1. Lokaal sportbeleid Samenwerking sport – cultuur? Marjolein van Poppel, stafmedewerker ISB Introductiecursus Lokaal Cultuurbeleid – Startersdagen 20 januari 2012

2. Overzicht De lokale sportsector Samenwerking cultuur – sport? Ervaringsuitwisseling

3. ISB? Vlaams Instituut voor Sportbeheer en Recreatiebeleid vzw Missie Streeft naar kwaliteitsvol en waardevol lokaal en regionaal sport- en recreatiebleid; Ledenvereniging en koepel; Onafhankelijke belangenbehartiger; Kenniscentrum; Opleiding, vorming, bijscholing; Forum voor ervaringsuitwisseling en intervisie; Sport voor Allen-gedachte; Bestuurd en geïnspireerd vanuit de basis.

4. ISB?

5. www.isbkennisbank.be Informatie en inspiratie op maat van de lokale sport- en recreatiesector http://forum.isbvzw.be Forum om vragen te stellen en informatie, ideeën en meningen uit te wisselen met collega’s

6. Het sportlandschap Overheid Private sector Beleid Uitvoering Advies Koepelorganisatie Koepelorganisatie Nationaal Nationale Sportbonden BOIC Vlaams Vlaams Parlement / Vlaamse Regering – Vlaams Ministerie van Cultuur, Jeugd, Sport en Media Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media Bloso/VTS Vlaamse Sportraad ISB VVP VVSG SVS VVJ Locus Vlaamse Sportfederaties VSF Provinciaal Provinciebestuur / Bestendige deputatie – gedeputeerde sport Provinciale sportdienst (sportregio’s – burensport) Bloso-inspectiediensten Vlabus ----------------------- VGC Provinciale Sportraad Provinciale ISB-afdelingen Provinciale Comités van de sportfederaties Provinciale BOIC - besturen Lokaal Gemeentebestuur / Schepencollege – Schepen van Sport Gemeentelijke Sportdienst Gemeentelijke Sportraad Sportclubs

7. Decreet Lokaal SvA-beleid Van waar komen we? Een terugblik. Jaren ’70: opkomst van sport infrastructuur Decreet ’76: Erkenning sportcentra en betoelaging Sportfunctionarissen Jaren ’80 – ’90: nadruk op sport promotie Decreet ’95: Erkenning en subsidiëring sport diensten voor hun sportpromotie o.a. op basis van beschikbare sportinfrastructuur Heden … : sport beleid Decreet ‘07: Lokaal en regionaal Sport voor Allen-beleid Op basis van inwonersaantallen en sportbeleidsplan Decreet ’12 (?): Lokaal Sport voor Allen-beleid op basis van inwonersaantallen en beleidsprioriteiten

8. Decreet Lokaal SvA-beleid Heden Decreet van 9 maart 2007 houdende de subsidiëring van gemeente- en provinciebesturen en de VGC voor het voeren van een Sport voor Allen-beleid i.s.m. gemeenten en provincies zoveel mogelijk mensen stimuleren, uitnodigen, begeleiden en ruimte bieden tot actieve sportbeoefening  aandacht gevarieerd aanbod (in + buiten clubverband)  aandacht kwetsbare doelgroepen Toekomst? Voorontwerp van decreet houdende het stimuleren en subsidiëren van een lokaal Sport voor Allen-beleid Wijziging bestaande decreet n.a.v. decreet planlastvermindering (n.a.v. BBC) = technische wijzigingen Gelijktijdig beperkte inhoudelijke wijzigingen (n.a.v. maatschap-pelijke prioriteiten, nieuwe beleidsopties , ervaringen bij implementatie decreet 2007)

9. Decreet Lokaal SvA-beleid Decreet 2007 Uitgangspunten: Responsabilisering van de lokale besturen Subsidiariteitsprincipe – gedeelde verantwoordelijkheden Eenvoudig en voorspelbaar Deelnemen-deelhebben – interactieve beleidsvoering Eigenheid – autonomie van elke gemeente LT-planning via sportbeleidsplan Aandacht voor begeleiding en ondersteuning Beleidssubsidie – impulssubsidie Heden Toekomst Subsidiëring voor de uitvoering v/h sportbeleidsplan Subsidies voor de regierol bij het voeren van een coherent, dynamisch en innovatief SvA-beleid

10. Decreet Lokaal SvA-beleid Decreet 2007 Voorontwerp decreet 2012 Beleidssubsidie: Budget: - € 1,5/jaar/inwoner - 50% cofinanciering door gemeente Budget: - € 2,4/jaar/inwoner - 30% cofinanciering Voorwaarden: sportbeleidsplan sportgekwalificeerde ambtenaar (SGA) sportraad (autonoom) Voorwaarden: - Subsidie besteden aan de Vlaamse beleidprioriteiten - Sportraad Impulssubsidie: Budget: - € 0,8/jaar/inwoner Voorwaarden: - Inspelen op specifiek thema (∆ elke 6 jaar)

11. Decreet Lokaal SvA-beleid Sportbeleidsplan: Werkinstrument Interactieve bestuursstijl Totale lokale sportbeleid voor 6 jaar Jaarlijks verslag – tussentijdse evaluatie (na 3 jaar) Kanttekeningen Intergemeentelijk SBP VerenigingsSBP Voorontwerp decreet 2012 Sportbeleidsplan Beperktere rapportering

12. Decreet Lokaal SvA-beleid Sportbeleidsplan: tussentijdse evaluatie verwachtingen v/d Vlaamse Overheid: Per doelstelling (strategisch en operationeel) aanduiden geheel/gedeeltelijk/niet gehaald behouden/bijsturen/schrappen Evaluatie inhoud én aanpak

13. Decreet Lokaal SvA-beleid Sportbeleidsplan: Inhoudelijke accenten (verplichte hoofdstukken): Ondersteuning sportverenigingen (50%) Directe financiële ondersteuning Basis: subsidiereglement met objectiveerbare kwaliteitscriteria Andersgeorganiseerde sport (20%) Sportpraktijk buiten het verenigingsleven Toegankelijkheid en diversiteit (10%) Sociale correctie, participatiedrempels wegwerken Meerjarenplan sportinfrastructuur (0%) 20% vrij te verdelen over hfdstn 1, 2, 3 Cofinanciering vrij te verdelen over hfdstn 1, 2, 3

14. Voorontwerp Decreet 2012 4 Vlaamse beleidsprioriteiten Kwalitatieve uitbouw v/d sportverenigingen via een doelgericht subsidiebeleid (≈ hfdst 1) (! Directe financiële ondersteuning – voor sporten v/d sporttakkenlijst, erkenden Vlaamse sportfederaties of voor sportieve VT-besteding) Professionalisering van sportverenigingen – 2 accenten: - kwaliteitsvolle jeugdsportbegeleiding (≈ impulssubsidie) - onderlinge samenwerking (aangesloten bij erkende Vlaamse sportfederatie) Activeringsbeleid via een anders georganiseerd laagdrempelig beweeg- en sportaanbod (≈ hfdst 2) (fysieke inspanning) Transversale samenwerking zodat kansengroepen gelijke kansen krijgen om actief te participeren in sport (≈ hfdst 3) Bestedingspercentages = ??

15. Decreet Lokaal SvA-beleid Een aantal missies bekijken naar inhoud Het ultieme doel… De klassiekers: ‘ iedereen’, ‘alle inwoners’, … (bijna 70 %) ‘ in optimale omstandigheden’ (22 %) ‘ sport beoefenen’ (bijna 40 %) ‘ sport-voor-allen-beleid’ (iets meer dan 18 %) Opmerkelijk: ‘ beweging’ bij meer dan 20 % ‘ recreatief’ bij net geen 17 % ‘ passief’ bij slechts 3 %

16. Decreet Lokaal SvA-beleid Een aantal missies bekijken naar inhoud De belangrijkste taken / diensten Aanbieden van infrastructuur (53 %) Ondersteunen sportclubs (37 %) Aanbod voorzien (33 %) Informeren – Communicatie (27 %) Aanvullende/Complementaire promotie (25 %) Rolomschrijving Voorwaarden scheppen (20 %) Ondersteunen (20 %) Mogelijkheden bieden (12 %) Coördineren – Regisseren (“maar” 12 %) Drempels verlagen (10 %)

17. Decreet Lokaal SvA-beleid Een aantal missies bekijken naar inhoud Waarden / Principes / Uitgangspunten Gezondheid (46 %) Kwaliteit (41 %) Sociale contacten (30 %) Elke leeftijd, permanent, life-time, … (22 %) Samenwerking (17 %) Betaalbaar (12 %)

18. Decreet Lokaal SvA-beleid Een sportgekwalificeerde ambtenaar: Personeelslid gespecialiseerd in sportbeleid, gemandateerd door het gemeentebestuur en werkzaam voor de sportdienst Geen decretale bepaling over aantal VTE (3 uitzonderingen!) Taak: leidinggevende en verantwoordelijke functie Voorbereiding, coördinatie, uitvoering en evaluatie v.h. sportbeleid - Diploma sportfunctionaris! Voorontwerp decreet 2012 Sportgekwalificeerde ambtenaar/Sportfunctionaris Sportdienst

19. Decreet Lokaal SvA-beleid Autonome sportraad: Adviezen formuleren Rol bij opmaak, uitvoering en evaluatie v/h gemeentelijk sportbeleidsplan Representatief voor alle vormen van sportbeoefening Geen politieke mandatarissen van het eigen bestuur Schepen en SGA = waarnemers Voorontwerp decreet 2012 Sportraad betrekken bij opmaak strategische meerjarenplanning m.b.t. beleidsveld sport - Advies sportraad over strategische meerjarenplanning Bespreking v door de gemeente opgemaakte jaarrekening m.b.t. sport

20. Decreet Lokaal SvA-beleid Impulssubsidie: Budget € 0,8 / inwoner / jaar Inspelen op specifiek thema dat elke 6 jaar wijzigt Huidig: Kwaliteitsverhoging jeugdsportbegeleiders (begeleiders van kinderen/jongeren tot 18 jaar in door de gemeente erkende sportverenigingen die aangesloten zijn bij een door Vlaanderen erkende federatie) Via subsidies aan verenigingen (100% kwaliteit) (meerderheid v/d impulssubsidie) en initiatieven gemeente Extra (facultatief) hoofdstuk in sportbeleidsplan

21. Decreet Lokaal SvA-beleid Toekomst? Vereenvoudigd decreet Voorliggende beleidsprioriteiten = positief: Behoud v/h goede v/d 5 thema’s uit huidige decreet Enkele onduidelijkheden zijn weggewerkt Ruimte voor lokale invulling en autonomie Bestedingspercentages = bezorgdheid: Mogen gemeenten niet beperken in hun autonomie Goed evenwicht tussen de beleidsprioriteiten € 2,4/inwoner lijkt een verhoging, maar is het niet (cfr. indexering voorbije jaren)

22. Sport en … Doelgroepen Overheidsopdrachten Sport- en cultuurcheques Bosdecreet Sabam/Billijke vergoeding (Fiscale aftrekbaarheid) Sportkampen Toegankelijkheid gebouwen Veiligheid VLAREM Legionella Verzelfstandiging Vrijwilligers … PPS Personeel

23. Sport en … cultuur ?? De Beleids- en Beheerscyclus biedt mogelijkheden! Linken tussen de beleidsdomeinen Keuze ‘beleidsdomeinen’ Uit het cijferboek sport 2011-2013 (verschijnt voorjaar 2012) Betrokkenheid sport bij cultuur is minder courant dan betrokkenheid sport bij jeugd, onderwijs en sociaal beleid en welzijn Indien betrokkenheid  t.o.v. andere beleidsdomeinen meer focus op afstemming beleidsplannen Als samenwerking met cultuur vnl.: Communicatie Vakantiewerking: combinatiekampen sport & cultuur, … Evenementen Vrijetijdsloket Vrijwilligersbeleid

24. Sport en … cultuur ?? Mogelijke domeinen voor samenwerking Strategie Advies Vrijwilligers Verenigingen / Logistiek Infrastructuur Communicatie Personeel Werkprocessen /dienstverlening Projecten

25. Sport en … cultuur ?? Strategie Krachten bundelen bij gegevensverzameling / omgevingsanalyse Doelgroepen uniform definiëren Doelstellingen op elkaar afstemmen, maar eigenheid v/d sector niet uit het oog verliezen Vrijetijdspas …

26. Sport en … cultuur ?? Advies Gemeenschappelijke communicatie over de adviesverlening Jaarlijkse bijeenkomst adviesraden / gezamenlijke uitstap Gemeenschappelijke vorming Idem ‘stramien’ voor adviesverlening …

27. Sport en … cultuur ?? Vrijwilligers Één bedankfeest voor de vrijwilliger (dag van de vrijwilliger) Gelijke behandeling / ondersteuning van vrijwilligers Uitwisseling van vrijwilligers tussen diensten (?) …

28. Sport en … cultuur ?? Verenigingen Promotie over de verschillende verenigingen (verenigingsgids) Via duidelijk subsidiereglement algemeen materiaal voor elke vereniging op dezelfde manier beschikbaar Afstemming via welke kanalen socio-culturele verenigingen ondersteund (kunnen) worden cfr. vinkenzetters, schaakclubs, … Vb: Avond van het bestuurslid Logistiek: gezamenlijke uitleendienst …

29. Sport en … cultuur ?? Communicatie Gezamenlijke communicatie UiT in Vlaanderen Activiteitenkalender …

30. Sport en … cultuur ?? Infrastructuur Gemeenschappelijk onderhoud Reglement interne orde (gemeenschappelijke uitgangspunten, alg. regels gelijk trekken) Reservatie …

31. Sport en … cultuur ?? Personeel Multi-inzetbaar personeel (?) Regelmatig overleg tussen verschillende diensten …

32. Sport en … cultuur ?? Werkprocessen / dienstverlening Gemeenschappelijke procedures / documenten Uniforme dienstverlening …

33. Sport en … cultuur ?? Projecten Vb. Wervik: Jef Demuyserejaar: Sport, Toerisme, Cultuur, Feestelijkheden, Jeugd en Bibliotheek slaan de handen in elkaar voor samenstelling programma erfgoedproject over Flandriens Vb. Kortrijk: sport en cultuur ontmoeten elkaar in het water met ‘letters en spetters’: verteltheater in het zwembad 10.000 stappen: 10.000 stappen wandeling neemt je mee naar alle highlights van de stad; stappenberekening erfgoedwandelroute

34. Sport en … cultuur ?? Projecten Vb. Antwerpen vzw Sport en Muziek organiseert samen met buurtsport Antwerpen een Basketbalstimuleringsproject Vb. Hulshout Voorleesweek: feestelijke opening met een voorleesuurtje in het zwembad (verhaaltjes rond zwemmers, zeehonden, zeemeerminnen) – gelijktijdig randactiviteiten voor de ouders (aquagym, jacuzzi) – aansluitend speeluurtje voor de kinderen Vb. Damme Volkssport en dans

35. Sport en … cultuur ?? Allerlei Afstemmen tarieven Sportpoëzieroute Fietstocht / wandeltocht met culturele inslag Tentoonstelling rond sporten …

36. Ervaringsuitwisseling Hoe samenwerking tussen cultuur en sport in jouw werkcontext vorm geven? Bestaande initiatieven? Nieuwe ideeën? Succesfactoren – valkuilen? Tijdsbewaker– notulist - rapporteerder 1 2 3 4 Strategie Advies Vrijwilligers Verenigingen Infrastructuur Communicatie Personeel Werkprocessen/ dienstverlening Projecten Projecten Projecten Projecten

37. Vragen?

38. Vlaams Instituut voor Sportbeheer en Recreatiebeleid August De Boeckstraat 1 bus 3 – 9100 Sint-Niklaas Tel: 03/780 91 00 – Fax: 03/780 91 09 www.isbvzw.be – [email_address]