ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
◦ ΟΧριστόφορος Κολόμβος (ισπανικά: Cristóbal Colón, Κριστόμπαλ Κολόν), (μεταξύ
26 Αυγούστου και 31 Οκτωβρίου 1451 – 20 Μαΐου 1506) ήταν Γενοβέζος θαλασσοπόρος
χαρτογράφος, ναύαρχος και αντιβασιλέας, διάσημος επειδή ανακάλυψε την Αμερική το
1492.
◦ Θεωρώντας η ιστορία ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός της άφιξής του στην Αμερική το
1492, αποκαλεί την ιστορική περίοδο πριν την άφιξή του προ Κολόμβου ή
προκολομβιανή περίοδο.
◦ Πραγματοποίησε τέσσερα ταξίδια σε αμερικάνικα εδάφη. Η πρώτη του εκστρατεία
ξεκίνησε στις 3 Αυγούστου του 1492, από το λιμάνι «Πάλος ντε λα Φροντέρα»
φθάνοντας στο «Γουαναχάνι» Guanahani (στις σημερινές Μπαχάμες) στις 12
Οκτωβρίου 1492.
◦ Το κράτος Κολομβία στη Ν. Αμερική και ο αστεροειδής 327 Κολομβία (327 Columbia),
που ανακαλύφθηκε το 1892, πήραν το όνομά τους από τον διάσημο αυτό
θαλασσοπόρο.
4.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ
◦ Ο ΧριστόφοροςΚολόμβος (Κρίστομπαλ Κολόν στα ισπανικά) γεννήθηκε στη Γένοβα της
σημερινής Ιταλίας το 1451 και ήταν ισπανικής καταγωγής. Ο πατέρας του Ντομένικο
ήταν υφαντουργός. Ο νεαρός Χριστόφορος ακολούθησε αρχικά την τέχνη του πατέρα
του.
◦ Το 1472, όμως, άφησε την υφαντική τέχνη και έγινε ναυτικός. Ταξίδεψε στη Μεσόγειο –
μάλλον ως πειρατής-, στις ατλαντικές ακτές της Ευρώπης και της Αφρικής. Ειδικότερα
στα 1473-4 βρισκόταν στο ελληνικό αρχιπέλαγος και στη Χίο, συγκεντρώνοντας
πληροφορίες για την Ατλαντίδα.
◦ Το έτος 1476, πολεμώντας έξω από το ακρωτήριο του Αγίου Βικεντίου εναντίον
Γενουατών (γεγονός που μαρτυρά και την ισπανική του συνείδηση), το πλοίο του πήρε
φωτιά και ο ίδιος κολυμπώντας έφτασε στις ακτές της Πορτογαλίας. Στη Λισαβόνα,
μάλιστα, θα παντρευτεί (1478) τη Φιλίππα Περεστρέλο, με την οποία και θ’ αποκτήσει ένα
γιο, τον Ντιέγκο.
6.
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
◦Το 1477 βρέθηκε στην Ισλανδία, όπου πληροφορήθηκε από Βάσκους φαλαινοθήρες ότι υπήρχε
μια στεριά κατά το μέρος που βασίλευε ο ήλιος.
◦ Το 1481 πήγε στη Γουινέα, όπου άκουσε την παράδοση των ιθαγενών ότι «πέρα από τη μεγάλη
θάλασσα, κατά τα δυτικά, στην άλλη άκρη της Γης, υπάρχει μεγάλη στεριά, όπου κατοικούν
άνθρωποι με κόκκινο δέρμα». Έτσι η αρχική του υποψία σχετικά με τη σφαιρικότητα της Γης τού
έγινε έμμονη ιδέα και πίστη
◦ Βασιζόμενος, μάλιστα, σε θεωρίες αράβων γεωγράφων και αστρονόμων εκτιμούσε ότι η
απόσταση για την Ινδία από τα δυτικά ήταν συμφέρουσα, με δεδομένο μάλιστα ότι η
μουσουλμανική κυριαρχία στο λεγόμενο «Δρόμο του Μεταξιού» (μέσω Μέσης Ανατολής) έκανε τις
εμπορικές οδούς προς Κίνα και Ινδία επικίνδυνες και δύσκολες.
◦ Στο μεταξύ, ο πεθερός του ήταν διοικητής του νησιού Μαδέρα, και τον βοήθησε προσληφθεί στην
υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας Ιωάννη Β΄ (1481). Το 1484, λοιπόν, ο Κολόμβος υπέβαλε
στο βασιλιά Ιωάννη ένα αίτημα να του δώσει τρία καράβια, για να ανακαλύψει δρόμο από τα
δυτικά για την Ινδία. Όμως, ο βασιλιάς, επηρεασμένος από τους συμβούλους του, το απέρριψε.
7.
Η ΕΜΜΟΝΗ ΤΟΥΓΙΑ ΝΑ
ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΙΣ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙΣ
◦ Ενώ η σύζυγός του Φελίπα έχει πεθάνει, ο Κολόμβος εγκαταστάθηκε στην Ισπανία. Εκεί
θ’ αποκτήσει κι ένα δεύτερο γιο, το Φερνάντο, εκτός γάμου αυτή τη φορά. Η εμμονή για
την πορεία προς την Ινδία από τα δυτικά παραμένει και γι’ αυτό υποβάλλει το ίδιο αίτημα
στο βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας. Οι Ισπανοί βασιλείς, ύστερα από μια αρχική άρνηση,
κάνουν αποδεκτό το αίτημα. Συμφώνησαν μάλιστα ότι, σε περίπτωση που ο Κολόμβος
θα πετύχαινε το στόχο του, θα ονομαζόταν ναύαρχος του Ατλαντικού ωκεανού, θα
διοριζόταν αντιβασιλιάς της χώρας που θα ανακάλυπτε και θα έπαιρνε το ένα δέκατο
από τα εισοδήματα αυτών των χωρών.
9.
ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΑΞΙΔΙ
◦Στις 3 Αυγούστου του 1492 ο Κολόμβος ξεκινάει το μακρινό ταξίδι για τις Δυτικές Ινδίες,
όπως πίστευε. Ο στολίσκος του περιελάμβανε τρία πλοία: δύο καραβέλες, τη «Νίνια» και
την «Πίντα» (μήκους δεκαπέντε μέτρων το καθένα), και τη ναυαρχίδα του βασιλικού
στόλου, τη «Σάντα Μαρία» (μήκους τριάντα έξι μέτρων), στην οποία επέβαινε ο ίδιος.
Διοικητές της «Νίνια» και την «Πίντα» ήταν οι αδερφοί Πινθόν.
◦ Στις 9 Σεπτεμβρίου τα τρία πλοία έχασαν κάθε επαφή με την ξηρά. Ύστερα από πολλούς
κινδύνους και απειλούμενες ανταρσίες, έφτασαν στις 12 Οκτωβρίου σ’ ένα νησάκι στις
σημερινές Μπαχάμες, το οποίο ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ (σήμερα γνωστό ως Ουότλιγκ),
και το κατέλαβε για λογαριασμό του ισπανικού στέμματος. Με τους ιθαγενείς που
συνάντησαν εκεί ανέπτυξαν φιλικές σχέσεις και αντάλλαξαν δώρα.
10.
◦ Ο Κολόμβοςσυνέχισε την πορεία του προς τα δυτικά και έφτασε στη Χουάνα, τη
σημερινή Κούβα, και στην Αϊτή, την οποία και ονόμασε Ισπανιόλα. Όμως η ναυαρχίδα
«Σάντα Μαρία» προσέκρουσε σε ύφαλο ανοιχτά της Αϊτής και ναυάγησε. Από το ξύλο
της ναυαρχίδας οι άντρες του Κολόμβου έχτισαν στο νησί την πρώτη ευρωπαϊκή αποικία
και της έδωσαν το όνομα Villa de la Navidad («Χριστουγεννιάτικη Πόλη»). Ο Κολόμβος
άφησε εκεί περίπου σαράντα άντρες με τρόφιμα και πολεμοφόδια για ένα χρόνο και,
αφού φόρτωσε τα εναπομείναντα δύο καράβια με τοπικά προϊόντα και δώρα, πήρε το
δρόμο του γυρισμού για την Ισπανία, πεπεισμένος βέβαια ότι είχε φτάσει στις Δυτικές
Ινδίες. Το ταξίδι κράτησε δύο μήνες και στις 4 Μαρτίου του 1493 μπήκε στο λιμάνι της
Λισαβόνας, όπου και έτυχε θριαμβευτικής υποδοχής. Στην Ισπανία, όταν έφτασε, έγινε
δεκτός με τιμές από το βασιλικό ζεύγος.
13.
Το δεύτερο ταξίδι
◦Την ίδια χρονιά, 25 Σεπτεμβρίου του 1493, ξεκίνησε το δεύτερο ταξίδι για το Νέο Κόσμο
έχοντας δεκαεπτά πλοία και πάνω από χίλιους άνδρες. Κατά το ταξίδια αυτό ανακαλύπτει
κι άλλα νησιά, μεταξύ των οποίων τη Γουαδελούπη και το Πόρτο Ρίκο. Όμως στην
Ισπανιόλα η κατάσταση δεν ήταν όπως την είχε αφήσει. Μεταξύ των αντρών που είχε
εγκαταστήσει εκεί και των ιθαγενών είχαν ξεσπάσει συγκρούσεις και οι άντρες του είχαν
σφαγιαστεί. Ο Κολόμβος τότε αψηφώντας την εντολή της βασίλισσας που θεωρούσε τη
δουλεία προσβλητική, εγκαθίδρυσε πολιτική καταναγκαστικής εργασίας στο νησί,
εξαναγκάζοντας τον ντόπιο πληθυσμό να ξαναχτίσει τον οικισμό και να εξερευνήσει το
νησί για χρυσάφι.
◦ Φεύγοντας από την Ισπανιόλα άφησε στο νησί ως τοποτηρητές τον αδερφό του
Βαρθλομαίο και τον γιο του Ντιέγκο και περιηγήθηκε για λίγο στα μεγαλύτερα νησιά της
Καραϊβικής, πείθοντας περαιτέρω τον εαυτό του ότι αυτά έπρεπε να είναι τα νησιά που
περιέβαλαν την Κίνα.
15.
ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΤΑΞΙΔΙ
◦Επέστρεψε και πάλι στην Ισπανία και το 1498 πραγματοποιεί το τρίτο ταξίδι, στη διάρκεια
του οποίου ανακάλυψε τα νησιά Τρινιντάντ και Τομπάγκο και έφτασε –επιτέλους – στις
ακτές της ηπειρωτικής χώρας και, συγκεκριμένα, στο δέλτα του ποταμού Ορινόκο, στη
σημερινή Βενεζουέλα. Όμως δεν πρόλαβε να εξερευνήσει τη νέα αυτή περιοχή, γιατί στο
μεταξύ οι Ισπανοί άποικοι είχαν εξεγερθεί εναντίον του θεωρώντας ότι είχαν εξαπατηθεί
από τις υποσχέσεις του για πλούτη και τιμές.
◦ Το ισπανικό στέμμα έστειλε το Φραγκίσκο ντε Μομπαντίλια ως κυβερνήτη της
Ισπανιόλας και ο Κολόμβος, χωρίς πια καμία εξουσία, μεταφέρθηκε αλυσοδεμένος στην
Ισπανία, για να δικαστεί. Οι κατηγορίες, βέβαια, αποδείχτηκαν αβάσιμες, ωστόσο ο
Κολόμβος έχασε για πάντα τους τίτλους του ως κυβερνήτης των Ινδιών και τα πλούτη
του απαλλοτριώθηκαν από το στέμμα. Πικραμένος έγραφε εκείνη την εποχή: «Όλοι τους
γελούσαν με το σχέδιό μου τότε. Τώρα, ακόμη και οι ράφτες θέλουν να γίνουν
εξερευνητές»
17.
ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΑΞΙΔΙ
◦ Οίδιος δεν είχε πει όμως την τελευταία του λέξη: κατάφερε να πείσει τον βασιλιά Φερδινάνδο ότι ένα
τελευταίο ταξίδι θα του έφερνε τα αμύθητα πλούτη που του είχε υποσχεθεί εξαρχής.
◦ Το 1502, λοιπόν, ξεκίνησε το τέταρτο ταξίδι του, κατά το οποίο, αφού ολοκλήρωσε την ανακάλυψη
των Αντιλών, εξερεύνησε τις ακτές της Κεντικής Αμερικής από την Ονδούρα μέχρι τον κόλπο του
Νταριέν. Στην προσπάθεια να βρει θαλάσσιο πέρασμα προς τον Ινδικό Ωκεανό καταιγίδα διέλυσε
ένα από τα πλοία του και καθήλωσε το πλήρωμα στην Κούβα, με τους ντόπιους, αηδιασμένους από
την εξουσία των ισπανών αποίκων και την εμμονή τους με τον χρυσό, να αρνούνται να τους
δώσουν ακόμα και φαγητό.
◦ Συμβουλευόμενος τα αστρονομικά κιτάπια του, στις 29 Φεβρουαρίου 1504 συνέβη τελικά η έκλειψη
σελήνης και οι πανικοβλημένοι γηγενείς συμφωνούν αυτομάτως να συνεχίσουν τις εμπορικές
σχέσεις με τους Ισπανούς.
◦ Η αποστολή διάσωσης από την Ισπανιόλα έφτασε πάνω στην ώρα τον Ιούλιο και μέχρι τον
Νοέμβριο ο Κολόμβος και οι άντρες του είχαν επιστρέψει στην ΙσπανίΑ. Όταν, όμως, γύρισε στην
πατρίδα του, έγινε δεκτός με ψυχρότητα, χωρίς να εκπληρωθούν οι υποσχέσεις που του είχαν δοθεί.
19.
Τα τελευταια χρονια
◦Στα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Κολόμβος, σχεδόν παράλυτος από
αρθρίτιδα, αγωνίστηκε να ανακτήσει τους τίτλους του και τον Μάιο του 1505 κατάφερε
να πάρει πίσω κάποια από τα πλούτη του, όχι όμως και τα αξιώματά του.
◦ Στις 20 Μαΐου 1506 πέθανε, βέβαιος ότι είχε ανακαλύψει μια πιο σύντομη οδό για την
Ασία.
21.
Αποτιμηση
◦ Με τοκατόρθωμα του Κολόμβου ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες για
την ανθρωπότητα. Στην Αμερική εγκαταστάθηκαν καινούριοι λαοί
και δημιουργήθηκαν νέα κράτη, που πρόσφεραν πολλά στην
παγκόσμια οικονομία και ευρύτερα στον παγκόσμιο πολιτισμό.
Από την άλλη, βέβαια, πολλοί του επιρρίπτουν την ευθύνη της
εξόντωσης των λαών και των πολιτισμών που προϋπήρχαν στην
ήπειρο (π.χ. Μάγιας, Αζτέκοι)