jk”Vªlar rqdMksth egkjkt ukxiwj fo|kfiB] ukxiwj 
bfrgkl foHkkx 
 ‘kS{kf.kd l= 
 2014 & 2015 
Lok/;k;ys[ku lknjhdj.k 
ekxZn’kZd lknjdRkkZ 
lkS- j’eh dksaMªk eWMe iz’kkar Hkk- baxGs 
lgk- izk/;k- jk- rq- eq- ,e- ,- f}rh; o”kZ 
Ukkxiwj fo|kihB] ukxiwj r`rh; l=
egRRokps eqn~ns 
izLrkouk 
 fczVh’kkauh nRrd fo/kku jn~n dsys 
 fczVh’kkauh laLFkkukps [kkylkdj.k dsys 
 ukxiwj jkT;kps ;kpizdkjs [kkylkdj.k dj.;kr vkys-
 ukxiwj jkT;kP;k [kkylkdj.k 
1 frl&;k j?kqthaP;k e`R;qle;h ukxiwj jkT;kph fLFkrh 
2 jkTkkP;k e`R;quarjP;k jktdh; ?kMkeksMh 
3 jsflMsUV eWlusypk vgoky 
4 nRrd okjlkckcr fofHkUu ers 
5 xouZj tujy MygkSlhP;k vgokykrhy uksanh 
6 dkSUlhyj dUkZy yks ;kaph fVIi.kh 
7 ukxiwj [kkylk
•frl&;k j?kqthP;k e`R;wle;h ukxiwj jkT;kph 
fLFkrh 
• frljk j?kqth o;kP;k 47 o”khZ e`R;w ikoyk 
• jktk vktkjh gksrk rsOgk jsflMsUV eWlusy ;kauk jktkl 
HksV.;kph Qkj bPNk gksrh 
• 
• xOguZj tujy us jktkyk vkSjl vxj nRrd iq+= ulY;kl 
laLFkku rkC;kr ?;kos vlk gqdwe fnyk
 jktkP;k e`R;quarjP;k jktdh; 
?kMkeksMh 
• jktkP;k e`R;quarj flrkcMhZ o dkeBh P;k y”djkrwu 47 
rksQkph lykeh fnyh 
• lrhph pky ukxiwj jkT;kr vxksnjp can gksrh Eg.kwu jk.kh lrh 
xsyh ukgh 
• dqBykgh la?k”kZ u djrk laiw.kZ jkT; jsflMsUVP;k gkrh vkys 
• jsflMsUV us lko/kfxjh Eg.kwu dkeBhps y”dj vk.kwu 
jktokM;koj dMd ikgkjk Bsoyk
 jsflMsUV eWlusypk vgoky 14 fMlsacj 
1853 
 
ukxiwjP;k ifjfLFkrhckcr eWlusy us xOguZj tujyyk 
ikBoysyk vgoky 
 ;ke/;s jktkus nRrd dk ?ksrys ukgh ;kcn~ny 
eWlusyps nRrd fo/kkukckcr dsysys Li”Vhdj.k
• nRrd okjlkckcr fofHkUUk ers 
• nRrd fo/kkuckcr dWOgsMh’k ;kauh ekaMysys er ukxiwj 
EgSlwj] lkrkjk ;k jkT;kaP;k xknhoj vkSjl larrh f’kok; cl.;kpk 
vf/kdkj ukgh 
• jsflMsUV eWlusy ;kauh estj foYdhUlu ;kaP;k erk’kh vlgerh O;Dr 
djhr dWOgsMh’k ps er mpywu /kjys 

xOguZj tujy MygkSlhP;k vgokykrhy uksanh 
 MygkSlhuh cksMZ vkWWQ Mk;jsDVjyk ikBfoysyk 
vgoky 
 frl&;k j/kqthyk jktxknh bazxztkauh fnyh 
 ;kosGhl if’pesdMhy [kkaUns’k] o&gkM o iwosZdMhy 
vksfjlk gs izkar bazzxztkaP;k rkC;kr gksrs- 
 Eg.kwu HkkslY;kps jkT; [kkylk djkos gh ,dkaxh f’kQkjl 
R;kauh dsyh
dkSUlhyj duZy yks ;kaph fVi.kh 
 jk.kh ckdkckbZph bZPNk ukxiwjps Hkkslys jkT; 
?kjk.ks iq<sgh jkgkos 
 iajrq dkSUlhy lnL;kP;k ekx.kheqGs R;kauh ukxiwj 
jkT; [kkylkdj.;kps cksMZ vkWQ Mk;jsDVjyk lYyk 
fnyk
ukxiwj [kkylk 
 Hkkslys jkT;kr tursyk =kl gksrk 
 13 ekpZ 1854 jksth jsflMsUV eWlusy ;kaph 
ukxiwj izkarkr dfe’kuj Eg.kwu fu;qDrh 
 jktkauk Hkjiwj isU’ku o fganh yksdkauk 
vf/kdkjkP;k tkxk fnY;k tkrhy
eqY;ekiu 
 fczVh’kkaP;k vkdzedoknh /kksj.kkyk cGh iM.kk&;k 
jkT;kae?;s ukxiwj gs ,d jkT; gksrs 
 rSukrh QkStspk okij d#u ukxiwj jkT; rkC;kr ?ksrys 
 nRrd okjlk ukeatwj d#u ukxiwj jkT; [kkylk dj.;kr vkys- 
 ;keqGs HkkslY;kps jkT; laiq”Vkr vkys-

Prashat ingle

  • 1.
    jk”Vªlar rqdMksth egkjktukxiwj fo|kfiB] ukxiwj bfrgkl foHkkx  ‘kS{kf.kd l=  2014 & 2015 Lok/;k;ys[ku lknjhdj.k ekxZn’kZd lknjdRkkZ lkS- j’eh dksaMªk eWMe iz’kkar Hkk- baxGs lgk- izk/;k- jk- rq- eq- ,e- ,- f}rh; o”kZ Ukkxiwj fo|kihB] ukxiwj r`rh; l=
  • 3.
    egRRokps eqn~ns izLrkouk  fczVh’kkauh nRrd fo/kku jn~n dsys  fczVh’kkauh laLFkkukps [kkylkdj.k dsys  ukxiwj jkT;kps ;kpizdkjs [kkylkdj.k dj.;kr vkys-
  • 4.
     ukxiwj jkT;kP;k[kkylkdj.k 1 frl&;k j?kqthaP;k e`R;qle;h ukxiwj jkT;kph fLFkrh 2 jkTkkP;k e`R;quarjP;k jktdh; ?kMkeksMh 3 jsflMsUV eWlusypk vgoky 4 nRrd okjlkckcr fofHkUu ers 5 xouZj tujy MygkSlhP;k vgokykrhy uksanh 6 dkSUlhyj dUkZy yks ;kaph fVIi.kh 7 ukxiwj [kkylk
  • 5.
    •frl&;k j?kqthP;k e`R;wle;hukxiwj jkT;kph fLFkrh • frljk j?kqth o;kP;k 47 o”khZ e`R;w ikoyk • jktk vktkjh gksrk rsOgk jsflMsUV eWlusy ;kauk jktkl HksV.;kph Qkj bPNk gksrh • • xOguZj tujy us jktkyk vkSjl vxj nRrd iq+= ulY;kl laLFkku rkC;kr ?;kos vlk gqdwe fnyk
  • 6.
     jktkP;k e`R;quarjP;kjktdh; ?kMkeksMh • jktkP;k e`R;quarj flrkcMhZ o dkeBh P;k y”djkrwu 47 rksQkph lykeh fnyh • lrhph pky ukxiwj jkT;kr vxksnjp can gksrh Eg.kwu jk.kh lrh xsyh ukgh • dqBykgh la?k”kZ u djrk laiw.kZ jkT; jsflMsUVP;k gkrh vkys • jsflMsUV us lko/kfxjh Eg.kwu dkeBhps y”dj vk.kwu jktokM;koj dMd ikgkjk Bsoyk
  • 7.
     jsflMsUV eWlusypkvgoky 14 fMlsacj 1853  ukxiwjP;k ifjfLFkrhckcr eWlusy us xOguZj tujyyk ikBoysyk vgoky  ;ke/;s jktkus nRrd dk ?ksrys ukgh ;kcn~ny eWlusyps nRrd fo/kkukckcr dsysys Li”Vhdj.k
  • 8.
    • nRrd okjlkckcrfofHkUUk ers • nRrd fo/kkuckcr dWOgsMh’k ;kauh ekaMysys er ukxiwj EgSlwj] lkrkjk ;k jkT;kaP;k xknhoj vkSjl larrh f’kok; cl.;kpk vf/kdkj ukgh • jsflMsUV eWlusy ;kauh estj foYdhUlu ;kaP;k erk’kh vlgerh O;Dr djhr dWOgsMh’k ps er mpywu /kjys 
  • 9.
    xOguZj tujy MygkSlhP;kvgokykrhy uksanh  MygkSlhuh cksMZ vkWWQ Mk;jsDVjyk ikBfoysyk vgoky  frl&;k j/kqthyk jktxknh bazxztkauh fnyh  ;kosGhl if’pesdMhy [kkaUns’k] o&gkM o iwosZdMhy vksfjlk gs izkar bazzxztkaP;k rkC;kr gksrs-  Eg.kwu HkkslY;kps jkT; [kkylk djkos gh ,dkaxh f’kQkjl R;kauh dsyh
  • 10.
    dkSUlhyj duZy yks;kaph fVi.kh  jk.kh ckdkckbZph bZPNk ukxiwjps Hkkslys jkT; ?kjk.ks iq<sgh jkgkos  iajrq dkSUlhy lnL;kP;k ekx.kheqGs R;kauh ukxiwj jkT; [kkylkdj.;kps cksMZ vkWQ Mk;jsDVjyk lYyk fnyk
  • 11.
    ukxiwj [kkylk Hkkslys jkT;kr tursyk =kl gksrk  13 ekpZ 1854 jksth jsflMsUV eWlusy ;kaph ukxiwj izkarkr dfe’kuj Eg.kwu fu;qDrh  jktkauk Hkjiwj isU’ku o fganh yksdkauk vf/kdkjkP;k tkxk fnY;k tkrhy
  • 12.
    eqY;ekiu  fczVh’kkaP;kvkdzedoknh /kksj.kkyk cGh iM.kk&;k jkT;kae?;s ukxiwj gs ,d jkT; gksrs  rSukrh QkStspk okij d#u ukxiwj jkT; rkC;kr ?ksrys  nRrd okjlk ukeatwj d#u ukxiwj jkT; [kkylk dj.;kr vkys-  ;keqGs HkkslY;kps jkT; laiq”Vkr vkys-