Downloaded 277 times
SISTEMA NG PANANALAPI
- 1.
- 2. Patakarang Pananalapi • Tuonng patakarang pananalapi na maitakda na ang dami ng salapi sa sirkulasyon ng ekonomiya. Sa ganitong kaayusan maaapektuhan ang mga pinansyal na institusyon, partikular na sa mga nagsasagawa ng pag-iimpok at pamumuhunan. Isang hamon sa patakarang pananalapi na mapatatag ang mga institusyong pinansyal.
- 3. Ano nga baang salapi? • SALAPI – ay tinatawag na midyum o instrumento ng palitan na tinatanggap ng lahat ng tao. Ito ang ginagamit ng tao upang makabili ng produkto at serbisyo na makatutugon sa kanyang pangangailangan. • SALAPI (Money) – paraan ng palitan, yunit ng salapi.
- 4. Kasaysayan ng Pananalapisa Pilipinas • Walang pera o credit card na umiiral noong sinaunang panahon. Sa pakikipagkalakalan sa iba’t-ibang mga bansa at dayuhan nakikipagpalitan ang mga Pilipino ng mga produkto gaya ng ginto, bigas, tabako, kape at tela. • Noong ika – 8 at ika – 14 siglo ay lumitaw ang gintong bagol. Tinawag ito na mga numismatiko (mga taong nangongolekta at nag-aaral ng mga perang bagol) na “piloncito” dahil nahahawig sa mga banga na tinanggalan ng asukal na kung tawagin ay “pilon. • PILONCITO – itinuturing na pinakaunang gintong bagol na ginamit ng mga sinaunang tao.
- 5. • Noong 1728,lumabas ang tansong bagol na unang ginawa sa Pilipinas . Katumbas ng isang sentimo (na noo’y malaking halaga). • Noong 1861, nagsimula ang Pilipinas sa regular na paggawa ng mga bagol. Ang mga gintong bagol ay tinawag na “Isabelinas.” • Noong maikling panahon ng Unang Republika (1898-1901) ipinag-utos ni Pangulong Aguinaldo ang paggawa ng bagong salaping papel bilang simbolo ng kasarinlan ng Pilipinas. • Bilang kolonya ng Estados Unidos, ginamit ng ating bansa ang pamantayang ginto ng pananalapi at dolyar ng mga Amerikano. Gumawa rin ng mga lokal na bagol, na may simbolo ng agilang Amerikano at bandilang Amerikano. • Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig (1941-45) naging tanyag ang “Perang Mickey Mouse” ang popular na tawag dito na inihambing sa laruang pera ng mga bata noong Panahon ng Amerikano. • Noong Hulyo 4, 1946 pagkaraan kilalanin ang kasarinlan ng Pilipinas nagpatibay ng bagong patakaran ng pananalapi ang Central Bank of the Philippines.
- 6. Bangko Sentral ng Pilipinas Angpagkakatatag ng bagong Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ang siyang pumalit sa Central Bank bilang tagapangalaga ng pananalapi ng bansa. Ang BSP ang nag-iisang awtoridad sa pananatili ng katagang pananalapi ng bansa. Pinangangalagaan din nito ang sirkulasyon ng pera sa kalakalan at industriya. Ito lamang ang ahensiyang makapg-iisyu ng pera sa Pilipinas. Pinangangalagaan din nito ang internasyonal na halaga ng piso at ang palitan ninyo sa salapi ng iba’t – bang bansa.
- 7. Pera – AngSistemang “Cash” ng Palitan Ang palitan (exchange) ay isang gawaing pang- ekonomiya para sa pagbabayad ng mga produkto at serbisyo sa pamamagitan ng cash, palitan o iba pang paraan. Ang pera ay sistema ng palitan na ginagawa para makabili ng mga produkto at serbisyo.
- 8. Mga Uri ngPera 1. MGA PRODUKTO AT SERBISYO – ito ang tradisyonal na sistema ng palitan. Ngunit hindi na ito kasing epektibo ng sistema ng palitan gaya ng dati,at gnagamit na lamang ito kapag wala talagang cash money. 2. PERANG METAL - ang mahahalagang metal,gaya ng ginto, pilak at tanso ay ginagamit din.
- 9. PERANG PAPEL –isang pag – unlad sa paggamit ng pera ang paggawa ng mga perang papel na suportado ng awtoridad o pamahalaan ang nag-isyu nito. Ang perang papel at tseke ay pinangangalagaan ng ibang panustos yaman (kadalasa’y ginto,pilak o salapi.) Ang iba pang perang papel ay ang mga tseke, bank drafts, traveller’s check, postal money order, atbp. Ginagamit ang mga ito para sa malalaking haaga ng pera, o para sa pagpapadala ng pera sa Pilipinas o ibang bansa. CARD MONEY – ang mga ito ay maliliit na plastik kard na kadalasa’y iniisyu ng bangko o kompanyang nagpapautang. Ginagamit ito sa halip na cash. Ang tawag sa plastik kard na ito ay credit card. Ang iba namang plastik kard ay nagagamit ng may-ari sa para mag withdraw o makapagdeposito ng pera sa bangko sa pamamagitan ng automated teller machine (ATM).
- 10. Mga Katangian NgPera Ang pera ay naging isang mabisang paraan ng makabagong sistemang pagbili ay pagbenta ng mga produkto ay serbisyo. Para kilalanin at tanggapin, ito ang mga kailangang katangian ng pera: 1. MAPAGKAKATIWALAAN – Higit sa lahat, ang pera ay kailangang kilalanin, tanggapin, at pagkatiwalaan ng prodyuser at konsumer. 2. MADALING DALHIN – Kailanga’y madaling dalhin ang pera saan man magpunta. 3. MAGKAKAPAREHO SA LAKI, HUGIS, KULAY, ATBP. – Syempre ang iba’t – ibang denominasyon ay nagkakaiba sa porma at hugis. Ngunit hanggat maari, ang perang magkakatulad ang halaga ang magkakamukha. Kungdi, mapagsususpetsahan itong counterfeit o pekeng pera. 4. NAHAHATI – Ang pera ay dapat na nahahati sa iba pang yunit.
- 11. 5. PANGMATAGALAN –Kailangang nagagamit ito nang pangmatagalan dahil sa paulit – ulit itong gagamitin ng iba’t – ibang tao. 6. MADALING MAKILALA – Kailanga’y madaling makilala ang pera. 7. MATATAG ANG HALAGA – Ang halaga ng pera ay di dapat nagbabago nang malaki kung di’y mawawala ang kumpyansa ng tao rito. 8. SEGURIDAD – Para maprotektahan ang mga tao sa mga pekeng pera, may mga pag – iingat na ginagamit na disenyo, paggawa o paglimbag at sirklasyon ng pera
- 12. Mga Gamit NgPera 1. PARAAN NG PALITAN – Anong halaga ng pera kung hindi naman ito maipagpapalit sa isang bagay na gusto mong bilhin? Ang pera ay isa lamang paraan patungo sa isang layunin – ito ay paraan ng palitan para sa mga bagay na kilangangan natin. 2. PAMANTAYAN NG HALAGA – Ang pera ay nagbibigay – halaga sa ibang produkto at serbisyong binebente o binibili. 3. PANUSTOS NG HALAGA – Kapag may itinago para sa “tag-ulan”, may iniipon 4. PAMANTAYAN NG IPINAGPALIBANG BAYARAN – Ibig sabihin, ang pera ay maaaring gamiting pambayad sa mga inutang na bagay.
- 13. SISTEMA NG PANANALAPI Angsistema ng pananalapi o pamantayan ng pananalapi o ay nangangahulugan ng uri ng perang ginagamitr sa isang partikular na bansa. 1. COMMODITY STANDARD – Sa sistemang ito, ang isang bansa ay itinuturing na mayamang bansa kapag may malaki itong reserba ng ginto o mahalagang yunit ng metal. 2. PAPER STANDARD – Sa pamantayang ito, ang awtoridad na nagiisyu (ang pamahalaang pambansa) ay nangangasiwa sa halaga ng perang nasa sirkulasyon. Hindi ito nakabatay sa halaga ng reserbang ginto ng pambansang kabanyaman (national treasury) ng bansang nag iisyu.
- 14. Batas Ni Gresham Maykasabihang “Pinalalayas ng masamang pera ang mabuting pera.” Ito ang teorya ni Thomas Gresham, ang pinuno ng Royal Mint ng Inglatera noong panahon ni Reyna Elizabeth I. Napuna niyang kapag may dalawang uri ng perang nasa sirkulasyon – hal., ginto at pilak – nagkakaroon ng kalituhan. At ang ginagawa ng taumbayan ay tangkilikin ang isang uri lamang kaya ang ikalawang uri ay naisasantabi at nawawaang tuluyan sa sirkulasyon.
- 15. Teorya Sa HalagaNg Pera QUANTITY THEORY OF MONEY – ang pera ay apektado ng pangangailangan at suplay ng pera. Kung may malaking halaga ng perang nasa sirkulasyon at ang laki (volume) ng bilihin ay maliit, ang presyo ay malamang na tumaas at ang halaga ng pera ay bababa. Ito rin ay pinanininawalaang ang suplay ng pera ang siyang tunay na dahilan ng pagbabago ng presyo ng mga bilihin. • P = MV T P = lebel ng presyo M = halaga ng perang nasa sirkulasyon V – bilis ng takbo (velocity) ng sirkulasyon o bilis ng palitan T = kabuuang laki ng kalakalan o kabuuang dami ng mga produkto at serbisyong nasa market INFLATION – kapag ang halaga ng pera ay bumababa
- 16. Mga Makabagong PatakaranPara Maiwasan Ang Flactuations FLACTUATIONS – May mga solusyong naisip ng pamahalaan para maiwasan ang mga suliraning pang-ekonomiya na magiging dahilan ng isang digmaan. 1. MAS MAINAM NA PLANO HINGGIL SA RESERBANG PANANALAPI. Maiiwasan nito ang paggawa ng mga labis – labis na pera na hindi naman kayang pangalagaan ng reserbang pananalapi ng pamahalaan. 2. PAGKONTROL SA PRESYO. Maiiwasan nito ang labis na pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin. 3. MANAGED CURRENCY. Ang pamahalaan (hal. BSP) ay maaring manghimasok nat magkontrol sa suplay ng pera para maiwasan ang sobrang fluctuation sa exchange rate.
- 17. Mga Pandaigdigang InstitusyonNg Pananalapi • INTERNATIONAL MONETARY FUND – Itinatag noong 1945 upang tumulong sa pagpapalaganap ng isang malusog na pandaigdigang ekonomiya. Ito rin ang sentral na institusyon ng pandaigdigang sistema ng pananalapi. Gawain nito ang pagsusulong sa balanseng pagpapalawak sa kalakalang pandaigdigan. 1. Sumusubaybay sa ekonomiko at pinansyal na gawain at patakaran ng mga nasabing bansa. 2. Nagpapahiram sa mga kasaping bansa na may suliranin sa balance of payments. 3. Nagbibigay ito ng tulong na teknikal at pagsasanay sa pamahalaan at bangko sentral ng mga kasaping bansa.
- 18. • WORLD BANK– Ito ay pinagmumulan ng pondo upang suportahan ang pamahalaan ng mga kasaping bansa para sa pamumuhunan sa paaralan, at sentrong pangkalusugan; paglalaan ng tubig at kuryenteat pangangalaga ng kapaligiran. Itinatag ito noong 1944 matapos ang Ikalawang Dgmaang Pandaigdig. Layunin nitong mabigyan pinansyal at payo sa mga kasaping bansa na labanan ang kahirapan. 1. International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) 2. International Development Association (IDA) 3. International Finance Corporation (IFC) 4. Mutilateral Investmnt Guarantee Agency (MIGA) 5. Nternational Center for Settlement of Investment Disputes (ICSID)
- 19. Ano nga baang bangko? • Ang mga “bangko” ay mga pinansyal na institusyong tumutulong sa tao para makapag – impok at makahiram ng pera. Sa isang lumalaking ekonomiya ang mga bangko ay tumutulong para makalikha ng “bagong” perang magagamit para sa ibang gawaing pang – ekonomiya. Katuwang nito ang sitema ng pananalapi at palitan sa sistema ng pangungutang.
- 20. Kasaysayan Ng PagbabangkoSa Pilipinas • Noong bago sakupin ng mga dayuhan ang mga Pilipino ay mahilig ng mag-impok at manghiram ng pera ang mga ito. • Ang pinakamatandang relikya tungkol dito ay ang kilalang- kilalang Laguna Copperplate Inscription (LCI) na nagtataglay ng rekord ng pagbabayad sa utang noong ika – 9 na dantaon A.D. • Ang makabagong pagbabangko ay nagsimula ng dumating ang mga taga Europeo. Ang institusyon sa pagpapautang ay ang Obras Pias (mabubuting gawain) na itinatag ng pamahalaang Espanya noong ika – 16 dantaon. • Ang unang general bank sa Timog Silangang Asya ay ang Banco Espanol – Filipino (ngayo’y kilala bilang Bank of the Philippine Islands) •
- 21. • Sa Panahonng Amerikano, noong 1906 ay nagtatag ang pamahalaan ng mga postal savings banks sa iba’t – ibang bahagi ng bansa para gawingpopular ang pagbabangko sa taumbayan. • Noong Pebrero 4, 1916, itinatag ang Philippine National Bank (PNB). Sumunod ang iba pang mga bangko, gaya ng China Banking Corporation at Philippine Bank of Commerce. • Noong 1946, pagkaraan kilalanin ang kasarinlan muling binuksan ang mga bangkong nagsara noong panahon ng digmaan. Ipinatupad noong 1948 ang Central Banking Act. • Ang mga serbisyo ng bangko ngayon ay papadami nang papadami. Kasama rito ang car loans, time deposits, automatic tellers, drive – in windows, night depository, safe deposit boxes, payroll handling, automatic debit at iba pa.
- 22. Mga Gawain NgBangko 1. TUMANGGAPAT PANGALAGAAN ANG MGA PERANG IDINEPOSITO. Nagbabangko ang mga tao dahil nagtitiwala silang hindi mananakaw ang kanilang pera dito. Ginagarantiya ng Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC) ang bawat deposito. 2. MAGPAHIRAM NG PERA. Nagpapahiram ang bangko ng pera sa mga kuwalipikadong kliyente. Sa ganitong paraan, kumikita ang bangko ng interes at tubo. 3. MAGPADALA O MANGOLEKTA NG PERA. Ang bangko ay maaaring magsalin o maglipat o mangolekta ng pera para sa kliyente. 4. GUMANAP NG MGA LEGAL NA PAPEL. Gaya nalang ng superbisyon ng isang negosyo, pamamahala ng isang pribadong pinansyal na estado, pagtanggap ng pag – aaring pinagtatalunan sa korte,atbp.
- 23. Mga Uri NgBangko 1. BANGKO RURAL – Ito ay matatagpuan sa kanayunan. Hinihikayat ng pamahalaan ang pagtatatag ng ganitong maliit na bangko para matulungan ang mga taga – lalawigan sa kanilang pag – iimpok. 2. ASOSASYON SA PAG – IIMPOK AT PAGPAPAUTANG – Maliliit na bangko na nag – iipon ng pera at saka ipinupuhunan ito sa pangmatagalang seguridad gaya ng housing loan. 3. MGA BANGKO NG PAMAHALAAN NA MAY ESPESYAL NA TUNGKULIN – May mga bangko ang ating gobyerno na itinatag para sa mga espesyal na tungkulin, halimbawa, pamamahala ng mga proyektong pinansyal. RFC – Rehabilitation and Finance Corporation DBP – Development Bank of the Philippines LBP – Land Bank of the Philippines
- 24. 4. BANGKONG KOMERSYAL– Ito ang bumubuo sa pinakamalaking pangkat ng bangko. Ang pangunahing gawain nito ay magsuplay ng ipinanaiikot na kapital para sa ekonomiya sa pamamagitan ng short – term loans. 5. BANGKONG UNIBERSAL – Kilala rin sa ito sa taguring full – service bank dahil mas maraming serbisyo ito kaysa bangkong komersyal.Ang mga bangkong may P500 milyon o higit pa ay maaaring mag-aplay sa isang universal banking license. 6. BANGKONG INTERNASYONAL – Gaya na rin ng isinasaad ng ngalan nito, ang mga bangkong internasyunal ay may operasyon sa mahigit isang bansa.
- 25. Mga Bangkong PinangangasiwaanNg Pamahalaan 1. LAND BANK OF THE PHILIPPINES – Itinatag sa bisa ng Republic Act 3844 ng 1963 na sinusugan ng Republic Act 7907 ng 1995. Pangunahing tungkulin nito na tustusan ng pondo ang programang pansakahan ng pamahalaan. 2. DEVELOPMENT BANK OF THE PHILIPPINES – Itinatag noong 1946 upang makabangon ang bansa sa pinsalang dulot ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Layunin nito na tulungang mapaunlad ang sektor ng agrikultura at industriya sa pamamagitan ng pagpapahiram ng puhunan. 3. AL – AMANAH ISLAMIC INVESTMENT BANK OF THE PHILIPPINES - Itinatag sa bisa ng Republic Act 6848 ng 1990 na naglalayong tulungan ang mga Muslim sa Pilipinas na magkaroon ng puhunan at mapaunlad ang kanilang kabuhayan.
- 26. Mga Institusyong HindiBangko 1. GOVERNMENT SERVICE INSURANCE SYSTEM – Nagbibigay ito ng seguro sa buhay (life insurance) samga kawani ng pamahalaan, maging sa mga kawani ng mga korporasyong pag-aari at kontrolado ng pamahalaan. 2. SOCIAL SECURITY SYSTEM – Naayon sa Republic Act 8282. Ang bawat employer ay inaatasang magkaltas at ipagbayad ng buwanang kontribusyon ang mga empleyado. 3. PAG – IBIG FUND – Itinatag ang Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno Fund upang matulungan ang mga kasapi nito lalo na sa pabahay.
- 27. 4. KOOPERATIBA –Binubuo ito ng mga kasapina may layuning panlipunan at pagkabuhayang pagtutulungan at pagkakaisa.Ito ay itinatag batay sa pangangailangan ng mga kasapi nito. Ang salaping iniambag ng bawat kasapi ang kumakatawan sa kabuuang pondo ng kooperatiba. Ito ay itinatag upang makapagbigay ng mas mura at mas mahusay na serbisyo para sa mga kasapi nito. 5. BAHAY – SALANGAN (PAWNSHOP) – Itinatag upang magbigay ng pautang sa mga taong nangangailangan ng salapi sa pangmadaliang panahon. Napatupad noong 1973 sa Presidential Decree 114 o Pawnshop Regulation Act pati na sa pamamagitan ng Central Bank Circular No. 374.
- 28. Ang Bangko SentralNg Pilipinas Ito ay ang bangko ng mga bangko sa Pilipinas. Ito ang pambansang bangko ng pamahalaan, ang tagapangalaga ng reserbang pinansyal at patakarang pananalapii ng bansa at punung inspektor ng lahat ng bangko sa bansa. PANGUNAHING GAWAIN NG BSP: 1. MAG – ISYU NG SALAPI AT GUMAWA NG BAGOL. 2. GUMANAP BILANG BANGKERO, AHENTE AT TAGAPAYO NG PAMAHALAAN. 3. MANGALAGA SA GINTO, PILAK AT IBA PANG RESERBANG PINANSYAL NG BANSA 4. MAG- AYOS NG ACCOUTS PARA SA IBA PANG BANGKO. 5. MAG-AYOS NG MGA GAWAING MAY KINALAMAN SA PANANALAPI AT PINANSYAL NG IBANG BANGKO.
- 29. Ano nga baang pagpapautang? Sa pagpapautang , nakakamit ang isang bagay na may halaga sa pamamagitan ng pangakong babayaran ito kinalaunan. Ang pagpapautang ay kaakibat ng pinagkakautangan. Mahalaga ring maging maingat bago ipautang ang iyong pera. • CREDITOR – tawag sa taong nagpapautang o nagpapahiram ng pera. • DEBTOR – tawag sa taong nangungutang
- 30. Paano Malalaman KungKailan Magpapautang? Madalas naaabuso ang pagpapautang. Kaya nga sabi ng Ingles na manunulat na si William Shakespeare na “huwag magpapautang at huwang mangungutang.” May tatlong “C’s” para malaman kung kailan magpapautang: 1. CHARACTER OF THE DEBTOR – Kailangang alam ng creditor ang kabuuang personalidad ng tao o organisasyong nangungutang o debtor. 2. CAPACITY TO PAY THE LOAN – Ito ang kakayahang bayaran ang utang. 3. CONDITIONS OF THE LOAN – Kailangan pag-aralan at suriin kung bakit nangungutang – hal., emergency, kapital sa negosyo, personal, atbp.
- 31. Mga Uri NgPagpapautang 1. Ang consumer credit ay para sa pagkonsumo ng mga produkto at serbisyo. Dito pumapasok ang credit car. Ipinatupad din ng pamahalaan ang “Truth in Lending Act” na nagtakda ng kondisyon ng pagpapautang. 2. Ang commercial credit ay ginagamit para naman magpautang ng kapital sa mga negosyante. 3. Ang agricultural credit ay inilalaan para sa agrikutura. 4. Ang industrial credit ang ginagamit para sa mga pangangailangan ng mga industriya, gaya ng manufacturing, pagtotroso, tela, kimikal, atbp.
- 32. Ang Credit Instrument •Ito’y isang dokumentong nagsisilbing ebidensya ng pagkakautang, nangungutang at kondisyon ng mga utang. 1. Ang book of accounts ang pinakapayak na rekord ng pagkakautang na pinag-iingatan ng isang tindahang sari – sari o iba pang bahay kalakal. 2. Ang tseke mula sa ibang bangko ay kasulatang iniisyu ng depositor ng isang bangko para bayaran siya o ibang tao ng isang tukoy na halaga ng pera. 3. Ang promisory note ay mga personal na kasulatan. 4. Ang bill of exchange naman ay ginagawa ng creditor bilag kautusan sa debtor ng bayaran ang kanyang utang o baha – bahagi ng utang kinalaunan. 5. Ang commercial letter of credit ay kadaasang ginagamit sa mga transaksiyonng internasyonal, gaya ng pag-angkat (import) at pagluluwas (export).
- 33. SISTEMA NG PANANALAPI GROUP3 • Castro, Jayson • Cunanan, Klint Leonard • Maniago, John Mark • Pineda Kenneth • Agad, Angelyn • Lalu, Ma. Luisa • Lorenzo, Rackia • Manaloto, Samantha Maeh • Panganiban, Michelle