Prezentim i shkurter per Qarqet trefazore.

1. Qarqet trefazore
Dr.sc. Sabrije Osmanaj Punoi:Fatos Shala

2. Përmbajtja
1.Kuptimet e përgjithshme
2. Sistemet Fazore
3. Gjeneratorët një dhe trefazor
4. Qarqet trefazore të ekuilibruara
5. Fuqia në qarqet trefazore të ekuilibruara
6. Përparsitë e përdorimit të qarqeve trefazore ndaj atyre njëfazore.
7.Gjenerimi, transformimi dhe shperndarja I rrymes elektrike trefazore

3. 1.Kuptimet e përgjithshme
• Qarqet në të cilat burimet sinusoidale punojnë në frekuencë të njejtë por me fazë
të ndryshme quhen qarqe shumëfazore.
• Tensionet (Fel) që formojnë sistemin shumëfazor mund të prodhohen nga
gjeneratorët shumëfazor.
• Një sistem ,mund të jetë:
- simetrik
- jo simetrik.

4. 1.Kuptimet e përgjithshme
• Sistemi I tensioneve (fel ose I rrymave) quhet simetrik atëherë kur I plotësojnë dy
kushte:
a) Vlerat efektive (vlerat maksimale) të jenë të barabarta ndërmjet veti,
b) Shfazimet reciproke dhe të njëpasnjëshme të jenë të barabarta.
• Një sistem I përbërë nga m tensione të radhitur sipas një rendi të caktuar, fazat e
të cilëve janë të radhitura njëra pas tjetrës dhe dallohen për një kënd të njejtë,
quhen sistem m-fazësh I tensioneve.

5. 1.Kuptimet e përgjithshme
•

6. 1.Kuptimet e përgjithshme
•
Fig.1.1.

7. Sistemet fazore – sistemi një fazorë
• Gjeneratori (burimi I energjisë) lidhet me dy përcjellësa me ngarkesën – Një faze dy
përcjellësa
• Vp është madhësia e tensionit të burimit dhe φ është faza e tij.
• Tensioni njëfazorë mund të prodhohet me rrotullimin e përquesit ndërmjet magnetëve,
ku edhe pren vijat e fushes magnetike e cila krijiohet nga magnetët.

8. Sistemet fazore – një faze tre përcjellësa
•Më së shumti në praktikën e përditshme gjejmë lidhjen e burimit të
ushqimit me dy përcjellësa me ngarkesen dhe një lidhet me tokën –
Një faze tre përcjellësa
•Tensioni në teminale (dalje) karakterizohet nga madhësi të ndryshme
dhe faza të ndryshme.

9. Sistemet fazore – dyfazorë
• Sistemi dy fazorë:
• -Konsiston në një gjenerator që ka dy bobina të vendosuara perpendilkular (normal) me
njera tjetrën.
• - Tensionet e gjeneruara janë të spostuar nga njëri tjetri 90 º.
•Sistemi i balansuar dyfazorë me tre përçues:
•
Dy burime janë të lidhura me dy ngarkesa duke
përdorur dy përçues.
• Burimet kanë frekuecë të barabartë por faza
të ndryshme

10. Sistemet fazore – trefazor, tri faza e katër përcjellësa
Polaritetet alternative të fushes magnetike këputen nga përcjellësit e pshtjellave të
palëvizshëm, tensioni I induktuar do të ndryshoj polaritetin me të njejtën shpejtësi të cilën
magnetit I cili prodhon fushën magnetike gjatë rrotullimit.
• Gjatë këtij rrotullimi prodhohet tensioni nga sistemi trefazorë.
• Ky system vendoset në atë mënyrë që fazat të jenë saktësisht 120 º larg njëra tjetrës.
• Tri burimet janë të lidhura me tri ngarkesa duke përdorur katër përçues.
• Burimet kanë frekuencë të njejtë por faza të ndryshme.

11. 2. Gjeneratori trefazor
•

12. Gjeneratori një fazor
• Gjenerator njëfazor ac: magnet statik, një spirale rrotulluese, tension i vetëm i
daljes :

13. 2. Gjeneratori trefazor
• Këto fel(forca elektromotore), prodhohen në gjeneratorin trefazor I cili
skematikisht është paraqitur në figurën e mëposhtme
fig .a. fig .b.
• Nga fig.a, shihet se në fushën magnetike homogjene, ne shpejtësi ω rrotullohen
tri pështjella A,B dhe C, të cilat janë të sfazuara në hapsirë ndërmjet vete për
këndin 2π/3(120).

14. 2. Gjeneratori trefazor
•

15. 2. Gjeneratori trefazor
• Sic shihet nga vlerat momentale, por edhe nga grafiku në fig.c, këto tri fel,
formojnë sistem simetrik. Cdonjëra nga pështjellat është një burim I fel, dhe
përbën një fazë të gjeneratorit.
• Këso pështjella janë gjithsej tri , andaj edhe fitohen tri faza, A,B dhe C, kështu që
edhe pajisja që I prodhon
këto tri fel, quhet gjeneratorë trefazor (alternator).
• Punimi I alternatorit konsiston në rrotullimin e magnetit (rotorit) në brendësi të
pshtjellave të statorit (bobinave) të palëvizshme (statori).

16. 2. Gjeneratori trefazor
•

17. 3. Qarqet trefazore të ekulibruara - mënyra e lidhjes së qarqeve trefazore
• Në sistemet trefazore lidhjet kryesore të pështjellave të gjeneratorit, por edhe të shpenzuesit
janë:
- Lidhja në yll
- Lidhja në trekëndësh.
• - Nga kombinimi I këtyre metodave në burimin e energjisë dhe nngarkesë përfitohen edhe disa
lidhje të tjera:

18. Qarqet trefazore të ekulibruara - mënyra e lidhjes së qarqeve
trefazore
Pështjellat e gjeneratorit janë të lidhura në yll,
atëherë:
Kur fundi I pështjellave lidhet me një pikë të
përbashkët.
Pështjellat e janë të lidhura në trekëndësh, atëherë kur:
Fundi I pështjellës së parë lidhet me fillimin e pështjellës së
dytë, dhe fundi I kësaj lidhet me fillimin e pështjellës së dytë,
dhe fundi I kësaj lidhet me pështjellës së tretë, dhe në fund,
fundi I pështjellës së tretë lidhet me fillimin e pështjellës së
parë.

19. 3. Qarqet trefazore të ekulibruara - mënyra e lidhjes së qarqeve trefazore
• Paraqitja skematike e lidhjeve në yll dhe treknëndësh të impedancave dhe
burimeve

20. 3. Qarqet trefazore të ekulibruara - mënyra e lidhjes së qarqeve trefazore
• Tensionet Uan, Ubn, Ucn janë tensionet ndërmjet përcuesit të fazës në përcuesit
të fazës dhe përcuesit neutral. Këto tensione quhen tensione të linjës, fig.
• Tensionet ndërmjet fazave, a,b dhe c, Uab, Ubc, Uca quhen tensione të linjës.
• Ngjashëm me lidhjen e pështjellave të gjeneratorit lidhen edhe shpenzuesit. Ata
mund të lidhen në yll dhe në trekëndësh.
• Shpenzuesi është simetrik nëse impedancat e të tri fazave janë të njejta për nga
amplituda dhe faza.

21. Lidhja në trekëndësh
• Lidhja në trekëndësh e pështjellave të gjeneratorit, por edhe shpenzuesit është
paraqitur në fig.
• Rrymat që qarkullojnë nëpër fazat e shpenzuesit, quhen rrymat e fazave. IAB, IBC,
ICA ndërsa rrymat që rrjedhin nëpër përcuesit që shërbejnë për lidhje të
gjeneratorit dhe shpenzuesit, Ia’, Ib’, Ic’ quhen rryma të linjës.

22. Lidhja në trekëndësh
•

23. Lidhja në trekëndësh
•

24. Lidhja në yll
•

25. Lidhja në yll
•

26. Lidhja në yll
•

27. Fuqia në qarqet trefazore të ekuilibruara
•

28. 4. Fuqia në qarqet trefazore të ekuilibruara
•

29. 4. Fuqia në qarqet trefazore të ekuilibruara
•

30. 4. Fuqia në qarqet trefazore të ekuilibruara
•

31. 5. Përparsitë e përdorimit të qarqeve trefazore ndaj atyre
njëfazore
• Egzistojnë disa përparësi të përdorimit dhe zbatimit të qarqeve trefazore ndaj
atyre njëfazore, të cilat do të jepen në vazhdim.
1. Mundësia e lidhjes së pështjellave të gjeneratorit, përkatësisht shpenzuesit, në
yll përkatësisht në trekëndësh paraqet një përparsi ndaj qarqeve njëfazore .
2. Shpenzuesit trefazor mund të lidhet drejtpërsëdrejti në gjenerator me c’rast do
të nevojiten 6 përcues për lidhje të tij. Nëse shpenzuesi I njejtë lidhet në lidhjen
në trekëndësh, atëherë nevojiten gjithsej tre përcues për lidhje me
gjeneratorin. Ky fakt praqet një kursim mjaftë të madh të materialit përcues.

32. •
5. Përparsitë e përdorimit të qarqeve trefazore ndaj atyre
njëfazore

33. 5. Përparsitë e përdorimit të qarqeve trefazore ndaj atyre
njëfazore
•

34. •
5. Përparsitë e përdorimit të qarqeve trefazore ndaj atyre
njëfazore

37. 7.Gjenerimi, transformimi dhe shperndarja I rrymes elektrike
trefazore
• Sistemi shpërndarës përdor sistemin trefazor. Fabrikat e mëdha industriale
furnizohen drejtpërdrejt nga linjat transmetuese ose nga linjat shpërndarëse të
dedikuara për këto.
• Në nënstacionin shpërndarës tensioni ulet dhe pastaj furnizon linjat e veçanta të
cilat e shpërndajnë energjinë përgjatë rrugëve. Tensioni shpërndarës që përdoret
tek ne është 10 kV.
• Zonat me objekti banimi gjithashtu mund të furnizohen nga linjat ajrore apo
kabllore 10(20) kV nëpërmjet transformatorëve ulës. Secila linjë shpërndarëse
furnizon disa transformator shpërndarës përgjatë linjës. Zakonisht
transformatorët shpërndarës montohen në vend të caktuar në lagje të qytetit, në
pjesën e brendshme të objekteve të parapara për këtë qëllim, apo në shtylla dhe
ulin tensionin në 400/230 V. Linjat e tensionit të ulët furnizojnë shtëpitë, qendrat
tregtare dhe ngarkesat lokale.

38. 7.Gjenerimi, transformimi dhe shperndarja I rrymes elektrike
trefazore

39. Ju faleminderit për vëmendje