ և ո ր մ շ ակ ո ւ թայ ի ն խո շ ո ր կ ե ն տր ո ն ը : Հ ի մ ն ադ վ ե լ է 4-
ր դ դ ար ո ւ մ , կ առ ո ւ ց ապատվ ե լ է հ ի մ ն ակ ան ո ւ մ 9-10- ր դ դ ար ե ր ո ւ մ :10-
ր դ դ ար ի կ ե ս ի ց Տ աթև ի վ ան ք ը ս կ ս ո ւ մ է բ ո ւ ռ ն ծ աղ կ ո ւ մ ապր ե լ `
ձ ե ռ ք բ ե ր ե լ ո ւ վ առ աջ ն ակ ար գ ն շ ան ակ ո ւ թյ ո ւ ն , ո ր պե ս
մ ի ջ ն ադ ար յ ան Հ այ աս տան ի հ ո գ և ո ր և մ շ ակ ո ւ թայ ի ն կ ե ն տր ո ն ն ե ր ի ց
մ ե կ ը : Նր ան հ ար կ ատո ւ է ի ն Սյ ո ւ ն ի ք ի հ ար յ ո ւ ր ավ ո ր գ յ ո ւ ղ ե ր : 9-ր դ
դ ար ի ց ս կ ս ած ` Տ աթև ի վ ան ք ը հ ան դ ի ս աց ե լ է Սյ ո ւ ն ի ք ի

3. ե պի ս կ ո պո ս ան ի ս տ կ ե ն տր ո ն : Տ աթև ի ե պի ս կ ո պո ս ո ւ թյ ո ւ ն ը ո ւ ն ե ց ե լ
է 47 ս ե փակ ան գ յ ո ւ ղ , 667 գ յ ո ւ ղ ե ր ի ց ս տաց ե լ է տաս ն ո ր դ հ ար կ : 844
թ.-ի ն վ ան ք ի ն է ն վ ի ր աբ ե ր վ ե լ ն աև Տ աթև գ յ ո ւ ղ ը : 906 թ.-ի ն տե ղ ի է
ո ւ ն ե ց ե լ վ ան ք ի օ ծ մ ան ար ար ո ղ ո ւ թյ ո ւ ն ը ` 8 օ ր :
Տ աթև ի վ ան ք այ ի ն հ ամ ալ ի ր ը հ այ մ ի ջ ն ադ ար յ ան
ճ ար տար ապե տո ւ թյ ան և շ ի ն ար ար ակ ան ար վ ե ս տի գ ո հ ար ն ե ր ի ց է :
Աշ խար հ ի ամ ե ն աե ր կ ար հ ե տադ ար ձ ե լ ի ճ ո պան ո ւ ղ ի ն մ ի աց ն ո ւ մ է
Հ ալ ի ձ ո ր գ յ ո ւ ղ ի շ ր ջ ան ը Տ աթև ի վ ան ակ ան հ ամ ալ ի ր ի և տաթև
գ յ ո ւ ղ ի հ ե տ: հ ատո ւ մ է Որ ո տան ի կ ի ր ճ ը : Ճո պան ո ւ ղ ո ւ
շ ի ն ար ար ո ւ թյ ո ւ ն ը ս կ ս վ ե լ է 2009 թ.-ի ն , տև ե լ է 11 ամ ի ս :
Շի ն ար աար ո ւ թյ ամ բ զ բ աղ վ ե լ ե ն << Գար ավ ե ն տա և Դո պե լ մ այ ե ր >>
շ վ ե ց ար աավ ս տր ի ակ ան կ ազ մ ակ ե ր պո ւ թյ ո ւ ն ը :
Ճո պան ո ւ ղ ո ւ ե ր կ ար ո ւ թյ ո ւ ն ը 5752 մ է : Հ ակ ադ ար ձ
ո ւ ղ ղ ո ւ թյ ամ բ շ ար ժ վ ո ւ մ ե ն 2 ո ւ ղ և ո ր ատար վ ագ ո ն ն ե ր , ո ր ո ն ք
կ ար ո ղ ե ն մ ի աժ ամ ան ակ տե ղ ափո խե լ 50 ո ւ ղ և ո ր : Հ ատո ւ կ
ճ ո պան ո ւ ղ ո ւ ան խափան աշ խատան ք ի հ ամ ար կ առ ո ւ ց վ ե լ է ան կ ախ
է լ .կ այ ան :
Ճամ փո ր դ ո ւ թյ ան մ ան ր ամ աս ն ծ ր ագ ի ր ը կ հ ր ապար ակ վ ի ե ր ե ք շ աբ թի `
առ ց ան ց ք ն ն ար կ ո ւ մ ի ց հ ե տո :